Năng lực quốc phòng được nâng cấp từng bước hiện đại, giúp Việt Nam tăng cường khả năng tự vệ, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo.
Ngày 9/2/2007, BCH TƯ khóa 10 ban hành Nghị quyết về “Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020” với mục tiêu tổng quát, đưa nước ta trở thành quốc gia mạnh về biển, làm giàu từ biển, bảo vệ vững chắc chủ quyền, quyền chủ quyền quốc gia trên biển, đảo trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Cụ thể hoá các mục tiêu này trong lĩnh vực an ninh-quốc phòng, Đảng và nhà nước đã ban hành nhiều văn bản để quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới, vùng biển đảo của Tổ quốc, giữ gìn an ninh trật tự trên khu vực biên giới biển. Qua 10 năm triển khai, Chiến lược biển giúp Việt Nam đạt được các thành tựu quan trọng.
Về bảo vệ chủ quyền biển đảo, Việt Nam cơ bản đảm bảo được các mục tiêu cơ bản trên Biển Đông là giữ được môi trường hoà bình, ổn định để tập trung phát triển kinh tế; bảo vệ được chủ quyền lãnh thổ đã có, quyền chủ quyền và quyền tài phán trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa theo luật pháp quốc tế; tranh thủ thúc đẩy quan hệ nhiều mặt với các nước và bạn bè quốc tế, góp phần gia tăng vị thế Việt Nam.
Với công tác ngư dân, các lực lượng chức năng đã tích cực hỗ trợ, đảm bảo an ninh, an toàn cho ngư dân hoạt động tại các vùng biển truyền thống; thành lập tổ tàu thuyền an toàn, bến bãi an toàn; tổ chức hội nghị rút kinh nghiệm công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho ngư dân.
Các hoạt động này góp phần xử lý các tình huống về an ninh trật tự, ngăn chặn các hoạt động vi phạm của tàu thuyền nước ngoài xâm phạm vùng biển Việt Nam và tàu cá, ngư dân Việt Nam vi phạm vùng biển các nước.
Quan hệ đối tác, hợp tác quốc tế về quốc phòng được mở rộng. Các đối tác quan trọng của Việt Nam như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ… cung cấp, hỗ trợ tàu tuần tra, nâng cao năng lực giám sát biển cho nước ta. Năm 2018, lần đầu tiên Việt Nam tham gia tập trận RIMPAC.
Tàu chiến của các nước ghé thăm cảng của Việt Nam với tần suất nhiều hơn, đa dạng hơn như sự kiện tàu chiến Nga thăm cảng Cam Ranh, tàu chiến Pháp cập cảng Sài Gòn, tàu chiến Anh, Nhật thăm Việt Nam cũng trong năm 2018.
Nâng cấp năng lực quốc phòng
Nhờ chương trình hiện đại hoá quốc phòng, đến nay Việt Nam đã sở hữu một số loại vũ khí chiến lược như thế hệ máy bay chiến đấu tiên tiến như Su-30MK2, Su- 27UBK Flankers và Su-22M3 Fitters, tàu ngầm tấn công lớp Kilo, các tàu chiến mặt nước lớp Gepard.
Hải quân Việt Nam sở hữu lực lượng phòng thủ bờ biển nhiều tầng lớp, hiện đại đủ sức ngăn chặn các trường hợp xâm nhập, đổ bộ từ đường biển như hệ thống tên lửa chống hạm P5 Pyatyorka, hệ thống phòng thủ bờ biển K-300P Bastion-P…
Các khu kinh tế – quốc phòng đã và đang phát huy hiệu quả trên nhiều mặt, góp phần tạo nên diện mạo, thế và lực mới cả về chính trị, kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh của Tổ quốc.
Các đoàn kinh tế – quốc phòng đã chủ động phối hợp với địa phương tiến hành khảo sát, quy hoạch, đầu tư xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng kinh tế – xã hội, kết hợp tổ chức, bố trí lại dân cư trên địa bàn, từng bước hình thành các thôn, bản, điểm, cụm dân cư tập trung trên vành đai biên giới, địa bàn xung yếu, tạo hành lang bảo vệ chủ quyền quốc gia.
