Quân đội Trung Quốc (PLA) mới đây thông báo một đội tàu chiến nước này đã tiến hành cuộc tập trận ở Biển Đông, theo tờ South China Morning Post.
Tàu khu trục Trung Quốc tham gia một cuộc tập trận ở Biển Đông
Cụ thể, Chiến khu Nam bộ, nhánh của PLA giám sát các hoạt động quân sự của Trung Quốc trong khu vực, đã đăng một đoạn video về cuộc tập trận ở Biển Đông lên mạng hôm 4.5, cho thấy những gì họ nói là chi tiết về cuộc tập trận “gần đây”, theo South China Morning Post tối 12.5.
Chiến khu Nam bộ còn nói rằng đội tàu chiến tham gia cuộc tập trận mới có Tuân Nghĩa, tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường thuộc Type 055 và là một trong những tàu chiến mạnh nhất thế giới.
Cũng theo Chiến khu Nam bộ, những tàu khu trục khác, bao gồm Hải Khẩu, Côn Minh, và một tàu hộ vệ đã được triển khai trong “đội hình chiến thuật tấn công trên biển”, sẵn sàng tấn công các mục tiêu đến từ trên không, trên mặt nước và dưới mặt nước.
“Cuộc huấn luyện này tập trung vào các yếu tố như tác chiến trên biển, phòng không và chống tên lửa cũng như tác chiến chống tàu ngầm”, Chiến khu Nam bộ nhấn mạnh mà không nêu rõ địa điểm và thời gian cuộc tập trận diễn ra, theo South China Morning Post.
Cuộc tập trận mới của hải quân Trung Quốc cũng bao gồm các cuộc tấn công mô phỏng ban đêm vào các mục tiêu trên bờ.
Chiến khu Nam bộ đưa ra thông báo về cuộc tập trận mới một ngày sau khi Mỹ và Philippines kết thúc cuộc tập trận quy mô lớn thường niên Balikatan, bắt đầu vào ngày 22.4 và kết thúc vào ngày 3.5.
Tham gia cuộc tập trận Balikatan năm nay có hơn 11.000 binh sĩ Mỹ và 5.000 binh sĩ Philippines, cùng với 150 quân nhân Úc và 100 binh sĩ Pháp. Balikatan vừa diễn ra có các cuộc tập trận bắn đạn thật từ bờ biển Philippines đến Biển Đông, theo South China Morning Post.
Lực lượng bảo vệ bờ biển Philippines đã cử một tàu “để giám sát các hoạt động được cho là bất hợp pháp của Trung Quốc nhằm xây đảo nhân tạo”. Ngoài ra, thêm hai tàu khác đang được triển khai luân phiên trong khu vực này ở Biển Đông…
Bãi cạn Sa Bin
Đó là nội dung thông cáo được phát đi ngày 11-5 từ văn phòng Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. Thông tin còn nhấn mạnh thêm rằng: một tàu Philippines đã neo đậu tại bãi Sa Bin để “ghi lại việc đổ san hô bị nghiền nát trên các bãi cát”; tàu này đã phát hiện hàng chục tàu Trung Quốc, bao gồm cả tàu nghiên cứu và tàu hải quân, hiện diện một cách đáng ngờ trong khu vực bãi cạn…
Trong bối cảnh hiện nay, những gì liên quan chủ quyền biển đảo, với Manila không chỉ quan trọng mà còn là chuyện “nóng” bậc nhất. Tuy nhiên, trường hợp cần lên tiếng – đó là việc của cơ quan ngoại giao; bất đắc dĩ, văn phòng của ông Marcos mới thân ra tay. Thế nên một khi điều đó xảy ra đồng nghĩa rằng sự việc là nghiêm trọng.
Mà nghiêm trọng thật khi Trung Quốc đang lăm le làm cái việc “xây đảo nhân tạo” trong khu vực bãi cạn Sa Bin (Philippines gọi là Escoda). Tính nghiêm trọng thể hiện ít nhất ở hai khía cạnh sau đây mà những ai quan tâm vấn đề Biển Đông đều tường tỏ.
Thứ nhất, Sa Bin là một rạn san hô vòng có hình dạng vòng đai bao quanh một đầm nước lặng, còn gọi là vụng biển. Về mặt pháp lý, rạn san hô diện tích 115 km vuông này thuộc quần đảo Trường Sa nên đương nhiên, phải thuộc chủ quyền của Hà Nội, cũng như nhiều đảo, đá, rạn san hô khác trong quần đảo.
Cái lý đó đứng vững ngay cả khi Philippines căn cứ vào khoảng cách 200 km từ bãi cạn tới tỉnh Palawan của Philippines, để đòi Sa Bin là của mình. Bởi theo thông lệ quốc tế, khoảng cách địa lý cùng lắm cũng chỉ là một, không thể là tiêu chí hoặc điều kiện duy nhất để một bên nào đó dùng làm sở cứ khẳng định chủ quyền của một đảo, một đá, một bãi cạn trên biển.
Điều oái oăm là, cả Việt Nam, Trung Quốc, Đài Loan, Philippines cùng tranh chấp, nhưng trong thực tế, chưa bên nào thực sự kiểm soát Sa Bin. Tình trạng đó khiến câu chuyện Sa Bin ngày một trở nên phức tạp, tiềm ẩn khả năng bùng phát thành một điểm nóng mới, tiếp theo nhiều điểm nóng lâu nay trên Biển Đông.
Nếu tất cả các bên điều thiện chí, nghiêm túc đối thoại trên nền tảng công pháp quốc tế, như Phán quyết của Tòa trọng tài (PCA) trong vụ kiện Biển Đông của Philippines đối với Trung Quốc, ban hành năm 2016; Công ước LHQ về Luật Biển 1982 (UNCLOS), trong đó có quy định giữ nguyên hiện trạng…, hẳn câu chuyện Sa Bin hoàn toàn có thể giải quyết, hoặc chí ít, nó cũng không tới nỗi có có nguy cơ bùng thành điểm nóng như hiện nay.
Chết nỗi, cái điều kiện “nếu” nêu trên chỉ là mong muốn ngày một xa vời. Nguyên nhân, một số bên liên quan coi việc bãi cạn “vô chủ” như lúc này, là cơ hội cần chớp lấy để chiếm hữu. Vào tay mình rồi, sau đó, dầu có bị cộng đồng quốc tế la ó phản đối như một hành động cưỡng chiếm bất hợp pháp…, thì “sự cũng đã rồi”…
Tất nhiên, giải pháp đó không dành cho những quốc gia tôn trọng luật pháp như Việt Nam, hoặc yếu lực như Philippines. Nó chỉ phù hợp với một siêu cường hành xử theo cơ bắp, côn đồ như Trung Quốc.
Vài chục năm qua, bằng sức mạnh, Trung Quốc đã cưỡng chiếm quần đảo Hoàng Sa cùng các đảo, đá, bãi cạn khác thuộc chủ quyền của Việt Nam, như Gạc Ma, Xu Bi, Tư Nghĩa, Chữ Thập…; bãi cạn Scaborough từ Philippines.
Thứ hai, nếu cộng đồng quốc tế không ngăn chặn được Trung Quốc chiếm quyền kiểm soát Sa Bin, Trung Quốc sẽ không dừng lại ở việc cải tạo một cách sơ sài. Tình trạng sẽ diễn ra y như các đảo, đá họ đã chiếm được: tiếp theo việc cải tạo, là quân sự hóa, Sa Bin sẽ thành một cứ điểm quân sự kiên cố, hỏa lực mạnh. Cùng với các đảo, đá quân sự hóa trước đó như Đá Vành Khăn, Đá Subi và Đá Chữ Thập, sức mạnh của Trung Quốc trên Biển Đông sẽ gia tăng đáng kể, giúp Trung Quốc khống chế Biển Đông, thách thức siêu cường Mỹ, từng bước hiện thực hóa âm mưu độc chiếm Biển Đông theo yêu sách “đường 9 đoạn” mà họ đơn phương đưa ra và đòi cộng đồng quốc tế công nhận.
Việc cả tin dẫn đến mất quyền kiểm soát bãi cạn Scaborough vào tay Trung Quốc năm 2012 hẳn là bài học tới nay vẫn còn đau đớn với Philippines. Thêm nữa, những hành vi ngỗ ngược gây hấn của Trung Quốc nhằm vào Philippines đang diễn ra ở khu vực bãi cạn Scaborough, Cỏ Mây vừa qua càng khiến Manila cay cú và cảnh giác tới mức không thể sao nhãng với những động thái của Trung Quốc tại khu vực bãi cạn Sabin. Phát hiện những “cải tạo nhỏ” bất hợp pháp, Philippines đã “đối ứng” bằng cách điều 3 tàu hải cảnh ra thực địa thực hiện việc “giám sát”.
“Giám sát” – giải pháp đó hiển nhiên cần cho tình huống này rồi. Trưng ra bằng chứng và tố cáo Trung Quốc trước cộng đồng quốc tế – tất nhiên cũng cần thiết…
Nhưng câu hỏi dư luận đặt ra về số phận Sa Bin là: tiếp theo giám sát, Manila sẽ hành xử thế nào, nếu Bắc Kinh không những không dừng lại việc cải tạo, xây dựng, tôn bãi cạn thành các đảo nổi nhân tạo…, mà còn làm việc này một cách quyết đoán, ráo riết hơn?
Việt Nam sẵn sàng tham gia, triển khai các cơ chế, diễn đàn, tổ chức quốc tế, song phương và khu vực – Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng cho biết.
Tại họp báo thường kỳ chiều nay 9/5, phóng viên đề nghị bình luận về thông tin trên Twitter của khối BRICS (Nhóm các nền kinh tế mới nổi) cho biết Việt Nam sẽ gia nhập BRICS trong năm 2024.
Trả lời câu hỏi này, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng nói: “Là thành viên tích cực của cộng đồng quốc tế, triển khai chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa, Việt Nam sẵn sàng tham gia triển khai các cơ chế, diễn đàn, tổ chức quốc tế, song phương và khu vực.
Cũng như nhiều nước trên thế giới, chúng tôi quan tâm theo dõi tiến trình mở rộng thành viên của BRICS”.
BRICS là một tổ chức quốc tế bao gồm các nước thành viên như Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc, Nam Phi, Ai Cập, Ethiopia, Iran, A Rập Xê Út, Các tiểu vương quốc A Rập Thống Nhất.
Tổ chức được thành lập vào năm 2010 sau khi Nam Phi gia nhập vào tổ chức, với tên viết tắt ban đầu là BRIC bao gồm chữ cái đầu của 4 quốc gia: Brasil, Nga, Ấn Độ và Trung Quốc.
Ai Cập, Ethiopia, Iran, Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất chính thức gia nhập vào tổ chức này kể từ ngày 1 tháng 1 năm 2024.
Các quốc gia thuộc khối BRICS chiếm 30% diện tích và 45% dân số trên toàn thế giới.
Tàu thăm dò Hằng Nga-6 là “mắt xích then chốt” trong giai đoạn thứ 4 của dự án thám hiểm Mặt Trăng của Trung Quốc, sẽ hoàn thành các nhiệm vụ quan trọng như lấy mẫu vật từ vùng tối của Mặt Trăng đưa trở về Trái Đất, được phóng lên không gian vào ngày 3/5 và đã thành công tiến vào quỹ đạo của Mặt Trăng vào hôm qua (8/5).
Sơ đồ mô phỏng Hằng Nga-6 hạ cánh trên bề mặt Mặt Trăng.
Dưới sự điều khiển chính xác của Trung tâm kiểm soát bay Hàng không Vũ trụ Bắc Kinh, tàu thăm dò Hằng Nga-6 đã thực hiện “phanh” và thành công tiến vào quỹ đạo Mặt Trăng.
Theo Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc, “phanh” là bước quan trọng nhất trong toàn bộ nhiệm vụ của Hằng Nga – 6 và quá trình này phải được thực hiện khắt khe. Nếu “phanh” quá nhiều, tàu sẽ ở quá xa Mặt Trăng, ngược lại sẽ vượt qua Mặt Trăng và sẽ không thể trở về Trái Đất. Vì vậy, việc “phanh” tốt hay không sẽ quyết định Hằng Nga – 6 có thể hạ cánh thành công xuống Mặt Trăng hay không.
