Chip là mục đích của cuộc cạnh tranh công nghệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc. Trung Quốc được cho là đã chuẩn bị một gói hỗ trợ cho ngành công nghiệp bán dẫn của mình. Tuy nhiên, nước này đang tạm dừng kế hoạch vì sự bùng phát trở lại của dịch bệnh COVID-19.
Theo Reuters, Trung Quốc đang nghiên cứu gói hỗ trợ trị giá 1 nghìn tỷ nhân dân tệ (gần 146 tỷ USD). Tuy nhiên, như Bloomberg trích dẫn các nguồn quen thuộc với vấn đề này, các quan chức hàng đầu đang tranh luận về cách tránh xa các khoản trợ cấp tốn kém.
Những khoản trợ cấp này từ trước đến nay cho thấy rất ít tác dụng, hơn nữa lại khuyến khích nạn tham nhũng nghiêm trọng và các biện pháp trừng phạt của Hoa Kỳ. Thay vào đó, họ đang tìm kiếm những cách thay thế để hỗ trợ các nhà sản xuất chip trong nước. Có thể sử dụng các cách như hạ giá thành vật liệu bán dẫn.
Theo hãng truyền thông tiếng Trung Sound Of Hope, có hai lý do dẫn đến việc tạm dừng trợ cấp.
Thứ nhất, nó đã làm trầm trọng thêm những khó khăn tài chính của Trung Quốc, cùng với việc chính phủ đã tiêu tốn quá nhiều để đối phó với đại dịch.
Neil Thomas, nhà phân tích tại Công ty Tư vấn Rủi ro Chính trị Eurasia Group, cho biết, “Việc tập trung vào công nghệ cho thấy chính quyền của ông Tập đang sử dụng sự đổi mới như một vụ cá cược để giải quyết các vấn đề kinh tế của Trung Quốc và cho thấy sự phụ thuộc của nước này vào công nghệ phương Tây. Một vụ đặt cược lớn vào tương lai của Trung Quốc.”
Thứ hai, theo một số chuyên gia, chính phủ Trung Quốc đã nhận ra rằng họ không có khả năng phát triển chip một cách độc lập.
Theo Bloomberg, chính phủ Trung Quốc đã thất vọng trước hàng chục tỷ USD đổ vào ngành này trong thập kỷ qua. Gói hỗ trợ đã không mang lại những bước đột phá cho phép Trung Quốc cạnh tranh bình đẳng với Hoa Kỳ.
Tạ Thiên, giáo sư tại Trường Kinh doanh Aiken thuộc Đại học Nam Carolina, Hoa Kỳ, cho biết vấn đề không chỉ là tiền mà còn là tài năng và thiết bị. Theo giáo sư, kế hoạch của chính phủ Trung Quốc về hai khoản đầu tư chip quy mô lớn trước đó cuối cùng đã bị phá sản.
Tạ Thiên tin rằng chính quyền Bắc Kinh hiện đang thực hiện kế hoạch Bước nhảy vọt thứ ba. Nó sẽ dẫn đến sự leo thang của các lệnh trừng phạt chip từ Hoa Kỳ.
Sáng 1/1, trang Reuters đưa tin Trung Quốc tố hành động của máy bay Mỹ vi phạm luật pháp quốc tế và đặt sự an toàn của phi công Trung Quốc vào tình thế nguy hiểm, trong vụ máy bay 2 nước kè sát nhau ở Biển Đông.
Tiêm kích J-11 của Trung Quốc áp sát máy bay trinh sát RC-135 của Mỹ trên Biển Đông ngày 21-12.
Theo đó, trang Reuters đã trích dẫn phát ngôn viên Bộ Tư lệnh chiến khu phía Nam của Trung Quốc – ông Điền Quân Lý đã lên tiếng sau thông tin quân đội Mỹ cho biết một tiêm kích Trung Quốc kè sát máy bay trinh sát Mỹ tại Biển Đông với khoảng cách chưa đầy 3 m.
Cụ thể, trong một tuyên bố đưa ra vào tối 31/12/2022, ông Điền cáo buộc Mỹ đã đánh lừa công chúng về sự cố gần quần đảo Hoàng Sa thuộc chủ quyền của Việt Nam.
Ông cũng tố cáo máy bay của Mỹ vi phạm luật pháp quốc tế, phớt lờ các cảnh báo liên tục của Bắc Kinh và tiếp cận nguy hiểm đe dọa đến sự an toàn của máy bay Trung Quốc.
“Mỹ cố tình đánh lừa dư luận nhằm gây nhầm lẫn cho cộng đồng thế giới. Chúng tôi nghiêm túc yêu cầu phía Mỹ kiềm chế các hoạt động của lực lượng hải quân và không quân tiền tuyến, tuân thủ nghiêm ngặt luật pháp và các thỏa thuận quốc tế liên quan, đồng thời ngăn ngừa tai nạn trên biển và trên không” – ông Điền tuyên bố.
Trước đó, Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương Mỹ (INDOPACOM) cho biết tiêm kích J-11 của hải quân Trung Quốc đã kè sát máy bay quân sự RC-135 của Không quân Mỹ với khoảng cách chưa đầy 3 m tính từ cánh và cách 6 m tính từ mũi máy bay khi chiếc RC-135 đang hoạt động trên không phận quốc tế ở Biển Đông. Hành động của máy bay Trung Quốc buộc phía Mỹ phải thực hiện các động tác tránh né để tránh va chạm.
INDOPACOM cho hay sự cố trên xảy ra vào ngày 21/12/2022.
Cách đây ít ngày, Trung Quốc cũng đã đưa ra cáo buộc Mỹ gây căng thẳng và phá hoại hoà bình, ổn định ở Biển Đông, trong khi Washington chỉ trích Bắc Kinh coi thường các nước khác trong khu vực.
Đại sứ quán Trung Quốc cho rằng đôi khi “những khác biệt và xung đột giữa các nước láng giềng là không thể tránh khỏi” nhưng các bên đều giải quyết thông qua đối thoại và tham vấn.
Tuy nhiên, theo phía Trung Quốc, Mỹ “không ngừng can thiệp vào các tranh chấp ở Biển Đông, gieo rắc bất hoà giữa các nước trong khu vực, gây căng thẳng và làm tổn hại tới hoà bình, ổn định khu vực”.
Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Đức Olaf Scholz xác nhận 2 nước sẽ viện trợ xe chiến đấu bộ binh cho Ukraine. Thông tin được đưa ra một ngày sau khi Pháp tuyên bố sẽ gửi “xe tăng hạng nhẹ” do phương Tây thiết kế cho Kiev.
Xe tăng bộ binh Bradley của Mỹ tuần tra ở Syria ngày 20/4/2022.
Theo một tuyên bố chung được Nhà Trắng và Văn phòng Thủ tướng Đức công bố ngày 5/1, “Mỹ dự định cung cấp cho Ukraine xe chiến đấu bộ binh Bradley và Đức sẽ cung cấp cho Kiev xe chiến đấu bộ binh Marder. Cả hai nước đều có kế hoạch huấn luyện lực lượng Ukraine sử dụng các hệ thống tương ứng”.
Hiện vẫn chưa rõ có bao nhiêu chiếc mỗi loại sẽ được gửi đến Ukraine và khi nào chúng được chuyển giao.
Trước đó, báo Sueddeutsche Zeitung của Đức đưa tin, Mỹ và Đức chuẩn bị ra thông báo chung về việc cung cấp xe chiến đấu bộ binh cho Ukraine. Quyết định của Berlin về việc viện trợ xe Marder cho Ukraine được đưa ra với sự phối hợp của Mỹ và Pháp.
Ngày 4/1, Pháp tuyên bố gửi một số xe chiến đấu bọc thép AMX-10 tới Ukraine. Đây là lần đầu tiên xe tăng do phương Tây thiết kế được cung cấp cho lực lượng vũ trang Ukraine.
Mặc dù Bradley, Marder và AMX-10 đôi khi được gọi là “xe tăng hạng nhẹ”, nhưng 2 phương tiện của Mỹ và Đức thường được gọi là xe chiến đấu bộ binh, còn phương tiện của Pháp được gọi là xe chiến đấu bọc thép.
Hiện chưa có quốc gia NATO nào có kế hoạch cung cấp cho Ukraine xe tăng chiến đấu chủ lực do phương Tây sản xuất. Ngày 4/1, một quan chức Mỹ giấu tên đã loại trừ việc chuyển giao xe tăng M1 Abrams cho Kiev.
Dù vậy, Mỹ, Đức và Pháp đều đã cung cấp cho Kiev vũ khí hạng nặng kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine cuối tháng 2/2022.
Moscow đã cảnh báo phương Tây răng việc viện trợ vũ khí cho Ukraine sẽ chỉ kéo dài cuộc xung đột, đồng thời khiến các quốc gia phương Tây trở thành những bên tham gia trên thực tế.
Các nhà ngoại giao hàng đầu Trung Quốc đã gửi thông điệp tích cực về việc quản lý mối quan hệ Mỹ – Trung trong dịp đầu năm mới.
Hôm 2-1, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken cho biết đã có cuộc điện đàm với tân Ngoại trưởng Trung Quốc Tần Cương, thảo luận về quan hệ song phương Mỹ – Trung và các nỗ lực nhằm duy trì kênh đối thoại giữa hai nước.
Ngỏ lời hợp tác
Bộ Ngoại giao Trung Quốc sau đó cũng xác nhận ông Tần mong muốn phối hợp với ông Blinken và thúc đẩy quan hệ Mỹ – Trung.
Đây là những tín hiệu tích cực trước chuyến thăm Trung Quốc sắp tới của ngoại trưởng Mỹ. Chuyến đi này thu hút sự chú ý lớn từ dư luận trong bối cảnh quan hệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới này gặp nhiều sóng gió thời gian qua.