Những khu kinh tế – quốc phòng đã trở thành nhân tố không thể thiếu trong công cuộc xóa đói giảm nghèo, góp phần quan trọng vào xây dựng “thế trận lòng dân”, tăng cường niềm tin của đồng bào các dân tộc với Đảng, Nhà nước; tạo nền tảng cho xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, xây dựng tiềm lực, thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, biên phòng toàn dân vững mạnh trên địa bàn chiến lược, biên giới, biển, đảo của Tổ quốc.
Kết quả 10 năm thực hiện Chiến lược biển là bài học quý gợi ý cho việc xây dựng một tư duy về biển trong thời gian tới. Trên mặt trận an ninh – quốc phòng, bên cạnh các hoạt động cụ thể trên thực địa, cần tăng cường mở rộng mạng lưới bạn bè, đối tác hợp tác trên biển, mở rộng các hoạt động ngoại giao, pháp lý tuyên truyền, góp phần tạo nên hệ thống quốc phòng trên biển nhiều tầng nấc để bảo vệ chủ quyền và các quyền lợi hợp pháp của nước ta ở Biển Đông.
Một mệnh lệnh chiến đấu vừa được phát đi từ Trung Nam Hải cho thấy sự hung hăng của nhà cầm quyền Trung Quốc tiếp tục phơi bày, bất chấp sự trừng phạt kinh tế của Mỹ và sự phản đối của dư luận quốc tế.
Cụ thể, trong mệnh lệnh đầu năm, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ra lệnh choquân đội “sẵn sàng chiến đấu vào bất cứ thời điểm nào”.Tờ South China Morning Post hôm 5/1 dẫn lời ông Tập chỉ đạo quân đội sẵn sàng hành động, không được chậm trễ một giây.
Mệnh lệnh này được phát đi khi lực lượng vũ trang Trung Quốc tiến hành tập trận và huấn luyện quân sự năm 2021, vào ngày 4/1.Ông Tập lệnh choquân đội “tăng cường đáng kể” việc đưa công nghệ vào cuộc diễn tập, nhanh chóng cập nhật các kiến thức về quân sự và công nghệ hiện đại nhất.
Từ khi lên nắm quyền vào cuối năm 2012, Tập Cận Bình đã liên tục thúc đẩy quân đội chuẩn bị cho kịch bản chiến tranh xảy ra. Năm 2015, ông Tập đã tiến hành cuộc cải cách lớn nhằm hiện đại hóa quân đội.
Mệnh lệnh năm 2021 có sự khác biệt so với những mệnh lệnh đầu năm của những năm trước đây. Gần nhất là năm 2020, Trung Nam Hải chỉ đạo quân đội “quản lý khủng hoảng và ngăn chặn chiến tranh”. Còn năm nay, sắc thái, yêu cầu của mệnh lệnh đã khác hẳn.
Theo chỉ lệnh của Thượng cấp, các cuộc tập trận quân sự phải nâng cao hơn nữa sự hợp tác giữa các lực lượng để rèn luyện năng lực tác chiến chung.
Theo các nhà phân tích, năm 2020 đã xảy ra những cuộc ẩu đả quân sự tồi tệ nhất trong nhiều thập niên giữa Trung Quốc với Ấn Độ ở khu vực biên giới phía tây nam. Cho đến nay tình hình căng thẳng trên dãy Himalaya vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Đáng chú ý, quân đội Trung Quốc đã gia tăng hoạt động diễn tập và triển khai máy bay gần đảo Đài Loan. Bắc Kinh muốn dằn mặt Đài Bắcđã bắt tay Washington tăng cường hợp tácquân sự. Ngày 5/1, Cơ quan phòng vệ Đài Loan tổng kết trong năm 2020, máy bay quân sự Trung Quốc đã vào vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) ở tây nam của Đài Loan tới 380 lần.
Đặc biệt căng thẳng là quan hệ Mỹ -Trung. Sự căng thẳng đó xảy ra ở nhiều lĩnh vực nhưng thể hiện rõ nhất là Trung Quốc phản đối các cuộc tuần tra của Hải quân Mỹ ở Biển Đông.
Ông Tống Trung Bình- nhà bình luận quân sự ở Hồng Kông -nhận xét: Mệnh lệnh đầu năm 2021 của ông Tập cho thấy Bắc Kinh đang ráo riết thực hiện mọi biện pháp để nâng cao khả năng chiến đấu và chiến thắng của quân đội nếu xảy ra chiến tranh.