Kỹ sư Trung tâm Kiểm soát bay Hàng không Vũ trụ Bắc Kinh, Trình Diễm Hợp đánh giá:
“Cho đến nay, các công việc liên quan diễn ra theo đúng dự kiến. Lần “phanh” gần Mặt Trăng này là cơ hội kiểm soát duy nhất, nếu bỏ lỡ, tàu thăm dò sẽ không thể quay quanh Mặt Trăng. Sau quá trình “phanh” thành công, công việc tiếp theo sẽ được thực hiện trong quá trình quay quanh quỹ đạo như hạ cánh, lấy mẫu và cất cánh. Việc hoàn thành “phanh” gần Mặt Trăng, tương đương với việc bước vào giai đoạn thứ 3 của nhiệm vụ.”
Tiếp theo, với sự hỗ trợ của vệ tinh chuyển tiếp Tước Kiều-2 (Queqiao-2), tàu thăm dò Hằng Nga – 6 sẽ điều chỉnh độ cao và độ nghiêng quỹ đạo của nó quanh Mặt Trăng, đồng thời chọn cơ hội thực hiện nhiệm vụ như tách tổ hợp tàu quay lại quỹ đạo, tổ hợp tàu đổ bộ lên mặt đất. Sau đó, tổ hợp tàu đổ bộ sẽ hạ cánh xuống lưu vực Nam Cực – Aitken ở vùng tối của Mặt Trăng và thực hiện lấy mẫu vật mang về Trái Đất theo kế hoạch.
Theo Phó Chủ nhiệm Trung tâm Công trình Hàng không Vũ trụ và Công trình thăm dò Mặt Trăng thuộc Cục Hàng không Vũ trụ Bắc Kinh Cát Bình, Hằng Nga – 6 sẽ lần đầu tiên thu thập mẫu vật từ vùng tối của Mặt Trăng, thời kỳ địa chất của vật mẫu thu thập được cách đây khoảng 4 tỷ năm. Đồng thời sẽ tạo ra bước đột phá trong công nghệ điều khiển và thiết kế quỹ đạo vận hành của Mặt Trăng, công nghệ lấy mẫu thông minh cũng như công nghệ cất cánh bay lên từ vùng tối của Mặt Trăng và cuối cùng hoàn thành việc tự lấy mẫu, quay về Trái Đất.
Được biết, Hằng Nga-6 sẽ tiếp tục sử dụng phương pháp lấy mẫu của Hằng Nga – 5 là thu thập mẫu trên bề mặt và khoan vào lòng đất, các mẫu vật thu được sẽ ở các bề mặt và độ sâu khác nhau. Dự kiến Hằng Nga-6 sẽ thu thập khoảng 2 kg vật mẫu.
Bộ Quốc phòng Campuchia đã lên tiếng sau khi một tổ chức nghiên cứu của Mỹ cho rằng hai tàu chiến Trung Quốc hiện diện tại Căn cứ Hải quân Ream trong nhiều tháng.
Phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Campuchia Chhum Sucheat phát biểu trong một cuộc họp báo
Tờ Khmer Times hôm nay 9.5 đưa tin phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Campuchia Chhum Sucheat nói rằng hai tàu chiến của hải quân Trung Quốc đang hiện diện tại Căn cứ Hải quân Ream để chuẩn bị cho cuộc tập trận chung “Rồng Vàng 2024” vào ngày 16.5.
Ông Sucheat còn nói: “Một cơ quan truyền thông nước ngoài gần đây đã phóng đại sự hiện diện của hai tàu hải quân Trung Quốc cập cảng tại Căn cứ Hải quân Ream, cáo buộc quân đội Trung Quốc sử dụng cơ sở này làm “căn cứ quân sự” và cho rằng đây là căn cứ quân sự lớn thứ hai của Trung Quốc (bên ngoài Trung Quốc) trên thế giới”.
Ông Sucheat nhấn mạnh việc nâng cấp Căn cứ Hải quân Ream đã góp phần hiện đại hóa hải quân Campuchia và hai nước là đối tác chiến lược trong tất cả lĩnh vực. Cũng theo ông này, phía Trung Quốc đang kiểm tra chất lượng của Căn cứ Hải quân Ream được nâng cấp vì Trung Quốc đã hỗ trợ xây dựng một số cơ sở mới tại căn cứ, và Campuchia cũng đang có kế hoạch mua tàu chiến tương tự như những tàu cập cảng tại căn cứ.
“Căn cứ Hải quân Ream không phải là căn cứ quân sự của Trung Quốc như một số phương tiện truyền thông nước ngoài đã đưa tin”, ông Sucheat nhấn mạnh.
Ông Sucheat đưa ra tuyên bố trên sau khi Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS, Mỹ) ngày 18.4 đăng một bài phân tích chỉ ra hai tàu hộ vệ của hải quân Trung Quốc vẫn “được nhìn thấy cập cảng tại bến tàu mới của Căn cứ Hải quân Ream kể từ khi những tàu này cập cảng lần đầu vào ngày 3.12.2023. Bến tàu chỉ trống trong 2 khoảng thời gian ngắn từ ngày 15 – 18.1 và ngày 29 – 30.3”.
Căn cứ hải quân Ream, nằm ở tỉnh Preah Sihanouk của Campuchia, được đánh giá là có ý nghĩa chiến lược do nằm gần vịnh Thái Lan và ở phía nam Biển Đông. Sự phát triển của căn cứ này sẽ cung cấp cho Hải quân Campuchia cơ sở hạ tầng và nguồn lực được cải thiện nhằm đảm bảo an ninh hàng hải và góp phần ổn định khu vực, theo Khmer Times.
Đức có thể thiệt hại khoảng 240 tỷ euro (257 tỷ USD) do đại dịch Covid và xung đột ở Ukraine, trong đó thiệt hại lớn do giá điện tăng cao.
“Chi phí kinh tế của Đức sau hai năm chiến sự bùng phát ở Ukraine có khả năng vượt quá 200 tỷ euro… Trên hết, chi phí năng lượng cao đã làm mức tăng trưởng của Đức giảm 2,5%, tương đương 100 tỷ euro vào năm 2022 và con số tương tự vào năm 2023”, ông Marcel Fratzscher, người đứng đầu Viện Nghiên cứu Kinh tế Đức, cho hay.
Theo Chủ tịch Viện nghiên cứu kinh tế Đức, lạm phát gia tăng ở Đức đã ảnh hưởng nặng nề đến những người lao động có thu nhập thấp.
“Nhà nước Đức chủ yếu hỗ trợ các công ty sử dụng nhiều năng lượng bằng các khoản trợ cấp lớn, nhưng những người có thu nhập thấp phải thắt lưng buộc bụng đáng kể”, ông Marcel Fratzscher nói thêm.
Tờ Die Rheinische Post đưa tin, các chuyên gia ước tính thiệt hại do tác động tiêu cực tổng hợp từ đại dịch COVID-19 và xung đột Ukraine đã gây ra đối với nền kinh tế Đức là 240 tỷ euro trong năm 2022 – 2023.
Theo tờ này, xung đột ở Ukraine đã khiến hóa đơn tiền điện tăng đáng kể, làm gián đoạn mạng lưới vận chuyển và gây áp lực đáng kể lên nền kinh tế toàn cầu, gây ra những vấn đề nghiêm trọng cho các quốc gia phụ thuộc vào xuất khẩu.
Viện Kinh tế Đức cho biết toàn bộ nền kinh tế Đức đã bị ảnh hưởng bởi cuộc xung đột Ukraine, trong đó ngành công nghiệp hóa chất, giấy và kim loại là những ngành bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Theo tờ Die Rheinische Post, nhà thầu quốc phòng là bên hưởng lợi lớn nhất từ xung đột thông qua những hợp đồng vũ khí.
Hôm 19/2, ngân hàng trung ương Đức đánh giá nền kinh tế nước này có thể tiếp tục suy thoái trong quý đầu tiên của năm 2024 và không có khả năng phục hồi.
Sau khi Nga bắt đầu chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine vào tháng 2/2022, phương Tây quyết định giảm đáng kể việc nhập khẩu nhiên liệu của Nga và tích cực tìm cách hạn chế thu nhập liên quan đến năng lượng của Moskva, đặc biệt là từ dầu khí.
Hơn nữa, xung đột Ukraine còn ngăn chặn dòng khí đốt của Nga sang châu Âu, dẫn đến giá năng lượng tăng vọt và tình trạng thiếu hụt nguồn cung, buộc các nước phải tìm kiếm giải pháp thay thế, đặc biệt là Mỹ và nguồn cung từ khí đốt tự nhiên hóa lỏng của nước này.
Không quân Mỹ đang thử nghiệm các tiêm kích F-16 được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo (AI) trong các tình huống huấn luyện chiến đấu. Trong một số trường hợp, các chiến đấu cơ AI hoạt động tốt hơn “đồng nghiệp” do phi công điều khiển.
Chiến đấu cơ F-16 của Mỹ trong một lần bay huấn luyện.
Không quân Mỹ đã thực hiện chuyến bay thử nghiệm lịch sử với F-16 được hỗ trợ bởi AI, có tên gọi Vista.
Tờ Business Insider (Mỹ) đưa tin quá trình bay thử được tiến hành trên căn cứ Không quân Edwards, với chính Bộ trưởng Không quân Frank Kendall ngồi trong buồng lái. Theo truyền thông Mỹ, Vista đã thực hiện khoảng 20 chuyến bay kể từ khi thử nghiệm bắt đầu vào tháng 9/2023. Trong một số tình huống, nó còn đạt thành tích tốt hơn phi công.
Trong chuyến bay ngày 3/5, Vista đã “gần như đối đầu” với một chiếc F-16 do con người điều khiển khi chúng di chuyển trong phạm vi 305 m với nhau với tốc độ 885 km/h.
Trong bối cảnh nhiều nhóm nhân đạo bày tỏ quan ngại sâu sắc về việc đặt các quyết định sinh tử vào tay một cỗ máy được hỗ trợ bởi AI, ông Kendall nhấn mạnh AI đang tái cơ cấu các chiến lược chiến tranh toàn cầu, cho dù chúng ta có muốn hay không.
Bộ trưởng Không quân Kendall nói với hãng thông tấn AP (Mỹ) sau khi hạ cánh: “Không có AI sẽ là một rủi ro an ninh. Tại thời điểm này, chúng ta cần sở hữu nó”.
Theo AP, Không quân Mỹ đang đặt cược lớn vào AI, đầu tư một phi đội gồm 1.000 thiết bị bay không người lái để thực hiện các thao tác mạo hiểm hơn so với máy bay có người lái, chiếc đầu tiên sẽ hoạt động vào năm 2028.
Việt Nam mong muốn Campuchia sớm chia sẻ thông tin và tham gia nghiên cứu chung về tác động của Dự án kênh đào Funan Techo.
Bà Nguyễn Thị Thu Linh – Chánh Văn phòng Thường trực Ủy ban sông Mê Kông Việt Nam
Phối hợp chặt chẽ với Campuchia nghiên cứu về tác động của Dự án kênh đào Funan Techo Bà Nguyễn Thị Thu Linh – Chánh Văn phòng Thường trực Ủy ban sông Mê Kông Việt Nam cho biết, Dự án kênh đào Funan Techo dự kiến sẽ được nâng cấp và cải tạo 180km tuyến kênh/sông, bao gồm: Đoạn thứ nhất (chiều dài khoảng 20km) nối sông Mê Kông với sông Bassac; Đoạn thứ 2 tiếp tục chạy dọc theo sông Bassac đến điểm kết nối với kênh giao thông thủy từ sông Bassac ra cảng Kẹp (chiều dài khoảng 30km); và Đoạn thứ ba dài 130km nối sông Bassac (tại điểm cách biên giới Việt Nam – Campuchia khoảng 20km) với cảng Kẹp của Campuchia.