Mỹ đã công bố một số chính sách được hiểu nhằm khuyến khích các nước khác tách ly khỏi Trung Quốc, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ. Trong khi đó, Bắc Kinh nổi giận sau khi Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi ghé thăm Đài Loan, một vấn đề Trung Quốc nhìn nhận là “cốt lõi trong các lợi ích cốt lõi”. Căng thẳng trên nhiều mặt trận giữa Mỹ và Trung Quốc tạo sức ép lớn lên nhiều nước khác, vốn đa phần bày tỏ mong muốn hợp tác với các bên thay vì “chọn phe”.
Trước thềm chuyến thăm của ông Blinken, phía Trung Quốc đã có những thay đổi nhân sự về đối ngoại. Ông Tần Cương được bổ nhiệm làm ngoại trưởng thay thế ông Vương Nghị, người đang là chủ nhiệm Văn phòng Ủy ban công tác ngoại sự Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Giống như ông Dương Khiết Trì trước đây, ông Tần giữ vị trí ngoại trưởng sau thời gian làm đại sứ Trung Quốc ở Mỹ. Và dù là một trong những nhà ngoại giao bị gắn mác “chiến lang”, ông Tần được kỳ vọng sẽ cải thiện quan hệ Mỹ – Trung. Bà Sun Yun, giám đốc chương trình nghiên cứu Trung Quốc tại Trung tâm Stimson (Washington, Mỹ), nhận định: “Ưu tiên hàng đầu của ông ấy sẽ là cải thiện quan hệ với Mỹ, xét thực tế rằng tâm lý chống Mỹ đang dai dẳng trong nước, và ông Blinken lại sắp thăm Trung Quốc trong hai tuần tới. Ông ấy cũng cần phải cải thiện quan hệ với các nước phát triển nói chung, nhằm hỗ trợ cho sự phục hồi kinh tế của Trung Quốc. Ngoài ra, ông ấy cũng cần ứng phó với các vấn đề như Nga và Triều Tiên”.
Vào tuần trước, ông Tần đã có một bài viết trên tạp chí National Interest với chủ đề “Cách Trung Quốc nhìn về thế giới”. Tân ngoại trưởng Trung Quốc nhấn mạnh nhiệm vụ cấp thiết nhất hiện nay là thúc đẩy đàm phán hòa bình giữa Nga và Ukraine, cũng như đối thoại giữa Mỹ, Liên minh châu Âu (EU), Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) với Nga. Powered by GliaStudio
Thực tế, đã có không ít ý kiến từ phương Tây kêu gọi Trung Quốc dùng sức ảnh hưởng và mối quan hệ tốt với Nga để làm trung gian hòa giải cho xung đột quân sự ở Ukraine. Việc ông Tần đề cập tới sự “cấp thiết” trong vấn đề Ukraine cũng phản ánh một trong những lĩnh vực Trung Quốc và Mỹ có thể hợp tác. Thông điệp “nước lớn”
Năm 2020, ông Tần từng nói hình ảnh của Trung Quốc trên toàn cầu xấu đi vì truyền thông phương Tây không bao giờ chấp nhận thể chế chính trị và sự lớn mạnh của Trung Quốc về kinh tế.
Trong bài viết nêu trên, ông Tần cũng lặp lại một trong những thông điệp quan trọng và phổ biến nhất của giới lãnh đạo Trung Quốc này. Ông viết: “Những khác biệt giữa Trung Quốc và Mỹ – về lịch sử, văn hóa, hệ thống xã hội, và con đường phát triển – rất có thể sẽ tồn tại trong 100 năm nữa. Nhưng với tư cách công dân của cùng một thế giới, chúng ta có thể và nên lắng nghe nhau, thu hẹp khác biệt trong nhận thức về thế giới, đồng thời tìm cách hòa hợp dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau, cùng tồn tại một cách hòa bình và hợp tác đôi bên cùng có lợi”.
Tương tự, trong bài viết dịp đầu năm cho báo Cầu Thị, tạp chí của Đảng Cộng sản Trung Quốc, ông Vương Nghị cũng phản đối việc Mỹ đóng khung quan hệ với Trung Quốc thành “sự đối đầu giữa một chính quyền dân chủ và một chính quyền độc tài”. Theo ông Vương, Trung Quốc trong cả năm qua đã không ngừng tìm kiếm con đường đúng đắn để Trung Quốc và Mỹ, dưới tư cách hai cường quốc, có thể hòa hợp với nhau.
Trong các phát biểu và bài viết gần đây, có thể thấy những nhà ngoại giao hàng đầu của Trung Quốc đều tìm cách nhấn mạnh vai trò quốc tế của Trung Quốc trong tầm nhìn về một thế giới chung. Mỹ và Trung Quốc có thể hợp tác để cùng tồn tại dưới tư cách những cường quốc, mà sự trỗi dậy của Trung Quốc “không phá vỡ hiện trạng như nhận xét của một số người”. Một sự thừa nhận dành cho Trung Quốc sẽ là tiền đề cho hợp tác.
Tờ China Daily dẫn lời bà Su Xiaohui, nhà nghiên cứu thuộc Viện Nghiên cứu quốc tế Trung Quốc, cho rằng: “ý thức trách nhiệm to lớn của Trung Quốc với tư cách là một nước lớn cũng là một đặc điểm trong chính sách ngoại giao của nước lớn”.
“Trung Quốc chưa bao giờ ngó lơ những thách thức mà các nước đang phát triển trên thế giới đang đối mặt, đồng thời nỗ lực hơn nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ, và muốn các nước đang phát triển có nhiều cơ hội hơn để thúc đẩy tăng trưởng”, chuyên gia này nói.
Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. hôm nay 3.1 đã bắt đầu chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc và dự kiến sẽ thảo luận về vấn đề Biển Đông, theo Kyodo News.
Tổng thống Marcos Jr. đã tới Bắc Kinh vào lúc 18 giờ 10 phút (theo giờ địa phương), bắt đầu chuyến thăm cấp nhà nước 2 ngày, theo Đài ABS-CBN News. Đây là chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên của Tổng thống Marcos Je. bên ngoài Đông Nam Á kể từ khi ông nhậm chức vào tháng 6.2022.
Trong bài phát biểu trước khi rời Manila, Tổng thống Marcos cho hay ông mong muốn thảo luận “các vấn đề an ninh chính trị mang tính song phương và khu vực” với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. “Chúng tôi sẽ tìm cách giải quyết những vấn đề đó vì lợi ích chung của hai nước chúng tôi”, ông Marcos nhấn mạnh.
Tổng thống Marcos cũng có thể tiếp tục thảo luận với ông Tập về khả năng thăm dò dầu khí chung ở Biển Đông, theo một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Philippines. Hai bên đã có cuộc gặp thượng đỉnh đầu tiên tại Bangkok vào tháng 11.2022, theo Kyodo News. Trước đó, Trợ lý ngoại trưởng Philippines phụ trách các vấn đề châu Á Neal Imperial hôm 29.12.2022 cho hay Tổng thống Marcos Jr. mong muốn một tình hình “hòa bình và ổn định” ở Biển Đông và sẽ “tiếp tục duy trì chủ quyền của đất nước chúng tôi”, theo Kyodo News. Ông cho hay hai nước dự kiến sẽ ký một thỏa thuận về việc thiết lập một đường dây “liên lạc trực tiếp” để tránh “những tính toán sai lầm” ở Biển Đông.
Một phái đoàn doanh nghiệp Philippines đang tháp tùng với Tổng thống Marcos Jr. và hơn 10 thỏa thuận song phương về hợp tác trong các lĩnh vực bao gồm thương mại và đầu tư, cũng như cơ sở hạ tầng, dự kiến sẽ được ký kết trong chuyến thăm Trung Quốc lần này, theo ông Imperial.
Năm 2022 khép lại với tình hình Biển Đông không mấy sáng sủa. Có thể nói, những dự báo hồi đầu năm 2022 của các chuyên gia về hành động bành trướng của Trung Quốc trên Biển Đông chính xác gần như tuyệt đối.
Xin nêu một dẫn chứng, đầu năm 2022, khi nói về triển vọng cho COC (Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông), tiến sĩ Swee Lean Collin Koh – nhà nghiên cứu được cho là “thân Trung Quốc” tại Trường Nghiên cứu quốc tế S. Rajaratnam thuộc Đại học công nghệ Nanyang, Singapore – nói lấp lửng: Chưa hẳn có nhiều bên “nhiệt tình” với cách Trung Quốc thúc đẩy COC.
Ông Koh nói: “Nỗ lực đàm phán là cần thiết, nhưng một vấn đề cần đạt được là tiến đến một COC khiến tất cả các bên đều hài lòng”. Trước khi bùng nổ đại dịch Covid-19, đã có một số vấn đề cố hữu trong dự thảo văn bản đàm phán COC được đề nghị phải loại bỏ. Thêm vào đó một số bên ở Đông Nam Á nhận thấy họ đang chịu áp lực lớn hơn từ Trung Quốc, do sự phụ thuộc kinh tế, điều này càng trở nên quan trọng đối với sự phục hồi và tăng trưởng sau đại dịch.
Vì lẽ đó, COC không thể được ký kết trong năm 2022. Điều này giúp Trung Quốc tìm cách vận dụng để hạn chế hoạt động của các nước khác ở Biển Đông.
Sau một năm “tiên đoán” của nhà ngoại giao tay sai Bắc Kinh đúng là như thế (!).
Cùng với sự bế tắc của COC là hàng loạt vấn đề gây căng thẳng mà kẻ gây ra không ai khác chính là Bắc Kinh. Suốt năm 2022, Trung Quốc tiếp tục khẳng định các tuyên bố chủ quyền phi lý đối với Biển Đông. Hành động của họ mang tính cưỡng ép, hăm dọa, có phần liều lĩnh.