Rõ ràng Trung Quốc đang thật sự đối diện với nguy cơ chiến tranhlớn. Mệnh lệnh của người đứng đầu Nhà nước và quân đội đã nói lên điều đó. Đây cũng là tuyên bố dứt khoát không thay đổi của Trung Quốc về sự hiện diện bất hợp pháp của họ ở Biển Đông.
Cuối cùng chỉ có những người lính và người thân của họ là thiệt thòi nhất nếu xảy ra chiến tranh. Họ có thể phải đánh đổi mạng sống chỉ vì sự tham lam của nhà cầm quyền muốn chiếm gọn các đảo lớn nhỏ trên Biển Đông, nằm trong vòng ôm mộng mị của “đường chín đoạn”.
Trung Quốc từng đe dọa: “Nếu Việt Nam mạo hiểm tiến vào đường chín đoạn thì chắc chắn sẽ có sự đối đầu ở Biển Đông”. Ô hay sao lại lấy cái “đường” đứt đoạn nhố nhăng ấy làm căn cứ mặc cả. Sao lại “khai thác chung” trong vùng vốn là đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam và một số nước khác?
Vẫn cái bài cùn ấy nói tái nói hồi hòng đánh lừa dư luận thế giới và nhân dân Trung Quốc. Cái mệnh lệnh đầu năm đầy hiếu chiến của Tập Cận Bình thực chất là hành động châm ngòi cho một cuộc xâm lược. Nó bóc trần âm mưu xấu xa biến Biển Đông thành ao nhà của Bắc Kinh.
Sau khi khởi động đợt tiêm chủng đầu tiên, EU nói chung và Đức nói riêng đã thiếu Vaccine, trong khi mùa Đông đe doạ dịch cúm Corona bùng phát ngày càng mạnh. Bị phê phán từ nhiều phía, chính phủ Đức đã họp gấp rút nhằm xử lý khủng khoảng và đã đưa ra những biện pháp sau:
Kéo dài thời gian hard Lockdown đến 31.01. thay vì 10.01.2021
1 gia đình chỉ được tiếp 1 khách
Những người ở điểm nóng lây nhiễm (hotspot): 200 ca nhiễm mới/100.000 người trong vòng 7 ngày, chỉ được di chuyển trong bán kính 15 km.
Đặt gấp Vaccine của các hãng khác nhau. Cuối năm 2021 sẽ đủ thuốc cho toàn dân.
06.01.2021 EU cấp phép lưu hành cho Vaccine của Moderna. Như vậy hiện tại Liên minh châu Âu có 2 loại Vaccine được phép lưu hành là BNT162b2 của Pfizer & Biontech và mRNA-1273 của Moderna, AstraZeneca đang chờ giấy phép.
EU đã đặt mua và đồng thời thoả thuận xong lịch giao hàng với 300 triệu ống Vaccine của Biontech/Pfizer và 160 triệu ống của Moderna.
Bộ Y Tế Liên bang cho biết, theo kế hoạch trong năm 2021 Đức sẽ được EU phân bổ tổng cộng 136,3 triệu ống Vaccine của Biontech/Pfizer và Moderna. Mỗi người cần tiêm 2 ống Vaccine thì số lượng trên đủ cho 68 triệu người.
Ngoài ra EU đang làm việc với 4 hãng sản xuất Vaccine khác, trong đó có AstraZeneca.
Tuy được điều chế cùng một công nghệ mRNA giống nhau, Vaccine của Moderna lại dễ bảo quản hơn. Bảo quản Vaccine Moderna với nhiệt độ tủ lạnh được 30 ngày, với nhiệt độ -20 được 6 tháng (của Biontech/Pfizer cần bảo quản tối thiểu ở nhiệt độ -70). Để có cùng một công dụng như nhau người ta phải tiêm Vaccine Moderna với liều lượng 100 microgramm trong khi Vaccine của Biontech/Pfizer chỉ cần 30 microgramm.
Báo cáo y tế mới đây cho thấy Vaccine của Biontech/Pfizer và của Moderna có gây ra 1 số tác dụng phụ do có chất Polyethylenglykol (PEG), một dạng Polymer có trong các sản phẩm Kosmetik và thực phẩm qua chế biến. Vaccine của AstraZeneca là loại Vaccine Vector nên không có PEG, những người bị dị ứng nặng với PEG nên dùng loại Vaccine này.