Theo thông báo của phía Campuchia, các đoạn kênh này được thiết kế với kích thước đủ lớn (bề rộng đáy kênh 50m, bề rộng mặt kênh từ 80-120m và chiều sâu mực nước trong kênh 4,7m) để các tàu tải trọng đến 1.000 tấn có thể đi qua.
Dự án sẽ xây dựng 3 cống (âu thuyền) để điều tiết dòng chảy, duy trì sự ổn định của mực nước trong kênh giao thông thủy và chống xâm nhập mặn. Các cống này có chiều dài 135m, chiều rộng 18m, độ sâu 5,8m. Bên cạnh các hạng mục công trình trên, Dự án cũng tiến hành xây dựng 11 chiếc cầu giao thông (dài 161m, rộng 12m) bắc qua tuyến kênh để phục vụ nhu cầu đi lại của người dân. Dự kiến Dự án sẽ được khởi công trong năm 2024 và hoàn thành vào năm 2027 với tổng lượng hàng hóa lưu thông qua tuyến đường thủy mới này là 7 triệu tấn/năm.
Chánh Văn phòng Thường trực Ủy ban sông Mê Kông Việt Nam đánh giá cao nỗ lực của Ban thư ký Ủy hội sông Mê Kông quốc tế trong việc tiến hành nghiên cứu độc lập tác động của Dự án kênh đào Funan Techo.
Theo bà Nguyễn Thị Thu Linh, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Ủy ban sông Mê Kông Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Ban Thư ký Ủy hội sông Mê Kông Quốc tế, Campuchia và các quốc gia thành viên Ủy hội để thúc đẩy tiến độ thực hiện nghiên cứu về tác động của Dự án, đề xuất các biện pháp giảm thiểu, giám sát tác động và sẽ tiếp tục tham vấn tại quốc gia.
Việt Nam mong muốn Campuchia phối hợp chia sẻ thông tin về dự án kênh đào Funan Techo Trước đó, trên cơ sở nghiên cứu các thông tin thông báo về Dự án cho Ủy hội sông Mê Kông Quốc tế của Campuchia, Ủy ban Sông Mê Kông Việt Nam đã trao đổi song phương với phía Campuchia ở các cấp để nêu quan ngại của Việt Nam về tác động của Dự án tới Đồng bằng sông Cửu Long và đề nghị phía Campuchia chia sẻ các thông tin chi tiết về Dự án, bao gồm Báo cáo khả thi dự án; tiến hành nghiên cứu chung về tác động của Dự án; áp dụng Hướng dẫn đánh giá tác động xuyên biên giới của Ủy hội sông Mê Kông quốc tế cho Dự án nhằm đạt được sự hiểu biết chung về các tác động xuyên biên giới của dự án và các biện pháp giảm thiểu phù hợp.
Tại các cuộc tiếp xúc, Ủy ban sông Mê Kông Campuchia đã ghi nhận các quan ngại của phía Việt Nam về Dự án và thông báo đang làm việc với các bộ, ngành liên quan của Campuchia để chuyển tải các ý kiến của phía Việt Nam.
Cùng với đó, Ủy ban sông Mê Kông Việt Nam đã đề nghị Ban Thư ký Ủy hội hỗ trợ các quốc gia triển khai nghiên cứu về đánh giá tác động xuyên biên giới của Dự án. Hiện Ban Thư ký Ủy hội đang khẩn trương tiến hành nghiên cứu độc lập về tác động của Dự án, đặc biệt là các tác động xuyên biên giới, đề xuất các biện pháp giảm thiểu và giám sát tác động.
Trước đó, vào ngày 23/4, Ủy ban sông Mê Kông Việt Nam đã phối hợp với Ban Thư ký Ủy hội Sông Mê Kông quốc tế tổ chức cuộc họp tham vấn về Dự án. Các đại biểu tại cuộc họp tham vấn đã nêu các quan ngại về Dự án, bao gồm các tác động của Dự án đến tài nguyên nước vùng Đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt trong bối cảnh hạn mặn diễn ra ngày càng thường xuyên và khắc nghiệt hơn.
Việc kênh Funan Techo sẽ chuyển nước từ sông Bassac, là phân lưu của sông Mê Kông ra cảng Kẹp nằm ngoài lưu vực sẽ gây suy giảm tài nguyên nước tới đồng bằng, có thể gây các tác động tiêu cực đến các hoạt động sinh kế, sản xuất của người dân địa phương và các hệ sinh thái tự nhiên.
“Các thông tin chính thức do phía Campuchia thông báo là kênh đào Funan Techo chỉ phục vụ mục đích giao thông thủy. Tuy nhiên theo các thông tin của báo chí và phát biểu của lãnh đạo Campuchia thì kênh đào còn phục vụ mục đích tưới nông nghiệp và phát triển kinh tế xã hội vùng Tây Nam của Campuchia. Chưa đủ thông tin về vận hành của ba cống âu thuyền thuộc Dự án, Việt Nam mong muốn Campuchia sẽ sớm chia sẻ các thông tin chi tiết về mục tiêu và về thiết kế, vận hành của Dự án. Việt Nam cũng mong muốn Campuchia sớm cung cấp các thông tin và tham gia nghiên cứu chung về tác động của Dự án và thống nhất các giải pháp giảm thiểu và giám sát tác động phù hợp”, bà Nguyễn Thị Thu Linh chia sẻ.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đến châu Âu hôm 5/5 với sứ mệnh giảm bớt căng thẳng đang leo thang có nguy cơ gây ra cuộc chiến thương mại giữa Trung Quốc và EU.
Chuyến đi 6 ngày của Chủ tịch Tập Cận Bình bao gồm các điểm dừng chân ở Pháp, Serbia và Hungary
Trong chuyến đi đầu tiên tới khu vực kể từ năm 2019, ông Tập Cận Bình sẽ phải đối mặt với các cuộc đàm phán khó khăn ở Pháp về vấn đề thương mại và Ukraine trước khi được chào đón nồng nhiệt hơn ở Serbia và Hungary, nơi các khoản đầu tư tăng vọt của Trung Quốc cho thấy lợi ích của mối quan hệ chặt chẽ với Bắc Kinh và sự chia rẽ của EU liên quan tới chính sách.
“Trung Quốc quyết tâm không để mối quan hệ của mình với châu Âu trượt sâu hơn giống như quan hệ với Mỹ”, Yu Jie, nhà phân tích tại tổ chức nghiên cứu Chatham House của Anh, cho biết. “Trung Quốc sẽ vừa muốn thu hút châu Âu, đồng thời cũng sẽ đưa ra những cảnh báo cứng rắn đối với EU về chủ nghĩa bảo hộ thương mại”.
Các quan chức Trung Quốc cho biết ưu tiên hàng đầu của ông Tập trong chuyến thăm 6 ngày sẽ là hạn chế thiệt hại. Ông Tập dự định chống lại một loạt cuộc điều tra thương mại của EU nhằm vào các công ty của Trung Quốc, bao gồm cả cuộc điều tra chống trợ cấp đối với xe điện dự kiến sẽ kết thúc sau vài tuần nữa.
Các quan chức EU đã nói với Financial Times rằng mức thuế sơ bộ đối với xe điện có thể được áp dụng vào tháng 5, trong khi thuế quan vĩnh viễn vốn cần sự ủng hộ của đa số các quốc gia thành viên có thể được áp dụng vào tháng 11. Các nhà nghiên cứu tại Rhodium Group cho biết thuế áp dụng với xe điện nhập khẩu từ Trung Quốc vào EU có thể dao động từ 15-30%.
“Trung Quốc không thể để thị trường châu Âu khép lại đối với các công ty của họ”, Abigaël Vasselier đến từ Merics, một tổ chức tư vấn có trụ sở tại Berlin, cho biết. “Câu hỏi chính là, Chủ tịch Tập có thể thành công thay đổi quỹ đạo hiện tại trong quan hệ châu Âu-Trung Quốc hay không”.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã mời bà Ursula von der Leyen, Chủ tịch Ủy ban châu Âu, tới Paris để gặp ông Tập hôm 6/5.
Bà von der Leyen có quan điểm ủng hộ “giảm rủi ro” trong mối quan hệ thương mại giữa châu Âu với Trung Quốc. Bà cho rằng thâm hụt thương mại song phương khổng lồ của EU – 291 tỉ euro vào năm 2023 – một phần là do Bắc Kinh giới hạn các công ty châu Âu tiếp cận thị trường khổng lồ của Trung Quốc. Trong những năm gần đây, EU đã bị Đông Nam Á chiếm vị trí đối tác thương mại khu vực lớn nhất của Trung Quốc.
Các quan chức và nhà phân tích Trung Quốc cho biết ông Tập Cận Bình dự định sẽ đưa ra quan điểm cứng rắn. Họ thêm rằng, đằng sau thái độ thân thiện với công chúng và những lời hứa hẹn đầu tư của Trung Quốc, ông sẽ cảnh báo các nhà lãnh đạo châu Âu rằng việc thuế đối với hàng xuất khẩu của Trung Quốc sẽ gây ra phản ứng không khoan nhượng.
“Trung Quốc có thể áp đặt các hạn chế đối với việc xuất khẩu các nguyên liệu cần thiết trong sản xuất vi mạch cũng như đối với hàng xuất khẩu của Pháp sang Trung Quốc và một số mặt hàng khác”, một nhà phân tích Trung Quốc giấu tên nói với Financial Times.
Bắc Kinh cũng đã phát tín hiệu rằng họ sẵn sàng áp dụng các mức thuế trả đũa của riêng mình. Ông Macron dự kiến sẽ cùng ông Tập giải quyết vấn đề về nhà sản xuất rượu cognac của Pháp, sau khi Trung Quốc tiến hành cuộc điều tra chống bán phá giá đối với rượu mạnh nhập khẩu của Pháp vào tháng 1.
Rượu mạnh của Pháp là loại rượu được nhập khẩu nhiều nhất vào Trung Quốc và thuế quan sẽ ảnh hưởng đến lợi nhuận của các thương hiệu nổi tiếng như Rémy Cointreau, Pernod Ricard và Hennessy thuộc sở hữu của LVMH.
Hiệp hội ngành công nghiệp rượu cognac của Pháp, BNIC, cho biết chuyến thăm của ông Tập là “cơ hội duy nhất để đạt được thỏa thuận” nhằm giải quyết cuộc điều tra “phi lý” của Trung Quốc đe dọa đến lĩnh vực đang sử dụng trực tiếp và gián tiếp khoảng 70.000 lao động.
Cam kết đầu tư ở Hungary Các quan chức Trung Quốc cho biết, trong khi các cuộc đàm phán ở Paris dự kiến sẽ gặp nhiều thách thức, các chuyến thăm của ông Tập tới Serbia và Hungary sẽ mang lại tinh thần tích cực hơn nhiều. Trung Quốc coi Hungary là một người bạn thực sự trung thành ở EU và đã tung ra nhiều lời hứa đầu tư cho đất nước này.
Theo ước tính chính thức của Trung Quốc, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tích lũy của các doanh nghiệp Trung Quốc tại Hungary có thể đạt 30 tỉ euro vào cuối năm nay – điều này cho thấy Trung Quốc có thể rót thêm hàng tỉ euro đầu tư cho nước này.
Các quan chức Trung Quốc cho biết, một dự án đang được thảo luận là khoản đầu tư tiềm năng của công ty Great Wall Motor của Trung Quốc để xây dựng một nhà máy xe điện.
“Hungary chiếm tỷ trọng lớn trong FDI của Trung Quốc vào khu vực, chỉ trong hai đến ba năm qua đã thu hút được nhiều hơn so với những thập kỷ trước”, Daniel Hegedüs tại Quỹ Marshall Đức ở Berlin cho biết.
Tuy nhiên, chuyến thăm Hungary của ông Tập chắc chắn sẽ khiến nhiều nhà lãnh đạo ở Tây Âu phản đối.