Trung Quốc từ chối công nhận chủ quyền của Việt Nam, Malaysia, Brunei, Indonesia và Philippines đối với một phần hoặc cả vùng biển. Nước này cũng ngang ngược bác bỏ phán quyết năm 2016 của Tòa trọng tài quốc tế Liên hiệp quốc tại Lahaye.
Tháng 3/2022, Trung Quốc khẳng định họ có quyền phát triển các đảo ở Biển Đông như ý muốn. Họ đã từng bước trang bị các hệ thống phi đạn chống hạm và chống máy bay, thiết bị gây nhiễu và laser, cũng như máy bay chiến đấu trên các đảo này.
Tiếp đó vào tháng 5, nước này vô cớ cấm tàu thuyền và máy bay tiến vào vùng Biển Đông đang tranh chấp; tiến hành các cuộc tập trận quân sự đúng vào lúc Tổng thống Mỹ Joe Biden thăm Hàn Quốc và Nhật Bản.
Các nước Mỹ, Úc và Canada cũng thông báo những vụ việc gây căng thẳng của quân đội Trung Quốc: tàu chiến và máy bay ngăn cản, đeo bám hoặc quấy nhiễu tàu và máy bay của các nước khác đang thực hiện nhiệm vụ hợp pháp trong hải phận hoặc không phận quốc tế.
Năm qua, trong khi cả thế giới đang tập trung theo dõi cuộc chiến Nga-Ukraina, Trung Quốc tuyên bố xanh rờn, rằng, họ sẽ không lợi dụng, “bắt chước”, làm những điều giống như Nga đã làm ở Ukraine. Thế nhưng, những hành động của Bắc Kinh ở Biển Đông thì chẳng khác gì sự chuẩn bị cho một cuộc chiến tranh.
Cần nhắc lại rằng, vào tháng 9/2021, Luật An toàn Giao thông Hàng hải sửa đổi của Trung Quốc có hiệu lực. Điều 54 của Luật này quy định: “Các phương tiện tàu ngầm, tàu hạt nhân, tàu chở vật liệu phóng xạ và tàu chở dầu, hóa chất, khí đốt hóa lỏng và các chất độc hại khác phải báo cáo thông tin chi tiết khi đến lãnh hải Trung Quốc”. Mà lãnh hải Trung Quốc lại được cái “lưỡi bò” ôm tới 90% diện tích Biển Đông. Thật đúng là luật rừng. Nếu như các nước không phản đối hành động này, thì đó là cơ hội để Bắc Kinh hợp pháp hóa tuyên bố chủ quyền phi pháp ở Biển Đông.
Tóm lại, năm 2022 các hành động bồi đắp đảo, tập trận, cấm đánh bắt cá… của Trung Quốc ở Biển Đông không hề giảm so với các năm trước. Điều này cho thấy tham vọng của Trung Quốc ở Biển Đông là bất biến.
Nhìn lại những hành động đó của Trung Quốc có thể thấy một điều rằng, dự báo trong năm 2023 chắc chắn những hành động ngông cuồng của Trung Quốc không hề suy giảm.
Theo ông Gregory Poling – nhà nghiên cứu cao cấp và giám đốc Chương trình Minh bạch Hàng hải của Trung tâm Nghiên cứu Chiến Lược và Quốc tế (CSIS) ở Washington – những hành động mang tính “cưỡng ép” của chính quyền Bắc Kinh đưa tới một sự dịch chuyển chính sách ở Philippines về Biển Đông.
Đây là sự dịch chuyển tích cực của thái độ phản kháng. Ông G. Poling nói: “Dưới chính quyền mới của Marcos Jr., Philippines đang nhanh chóng hiện đại hóa quan hệ đồng minh với Mỹ và kháng cự một cách công khai hơn những hành động cưỡng ép của Trung Quốc ở Biển Đông”.
Đối với Việt Nam, một trong những nước có tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc, trong những năm qua với chính sách “ngoại giao cây tre”, đang thúc đẩy mạnh mẽ quan hệ với các quốc gia khác ngoài khu vực tranh chấp. Đó là Mỹ, các nước Liên minh Châu Âu, Nhật Bản và Ấn Độ. Các nước này đều đã lên tiếng ủng hộ một vùng Biển Đông tự do và rộng mở, bày tỏ lo ngại về những hành động ngày càng liều lĩnh của Trung Quốc.
Còn các quốc gia Đông Nam Á đều mong muốn rằng, vấn đề Biển Đông không chỉ còn là riêng của các nước Đông Nam Á và Trung Quốc, mà là vấn đề của thế giới, vì nó đóng một vai trò rất quan trọng trên thế giới về kinh tế, an ninh-quốc phòng.
Vẫn là một Trung Quốc khổng lồ luôn cao giọng nói những lời tốt đẹp, dạy dỗ láng giềng hãy đoàn kết, xây dựng biên giới, xây dựng khu vực Biển Đông hòa bình, hữu nghị. Nhưng họ vẫn kiên trì chính sách bành trướng, cụ thể là chiến lược “tằm ăn dâu” trên Biển Đông.
Nhìn lại năm 2022 cũng là nhìn lại cả một thập niên, cả một thế kỷ để thấy rằng trước sau Trung Quốc không bao giờ thay đổi dã tâm thôn tính Biển Đông, coi đó là ao nhà của mình để dễ bề làm bá chủ thế giới.
Dự án cải tạo tàu khu trục chở máy bay trực thăng JS Kaga của Lực lượng phòng vệ biển Nhật Bản (JMSDF) thành tàu sân bay chở F-35B đã gần hoàn tất tại bến tàu thuộc thành phố Kure, tỉnh Hiroshima ở phần phía tây của đảo Honshu.
JS Kaga là chiếc thứ hai thuộc lớp Izumo có độ choán nước toàn tải khoảng 27.000 tấn và dài gần 250 m. Chiếc đầu tiên là JS Izumo, theo USNI News hôm 30.12.
Ban đầu, lớp tàu này được thiết kế để chở theo trực thăng SH-60 và đảm nhận vai trò trung tâm trong hoạt động tác chiến chống tàu ngầm.
Tuy nhiên, năm 2018, chính phủ Nhật Bản quyết định cải tạo tàu lớp Izumo theo hướng trở thành “tàu sân bay” mang theo phi đội F-35B. Đây là hướng đi giống như cách Mỹ đã áp dụng với các tàu đổ bộ tấn công lớp Wasp (LHD) và America (LHA).
Mục tiêu của nỗ lực trên là nhằm củng cố năng lực phòng không, đặc biệt tại khu vực Thái Bình Dương, và đóng vai trò hỗ trợ các chiến dịch của LHA/LHD thuộc Hải quân Mỹ.
Việc cải tạo cũng nhằm tăng cường sự hiện diện của Nhật Bản tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong quá trình thực thi các sự mệnh của JMSDF ở khu vực, hoặc các sứ mệnh dài hạn của tàu lớp Izumo và những tàu khu trục khác.
Để phục vụ vai trò mới, tàu lớp Izumo cần được thay đổi hình dạng của phần mũi tàu, từ hình thang ban đầu sang hình vuông, đồng thời tiến hành phủ lớp chịu nhiệt cho sàn đáp. Việc tăng cường năng lực kháng nhiệt của sàn đáp là khâu quan trọng cho phép boong tàu chịu được nhiệt lượng tỏa ra trong quá trình F-35B đáp thẳng đứng.
Tàu đầu tiên của lớp này là JS Izumo năm 2021 hoàn tất khâu đầu tiên của công tác điều chỉnh thiết kế và đã trải qua các cuộc thử nghiệm cất cánh và đáp lên sàn tàu với F-35B của lực lượng lính thủy đánh bộ Mỹ. “Tàu sân bay mini” của Nhật Bản theo dõi sát nhóm tàu sân bay Liêu Ninh của Trung Quốc
Dự án cải tạo tàu JS Izumo được chia làm 2 phần. Trong phần đầu tiên, sàn tàu được phủ lớp chịu nhiệt và trong giai đoạn hai, phần mũi tàu sẽ được điều chỉnh. Dự kiến giai đoạn hai sẽ được bắt đầu vào tháng 3.2025, và hoàn tất đầu năm 2027.
Đối với tàu JS Kaga, con tàu đang trong giai đoạn đầu của dự án là phủ lớp chịu nhiệt và tiến hành thay đổi phần mũi tàu. Ước tính công đoạn này sẽ hoàn tất vào tháng 3.2023. Theo lịch trình, JS Kaga sẽ trải qua giai đoạn 2 trong năm tài khóa 2026 và 2027, bao gồm cân bằng lại phần thân tàu và gia cố về mặt cấu trúc để phù hợp với tải trọng gia tăng trong trường hợp chở theo F-35B.
Lực lượng phòng vệ trên không của Nhật Bản sẽ chịu trách nhiệm vận hành phi đội F-35B đóng trên tàu lớp Izumo. Đầu tiên, 6 tiêm kích F-35B sẽ được triển khai cho tàu lớp Izumo trong năm 2024, kế tiếp là 2 chiếc vào năm 2025. Một khi hoàn tất, tổng cộng 42 tiêm kích F-35B sẽ nhận nhiệm vụ trên các tàu lớp Izumo.
Phát biểu trên trang web chính thức của Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 30/12, Tân Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Trung Quốc – ông Tần Cương cho biết, sẽ tuân thủ tôn chỉ chính sách ngoại giao bảo vệ hòa bình thế giới, thúc đẩy sự phát triển chung.
Ông Tần Cương.