Giá cả của từng loại Vaccine hiện nay vẫn còn bí mật, có lẽ các hãng sản xuất còn đang chơi trò „Poker“? Tuy vậy, vẫn có 1 vài nguồn tiết lộ. Dưới đây là bảng giá (dùng để so sánh vì chưa có công bố chính thức. Giá thoả thuận giữa các nước với các hãng sản xuất là bao nhiêu 1 ống thì vẫn không được tiết lộ).
Cơ quan chức năng siết chặt việc kinh doanh hàng giả hàng nhái, khiến dân buôn mặt hàng này đang chuyển từ nhập hàng Trung Quốc sang gia công trong nước.
Cơ quan chức năng tăng cường thanh kiểm tra dịp cuối năm
Sau khi một số hiệp định thương mại tự do được ký kết, cơ quan chức đang đã tiến hành thanh kiểm tra nhiều hơn với loại hàng giả, hàng nhái các thương hiệu nổi tiếng trên thế giới.
Không chỉ tăng cường kiểm tra các tổng kho, ngay cả những người giao hàng lẻ (shipper) cũng bị cơ quan chức năng dừng phương tiện kiểm tra nếu chở theo bao tải đen, bao dứa.
Đầu năm 2020, do ảnh hưởng của dịch bệnh nên việc kiểm soát hàng hóa qua biên giới rất chặt chẽ. Các loại “hàng khó” (cách gọi của dân buôn với: hàng giả, hàng nhái, mỹ phẩm, thực phẩm, máy móc cũ, linh kiện điện tử, pin, ắc quy,… ) thậm chí chỉ có 10% qua được biên giới theo đường container.
Mặt hàng quần áo, giày dép đi theo đường chính ngạch nên chi phí vận chuyển cũng sẽ tăng hơn so với việc vận chuyển lậu (vác hàng qua đồi).
Theo anh L.D. (Thanh Xuân, Hà Nội) – một người làm vận chuyển hàng Trung Quốc, dù giá vận chuyển chính ngạch dao động từ 9.000-15.000 đồng/kg, rẻ hơn đi tiểu ngạch 20.000-25.000 đồng/kg, nhưng hàng quần áo và giày dép đi chính ngạch phải chịu thêm 10% thuế.
Nếu dân buôn nhập với số lượng lớn thì đi hàng qua đường chính ngạch sẽ có giá ổn định và lợi thế hơn. Song, theo anh D, đa phần các tiểu thương ở Việt Nam đều nhập với số lượng vừa và nhỏ nên đi chính ngạch sẽ mất nhiều chi phí hơn.
Xu hướng nhập hàng từ Trung Quốc ngày càng khó khăn không chỉ vì sự kiểm tra, kiểm soát và giá, mà theo một dân dân buôn quần áo lâu năm tại chợ đầu mối Ninh Hiệp (huyện Gia Lâm, Hà Nội) vấn đề còn liên quan đến chất lượng.
“Một số loại hàng may mặc nhập từ Trung Quốc rẻ hơn, nhưng với hàng đòi hỏi công nghệ cao thì nhập Trung Quốc đắt hơn hàng sản xuất trong nước. Nhất là với hàng sơ mi, vì đây là thế mạnh của Việt Nam so với Trung Quốc từ nhiều năm nay” – người này nói và cho biết thêm: Thời điểm hiện tại, sản xuất nội địa có giá rẻ hơn và chất lượng tương đương nên chúng tôi đang thay đổi phương thức hoạt động.
Hiện nay, việc nhập hàng Trung Quốc của tiểu thương này đã giảm đi rất nhiều. Thay vào đó, cửa hàng của người này sẽ chỉ nhập vải, mẫu để đặt hàng các công ty, các xưởng may mặc tại Việt Nam.
Hướng kinh doanh chuyển sang dần sang tự gia công trong nước, xây dựng thương hiệu riêng. Các cơ sở sẽ nhập vải từ Trung Quốc rồi đặt gia công ngay tại Việt Nam.
Tuy nhiên, do mới chuyển hướng sang làm gia công trong nước, nên không ít tiểu thương và doanh nghiệp may mặc nhỏ đã xảy ra bất đồng trong cách thức kinh doanh.
Anh N.B. chủ một doanh nghiệp may tại Bắc Giang, cho biết, làm việc với dân buôn khác với doanh nghiệp. Tiểu thương tại chợ đầu mối Ninh Hiệp đặt hàng nhưng nếu làm hỏng hoặc mất nguyên phụ liệu sẽ phải đền gấp 5-7 lần giá trị, bởi họ chỉ mua vừa đủ và mất công mua lại.