Ngay cả khi EU ngày càng coi Trung Quốc là “đối thủ mang tính hệ thống”, Hungary vẫn trở thành người bảo vệ chính cho lợi ích của Bắc Kinh. Từ năm 2016 đến năm 2022, nước này đã nhiều lần sử dụng quyền phủ quyết của mình để ngăn chặn các quyết định của Hội đồng Châu Âu lên án các hành động của Trung Quốc.
Ngoài ra, chuyến thăm của ông Tập tới Serbia hôm thứ Ba, nhân kỷ niệm 25 năm vụ NATO vô tình đánh bom đại sứ quán Trung Quốc ở Belgrade năm 1999, cũng có thể khiến dư luận ở Tây Âu xa lánh, các nhà ngoại giao cho biết.
Sau khi chiến sự Ukraine bùng nổ vào năm 2020, phái đoàn Trung Quốc tại EU đã viện dẫn vụ đánh bom năm 1999 để giải thích cho sự thông cảm của Trung Quốc đối với lập luận của Nga rằng liên minh quân sự phương Tây phải chịu trách nhiệm cho cuộc xung đột.
“Người dân Trung Quốc hoàn toàn có thể đồng cảm với nỗi đau của các quốc gia khác bởi chúng tôi sẽ không bao giờ quên kẻ đã đánh bom đại sứ quán của chúng tôi ở Cộng hòa Liên bang Nam Tư”, Người phát ngôn của phái đoàn cho biết.
Vấn đề Ukraine Trên thực tế, vấn đề về Ukraine sẽ ảnh hưởng lớn đến chuyến công du châu Âu của Chủ tịch Trung Quốc.
Các học giả Trung Quốc cho rằng Bắc Kinh coi Mỹ đang lợi dụng chiến tranh để mở rộng quyền bá chủ đối với châu Âu, đồng thời gây áp lực lên Trung Quốc vì cáo buộc nước này có vai trò hỗ trợ Nga.
Họ cho biết các nhà lãnh đạo Trung Quốc tin rằng ông Macron muốn châu Âu thực hiện quyền tự chủ chiến lược nhiều hơn thay vì dựa vào Mỹ, một nguyện vọng mà Bắc Kinh cũng chia sẻ. Tuy nhiên, do tình bạn của ông Tập với Tổng thống Nga Vladimir Putin, bất cứ điều gì ông nói về Ukraine sẽ bị phần lớn châu Âu nhìn nhận với sự ngờ vực.
Tuy nhiên, ông Macron dự định sẽ cố gắng thuyết phục nhà lãnh đạo Trung Quốc sử dụng tầm ảnh hưởng của mình để thay đổi cục diện cuộc chiến, mặc dù những nỗ lực tương tự của ông trong chuyến thăm Trung Quốc năm ngoái đã không mang lại kết quả.
Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken vừa tuyên bố Mỹ đang hướng tới các đảo quốc Thái Bình Dương, trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng gia tăng ảnh hưởng ở khu vực.
“Trung Quốc gây ảnh hưởng rất nhiều khu vực ở các quần đảo Thái Bình Dương, có thể nhiều hơn khu vực chúng tôi có thể tạo ảnh hưởng”, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken phát biểu tại Diễn đàn Sedona của Viện McCain ở bang Arizona (Mỹ) vào tối 3.5 (theo giờ Mỹ).
Tuy nhiên, ông Blinken nhấn mạnh rằng bằng cách hợp tác với Úc, New Zealand, Hàn Quốc, Nhật Bản và Ấn Độ, “chúng tôi có thể bao quát nhiều khu vực”, theo AFP.
“Quý vị đang chứng kiến khả năng của chúng tôi trong việc giúp cung cấp một số thứ mà người dân ở các quốc gia đó mong muốn… Sẽ hiệu quả hơn khi nói với một quốc gia rằng chúng tôi không yêu cầu quý vị lựa chọn, chúng tôi muốn mang đến cho quý vị sự lựa chọn tốt hơn”, ông Blinken phát biểu tiếp.
Ông Blinken chỉ ra một sáng kiến được công bố tại hội nghị thượng đỉnh năm ngoái giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Úc Anthony Albanese. Theo đó, Google đang xây dựng các tuyến cáp xuyên Thái Bình Dương để cải thiện kết nối internet ở các quốc gia Nam Thái Bình Dương.
Cáp tốc độ cao là giải pháp thay thế cho những cáp được đề nghị từ Trung Quốc, trong lúc những công ty công nghệ Trung Quốc ngày càng hoạt động tích cực ở Nam Thái Bình Dương.
Trung Quốc phô diễn sức mạnh hạt nhân trước chuyến thăm của Ngoại trưởng Mỹ
Ông Blinken có phát biểu như trên sau khi các nhà lập pháp ở Quần đảo Solomon chọn một thủ tướng thân thiện với Bắc Kinh khác, trong bối cảnh mối quan hệ an ninh nồng ấm giữa Solomon với Trung Quốc đã gây ra báo động ở Mỹ và Úc.
Căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc đã giảm bớt, với việc ông Blinken trong tháng trước đã đến thăm Bắc Kinh lần thứ hai trong vòng chưa đầy một năm, nhưng chính quyền Tổng thống Biden đã tuyên bố Trung Quốc là đối thủ lâu dài hàng đầu đối với vai trò lãnh đạo toàn cầu của Mỹ, theo AFP.
Đại sứ quán Pháp tại Hà Nội cho biết, Bộ trưởng Quốc phòng Pháp Sebastien Lecornu sẽ tham dự Lễ kỷ niệm 70 năm chiến thắng Điện Biên Phủ và gặp gỡ cựu chiến binh Việt Nam và Pháp.
Bộ trưởng Quốc phòngPháp Sebastien Lecornu sẽ tham dự Lễ kỷ niệm 70 năm chiến thắng Điện Biên Phủ và gặp gỡ cựu chiến binh Việt Nam và Pháp
Đại sứ quán Pháp thông tin cụ thể, Bộ trưởng Quốc phòng Pháp Sebastien Lecornu cùng bà Patricia Mirallès – Quốc vụ khanh bên cạnh Bộ trưởng Quốc phòng, phụ trách Cựu chiến binh và Ký ức, sẽ dự Lễ kỷ niệm chính thức 70 năm chiến thắng Điện Biên Phủ ngày 7/5 tại thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên.
Đại sứ quán khẳng định, việc Việt Nam mời Pháp dự lễ kỷ niệm này và chuyến thăm của Bộ trưởng Quốc phòng Pháp chứng minh mối quan hệ song phương tốt đẹp, tình hữu nghị giữa hai nước và mong muốn chung của hai bên là tăng cường quan hệ đối tác.
Bộ trưởng Quốc phòng Pháp sẽ có cuộc gặp với Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính; Đại tướng Phan Văn Giang, Bộ trưởng Quốc phòng; Trưởng Ban Đối ngoại Trung ương Lê Hoài Trung. Hai bên dự kiến ký Ý định thư giữa Bộ Quốc phòng Pháp và Bộ Quốc phòng Việt Nam về tăng cường hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng.
Theo kế hoạch, ngày 7/5, Bộ trưởng Quốc phòng Pháp cùng Quốc vụ khanh sẽ có một số hoạt động tại tỉnh Điện Biên và tham dự Lễ kỷ niệm Chiến thắng Điện Biên Phủ. Bộ trưởng Quốc phòng Pháp sẽ thăm những địa điểm lịch sử và dự kiến gặp các cựu chiến binh Việt Nam cũng như Pháp.
Quốc vụ khanh Patricia Miralles sẽ trải nghiệm “cung đường ký ức lịch sử” bằng ba thứ tiếng do hai bên chuẩn bị, dự buổi lễ chiếu sáng cầu Mường Thanh bằng kỹ thuật ánh sáng do thành phố Lyon thực hiện.
Năm 2023, Việt Nam và Pháp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1973 – 2023) và 10 năm quan hệ Đối tác chiến lược (2013 – 2023). Tại cuộc điện đàm ngày 20/10/2023 với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh, hai nước chia sẻ quan điểm trên nhiều vấn đề quốc tế quan trọng, có nhiều lợi ích lớn tương đồng và nhiều gắn bó về lịch sử, văn hóa.
Việt Nam coi trọng, dành ưu tiên cao đối với quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam – Pháp và ủng hộ những sáng kiến của Pháp vì hòa bình, hợp tác và phát triển trong khu vực và quốc tế.
Bộ Tư lệnh tác chiến Lực lượng vũ trang Ba Lan cho biết nước này sẽ vận chuyển thiết bị quân sự đến gần biên giới Nga từ ngày 4 – 6/5.
“Hãy đặc biệt cẩn thận thời gian tới, vì bạn có thể gặp nhiều đoàn xe quân sự trên tuyến đường đến gần biên giới Nga. Cuộc tập trận sẽ diễn ra từ ngày 4-6/5”, Bộ Tư lệnh tác chiến Lực lượng vũ trang Ba La thông báo.
Hoạt động vận chuyển thiết bị quân sự của Ba Lan đến gần biên giới Nga như một phần trong cuộc tập trận của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
NATO bắt đầu tiến hành cuộc tập trận quân sự lớn nhất kể từ Chiến tranh Lạnh mang tên “Steadfast Defender” vào ngày 24/1. Cuộc tập trận kéo dài đến hết tháng 5 với sự tham gia của hơn 90.000 binh sĩ đến từ 32 quốc gia thành viên.
Tư lệnh tối cao của NATO tại châu Âu Christopher Cavoli nhấn mạnh: “NATO sẽ thể hiện năng lực củng cố khu vực châu Âu – Đại Tây Dương thông qua hoạt động di chuyển lực lượng xuyên Đại Tây Dương từ Bắc Mỹ”.
“Steadfast Defender 2024” bao gồm một loạt các cuộc tập trận nhỏ trên phạm vi kéo dài từ Bắc Mỹ đến sườn phía Đông của NATO, gần biên giới Nga. Khoảng 50 tàu hải quân, 80 máy bay và hơn 1.100 xe chiến đấu sẽ tham gia sự kiện này.
Trong cuộc tập trận, thành viên NATO lên kế hoạch thử nghiệm kịch bản xung đột chống lại “đối thủ ngang hàng” theo Điều 5 của hiệp ước NATO. Cụ thể, Điều 5 quy định cuộc tấn công vào đồng minh được xem là cuộc tấn công chống lại toàn bộ NATO.
Hồi tháng 1, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Grushko nhấn mạnh quy mô của cuộc tập trện quân sự mang tên “Steadfast Defender 2024”. Ông cho rằng, cuộc tập trận “Steadfast Defender” đánh dấu sự trở lại của NATO trong kế hoạch chống lại Nga.
Đây là cuộc tập trận lớn nhất của NATO ở châu Âu kể từ năm 1988, khi đó có hơn 125.000 binh sĩ liên minh quân sự này đã tổ chức huấn luyện trên khắp lục địa trong những ngày bất ổn cuối cùng của Chiến tranh Lạnh.
Cuộc tập trận lớn nhất tiếp theo trong những năm gần đây là vào năm 2018, nhưng ngay cả cuộc tập trận đó cũng chỉ có khoảng 45.000 quân tham gia.
Hẳn người Việt không có ai chưa từng nghe đến cái tên tình báo Hoa Nam, con ngáo ộp khét tiếng trong đời sống chính trị nước Việt Nam. Thế nhưng, gần như chẳng mấy ai biết được tình báo Hoa Nam, hay Hoa Nam tình báo cục, nằm ở đâu trong cơ cấu tình báo của Trung Quốc.
Phần 1
Đối với người Việt, Hoa Nam tình báo ngày nay dường như cụm từ là để chỉ tất cả mọi vấn đề liên quan đến tình báo phương Bắc. Cứ tình báo Trung Quốc thì sẽ được gọi là tình báo Hoa Nam, vốn được xem là một phân cục tình báo phụ trách Nam Trung Quốc, Hồng Kông, Đông Dương và Đông Nam Á.