Trong bài phát biểu, tân Ngoại trưởng Trung Quốc cho rằng, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc, nền ngoại giao của Trung Quốc nắm chắc đường lối chính là phục vụ sự nghiệp phục hưng dân tộc, thúc đẩy sự tiến bộ của nhân loại, giương cao ngọn cờ hòa bình, phát triển, hợp tác, cùng có lợi, kiên trì độc lập tự chủ, kiên trì con đường phát triển hòa bình, “cung cấp trí tuệ Trung Quốc, sáng kiến Trung Quốc và sức mạnh Trung Quốc cho việc giải quyết những thách thức chung của nhân loại, tiếp tục có những đóng góp mới vào sự nghiệp vì hòa bình và phát triển của thế giới”.
Ngoại trưởng Tần Cương (kế vị ông Vương Nghị) nhấn mạnh, sẽ xây dựng quan hệ quốc tế kiểu mới trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau, công bằng, hợp tác cùng có lợi, tích cực tham gia cải cách và xây dựng hệ thống quản trị toàn cầu, kiên quyết bảo vệ chủ quyền, an ninh và lợi ích phát triển quốc gia.
Hàn Quốc khẳng định nước này sẽ đẩy nhanh tiến độ phát triển loại vũ khí chống UAV cỡ nhỏ nhằm đối phó với những mối đe dọa từ Triều Tiên.
Cơ quan giám sát chương trình mua sắm vũ khí của Hàn Quốc (DAPA) hôm 29/12 cho biết nước này sẽ bắt đầu phát triển một loại vũ khí chống máy bay không người lái (UAV) cỡ nhỏ vào năm tới. Thời gian của quá trình phát triển sẽ được đẩy nhanh xuống còn 39 tháng, thay vì 48 tháng như trước kia.
Theo DAPA, gói thầu sản xuất các thiết bị chống UAV cơ động đã được mở và các nhà sản xuất Hàn Quốc được khuyến khích tham dự.
Việc đẩy nhanh tốc độ sản xuất vũ khí chống UAV đến sau sự cố 5 UAV được cho là của Triều Tiên bay qua biên giới liên Triều hôm 26/12. Các UAV này đã bay trong nhiều giờ trên không phận thủ đô Seoul và nhiều thành phố khác của Hàn Quốc.
Quân đội Hàn Quốc đã ngay lập tức điều động nhiều vũ khí hạng nặng, bao gồm cả tiêm kích và máy bay trực thăng, để ngăn chặn các UAV trên. Tuy nhiên, sau hơn 100 phát đạn, Seoul vẫn không thể bắn rơi các UAV cỡ nhỏ này. Việc ngăn cản không thành công đã khiến quân đội Hàn Quốc bị chỉ trích gay gắt.
Bên cạnh đẩy nhanh tốc độ sản xuất vũ khí chống UAV, Bộ Quốc phòng Hàn Quốc cũng đã thông qua khoản ngân sách trị giá 2,73 tỷ USD cho dự án nâng cấp 60 tiêm kích hạng nặng F-15K của Không quân nước này nhằm “đối phó với các mối đe dọa mới từ Triều Tiên”. Ngoài ra, khoảng 1,5 tỷ USD cũng sẽ được chi để mua thêm 2 máy bay tiếp dầu và tăng cường năng lực chiến đấu của tàu khu trục lớp Chungmugong.
Bộ Ngoại giao Mỹ đã phê chuẩn việc bán tổ hợp rải mìn chống tăng Volcano cho Đài Loan.
Reuters ngày 29/12 đưa tin, Bộ Ngoại giao Mỹ đã phê duyệt việc bán các tổ hợp rải mìn chống tăng Volcano trị giá 180 triệu USD cho Đài Loan. Thông tin này được Bộ Quốc phòng Mỹ thông báo hôm 28/12.
Hai nhà sản xuất vũ khí Northrop Grumman và Oshkosh Corporation sẽ đóng vai trò nhà thầu chính trong thương vụ này.
Thương vụ trên được xem là một phần trong Đạo luật ngân sách quốc phòng mới được Quốc hội Mỹ thông qua, trong đó phê chuẩn một khoản viện trợ an ninh trị giá 10 tỷ USD và chấp thuận đơn giản hóa thủ tục bán vũ khí cho Đài Loan.
Trung Quốc đã ngay lập tức lên tiếng phản đối Đạo luật trên với lý do nó bao gồm nhiều điều khoản “tiêu cực” liên quan tới Đài Loan. Trong phát biểu được đưa ra hôm 24/12, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc chỉ trích Đạo luật ngân sách quốc phòng mới của Mỹ đã “can thiệp vào công việc nội bộ của nước này” và là “một sự khiêu khích chính trị nghiêm trọng nhằm vào Trung Quốc”.
Trước đó, vào ngày 6/12, Bộ Ngoại giao Mỹ cũng xác nhận đã bán lô hàng phụ tùng máy bay quân sự trị giá 425 triệu USD cho lực lượng phòng vệ Đài Loan.
Tình hình eo biển Đài Loan đã trở nên căng thẳng sau chuyến thăm của phái đoàn Quốc hội Mỹ, dẫn đầu bởi Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi, đến hòn đảo này vào ngày 2/8. Bộ Ngoại giao Trung Quốc cáo buộc chuyến thăm Đài Loan của bà Pelosi đã vi phạm chính sách “Một Trung Quốc”.
Chánh Văn phòng an ninh quốc gia Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc Kim Sung-han hôm nay (28/12) đã công bố báo cáo cuối cùng về Chiến lược quốc phòng.
KBS cho biết Báo cáo bao gồm 9 bài toán xúc tiến trọng điểm, cụ thể là; thiết lập trật tự dựa trên chuẩn mực và quy tắc; hợp tác thúc đẩy pháp quyền và nhân quyền; tăng cường hợp tác không phổ biến hạt nhân và chống khủng bố; mở rộng hợp tác an ninh toàn diện; mở rộng mạng lưới an ninh kinh tế; tăng cường hợp tác ở lĩnh vực khoa học công nghệ cao và góp phần thu hẹp khoảng cách số trong khu vực; đi đầu trong hợp tác khu vực liên quan tới biến đổi khí hậu và an ninh năng lượng; đóng góp tích cực về ngoại giao bằng cách tăng cường hợp tác phát triển và quan hệ đối tác; tăng cường hiểu biết lẫn nhau và giao lưu văn hóa, nhân lực.
Chiến lược này cũng bao gồm nhận định về tầm quan trọng chiến lược của khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, phương hướng hợp tác mà Hàn Quốc hướng tới, phương án xúc tiến quan hệ với các bên trong khu vực như Bắc Thái Bình Dương, Đông Nam Á, Nam Á, châu Đại Dương, các nước châu Phi giáp Ấn Độ Dương, châu Âu, Trung Nam Mỹ.
Ý tưởng của Chính phủ đương nhiệm là mở rộng tầm nhìn sang toàn bộ khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, thay vì chỉ giới hạn ở vấn đề Bán đảo Triều Tiên, Đông Bắc Á, hay các sáng kiến khu vực bó hẹp ở lĩnh vực hợp tác kinh tế, thương mại như các Chính phủ tiền nhiệm; từ đó tăng cường hợp tác chiến lược tích cực hơn nữa trong các vấn đề song phương, khu vực và toàn cầu.
Các yếu tố trọng tâm mà Chính phủ đề ra là tự do, pháp trị và nhân quyền, được phân tích là nhằm bắt kịp chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Mỹ. Trong đó, báo cáo nêu rõ Hàn Quốc sẽ thúc đẩy và tăng cường trật tự khu vực dựa tên quy tắc và giá trị phổ quát, với nền tảng là sự liên minh với các quốc gia cùng chia sẻ giá trị này; tuyên bố Hàn Quốc phản đối việc thay đổi hiện trạng đơn phương bằng sức mạnh.
Seoul cũng tuyên bố sẽ đẩy mạnh hợp tác an ninh hàng hải trong khu vực, nhấn mạnh hòa bình, ổn định, tự do hàng hải và hàng không phải được tôn trọng trên biển Đông – một kênh giao thông đường biển quan trọng. Ngoài ra, hòa bình và ổn định tại Eo biển Đài Loan cũng có ý nghĩa quan trọng với hòa bình và ổn định Bán đảo Triều Tiên, cũng nhưu khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.
Báo cáo khẳng định tầm nhìn Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Hàn Quốc là một sáng kiến bao trùm, không nhắm đến hay loại trừ một quốc gia nào, được phân tích là nhằm nhấn mạnh sự khác biệt với chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Mỹ, vốn coi Trung Quốc là một thế lực thách thức quy chuẩn hiện hành, thay đổi hiện trạng thế giới.
Trong khi đó, Mỹ đã hoan nghênh việc Hàn Quốc thông qua Chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, thể hiện cam kết chung của hai nước trong việc đóng góp vào an ninh và thịnh vượng khu vực, đồng thời khẳng định mục tiêu mở rộng hợp tác với các đồng minh và đối tác khác trên toàn khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Hàn Quốc sẽ góp phần tăng cường năng lực chung của hai nước trong việc thúc đẩy không phổ biến hạt nhân, đẩy mạnh hòa bình và an ninh quốc tế.
Trong năm 2023 sẽ có nhiều thay đổi do Chính phủ “đèn giao thông” ban hành, chúng tôi chọn ra đây những thay đổi quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân.
Foto: Verbraucherzentrale
1. Phanh giá Gas, Sưởi ấm và Điện
Do khủng hoảng năng lượng toàn cầu anh hưởng mạnh đến người tiêu dùng trong mùa Đông, Chính phủ đã ban hành luật “phanh giá” gọi là qui định về “giá trần” cho Gas, Sưởi và Điện, có nghĩa: Người cung cấp không được tính quá giá trong Qui định này. Về mặt văn bản hành chính luật này có hiệu lực vào tháng 03.2023, nhưng rất có thể sẽ được thực hiện ngay từ tháng 01.2023, nhằm giảm gánh nặng cho người tiêu dùng do lạm phát gây ra:
Giá Gas: 12 Cent/kWh
Giá Sưởi: 40 Cen/kWh
Giá Sưởi: 9,5 Cent/kWh
2. Tăng trợ cấp tiền nhà
Bình quân tăng 190 Euro/tháng. Trợ cấp này là bao nhiêu phụ thuộc vào thu nhập, nơi ở, giá thuê của từng cá nhân nên sẽ rất khác nhau. Muốn được trợ cấp tiền nhà phải làm đơn xin.
3. 01.01.2023 sẽ không còn Berlinpass, thay vào đó là “Berechtigungsnachweis Berlin-Ticket S”, giấy này sẽ được gửi trực tiếp đến nơi ở của những người có tiêu chuẩn mà không phải làm đơn xin.
4. Bắt đầu 01.01.2023 vé giao thông công cộng thay vì 9€/tháng sẽ là 49 €/tháng và được đi bất kỳ đâu giống như qui định cho 9 € Ticket.
5. 01.07.2023 lương hưu tăng (trên cơ sở hệ số cân bằng Đông Tây), Tây Đức tăng 3,5%, Đông Đức tăng 4,2 %.
6. 01.01.2023 trợ cấp tiền nuôi con (Kindergeld) cho đến 18 tuổi, đồng nhất là 250 €/tháng.
7. 01.01.2023 tiền lương “công dân” thay cho Hartz IV: Thật ra đây là tên mới thay cho Hartz IV (trợ cấp tối thiểu cho sự tồn tại của người dân trong XH). Vi phạm những qui định của Jobcenter sẽ bị phạt như sau: Vi phạm lần thứ nhất sẽ bị cắt giảm 10%, lần thứ hai 20% và lần thứ 3 bị phạt 3 tháng liền 30%. Tiền nhà không bị ảnh hưởng.
Đơn thân và chủ hộ được: 502 €/tháng
Người trưởng thành trong hộ: 451 €/tháng
Thanh niên 18 – 24 tuổi: 402 €/tháng
Thiếu niên 14 – 17 tuổi: 420 €/tháng
Trẻ em 6 – 13 tuổi: 348 €/tháng
Trẻ em 0 – 5 tuổi: 318 €/tháng
8. Tích luỹ cơ bản không phải đóng thuế cho năm 2023 là 10.908 Euro (tăng 561 Euro), cho năm 2024 là 11.604 Euro (tăng 696 Euro).
9. Ngành ăn uống phải dùng đồ đựng thức ăn sử dụng được nhiều lần. Riêng quán nhỏ (diện tích tối đa 80 m2), quán ăn nhanh (Imsse) hay cà phê bánh ngọt…với nhiều nhất 5 người làm phải chấp nhận đong đồ ăn thức uống để đem đi (“to go”) vào hộp đựng của khách hàng mang đến.
10. Thuế giá trị gia tăng (Umsatzsteuer) cho ngành ăn uống được giảm còn 7% thay vì hết hạn 31.12.2022 nay gia hạn đến 31.12.2023.
11. Thuế giá trị gia tăng ngành nông nghiệp năm 2022 đã giảm còn 9,5%, năm 2023 tiếp tục giảm còn 9,0%.
12. Trợ giá cho xe Ô tô điện sẽ giảm
Xe có giá cho đến 40.000 € được trợ giá đến 4.500 thay vì 6.000 €. Hãng sản xuất bù thêm 2.250 €.
Xe có giá đến 65.000 € được trợ giá 3.000 thay vì 5.000 Euro. Hãng sản xuất bù thêm 1.500 €.
13. Bắt đầu từ 2023 EU ban hành luật “sửa chữa đồ điện”, thay vì mua mới khách hàng có quyền yêu cầu sửa chữa đồ điện.
14. 01.01.2023 Kroatien sẽ dùng đồng Euro thay cho đồng Kuna.
15. 01.01.2023 thuốc lá sẽ đắt lên, kể cả thuốc điếu thuốc tẩu, Shisha, thuốc điện tử (Liquids)…1 bao 20 điếu tăng 10 Cent, 2025 và 2026 tăng 15 Cent.
Khoảng 71 máy bay và tàu quân sự của Trung Quốc được cho là đã áp sát đảo Đài Loan trong vòng 24h qua, chính quyền hòn đảo cho hay.
Reuters dẫn thông tin từ Cơ quan phòng vệ Đài Loan cho hay, 71 máy bay quân sự này gồm cả máy bay chiến đấu và máy bay không người lái rạng sáng 25/12 đã đi vào vùng nhận diện phòng không ở phía nam hòn đảo. Trong đó, 43 chiếc vượt qua đường trung tuyến – ranh giới ngầm phân định eo biển Đài Loan.
Đây là đợt áp sát đảo Đài Loan với quy mô lớn nhất từ trước đến nay của phi đội Trung Quốc.
Ngoài 71 máy bay, 7 tàu quân sự của Trung Quốc cũng bị phát hiện hoạt động gần hòn đảo. Đài Loan đã điều động máy bay chiến đấu, tàu hải quân và triển khai hệ thống tên lửa mặt đất để giám sát.
Trung Quốc nói rằng, hôm 25/12, quân đội của nước này tập trận ở vùng biển và vùng trời xung quanh Đài Loan để đáp trả những hành động mà Bắc Kinh cho là “sự khiêu khích” của Mỹ và chính quyền đảo Đài Loan. Tuy nhiên, Đài Loan đã bác bỏ cáo buộc.
Trung Quốc luôn coi Đài Loan là một phần lãnh thổ không thể tách rời và tuyên bố sẵn sàng thống nhất bằng mọi giá, kể cả phải dùng đến biện pháp quân sự.
Bắc Kinh liên tục đưa máy bay quân sự vào ADIZ của Đài Loan, trong một động thái được cho là nhằm “nắn gân” Đài Bắc cũng như các bên ủng hộ hòn đảo. Tần suất các chuyến bay áp sát Đài Loan có xu hướng tăng lên trong bối cảnh Bắc Kinh gia tăng sức ép quân sự lên Đài Loan bằng các biện pháp truyền thống và phi truyền thống.
Báo cáo của một tổ chức thuộc Đại học Bắc Kinh cho rằng các máy bay do thám của Mỹ ngày càng tiến gần hơn đến bờ biển Trung Quốc.
Tờ South China Morning Post ngày 25.12 đưa tin Tổ chức theo dõi tình hình Biển Đông (SCSPI) thuộc Đại học Bắc Kinh (Trung Quốc) cho rằng các máy bay do thám Mỹ tiếp tục hoạt động và tiến gần hơn đến Trung Quốc trong năm qua.
Hôm 3.6, một máy bay do thám RC-135C của Mỹ bay trên biển Hoa Đông, cách Thượng Hải khoảng 166 km, vài ngày trước khi Trung Quốc chính thức hạ thủy tàu sân bay Phúc Kiến.
Ông Hồ Ba, giám đốc SCSPI, cho rằng các máy bay của Mỹ đã bay gần Trung Quốc hơn trong năm qua. Ông cho biết đánh giá dựa trên dữ liệu thương mại và có thể chỉ là một phần nhỏ trong hoạt động do thám gần của Mỹ.
“Con số thực tế có thể cao hơn. Những hoạt động do thám tiếp cận này ngày càng gần bờ biển Trung Quốc”, ông cho biết. Vấn đề Đài Loan vẫn sẽ là trung tâm căng thẳng Mỹ-Trung Quốc vào năm 2023
Ngoài ra, tại Biển Đông, Mỹ điều các máy bay lớn thực hiện 589 chuyến bay để thu thập thông tin tình báo từ tháng 1 đến tháng 11.
Trong khi SCSPI chưa thống kê số lượng các chuyến bay tương tự trong tháng 12, phía Mỹ đã điều 47 chuyến bay với các máy bay do thám lớn đến khu vực Biển Đông.
Chuyến bay mới nhất diễn ra hôm 21.12, khi Mỹ điều 3 máy bay tuần tra săn ngầm P-8A, một máy bay cảnh báo sớm E-3G và một máy bay do thám RC-135V từ căn cứ không quân Kadena ở Nhật Bản và căn cứ không quân Clark ở Philippines tuần tra eo biển Đài Loan và khu vực Biển Đông.
Phía Mỹ chưa bình luận về báo cáo trên của SCSPI.
Trong năm ngoái, các máy bay do thám Mỹ thực hiện khoảng 1.200 chuyến bay ở Biển Đông, theo báo cáo của SCSPI đưa ra hồi tháng 3. Ngoài ra, các máy bay của Mỹ cũng tuần tra ở các khu vực khác như biển Hoa Đông và Hoàng Hải.
Các chuyến bay do thám có thể thu thập, xếp loại và phân tích nhiều tín hiệu điện tử khác nhau trong bán kính gần 400 km.
Trí tuệ nhân tạo – AI (artificial intelligence) đã có nhiều tiến bộ vượt bậc trong khoảng hai thập niên qua. Một trong những chỉ dấu rõ rệt nhất cho sự phát triển của AI là việc nó đã lần lượt đánh bại con người một cách thuyết phục trong gần như tất cả các bộ môn thể thao trí tuệ hàng đầu.
Năm 1997, siêu máy tính Deep Blue của IBM lần đầu giành chiến thắng trước đại kiện tướng cờ vua Gary Kasparov với tỉ số 3½–2½ trong trận tái đấu ở New York. Năm 2016, phần mềm AlphaGo do Google phát triển đã đánh bại kỳ thủ cờ vây 9 đẳng thế giới Lee Sedol với tỉ số 4-1. Và chỉ ba năm sau đó, phần mềm Pluribus do Facebook và các nhà khoa học trường Carnegie Mellon phát triển đã khuất phục những vận động viên poker hàng đầu thế giới trong bộ môn bài hai lá có 6 người chơi (6-max No-limit Texas Hold’Em poker).