Định kiến này sẽ dẫn đến sự nhầm tưởng tai hại rằng chỉ có một cơ quan tình báo Trung Quốc hoạt động tại Việt Nam, dưới tên gọi tình báo Hoa Nam. Thực tế, có rất nhiều cơ quan tình báo Trung Quốc cùng hoạt động ngầm ở Việt Nam, cũng như bất kỳ nước nào khác trên thế giới. Vậy đối với người Việt, Hoa Nam tình báo bắt nguồn từ đâu và liệu có thực sự tồn tại một cơ quan như thế hay không? Câu trả lời là có và không.
Để tìm hiểu nguồn gốc Hoa Nam tình báo cục đối với người Việt, cần phải quay trở lại với thời kỳ quốc cộng liên minh kháng Nhật lần thứ hai ở Trung Quốc.
Tháng 10.1937, lãnh đạo đảng Cộng sản Trung Quốc (CCP) triệu tập hội nghị Bộ Chính trị về vấn đề hoạt động cách mạng ở 12 tỉnh phía nam Trung Quốc. Tại đại hội này, CCP quyết định thành lập Cục Trường Giang đặt tại Vũ Hán. Cục Trường Giang chịu trách nhiệm lãnh đạo hoạt động cách mạng ở phía nam và Tân Tứ quân ở miền nam, đàm phán với Quốc dân đảng và mở rộng tầm ảnh hưởng của cộng sản ở các khu vực thuộc quyền kiểm soát của Quốc dân đảng.
Cục Trường Giang lúc này được xem như Bộ Chính trị thứ hai, với sự góp mặt của 5 ủy viên Bộ Chính trị là Chu Ân Lai, Vương Minh, Bác Cổ, Hạng Anh và Khải Phong. Bộ Chính trị thứ nhất lúc đó đặt tại Diên An dưới sự lãnh đạo của Mao Trạch Đông. Cục Trường Giang lúc đó rất có trọng lượng trong CCP và bị Mao xem như là một cái gai.
Chính Chu Ân Lai, người được xem là ông tổ của tình báo cách mạng Trung Quốc, lúc đó đã nỗ lực thiết lập một mạng lưới tình báo hiệu quả trong lòng địch ở phía nam. Đến tháng 10.1938, Cục Trường Giang được đổi tên thành Cục Nam Phương đặt tại Trùng Khánh. Sau đó, vào năm 1939, Chu ra lệnh cho Phan Hán Niên, một tên tuổi điệp báo lẫy lừng của CCP, thiết lập một mạng lưới tình báo lớn có trụ sở tại Thượng Hải, lấy tên là “Hoa Nam Tình báo Cục”.
Cục Tình báo Hoa Nam chính thức ra đời dưới sự quản lý của Cục Nam Phương (Southern Bureau) từ năm 1939, mặc dù mạng lưới của nó đã được thiết lập rải rác từ trước đó.
Cục Nam Phương phụ trách lãnh đạo kháng chiến ở các vùng Tứ Xuyên, Quý Châu, Vân Nam, Quảng Đông, Quảng Tây, Hồ Nam, Hồ Bắc, Giang Tây, Giang Tô, Hồng Kông và đặc biệt phụ trách quan hệ với các phong trào cách mạng ở Đông Nam Á.
Đây có lẽ là yếu tố then chốt khiến Cục Tình báo Hoa Nam trở nên khét tiếng ở Việt Nam và Đông Nam Á bởi việc cục này cài cắm gián điệp vào các phe phái đối địch với phong trào cộng sản ở khu vực hoặc thậm chí vào chính các đảng có quan hệ là điều không thể tránh khỏi, đặc biệt khi kinh đô của phong trào cộng sản ở Đông Á khi đó nằm tại Thượng Hải và Hồng Kông. Đây là hai địa bàn đặt trụ sở chính của tình báo Hoa Nam do Phan Hán Niên lãnh đạo. Cơ quan này cài cắm nhiều điệp viên nằm vùng trong lòng giới ngoại giao và quân đội Nhật Bản cũng như Quốc dân đảng.
Một trong những thành tích chói sáng nhất của tình báo Hoa Nam thời Đệ nhị thế chiến là nắm trước được thời điểm chiến dịch Barbarossa xảy ra. Đây là cuộc tiến công chớp nhoáng do Hitler phát động nhằm vào Liên Xô.
Theo sử sách Trung Quốc, một điệp viên của Hoa Nam tình báo ở Trùng Khánh đã nghe ngóng được trong giới ngoại giao Nhật Bản về một kế hoạch tấn công Liên Xô của Đức Quốc xã vào ngày 22.6.1941. Thông tin này được chuyển đến Chu Ân Lai và Chu lập tức ký một bức điện gửi về Diên An, rồi từ đó nó được gửi đến Moscow vào ngày 20.6, hai ngày trước khi cuộc tấn công nổ ra.
Vài tháng sau đó, Hoa Nam tình báo tiếp tục nắm bắt được thông tin từ nhiều nguồn khác nhau về quá trình chuẩn bị của quân đội Nhật cho một cuộc chiến tranh với Mỹ. Đến tháng 10, Hoa Nam tình báo kết luận quá trình chuẩn bị đã cơ bản hoàn tất và quân đội của Thiên Hoàng sắp sửa gây chiến với Mỹ. Thông tin này được gửi về Diên An và một lần nữa được chuyển tiếp cho các lãnh đạo Liên Xô. Ngày 7.12.1941 chuyện gì đã xảy ra? Xin mời search nếu quên.
Đến lúc này, có lẽ câu hỏi liệu có thực sự tồn tại một tổ chức có tên Hoa Nam Tình báo Cục hay không đã được giải đáp. Vấn đề còn lại là Hoa Nam Tình báo Cục đã thoát thai hoán cốt ra sao trong dòng lịch sử kinh thiên động địa ở Đông Á tiếp diễn sau đó. Liệu nó có tiếp tục tồn tại hay không và nếu tồn tại thì nó đang nằm ở đâu trong guồng máy tình báo khét tiếng của Trung Quốc.
Để giải quyết vấn đề này, hãy quay trở lại Diên An, gặp gỡ một Mao Trạch Đông đang tức tối và ủ mưu thâu tóm các quyền hành bị phân tán cho Cục Nam Phương của Chu Ân Lai. Tại đây, chúng ta cũng sẽ gặp gỡ một nhân vật độc nhất vô nhị không thể không nhắc đến trong lịch sử tình báo Trung Quốc – trùm mật vụ được mệnh danh là “Beria của Trung Quốc”: Khang Sinh.
Phần 2
Lịch sử cơ cấu tổ chức của Đảng Cộng sản Trung Quốc (CCP) rất phức tạp, xuất phát từ địa hình rộng lớn của nước này và các cuộc đấu đá quyền lực liên miên trong nội bộ đảng. Năm 1937, Cục Trường Giang của CCP ở Vũ Hán lãnh đạo mặt trận hợp tác kháng Nhật với Quốc dân đảng trong khi Bộ Chính trị thứ nhất của Mao Trạch Đông núp lùm tại Diên An. Cục Trường Giang khi đó đặt dưới sự lãnh đạo của Vương Minh, thủ lĩnh của nhóm 28 Bolshevik vừa trở về từ Moscow. Trước đó Vương Minh là trưởng đoàn của Trung Quốc tại Đệ tam quốc tế (Comintern) trong giai đoạn 1933-1937. Phó đoàn của Vương là Khang Sinh, người tu nghiệp tại các trường đào tạo mật vụ của NKVD và KGB.
Tuy Mao tỏ ra tôn kính Vương Minh lúc ban đầu khi nhà lãnh đạo này trở về với sự hậu thuẫn mạnh mẽ của Comintern, song mâu thuẫn nhanh chóng nảy sinh giữa hai đối thủ này. Cục Trường Giang dưới sự lãnh đạo của Vương Minh và Chu Ân Lai chủ trương hợp tác thực tình với Quốc dân đảng để kháng Nhật. Tuy nhiên, Mao lại chỉ muốn đánh cầm chừng và xây dựng cơ sở đảng trong các khu vực kiểm soát của Quốc dân đảng. Hiềm khích nảy sinh giữa Mao và Vương Minh là không thể tránh khỏi.
Trong nỗ lực giành lợi thế trước Vương Minh, Mao đã kết thân với Khang Sinh, giữa hai người này hình thành mối quan hệ liên minh chiến lược. Đặc biệt, Khang Sinh chính là người mai mối giữa Mao Trạch Đông với Giang Thanh, khi đó là một điệp viên được cài cắm ở Thượng Hải. Có nhiều lý do để Mao liên kết với Khang Sinh. Thứ nhất, vì từng là phó đoàn của Trung Quốc ở Comintern, nên Khang có thể giúp Mao thu hút được sự ủng hộ của Comintern lúc đó đang đổ dồn vào Vương Minh. Thứ hai, liên kết với Khang Sinh giúp làm suy yếu phe của Vương Minh. Và thứ ba, kinh nghiệm mật vụ của Khang sẽ giúp Mao thâu tóm hoạt động tình báo và an ninh. Sau này, chính Khang là đao phủ thủ trong đợt vận động chỉnh phong Diên An, thực chất là cuộc thanh trừng các đối thủ chính trị của Mao.
Cuộc đấu đá quyền lực giữa hai bộ chính trị của CCP dâng lên đến cao trào tại hội nghị trung ương sáu của Đại hội 6 từ tháng 9 đến tháng 11 năm 1938 ở Diên An, và người chiến thắng là Mao Trạch Đông. Trong nỗ lực làm suy yếu Vương Minh, Mao quyết định bãi bỏ Cục Trường Giang, chia cục này làm ba cục là Cục Nam Phương do Chu Ân Lai lãnh đạo và Cục Trung Nguyên do một người thân tín của Mao là Lưu Thiếu Kỳ lãnh đạo và Cục Đông Nam. Cục Trung Nguyên sau được đổi tên thành Cục Hoa Trung. Tuy thời gian xuất hiện có thể khác nhau và trải quá vài đợt sáp nhập, chia tách, nhưng nhìn chung sau năm 1949, CCP phân chia thành các cục là Cục Hoa Bắc, Cục Đông Bắc, Cục Hoa Đông, Cục Tây Bắc, Cục Tây Nam và Cục Trung Nam, tương ứng với 6 đại địa khu tồn tại từ 1949 đến 1954.
Nhận thấy vai trò quan trọng của hoạt động an ninh và tình báo đối với quá trình thâu tóm quyền hành của mình, Mao muốn thống nhất các cơ quan tình báo thành một tổ chức đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của mình. Vì vậy, Mao quyết định thủ tiêu Cục An ninh chính trị và thành lập Bộ Xã hội do Khang Sinh làm bộ trưởng vào tháng 10.1939. Đây có thể xem là cơ quan tình báo thống nhất đầu tiên của CCP, tiền thân của Bộ Công an và Bộ An ninh quốc gia sau này.
Tổ chức của Bộ Xã hội (SAD) có các cục tình báo khu vực gắn liền với các cục của CCP. Và Hoa Nam tình báo cục chính là cơ sở của SAD ở Cục Nam Phương. Tuy nhiên, do e ngại sức ảnh hưởng quá lớn của Khang Sinh nên Mao đích thân triệu tập lãnh đạo tình báo Lý Khắc Nông của Cục Nam Phương ở Trùng Khánh về Diên An làm thứ trưởng thường trực của SAD.
Lý Khắc Nông lúc ấy là tổng thư ký phụ trách tình báo và an ninh của Cục Nam Phương. Việc triệu tập Lý Khắc Nông về Diên An làm phó tướng cho Khang Siinh phải nói là một đòn bậc thầy của Mao, vừa giúp kiểm soát Khang, vừa làm suy yếu Chu Ân Lai và lợi dụng được những kinh nghiệm vô giá về tình báo trong lòng địch của Lý Khắc Nông.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova nói Nga vẫn đang quan sát mọi cuộc tập trận của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ở gần biên giới Nga.
Bà nhấn mạnh nước này vẫn đang quan sát mọi hoạt động diễn tập của NATO ở khu vực gần biên giới Nga.