Mới đây nhất, nhóm các nhà nghiên cứu tại Meta đã thử nghiệm thành công Cicero, một AI có khả năng đánh bại con người trong Diplomacy, một trò chơi mô phỏng cuộc tranh đấu quyền lực giữa 7 cường quốc Châu Âu trước thềm Chiến tranh thế giới lần thứ nhất (được coi là một trong những trò boardgame ưa thích của các chính khách nổi tiếng). Trên một phương diện nào đó, rõ ràng AI đang ngày một thông minh hơn và có khả năng tư duy giống con người hơn. Liệu điều này sẽ có mang lại những hệ luỵ gì cho ngoại giao trong tương lai?
Bài viết này tập trung giải thích tại sao chúng ta cần đặc biệt chú ý tới việc AI đã đánh bại được con người trong một trò chơi mô phỏng tương đối sát thực chính trị quốc tế, đồng thời chỉ ra một số hàm ý của đà phát triển AI hiện nay đối với chính trị quốc tế nói chung và ngoại giao nói riêng trong tương lai.
Sơ lược về Diplomacy
Lấy bối cảnh châu Âu thời kì trước Chiến tranh thế giới lần thứ nhất, Diplomacy mô phỏng cuộc tranh đấu quyền lực ở châu Âu giữa 7 cường quốc: Anh, Pháp, Nga, Đức, Áo-Hung, Ý và Thổ Nhĩ Kỳ. Để giành chiến thắng tuyệt đối, người chơi phải điều khiển các quân đoàn và hạm đội của mình để chiếm được 18 trên tổng số 34 “vùng hậu cần” (supply center).
Điểm đặc biệt của Diplomacy là luật chơi được thiết kế để không ai, dù xuất sắc đến mấy, có thể một mình giành chiến thắng mà không có sự hỗ trợ của ít nhất một đồng minh khác. Trò chơi không sử dụng xúc xắc nên không có yếu tố may rủi hay bất định tác động đến kết quả. Vì vậy, người chơi chỉ có một cách duy nhất để đánh bại các đối thủ của mình là vận dụng những kỹ năng ngoại giao như: phân tích tình huống, hoạch định chiến lược, đàm phán, v.v. Mục tiêu của người chơi là đánh giá đúng ý đồ của cả các “đối tác” lẫn “đối tượng”, xây dựng và duy trì các liên minh bền vững với đồng minh, và đồng thời ly gián những liên quân tiềm năng chống lại mình.
Tuy nhiên, khác với những bộ môn cờ mà trong đó người chơi sẽ đi theo lượt, sau khi đàm phán xong, cả 7 người chơi Diplomacy sẽ ra lệnh cùng một lúc và các mệnh lệnh sẽ được thực thi đồng thời. Hệ quả là sẽ có những người chơi thực hiện đúng cam kết đã đề ra trong quá trình đàm phán và sẽ có những người chơi “nói một đường, làm một nẻo”. Do đó, duy trì lòng tin giữa các đồng minh và phản bội đối tác đúng thời điểm là một phần tất yếu của trò chơi này.
Tựu chung, chơi Diplomacy giống như đánh cờ nhưng thay vì chỉ đánh với một người thì bạn đánh với 6 người, và thay vì chơi theo lượt thì tất cả di chuyển quân cùng lúc. Cuối cùng, giao tiếp, trò chuyện, thương thảo với nhau là một điều bạn bắt buộc phải làm tốt để giành phần thắng.
Cicero đã làm được gì?
Theo một ý kiến đánh giá thì trò chơi Diplomacy đã đặt ra một bài toán hóc búa cho các nhà nghiên cứu AI trong suốt hơn 5 thập kỷ vừa qua. Sự khác biệt giữa Diplomacy và các trò đấu tay đôi kinh điển như cờ vua hay cờ vây nằm ở hai điểm chính: (1) trong Diplomacy bạn phải thi đấu với 6 đối thủ thay vì 1 đối thủ và (2) giao tiếp bằng ngôn ngữ là một phần của trò chơi. Do đó, để AI có thể đánh bại con người ở trò chơi này, nó phải có cả khả năng tư duy chiến lược (strategic reasoning) để nhận biết đối tác/đối tượng và các tình thế thuận lợi/nguy hiểm, lẫn khả năng giao tiếp sử dụng ngôn ngữ con người (natural language). Cũng chính vì sự bất tương xứng về thông tin là một phần của trò chơi nên AI phải biết lúc nào nên chia sẻ ít, lúc nào nên chia sẻ nhiều, lúc nào cần thành thật, lúc nào cần gian trá. Vì lý do này, khác với các môn cờ hay poker, AI không thể tự học cách đánh Diplomacy thành thạo bằng việc tự đánh với bản thân mà buộc phải học từ một bộ dữ liệu đã có sẵn của con người.
Để chuẩn bị cho quá trình thử nghiệm với những người chơi thật, các nhà nghiên cứu đã dạy Cicero cách chơi Diplomacy bằng một bộ dữ liệu gồm 125.261 ván Diplomacy trên mạng, với tổng cộng hơn 12 triệu tin nhắn mà các người chơi gửi cho nhau trong quá trình thảo luận, đàm phán. Từ tháng 8 cho tới tháng 10 năm 2022, Meta đã cho Cicero thi đấu (ẩn danh) với những người chơi ngoài đời thực, bao gồm cả nhà vô địch thế giới Markus Zijlstra. Sau tổng cộng 72 giờ thi đấu với hơn 80 người chơi qua 40 ván Diplomacy khác nhau, Cicero đã lọt vào top 10%những người chơi tốt nhất. Đây là một thành tích quá ấn tượng đối với bất kỳ người chơi Diplomacy nào. Nhưng ấn tượng hơn cả là việc Cicero đã đánh giá tương đối chính xác ý đồ của những người chơi khác, giao tiếp thành thục và không để lộ danh phận AI của mình. Hơn hết, Cicero không bị ảnh hưởng bởi những thiên kiến cố hữu trong tâm lý con người và không ra quyết định dựa trên cảm xúc. Mọi quyết định mà AI đưa ra thuần tuý dựa trên phán đoán của nó về lợi ích mà một nước đi có thể mang lại. Trên đường dài, điều đó khiến cho AI mắc ít sai lầm hơn con người.
Dù vậy, cần nói rằng Cicero mới đánh bại được con người trong trò Diplomacy ở nội dung “siêu tốc” (blitz) khi thời gian để tư duy và thương thảo chỉ giới hạn trong ít phút. Trong những trò chơi có thời gian tư duy dài hơn thì những người chơi hàng đầu vẫn chiếm ưu thế so với máy. Bên cạnh đó, Cicero vẫn có xu hướng hơi thật thà quá và chia sẻ hơi nhiều thông tin với các đối thủ khác, điều có thể khiến nó đôi lúc bị lợi dụng bởi đối thủ.
Tuy nhiên, đây mới chỉ là bước đầu của Cicero. Điều gần như chắc chắn sẽ xảy ra trong vòng 2-3 năm nữa là Cicero sẽ ngày càng phán đoán được chính xác hơn ý đồ (cả thật thà lẫn gian trá) của đối thủ và ngày càng giao tiếp được một cách khéo léo hơn qua các tin nhắn có văn phong “giống người”.
AI và tương lai của quan hệ quốc tế
Vì đa số các vấn đề được đàm phán ở cấp quốc gia đều quá hệ trọng nên sẽ có ít dư địa cho người trẻ nói chung và những sự thử nghiệm nói riêng. Vì vậy, một trong những ứng dụng trực tiếp và thiết thực của các phần mềm trí tuệ nhân tạo như Cicero là nó tạo ra môi trường có độ thực tế tương đối cao để các nhà ngoại giao trẻ có thể trui rèn các kỹ năng cốt lõi của mình và thử nghiệm các chiến thuật đàm phán sáng tạo, mới lạ. Tuy Diplomacy chỉ tập trung vào ngoại giao nước lớn và do đó không phản ánh được chính xác và toàn diện quan hệ quốc tế (đặc biệt từ góc nhìn của các nước nhỏ và tầm trung) nhưng với những bước phát triển này, rất có thể trong tương lai sẽ có thêm các phần mềm mô phỏng giả lập thêm nhiều tình huống đa dạng để mọi nhà ngoại giao có thể sử dụng và chuẩn bị cho các cuộc đàm phán thật của mình.
Sự phát triển của các phần mềm AI như Cicero rất có thể sẽ dẫn tới một công cụ dự báo được tương đối chính xác khả năng xảy ra các sự kiện như chiến tranh. Tại thời điểm này, do công việc dự báo vẫn chủ yếu được thực hiện bởi con người nên độ chính xác có biên độ sai số rất lớn bởi 3 yếu tố hàng đầu gồm: (1) độ chính xác thấp của ngôn ngữ tự nhiên, (2) các lỗi tư duy cố hữu của con người, và (3) ít người có phương pháp suy luận logic chặt chẽ, có hệ thống. Một phần mềm AI được kết nối trực tiếp với một bộ dữ liệu khổng lồ gần như chắc chắn sẽ đưa ra những dự báo khách quan và chính xác hơn con người nhiều lần, góp phần giảm thiểu xác suất các nhà lãnh đạo đưa ra các quyết sách sai lầm.
Cuối cùng, chúng ta hoàn toàn có thể kỳ vọng rằng trong tương lai các nhà khoa học sẽ phát triển thành công một phần mềm AI có khả năng đánh giá chính xác độ tin cậy (credibility) của các phát ngôn công khai của các nhà lãnh đạo quốc tế. Một sản phẩm như vậy sẽ giải quyết được một trong những vấn đề hóc búa nhất trong quan hệ quốc tế, đó là “đọc vị” chính xác ý đồ của các quốc gia khác. Liệu lãnh đạo nước A có thật sự sẵn sàng sử dụng vũ khí hạt nhân hay không? Liệu nguyên thủ nước B có thực sự định rút ra khỏi hiệp định thương mại này hay không? Khi mà AI có thể trả lời được những câu hỏi như vậy mà không bị ảnh hưởng bởi định kiến hay cảm xúc của con người, gần như chắc chắn chất lượng của mọi quyết định ở cấp cao nhất sẽ được cải thiện. Và chúng ta có quyền tin rằng đó sẽ là một thế giới hoà bình và ổn định hơn rất nhiều.
Chiều 24.12, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác thông tin đối ngoại, tuyên truyền biển, đảo, phân giới, cắm mốc và quản lý biên giới năm 2022; triển khai nhiệm vụ năm 2023.
Các đại biểu chủ trì Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác thông tin đối ngoại, tuyên truyền biển, đảo, phân giới, cắm mốc và quản lý biên giới năm 2022; triển khai nhiệm vụ năm 2023. (Nguồn: TTXVN)
Đa dạng, sinh động và nhiều đổi mới, sáng tạo
Năm 2022, tình hình quốc tế và khu vực có nhiều biến động phức tạp, khó lường, chưa từng có tiền lệ và vượt ra ngoài các kịch bản dự báo. Tuy nhiên, với sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Lãnh đạo Đảng và Nhà nước, sự vào cuộc của các ban, bộ, ngành và địa phương, công tác thông tin đối ngoại, tuyên truyền biển, đảo, phân giới, cắm mốc và quản lý biên giới đã được triển khai một cách chủ động, đồng bộ, kịp thời, có trọng tâm, trọng điểm và đạt hiệu quả cao.
Các cơ quan, đơn vị, địa phương đã có nhiều đổi mới, sáng tạo cả về nội dung, phương thức, tiếp cận đa dạng các đối tượng khác nhau một cách linh hoạt, thuyết phục hơn, qua đó phản ánh sự đổi mới về tư duy, nhận thức của các cấp ủy, chính quyền cũng như tính chuyên nghiệp, tinh thần trách nhiệm của các lực lượng làm công tác thông tin đối ngoại, tuyên truyền về biển đảo, biên giới.
Công tác thông tin, tuyên truyền đã truyền tải đầy đủ, toàn diện các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, văn bản chỉ đạo điều hành của Nhà nước; quán triệt sâu sắc ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị Văn hóa, Hội nghị Đối ngoại toàn quốc triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.
Nhiều vấn đề thời sự, trọng tâm của năm 2022 được chú trọng thúc đẩy như chính sách phục hồi nền kinh tế, thu hút đầu tư, phát triển kinh tế xanh, chuyển đổi số, chuyển đổi chuỗi cung ứng…; quan điểm, lập trường của Việt Nam về các vấn đề quốc tế, có tính chất toàn cầu, điển hình là cuộc xung đột Nga – Ukraine; quan hệ hợp tác với các nước, trong đó tập trung vào những nước, đối tác có hoạt động kỷ niệm năm tròn ngày thiết lập quan hệ ngoại giao.
Đối với nội dung tuyên truyền biển, đảo, phân giới cắm mốc, quản lý biên giới, nổi bật là những nội dung cơ bản, ý nghĩa, vai trò của Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982) và Luật Biển Việt Nam; chủ quyền, an ninh biên giới gắn với tuân thủ pháp luật quốc tế và Việt Nam; hợp tác giao lưu nhân dân nơi miền biên giới… Các nội dung trên đều được thông tin, tuyên truyền dưới nhiều phương thức đa dạng, hình thức hấp dẫn, sinh động, có tác động tích cực đến đông đảo quần chúng nhân dân trong và ngoài nước, nhất là thế hệ trẻ.
Thông tin đối ngoại là mặt trận quan trọng
Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Trưởng Ban Chỉ đạo Công tác thông tin đối ngoại đánh giá cao kết quả của công tác thông tin đối ngoại, tuyên truyền biển, đảo, biên giới trong bối cảnh năm 2022 đầy thách thức. Qua đó, góp phần quan trọng bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, củng cố niềm tin của nhân dân vào chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước; nâng cao sự đồng thuận trong xã hội, duy trì luồng thông tin tích cực, sự ủng hộ của bạn bè quốc tế, tranh thủ và huy động tối đa mọi nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế – xã hội của đất nước.
Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương nhấn mạnh, năm 2023 cũng là năm bản lề thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, đòi hỏi các lực lượng làm công tác thông tin đối ngoại, tuyên truyền biển, đảo, phân giới, cắm mốc và quản lý biên giới phải quyết tâm, nỗ lực hơn nữa để có được những kết quả, điểm nhấn rõ ràng; khơi dậy, bồi dưỡng tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, niềm tin, khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc của quần chúng nhân dân.
35 tập thể và 15 cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác thông tin đối ngoại, tuyên truyền biển, đảo và phân giới, cắm mốc, quản lý biên giới năm 2022 đã được nhận Bằng khen của Ban Tuyên giáo Trung ương, trong đó có Báo Thế giới & Việt Nam. (Nguồn: TTXVN)
Trước yêu cầu trên, đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa đề nghị tiếp tục xem công tác thông tin đối ngoại, tuyên truyền về biển, đảo, biên giới là mặt trận quan trọng; xác định việc nâng cao nhận thức, sự đồng thuận trong xã hội, sự ủng hộ của bạn bè quốc tế là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Đồng thời, cần chủ động, sớm có kế hoạch chỉ đạo, định hướng triển khai trong hệ thống chính trị đối với các sự kiện chính trị, xã hội, văn hóa, đối ngoại quan trọng của đất nước; tiếp tục đổi mới, đa dạng hóa phương thức thông tin, tuyên truyền, phát huy hiệu quả việc áp dụng các phương thức truyền thông mới.
“Đã làm tốt rồi, phải làm tốt hơn nữa và coi trọng hơn nữa công tác thông tin tuyên truyền đối ngoại và phân giới, cắm tuyên truyền, phân giới, cắm mốc và biển đảo, coi đây là một mặt trận hết sức là quan trọng, không những góp phần nâng cao hình ảnh của Việt Nam, vị thế Việt Nam, mà quan trọng hơn là góp phần vào bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Tinh thần này cần được quán triệt sâu, rộng hơn nữa, trước hết là trong lực lượng nòng cốt, lực lượng chuyên trách, sau đó là trong toàn dân”, đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa chỉ đạo.
Tiếp tục nâng cao hiệu quả về công tác thông tin đối ngoại
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ nhấn mạnh, thông tin truyền thông và thông tin đối ngoại là một công cụ bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, trong năm qua, thông tin đối ngoại đã tạo ra một hình ảnh Việt Nam tốt đẹp, tích cực với dư luận thế giới và Việt Nam đã tận dụng khá hiệu quả công cụ về thông tin đối ngoại trong để bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ.
Xác định tầm quan trọng đó, trong thời gian tới, Bộ Ngoại giao sẽ tiếp tục bám sát chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Nhà nước về công tác thông tin đối ngoại; tích cực tuyên truyền các hoạt động đối ngoại của các đoàn cấp cao, các đoàn công tác các cấp để tiếp tục khẳng định đường lối đối ngoại của Việt Nam.
Đồng thời, tiếp tục tuyên truyền về công tác biên giới, lãnh thổ, biển đảo, đặc biệt là kết quả quả phân giới cắm mốc biên giới trên bộ với các nước láng giềng, những nội dung tích cực liên quan đến hợp tác trên biển; triển khai tích cực các đề án nâng cao hiệu quả về công tác thông tin đối ngoại tại cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài năm 2030 và sớm hoàn tất đưa vào triển khai đề án tổng thể mới về tuyên truyền, bảo vệ chủ quyền của Việt Nam ở biển Đông đến năm 2030 và đẩy mạnh công tác thông tin đối ngoại trên báo chí bằng tiếng nước ngoài…
Dịp này, 35 tập thể và 15 cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác thông tin đối ngoại, tuyên truyền biển, đảo và phân giới, cắm mốc, quản lý biên giới năm 2022 đã được nhận Bằng khen của Ban Tuyên giáo Trung ương, trong đó có Báo Thế giới & Việt Nam.
Phó chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev có chuyến đi bất ngờ tới Trung Quốc và chuyển tới Chủ tịch Tập Cận Bình thông điệp về quan hệ hai nước. Ngày 21-12 cựu Tổng thống Nga Dmitry Medvedev đã thực hiện một chuyến đi bất ngờ tới Bắc Kinh và hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, trong đó ông cho biết họ đã thảo luận về cuộc xung đột Ukraine.
Cựu Tổng thống Nga và Chủ tịch Trung Quốc. Ảnh: Reuters
Ông Medvedev, hiện là Phó chủ tịch Hội đồng An ninh Nga, đã đăng một video trên kênh Telegram cá nhân cho thấy ông gặp ông Tập, chụp ảnh cùng nhau và cuộc gặp giữa các quan chức Trung Quốc và Nga, theo hãng tin Reuters.
Ông Medvedev cho biết ông và ông Tập đã thảo luận về quan hệ đối tác chiến lược “không giới hạn” của hai nước, cũng như vấn đề Ukraine. Ông không cung cấp thêm chi tiết.
“Chúng tôi đã thảo luận về sự hợp tác giữa hai đảng cầm quyền của Trung Quốc và Nga… hợp tác song phương trong khuôn khổ quan hệ đối tác chiến lược của chúng ta, bao gồm cả về kinh tế và sản xuất công nghiệp. Chúng tôi cũng thảo luận về các vấn đề quốc tế – tất nhiên bao gồm cả cuộc xung đột ở Ukraine” – ông Medvedev nói.