“Họ sẽ không thành công đâu bởi chúng ta có các phương tiện để đảm bảo an ninh cho nước Nga và bảo vệ lợi ích của chúng ta về mọi mặt”, nữ phát ngôn nói thêm.
Trước đó hồi tháng 1, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nga Alexander Grushko từng nói rằng cuộc tập trận Steadfast Defender 2024 là mốc đánh dấu sự trở lại của các kế hoạch Chiến tranh lạnh.
Theo thông báo của NATO, tổ chức này sẽ mở cuộc tập trận quy mô lớn nhất kể từ Chiến tranh lạnh với sự tham gia của 90.000 quân để đề phòng Nga tấn công.
Các binh sĩ tham gia tập trận sẽ mô phỏng quá trình NATO và Thụy Điển đưa nhân sự đến châu Âu, cũng như tham gia tập trận trên thực địa.
Trọng tâm đặc biệt của cuộc tập trận này là triển khai lực lượng phản ứng nhanh của NATO đến Ba Lan – quốc gia nằm ở vùng phía đông của liên minh, và cũng là quốc gia giáp Nga.
Các điểm chính khác của cuộc tập trận sẽ là những quốc gia vùng Baltic – khu vực được xem là có nguy cơ bị Nga tấn công cao nhất, Đức – trung tâm tiếp viện, và các quốc gia ở rìa của NATO như Na Uy hay Romania.
NATO cho biết hơn 50 tàu từ tàu sân bay đến tàu khu trục, cùng hơn 80 máy bay chiến đấu, máy bay trực thăng, máy bay không người lái (drone) và ít nhất 1.100 phương tiện chiến đấu khác gồm 133 xe tăng, 533 xe chiến đấu bộ binh sẽ tham gia vào cuộc tập trận “khủng” này.
“Đầu năm nay, hai bên đã đồng ý về một “mô hình mới” để quản lý căng thẳng ở bãi Cỏ Mây” – Đó là thông tin vừa đưa ra của người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc tại Manila.
Cụm từ “mô hình mới” nêu trên không khỏi khiến dư luận Philippines dậy sóng. Hóa ra, ngoài thì đấu khẩu, nhưng bên trong, chính quyền của ông Ferdinand Marcos lại “mật đàm” với Bắc Kinh cơ đấy. Từ nhận định này, những người lâu nay vốn hoài nghi sự cứng rắn của chính quyền đối với Trung Quốc không thể không đặt ra những câu hỏi củng cố thêm định kiến của mình: Không có lửa sao có khói? Ngồi với nhau lén lút trong rèm, liệu Manila có thỏa hiệp, nhân nhượng gì lợi ích trên Biển Đông của Philippines cho Trung Quốc? Ông Marcos nào khá khẩm gì hơn người tiền nhiệm Duterte?
Nghi ngờ càng tăng lên khi sứ quán Trung Quốc tại Manila chỉ úp mở cái gọi là “mô hình mới” mà chẳng đề cập thêm nội dung cụ thể là gì.
Chính trị là thế, phải cắn răng mà chịu thôi, dầu có oan khuất trước sự suy diễn, đồn đoán, thậm chí là quy kết của dư luận. Dư luận, bản thân nó là khái niệm có phần tù mù, mơ hồ, thiếu cụ thể, khó định lượng chính xác. Liên quan câu chuyện Biển Đông, Manila chẳng đã bao nhiêu lần bị dư luận chỉ trích, phê phán đó thôi. Công bằng mà nói, nhiều trường hợp chẳng sai. Như vụ tàu Trung Quốc đâm chìm tàu cá của ngư dân Philippines tại khu vực bãi Cỏ Rong năm 2019 chẳng hạn, tang chứng, nhân chứng rành rành, vậy mà ông Duterte cùng thuộc cấp của ông cứ cố tính làm “nhẹ” đi bằng một “sự cố hàng hải” (!). Nhưng cũng có lần, cái gọi là “dư luận” kia chưa hẳn đúng khi nó nhanh nhảu đi trước, chẳng/hoặc cố tình không cập nhật kịp phản ứng kiên quyết của Manila, nhằm luận tội chính quyền. Như vụ bãi cạn Scaborough bị Trung Quốc chiếm quyền kiểm soát năm 2012, nguyên nhân của nó sao có thể cho là Manila nhượng bộ hay sợ Bắc Kinh? Cái chính, Bắc Kinh quá thủ đoạn và thâm hiểm.
Có lẽ, bài học và sự trả giá đã khiến Manila lần này quyết đi trước dư luận ít nhất một nhịp. Hay đúng hơn, chính quyền của ông Marcos đặt mục tiêu dập tắt dư luận bất lợi cho mình ngay từ trong trứng nước. Bằng cách nào? Bằng cách phản ứng ngay tức thì tuyên bố của đại sứ quán Trung Quốc tại Manila.
Chẳng thế mà, ngày 27/4, bộ trưởng Quốc phòng Philippines, ông Gilberto Teodoro, đã khẳng định: Cơ quan quốc phòng Philippines “không biết hoặc không tham gia bất kỳ thỏa thuận nội bộ nào với Trung Quốc” kể từ khi Tổng thống Ferdinand Marcos Jr nhậm chức năm 2022. Các quan chức của Bộ Quốc phòng không trao đổi với bất kỳ quan chức Trung Quốc nào, kể từ năm ngoái. Thậm chí, nặng lời hơn, ông còn nói: “Câu chuyện mà các quan chức Trung Quốc đang tuyên truyền là một nỗ lực thô bạo khác nhằm thúc đẩy sự giả dối”.
Kịp thời – đương nhiên rồi. Còn về hình thức ngôn từ, quan điểm người đứng đầu quốc phòng Philippines là mạnh mẽ, cứng rắn, rõ ràng, sòng phẳng. Nhưng các chuyên gia quốc tế vẫn không loại trừ khả năng sự tính toán đến chi li của Manila.
Thứ nhất, xét về chức vị, so với bộ trưởng quốc phòng, người phát ngôn đại sứ quán Trung Quốc chỉ…bé như con kiến. Nghĩa là, nếu nghĩ tới đối đẳng, thì chẳng cần ông Teodoro phải lên tiếng cãi cọ với một nhân vật không tương xứng vị trí, vị thế. Làm thế, không chừng quốc tế người ta cười cho. Ngay cả khi phải ra mặt để ra vẻ cho thiên hạ thấy: đến ta (bậc thượng thư) còn chưa biết gì, thì chuyện sao thể là sự thật, cũng vẫn là vụng, là “mang dao mổ trâu giết gà”. Cùng lắm, chỉ cần người phát ngôn bộ quốc phòng là cùng. Còn thì tốt nhất, đấy là việc của ngoại giao, cứ để cơ quan ngoại giao làm.
Giả như trường hợp này là nói đến thỏa thuận thiết lập đường dây liên lạc trực tiếp giữa Bộ Ngoại giao hai nước ở các cấp khác nhau nhằm “tránh tính toán sai lầm và thông tin sai lệch ở Biển Đông, thì vẫn là sai. Sai bởi đó là câu chuyện cuối năm 2023, chứ đâu phải cái của đầu năm 2024 này – như phát ngôn viên của Đại sứ quán Trung Quốc tại Manila đề cập?
Thứ hai, trong cái mạnh mẽ ngôn từ của ông Teodoro, nhiều người còn “đọc’ thấy cái thận trọng đến “rụt rè”. Thì đấy, ông Teodoro cũng chỉ giới hạn cơ quan quốc phòng Philippines “không biết hoặc không tham gia bất kỳ thỏa thuận nội bộ nào với Trung Quốc…”, chứ không loại trừ hoàn toàn các cơ quan khác. Lỡ bộ ngoại giao tham gia vụ này thì sao? Cũng có thể đây là cái “khôn” để phòng “đường lùi” cho phát ngôn của mình chẳng, nếu như về sau, vỡ ra thật chuyện ông Marcos cho quân “đi đêm” với Bắc Kinh, chẳng thèm thông báo cho ông Teodoro cũng như các thành viên chính phủ?
Dù vậy, cũng không tránh khỏi việc cái “thận trọng”, kín kẽ của ngài bộ trưởng quốc phòng Philippines thành tiền đề để dư luận suy diễn. Suy theo hướng nào? Theo hướng củng cố thêm điều Trung Quốc úp mở: có thật những cuộc đàm phán kiểu “họp kín” giữa Bắc Kinh và Manila về số phận của bãi Cỏ Mây; có thật một cái gọi là “mô hình mới” để quản lý căng thẳng nơi này…Và dám lắm, Philippines là bên chịu thiệt, trước sức ép của Trung Quốc…
Với Trung Quốc, chỉ cần “gây nhiễu” được như vậy là thành công rồi. Thành công ở chỗ, làm rối thêm chính trường Philippines vốn có nhiều bất đồng về đối ngoại với các nước lớn, trong đó có Trung Quốc. Thành công ở chỗ, chỉ một câu lấp lửng, úp mở của một nhân viên tầm thấp, vậy mà làm phân tán, tứ tán được cả “bộ sậu” của Manila.
Sáng 23/4, các nhà chức trách thuộc Liên minh châu Âu (EU) đã đột kích vào cơ sở ở Hà Lan và Ba Lan của một công ty Trung Quốc hoạt động sản xuất và bán thiết bị an ninh ở EU.
Các nhà lãnh đạo châu Âu lo lắng về các rào cản tiếp cận thị trường và sự mất cân bằng thương mại với Trung Quốc.
Theo thông báo của Uỷ ban châu Âu (EC), cơ quan này đã “phát hiện có dấu hiệu cho thấy công ty được kiểm tra có thể đã nhận được trợ cấp nước ngoài, điều này có thể làm biến dạng thị trường nội địa theo quy định về trợ cấp nước ngoài”.
Thông báo cũng cho biết các nhà chức trách của EU đã “đi cùng với các đối tác từ cơ quan cạnh tranh quốc gia của các quốc gia thành viên nơi các cuộc kiểm tra được thực hiện”.
“Việc thanh tra không báo trước là bước điều tra sơ bộ đối với các khoản trợ cấp nước ngoài bị nghi ngờ là bị bóp méo”, EU nêu rõ, đồng thời lưu ý rằng một cuộc điều tra chuyên sâu sẽ là bước tiếp theo.
Phòng Thương mại Trung Quốc tại EU cho biết chính quyền đã thu giữ thiết bị công nghệ thông tin và điện thoại di động của nhân viên công ty, xem xét kỹ lưỡng các tài liệu văn phòng và yêu cầu quyền truy cập vào dữ liệu thích hợp.
Đơn vị này bày tỏ “mối quan ngại sâu sắc” về “các cuộc đột kích vô lý vào rạng sáng” đang được thực hiện.
Căng thẳng leo thang
EU thời gian gần đây đã liên tục sử dụng một công cụ mới, được gọi là Quy định trợ cấp nước ngoài, để điều tra các khoản hỗ trợ của nhà nước Trung Quốc trong ngành công nghiệp năng lượng mặt trời, tua-bin gió và đầu máy toa xe.
Quy định này đã cho phép EC kể từ tháng 7/2023 đánh giá liệu trợ cấp nước ngoài có cho phép các công ty đưa ra những đề nghị có lợi quá mức trong đấu thầu công hay không.
Mới đây, tại Bulgaria, một nhà sản xuất xe lửa Trung Quốc đã rút khỏi cuộc đấu thầu công khai sau khi bị điều tra về một cuộc đấu thầu mà ủy ban cho rằng đang cạnh tranh với các công ty địa phương. Cuộc điều tra, được công bố vào tháng 2, ghi nhận lần đầu tiên công cụ này được sử dụng.
CRRC Qingdao Sifang Locomotive, một bộ phận của nhà sản xuất đầu máy toa xe thuộc sở hữu nhà nước Trung Quốc CRRC Corporation, đã tham gia gói thầu cung cấp 20 đoàn tàu điện kéo đẩy và bảo trì chúng.