“Các cuộc nói chuyện rất hữu ích” – ông nói thêm.
Hãng tin Nga RIA Novosti ngày 21-12 dẫn một tuyên bố của Ban thư ký của Phó chủ tịch Hội đồng An ninh Nga cho biết trong chuyến thăm Trung Quốc ông Medvedev đã chuyển thông điệp của Tổng thống Nga Vladimir Putin tới ông Tập. Trong thư nhà lãnh đạo Nga ghi nhận mức độ đối thoại và hợp tác chưa từng có giữa hai nước và bày tỏ tin tưởng vào sự phát triển quan hệ song phương và giữa hai đảng cầm quyền.
Về phía Trung Quốc, ông Tập bày tỏ hy vọng các bên liên quan cuộc xung đột Ukraine sẽ duy trì sự hợp lý và kiềm chế, tổ chức một cuộc đối thoại toàn diện và giải quyết các mối lo ngại về an ninh của mình, Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc CCTV đưa tin.
Nga đã tăng tốc xoay trục sang Trung Quốc sau khi bị phương Tây áp đặt một loạt biện pháp trừng phạt liên quan chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine hồi tháng 2. Moscow đang tìm kiếm mối quan hệ gần gũi hơn về kinh tế, chính trị và an ninh với Bắc Kinh trong bối cảnh quan hệ với phương Tây xấu đi nghiêm trọng.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 21/12 cho biết ông đang trên đường tới Mỹ, đánh dấu chuyến công du nước ngoài đầu tiên của ông kể từ khi xung đột Nga – Ukraine nổ ra cách đây 300 ngày. “Tôi đang trên đường đến Mỹ để tăng cường năng lực phục hồi và phòng thủ của Ukraine. Đặc biệt, tôi và Tổng thống Mỹ sẽ thảo luận về sự hợp tác giữa Ukraine và Mỹ. Tôi cũng sẽ có bài phát biểu tại Quốc hội Mỹ và có một số cuộc gặp song phương”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky viết trên Twitter, theo Guardian.
Nhà Trắng xác nhận Tổng thống Biden mời Tổng thống Zelensky đến Washington. Ảnh: CNN
Nhà Trắng cũng ra thông cáo xác nhận chuyến thăm của Tổng thống Zelensky đến Washington vào hôm nay 21/12. Thư ký báo chí Nhà Trắng Karine Jean-Pierre cho biết, Tổng thống Joe Biden mời Tổng thống Zelensky đến Washington “để nhấn mạnh cam kết lâu dài của Mỹ đối với Ukraine, thông qua hỗ trợ kinh tế, nhân đạo và quân sự”.
Một quan chức cấp cao giấu tên của Mỹ cho biết, ông Biden và ông Zelensky hôm 11/12 đã thảo luận về một chuyến thăm tiềm năng trong cuộc điện đàm. Đến ngày 14/12, Nhà Trắng chính thức gửi lời mời ông Zelensky thăm Washington. Văn phòng Tổng thống Ukraine đã nhận lời mời vào ngày 16/12 và chuyến thăm được xác nhận vào ngày 18/12.
Trước đó, trong bức thư ngắn gửi cho các nghị sĩ ngày 20/12, Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi kêu gọi các thành viên nên tham dự đầy đủ “sự kiện rất đặc biệt về vấn đề dân chủ vào tối 21/12”.
Quan chức giấu tên nói rằng, theo dự kiến, Washington sẽ tổ chức một chương trình đón tiếp ông Zelensky tại Nhà Trắng, trong đó có cuộc hội đàm với Tổng thống Joe Biden, một cuộc họp với các thành viên chủ chốt trong hội đồng an ninh quốc gia và nội các. Hai Tổng thống sẽ có cuộc họp báo chung. Tiếp theo, ông Zelensky sẽ đến Đồi Capitol để phát biểu trong phiên họp chung của Thượng viện và Hạ viện Mỹ.
Kế hoạch cho chuyến thăm của Tổng thống Zelensky đã được tiến hành trong bí mật khi các quan chức Mỹ và Ukraine tìm cách đưa ông rời khỏi đất nước và đến Mỹ một cách an toàn.
Người này cũng tiết lộ, dự kiến trong cuộc hội đàm song phương, hai nhà lãnh đạo sẽ thảo luận một loạt vấn đề, trong đó có tình hình chiến sự ở Ukraine, về khả năng tiếp tục hỗ trợ của Mỹ và đồng minh dành cho Ukraine và các biện pháp trừng phạt Nga
Tổng thống Joe Biden có thể sẽ công bố gói hỗ trợ an ninh mới trị giá 2 tỷ USD cho Ukraine, trong đó có tổ hợp phòng không Patriot để giúp Kiev tăng khả năng phòng thủ và tự vệ, cũng như hỗ trợ huấn luyện cho binh sĩ nước này cách vận hành khí tài này ở một nước thứ ba. Reuters cho biết, Đức có thể là địa điểm diễn ra các hoạt động huấn luyện trên.
Quan chức giấu tên cũng bác bỏ thông tin cho rằng ông Biden sẽ gây áp lực với ông Zelensky để tìm kiếm một giải pháp ngoại giao chấm dứt cuộc xung đột.
“Tổng thống sẽ không đưa ra thông điệp nhằm thúc giục Zelensky theo bất kỳ cách nào. Đây sẽ một lời kêu gọi về sự đoàn kết và hỗ trợ, phối hợp và liên kết, nhằm đảm bảo rằng Mỹ đang đặt Ukraine vào vị trí tốt nhất có thể để bảo vệ lợi ích và đảm bảo các mục tiêu của mình”, người này cho biết.
Chuyến thăm Mỹ của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky diễn ra trong bối cảnh các nhà lập pháp Mỹ chuẩn bị bỏ phiếu về dự luật bao gồm gói hỗ trợ khẩn cấp 44,9 tỷ USD cho Ukraine. Số tiền này sẽ được sử dụng để hỗ trợ huấn luyện quân sự, thiết bị, hậu cần và tình báo, cũng như bổ sung các thiết bị quân sự tới Kiev.
Cho đến nay, Washington đã cung cấp các khoản hỗ trợ cho Ukraine ước tính lên tới 50 tỷ USD, trong đó có khoảng 20 tỷ USD hỗ trợ an ninh.
* Ukraine ban bố cảnh báo không kích trên khắp cả nước: Ngày 21/12, các quan chức địa phương cho biết còi báo động không kích đã vang khắp Ukraine trong ngày, nhưng hiện chưa có thông tin tức thời nào về việc Nga thực hiện một đợt tấn công mới. Trước đó, các lực lượng Nga đã tiến hành một loạt cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái vào cơ sở hạ tầng của Ukraine từ giữa tháng 10, làm hư hại lưới điện và gây mất điện nhiều khu vực. (AFP/Reuters)
* Ukraine nhận định về chuyến công du Mỹ của ông Zelensky: Ngày 21/12, Cố vấn chính trị của Tổng thống Ukraine Mykhailo Podolyak nêu rõ chuyến công du của ông Volodymyr Zelensky, bao gồm cả hội đàm với Tổng thống chủ nhà Joe Biden, là cơ hội để giải thích về tình hình thực tế ở Ukraine, cũng như các loại vũ khí mà Kiev cần. Ông nói: “Thứ nhất, cả chuyến thăm và cấp độ các cuộc gặp theo kế hoạch đều cho thấy rõ mức độ tin tưởng cao giữa hai nước. Thứ hai, điều này cuối cùng đã chấm dứt nỗ lực của phía Nga… hòng chứng minh sự nguội lạnh trong quan hệ song phương của (hai nước) chúng ta”.
Theo ông, động thái này còn chứng tỏ Mỹ ủng hộ Ukraine: “Theo tôi, chuyến thăm này chắc chắn sẽ khởi động và tối ưu hóa các lĩnh vực hợp tác quân sự chính, tăng cường sự ủng hộ chính trị của lưỡng đảng (ở Mỹ đối với Kiev) và phác họa rõ nét bức tranh về tương lai, nếu xung đột ở Ukraine không được kết thúc một cách đúng đắn”. (Reuters)
* Ukraine cạn kiệt vũ khí: Ngày 21/12, Politico (Mỹ) dẫn lời ông Aleksandr Danilyuk, cựu Thư ký Hội đồng an ninh và quốc phòng Ukraine nêu rõ: “Chúng tôi đã đạt đến giới hạn những gì có thể làm liên quan vũ khí mà Mỹ đã cung cấp. Trong giai đoạn tiếp theo, chúng tôi cần vũ khí tầm xa hơn để đạt được mục tiêu”.
Trước đó ít lâu, trả lời phỏng vấn The Economist (Anh), Tổng tư lệnh các lực lượng Ukraine Valeriy Zaluzhny cho rằng, với nguồn lực hiện tại, ông không thể thực hiện một chiến dịch mới quy mô lớn. Theo Tổng tư lệnh Ukraine, hiện Kiev cần 300 xe tăng, 600-700 xe chiến đấu bộ binh, 500 khẩu pháo… Hiện Mỹ đã cấp viện trợ quân sự trị giá 18,2 tỷ USD cho Ukraine kể từ tháng 1/2021. Nếu tính từ năm 2014, tổng số tiền mà Washington viện trợ cho Kiev đã lên tới 20,3 tỷ USD. (Sputnik)
* Moscow nhận định về khả năng hòa đàm với Kiev: Ngày 21/12, trao đổi với các phóng viên qua điện thoại, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết, chuyến đi tới Washington của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trong ngày sẽ không mang lại điều gì tốt đẹp. Đồng thời, ông cảnh báo việc phương Tây tiếp tục cung cấp vũ khí cho Ukraine sẽ “làm nghiêm trọng thêm” xung đột hiện nay, gây tác dụng ngược với mong muốn của Kiev. (Reuters)