Giá thầu mà công ty này đưa ra được báo cáo là chỉ bằng một nửa so với đối thủ cạnh tranh Tây Ban Nha. Brussels cáo buộc CRRC đã nhận được gần 2 tỷ USD tiền trợ cấp của nhà nước.
Các cuộc điều tra sau đó đã được tiến hành để xem liệu hai công ty có liên kết với Trung Quốc có sử dụng trợ cấp của nhà nước để hạ giá thầu của đối thủ trong một dự án năng lượng mặt trời ở Romania hay không, trong khi Brussels cũng đang xem xét trợ cấp trong lĩnh vực tua-bin gió của Trung Quốc.
Chính phủ Trung Quốc và các nhà vận động hành lang cho các doanh nghiệp Trung Quốc ở châu Âu đã phản đối Quy định trợ cấp nước ngoài khi quy định này nhanh chóng trở thành công cụ lựa chọn của EC khi cố gắng giải quyết những bất bình kinh tế với Bắc Kinh.
Tổng thống Pháp Macron kêu gọi châu Âu tự cường về an ninh thay vì dựa dẫm vào Mỹ, tự bảo vệ các lợi ích thương mại khi Mỹ và Trung Quốc không còn chơi theo luật.
Trong phát biểu ngày 25-4 tại Paris, Tổng thống Emmanuel Macron vạch ra tầm nhìn về một Liên minh châu Âu (EU) quyết đoán hơn trên trường toàn cầu chứ không phải là chư hầu của Mỹ.
“Có nguy cơ châu Âu của chúng ta có thể chết. Chúng ta không được trang bị để đối mặt với rủi ro”, Hãng tin Reuters dẫn lời nhà lãnh đạo Pháp cảnh báo.
Ông cho rằng các áp lực quân sự, kinh tế có thể làm suy yếu và chia cắt EU. “Trong thập kỷ tới… nguy cơ (châu Âu) bị suy yếu hoặc thậm chí xuống hạng là rất lớn”, ông nói.
Ông Macron khẳng định châu Âu không được để Nga giành chiến thắng ở Ukraine và kêu gọi thắt chặt quan hệ với Anh, lập học viện châu Âu để đào tạo quân nhân cấp cao, tăng cường năng lực an ninh mạng của châu Âu.
“Không có quốc phòng nếu không có ngành công nghiệp quốc phòng… chúng ta đã có nhiều thập kỷ thiếu đầu tư”, ông nói, đồng thời cho biết châu Âu nên ưu tiên mua thiết bị quân sự của khối.
“Chúng ta phải sản xuất nhiều hơn, chúng ta phải sản xuất nhanh hơn và chúng ta phải sản xuất với tư cách là người châu Âu”, ông cho biết.
Theo ông Macron, châu Âu “phải chứng tỏ rằng họ không bao giờ là chư hầu của Mỹ và họ cũng biết cách nói chuyện với tất cả các khu vực khác trên thế giới”.
Từ lâu, nhà lãnh đạo Pháp đã kêu gọi châu Âu “tự chủ chiến lược” và ít phụ thuộc hơn vào Mỹ. Tuy nhiên, nhiều quan chức EU tin rằng hiện không có giải pháp đáng tin cậy nào thay thế cho chiếc ô quân sự của Mỹ.
Thậm chí, một số nghi ngờ rằng ông Macron đang thúc đẩy các lợi ích công nghiệp của Pháp.
Không chỉ an ninh, ông Macron lo ngại châu Âu cũng có nguy cơ tụt hậu về mặt kinh tế trong bối cảnh các quy tắc thương mại tự do toàn cầu đang bị thách thức bởi các nền kinh tế lớn như Mỹ, Trung Quốc.
Theo ông, châu Âu nên đặt mục tiêu dẫn đầu toàn cầu về trí tuệ nhân tạo, điện toán lượng tử, không gian, công nghệ sinh học và năng lượng tái tạo. Cụ thể, EU nên đồng ý miễn trừ các quy tắc cạnh tranh để hỗ trợ các công ty trong những lĩnh vực như AI và năng lượng xanh trước tình trạng “trợ cấp quá mức” của Mỹ và Trung Quốc.
Các cố vấn của ông Macron coi bài phát biểu đóng góp của Pháp cho chương trình nghị sự chiến lược của EU trong 5 năm tới. Chương trình nghị sự sẽ được quyết định sau cuộc bầu cử châu Âu sắp tới.
Một “hủ tục mới” được Trung Quốc duy trì trong nhiều năm qua – cứ vào đầu tháng 5, nước này lại tung ra “Lệnh cấm đánh bắt cá trên Biển Đông”.
Khu vực Trung Quốc đơn phương áp lệnh cấm đánh bắt cá. Đồ họa: Sina
Trung Quốc có hành động ngang ngược này bắt đầu từ mùa hè năm 1999, đến này vừa tròn 25 năm. Mặc cho các nước trong khu vực lên án, chủ trương của Bắc Kinh là … điếc! Theo các nhà quản lý ngư trường Trung Quốc, nghề cá của nước này cần phải được “thở bằng cái mũi của mình”(?).
Ô hay, nào có ai tranh phần thở với họ. Tự nhiên anh sang cấm đánh bắt cá tôm ở ao nhà người lại vu cho người ta tranh phần thở của mình.
Mới rồi, Trung Quốc lại ban hành “Lệnh cấm”, áp dụng từ ngày 1/5 đến 16/8/2024, “nhằm thúc đẩy việc đánh bắt cá bền vững và cải thiện hệ sinh thái biển”. Một lý do hết sức chung chung đã vi phạm luật pháp quốc tế.
Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam, bà Phạm Thu Hằng, lệnh cấm đánh bắt cá do Trung Quốc ban hành ở Biển Đông là vi phạm chủ quyền của Việt Nam ở quần đảo Hoàng Sa. Không những thế còn vi phạm quyền chủ quyền, quyền tài phán của Việt Nam với vùng đặc quyền kinh tế được xác định theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển (UNCLOS) năm 1982.
Lập trường của Việt Nam từ nhiều năm nay về lệnh cấm đánh bắt cá của Trung Quốc ở Biển Đông là nhất quán. Bà Hằng nhấn mạnh: “Việt Nam yêu cầu Trung Quốc tôn trọng chủ quyền của Việt Nam với quần đảo Hoàng Sa, cũng như chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán đối với các vùng biển Việt Nam, không làm phức tạp thêm tình hình, đóng góp vào duy trì hòa bình, ổn định, trật tự ở khu vực Biển Đông”.
Thưa quý vị, độc giả, cái Lệnh cấm quái gở của Trung Quốc bao trùm vùng biển ở 12 độ bắc đường xích đạo và bao gồm một phần của vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý (EEZ) của Việt Nam và quần đảo Hoàng Sa mà Trung Quốc chiếm đóng trái phép.
Bất chấp Phán quyết của Tòa trọng tài quốc tế (PCA) từ năm 2016, Trung Quốc tuyên bố chủ quyền đối với hơn 90% diện tích Biển Đông có tiềm năng giàu năng lượng thông qua “Đường chín đoạn” trên bản đồ của nước này, kéo dài sâu vào Đông Nam Á và lấn vào các vùng đặc quyền kinh tế của Philippines, Brunei, Malaysia, Việt Nam và Indonesia.
Đằng sau cái Lệnh của chính quyền Bắc Kinh là gì? Phải chăng âm mưu đầu tiên của họ là từng bước độc chiếm ngư trường. Thông qua lệnh cấm đánh bắt, Trung Quốc đang cố ý sử dụng sai hoặc lạm dụng hệ thống và nguyên tắc pháp lý để đạt được mục đích kinh tế và chính trị. Họ đang áp dụng “luật pháp nội”để thực thi quy định hạn chế đối với hoạt động đánh bắt cá của cả trong nước lẫn nước ngoài. Thật là một hành động phi pháp và ngang ngược.
Luật rừng của Trung Quốc đi ngược với các chuẩn mực chung về hàng hải quốc tế, nhằm thể hiện mức độ kiểm soát hành chính của họ đối với phần lớn Biển Đông, mở rộng sức ảnh hưởng, thách thức luật pháp quốc tế, vi phạm Công ước Liên hợp quốc về luật Biển. Không những thế họ còn đe dọa quyền đánh bắt của ngư dân các nước láng giềng.
Lệnh cấm đánh bắt cá của Trung Quốc cũng nhằm gây cản trở hoạt động đánh bắt và thăm dò, khai thác dầu khí của các nước láng giềng. Kể từ đầu năm 2020, tàu hải cảnh Trung Quốc liên tục có hành động quấy rối tàu cá của các nước láng giềng, ngang ngược đâm chìm tàu cá Việt Nam gần quần đảo Hoàng Sa, dọa dẫm và ngăn chặn láng giềng thăm dò, khai thác tài nguyên ngoài khơi. Bốn tháng đầu năm 2024, hành động này lặp lại một cách đầy thách thức và dày đặc đối với Philippines. Rõ ràng Bắc Kinh vẫn giữ cách hành xử của nước lớn, chèn ép, bắt nạt láng giềng, trong khi đó vẫn tỏ ra ủng hộ tiến trình đàm phán về Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC).
Hiện nay, với đội tàu cá có tới hơn 4 triệu thuyền viên thuộc hàng lớn nhất thế giới, Trung Quốc tuyên bố lệnh cấm đánh bắt cũng nhằm thúc đẩy phát triển thủy sản bền vững ở Biển Đông. Philippines cùng với Việt Nam đã nhiều lần lên tiếng phản đối lệnh cấm đánh bắt đơn phương của Trung Quốc, yêu cầu Trung Quốc không có quyền lấy cớ bảo tồn thủy sản để ban bố lệnh cấm đánh bắt tại các vùng biển mà họ không có chủ quyền hợp pháp.
Thay vì khống chế, dọa dẫm tàu cá nước ngoài, Bắc Kinh nên tìm cách quản lý chính ngư dân của mình vốn tham gia hoạt động đánh bắt không bền vững nhắm vào những sinh vật biển đang có nguy cơ bị đe dọa và cần được bảo vệ như sò tai tượng. Mong rằng, các quốc gia ASEAN có tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông, chủ động bàn thảo về hoạt động đánh bắt cá, yêu cầu Trung Quốc ngồi vào bàn đàm phán.
Không thể để hành động ngang ngược của Bắc Kinh kéo dài đã một phần tư thế kỷ vẫn tiếp diễn.
Kênh đào Phù Nam Techo, một công trình lớn của Campuchia sẽ được nâng cấp và cải tạo. Chưa cần đến khi hoàn thành, do việc chặn sông, ngăn chặn nguồn nước trên sông Mêkong, chắc chắn sẽ ảnh hưởng rất lớn đến khu vực Đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam.
Sơ đồ dự án – Nguồn: Ủy ban sông Mekong Việt Nam
Trước mối nguy hiểm ấy, từ đầu tháng 4/2024 trên các kênh thông tin đại chúng, Hà Nội đã phát đi những ý kiến bày tỏ sự quan ngại sâu sắc, yêu cầu phía Campuchia cân nhắc, tính toán kỹ lưỡng trước khi khởi công.
Ngày 11/4, ông Đoàn Khắc Việt, Phó phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam đã nói trong một cuộc họp báo: “ Việt Nam rất quan tâm đến dự án kênh Funam Techo. Chúng tôi đã đề nghị phía Campuchia phối hợp chặt chẽ với Việt Nam và Ủy hội sông Mêkong quốc tế trong việc chia sẻ thông tin và đánh giá tác động của công trình này đối với tài nguyên nước và môi trường sinh thái của khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long”.
Không chỉ có Việt Nam, quốc gia sẽ chịu ảnh hưởng rất lớn khi kênh đào này được cải tạo và đưa vào sử dụng. Nhiều quốc gia đã lên tiếng, trong đó có Mỹ. Ngày 17/4, Bộ Ngoại giao Mỹ cho rằng: “Chúng tôi xin lưu ý, việc quản trị nguồn nước trong khu vực phải bảo đảm mang tính bền vững. Phải lấy sự hợp tác, tôn trọng lợi ích của nhau làm trụ cột của Quan hệ đối tác Mêkong-Mỹ và Ủy hội sông Mêkong (MRC). Nhân dân Campuchia, Việt Nam và nhân dân các quốc gia lân cận sẽ được hưởng lợi từ tính minh bạch đối với bất kỳ hoạt động lớn có tác động tiềm ẩn tới sự bền vững của nguồn nước và nền nông nghiệp khu vực”.
Chúng tôi xin khái lược về dự án khủng này để quý độc giả nắm được. Kênh đào tỷ đô này nhằm nâng cấp, cải tạo 180 km tuyến kênh và sông ngòi ở Campuchia. Dự án được thực hiện làm ba đoạn. Đoạn thứ nhất có chiều dài 20km, nối Mêkong với sông Bassac. Đoạn thứ hai tiếp tục chạy dọc theo sông Bassac đến điểm kết nối với kênh giao thông thủy từ Bassac ra cảng Kẹp (chiều dài khoảng 30 km). Dài nhất là đoạn ba, khoảng 130 km nối Bassac (điểm cách biên giới Việt Nam 20km) với cảng Kẹp cảu Campuchia.
Các đoạn kênh được thiết kế hiện đại, đáy kênh rộng tới 50 m, bề rộng mặt kênh từ 80 đến 120 m, chiều sông mực nước trong lòng kênh 4,7 m (đủ cho các tàu trọng tải 1000 tấn có thể đi qua).
Nếu không có gì thay đổi, Dự án sẽ được khởi công vào quý IV, năm 2024 và hoàn thành vào năm 2027. Dự kiến tổng lượng hàng hóa qua tuyến đường thủy mới này khoảng 7 triệu tấn/năm.
Chỉ nhìn bằng mắt thường, chỉ suy nghĩ một cách đơn giản, một người nông dân Nam Bộ Việt Nam đã thấy không ổn. Khi nguồn nước Mêkong bị chặn dòng sẽ giết chết nguồn nước đổ vào hai nhánh sông lớn là sông Tiền, sông Hậu ở Việt Nam.
Còn nói bài bản thì, nếu Campuchia xây dựng kênh đào Phù Nam Techo sẽ làm thay đổi lượng nước, đặc điểm thủy văn, môi trường, nhất là trong mùa khô và mùa lũ ở Đồng bằng Sông Cửu Long. Nếu tính toán đầy đủ thì vào mùa khô, khi có kênh Phù Nam Techo, lượng nước trên sông Tiền và sông Hậu (hai phân lưu của sông Mêkong) khi về đến Đồng bằng sông Cửu Long sẽ giảm hơn 50%. Khả năng khu vực này sẽ bị xâm nhập mặn sâu hơn, có thể ảnh hưởng trên một nửa diện tích canh tác vùng châu thổ trong tương lai vào mùa khô và trong các giai đoạn triều cường.
Trong khi đó báo cáo của phía Campuchia nói rằng, đây là “dự án giao thông thủy nội địa”. Báo cáo không hề đề cập đến vấn đề canh tác nông nghiệp, hay cấp nước sinh hoạt; không cung cấp đầy đủ thông số vận hành của con kênh khổng lồ này. Chính vì thế không thể dùng tài liệu này để đánh giá tác động của dự án.
Từ khi có những ý kiến phản đối, phía Campuchia luôn trấn an Việt Nam là “không làm gì ảnh hưởng đến Đồng bằng sông Cửu Long”. Và họ quyết tâm thúc đẩy dự án. Cựu Thủ tướng Hun Sen chỉ trích gay gắt những nhận định cho rằng, Phnom Pênh đang mở đường cho Trung Quốc tiếp cận quân sự thông qua căn cứ hải quân Ream và dự án kênh đào Techo. Con kênh này chỉ có một mục đích duy nhất là phục vụ phát triển kinh tế và… không ảnh hưởng đến nước khác (!).
Những ý kiến mang tính ngoại giao không cứu vãn được tình hình thực tế. Ngay tại thời điểm này, khi dự án kênh Phù Nam Techo còn chưa được thi công, Đồng bằng sông Cửu Long đã chịu nhiều tác động lớn từ đầu nguồn. Cụ thể là các yếu tố “xuyên biên giới”, như các đập thủy điện ở thượng nguồn, biến đổi khí hậu, hoạt động lấy nước từ sông Mêkong sang nơi khác để canh tác, giao thông thủy ở Lào, Thái Lan.
Các tỉnh miền Tây của Việt Nam đang trằn lưng chống chọi hạn mặn khốc liệt. Đã có ba tỉnh công bố tình trạng khẩn cấp là Tiền Giang, Cà Mau và Long An. Người dân sống nơi “biển nước” mà chịu cảnh thiếu nước ngọt nghiêm trọng trước khi mùa mưa đến.
Có một câu ca buồn: Đất Cửu Long nay chỉ còn Thất Long. Sông Cửu Long vốn có 9 cửa sông, nay chỉ còn 7 cửa sông chính thông thuyền ra biển Đông, hai cửa sông đã biến mất.
Đâu rồi Huyền thoại đất “chín rồng”?
Không riêng Việt Nam, mong Ủy hội sông Mêkong và cộng đồng quốc tế lên tiếng một cách khách quan, khoa học về dự án kênh Phù Nam Techo có nhiều điều bất ổn này!
Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng ở nhiều nơi, tổng chi tiêu quân sự của các quốc gia trên thế giới năm 2023 đã lên tới 2.400 tỉ USD, đạt mức tăng lớn nhất 6,8% kể từ năm 2009.
Chi tiêu cho quân sự của cả thế giới năm 2023 lên tới 2.400 tỉ USD
Chi tiêu quân sự của Mỹ đã lên tới gần 1 nghìn tỉ USD, vượt xa các quốc gia khác. Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), một cơ quan nghiên cứu của Thụy Điển chuyên về xung đột và vũ khí, đã công bố báo cáo chi tiêu quân sự năm 2023 của các quốc gia trên thế giới.
Bản báo cáo cho thấy chi tiêu quân sự toàn cầu đã tăng năm thứ 9 liên tiếp. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2009, chi tiêu quân sự ở 5 khu vực chính trên thế giới là châu Phi, châu Âu, Trung Đông, châu Á – Thái Bình Dương và châu Mỹ đều tăng. Đặc biệt, châu Âu, châu Á – Thái Bình Dương và khu vực Trung Đông có mức tăng nhiều nhất.
Chi tiêu quân sự của Mỹ vượt xa các nước khác Báo cáo của SIPRI chỉ ra rằng Mỹ, Trung Quốc, Nga, Ấn Độ và Arab Saudi là 5 nước chi tiêu quân sự nhiều nhất trên thế giới.
Chi tiêu quân sự của Mỹ tăng 2,3% trong năm, đạt 916 tỉ USD, chiếm khoảng 2/5 của toàn thế giới. Trung Quốc đã tăng chi tiêu quân sự trong 29 năm liên tiếp, đứng thứ 2 với tổng chi tiêu trong năm 2023 là 296 tỉ USD, tăng 6%. Lần lượt xếp từ thứ 3 đến thứ 10 là các nước: Nga: 109 tỉ USD (tăng 24%), Ấn Độ: 83,6 tỉ USD (tăng 4,2%), Arab Saudi: 75,8 tỉ USD (tăng 4,3%), Anh: 74,9 tỉ USD (tăng 7,9%), Đức: 66,8 tỉ USD (tăng 9%), Ukraine: 64,8 tỉ USD (tăng 51%), Pháp: 61,3 tỉ USD (tăng 6,5%), Nhật Bản: 50,2 tỉ USD (tăng 11%).
Đứng thứ 11 đến 20 là các nước: Hàn Quốc, Italy, Australia, Ba Lan, Israel, Canada, Tây Ban Nha, Brazil, Algeria, Hà Lan.
Chi tiêu quân sự sẽ tiếp tục gia tăng SIPRI phân tích chỉ ra cho rằng, với việc cuộc chiến Nga-Ukraine chưa có dấu hiệu kết thúc, cộng với tình hình phức tạp hiện tại ở Trung Đông và căng thẳng ngày càng gia tăng ở châu Á; dự đoán các nước có thể tiếp tục tăng cường năng lực quân sự của mình. Bởi vậy, chi tiêu quân sự toàn cầu sẽ tiếp tục gia tăng trong ít nhất vài năm nữa.
“Các nước đều đang ưu tiên xây dựng sức mạnh quân sự, nhưng họ phải đối mặt với nguy cơ xảy ra vòng xoáy tác dụng – phản tác dụng trong môi trường an ninh và địa chính trị ngày càng biến động khôn lường”, Reuters dẫn lời Tiannan, nhà nghiên cứu cấp cao tại Chương trình sản xuất vũ khí và chi tiêu quân sự của SIPRI, cho hay.
Báo cáo của SIPRI chỉ ra rằng chi tiêu quân sự của Nga đã tăng 24% trong năm ngoái, nâng tổng chi tiêu lên 109 tỉ USD, chiếm 4,5% của thế giới. Ukraine đã tăng chi tiêu quân sự thêm 51%, nâng tổng chi tiêu lên 65 tỉ USD. Ngoài ra, Ukraine cũng đã nhận được ít nhất 35 tỉ USD viện trợ quân sự từ các nước khác.
Báo cáo viết: “Sự kết hợp giữa viện trợ nước ngoài và chi tiêu quân sự của Ukraine khiến chi tiêu quân sự của nước này lên tới con số tương đương 91% chi tiêu quân sự của Nga, tăng 1.272% so với năm 2014″.
Chi tiêu quân sự của Trung Quốc năm ngoái xấp xỉ 296 tỉ USD, tăng 6% so với năm trước và chiếm 12% chi phí quân sự của toàn thế giới. Báo cáo nghiên cứu cho rằng sự gia tăng chi tiêu quân sự của Trung Quốc đã thúc đẩy các nước láng giềng Nhật Bản, Ấn Độ và vùng lãnh thổ Đài Loan tăng ngân sách quốc phòng theo, và xu hướng này sẽ tiếp tục tăng nhanh trong vài năm tới.
Trong khi đó chi tiêu quân sự của các nước NATO chiếm 55% chi tiêu quân sự toàn cầu.
Lorenzo Scarazzato, một nhà nghiên cứu khác tại SIPRI cho biết: “Đối với các nước NATO ở châu Âu, cuộc chiến kéo dài 2 năm ở Ukraine về cơ bản đã thay đổi nhận thức của họ về an ninh”.
“Nhận thức đang thay đổi này về các mối đe dọa được phản ánh qua tỉ lệ chi tiêu quân sự ngày càng tăng trong GDP và mục tiêu dành 2% GDP chi tiêu quân sự của NATO ngày càng được coi là ranh giới tối thiểu và không phải là ngưỡng để cố gắng đạt được”, ông Scarazzato nói.
Theo các nhà nghiên cứu, chi tiêu quân sự ở Ba Lan, quốc gia có biên giới với Ukraine, đã tăng 75% trong năm ngoái, trong khi Đức và Anh cũng có mức tăng lần lượt là 9% và 7,9%.
Báo cáo lưu ý rằng các nước thành viên NATO hiện dự kiến chi ít nhất 2% GDP của họ cho chi tiêu quân sự; đại đa số các quốc gia thành viên NATO đang tăng chi tiêu quân sự, trong khi ngân sách quốc phòng của Mỹ đã tăng 2% vào năm ngoái lên 916 tỷ USD, chiếm khoảng 2/3 tổng chi tiêu quân sự của NATO.
Từ tháng 10 năm ngoái, Israel đã xảy ra chiến tranh với Hamas và chi tiêu quân sự của nước này cũng tăng mạnh. Cuộc chiến Israel – Hamas cũng thúc đẩy các nước Ả Rập ở Trung Đông tiếp tục tăng ngân sách quốc phòng. Mức độ tăng trưởng chi tiêu quân sự ở Châu Phi và Châu Mỹ Latinh cũng khiến các nhà nghiên cứu bất ngờ.