“Chưa kể tới việc, nếu rủi ro giao hàng chậm 1 ngày thì họ cũng không thanh toán tiền, mà phải đợi đến khi hàng bán hết thì mới được trả. Cách làm của không ít tiểu thương còn chưa chuyên nghiệp cũng dẫn tới những bất đồng khiến tôi phải từ chối đơn hàng, dù có rất nhiều khách từ các chợ đầu mối lớn ở Hà Nội đang có nhu cầu đẩy mạnh sản xuất trong nước” – anh B nói.
Việc sản xuất hàng hóa trong nước được đẩy mạnh là tín hiệu đáng mừng. Song, theo lãnh đạo Tổng Cục quản lý thị trường, để hợp pháp thì các đơn vị phải có đầy đủ giấy đăng ký kinh doanh và phải thực hiện công bố sản phẩm.
Cũng theo lãnh đạo Tổng Cục, riêng với mặt hàng vải, đơn vị kinh doanh phải cung cấp được hóa đơn chứng từ và công bố hợp quy theo quy định của pháp luật. Nếu có đầy đủ giấy tờ trên thì các cơ sở hoàn toàn có thể tự gia công sản xuất.
Đầu tháng 11 vừa qua, Cục Quản lý thị trường (QLTT) TP Hà Nội tạm giữ 124.101 chiếc quần áo, thành phẩm, bán thành phẩm, tem nhãn vật mang nhãn hiệu Adidas, Chanel, Burberry, Gucci,… 35kg vải và các máy may, máy vắt sổ đang dùng để may hàng hóa có dấu hiệu vi phạm của cơ sở sản xuất, gia công quần áo tại C14 Vinh Quang – Khu công nghiệp Ninh Hiệp (huyện Gia Lâm, Hà Nội).
Làm việc với cơ quan chức năng, ông Nguyễn Anh Quyết – chủ cơ sở thừa nhận việc may sản xuất quần áo có dấu hiệu giả mạo trên không được sự đồng ý, cho phép của chủ sở hữu hoặc đại diện chủ sở hữu các nhãn hiệu trên và do các đối tượng kinh doanh quần áo tại khu vực Ninh Hiệp đặt may sản xuất.
Theo cán bộ quản lý thị trường, đây là những hàng thời trang thuộc sở hữu của các cá nhân, tổ chức tại châu Âu đã được bảo hộ độc quyền tại Việt Nam.
Tranh chấp lãnh thổ giữa Trung Quốc và Ấn Độ vẫn chưa được giải quyết, quân hai bên vẫn đang đối đầu ở biên giới. Các chuyên gia quốc phòng Ấn Độ cho rằng, mọi hành động mạo hiểm của PLA đều là liều lĩnh.
Ngày 23/12, Tham mưu trưởng Lục quân Ấn Độ Manoj Mukund Naravane (thứ 4, phải qua) đã đến thị sát các đơn vị đóng tại tuyến trước bên hồ Pangong
Tờ Eurasia Times của Ấn Độ ngày 30/12 đưa tin, ông Anil Chopra, chuyên gia quốc phòng cao cấp Ấn Độ nói rằng Lực lượng Không quân quân đội Trung Quốc (PLA) có thể đã triển khai 100 máy bay chiến đấu ở Ladakh, nhưng Ấn Độ có khả năng triển khai tối đa. 250 máy bay tới khu vực này.
Ông Chopra cho biết, Trung Quốc đã tăng cường triển khai lực lượng không quân để hỗ trợ các lực lượng của họ ở khu vực Ladakh, nơi quân đội Trung Quốc và Ấn Độ đang lâm vào bế tắc. PLA cũng đang triển khai một số lượng lớn các radar và tên lửa có tính trực diện để bắt đầu các cuộc đàm phán biên giới với một vị thế mới.
Ông Chopra cho biết, so với Trung Quốc, Ấn Độ có gần 10 sân bay trong khu vực có bán kính hoạt động 350 km và Không quân Ấn Độ có khả năng triển khai khoảng 250 máy bay.
Ông nói: “Người Trung Quốc muốn đàm phán dựa trên sức mạnh. Nhưng tôi cảm thấy rằng các lực lượng vũ trang Ấn Độ hiện đã chuẩn bị sẵn sàng; ý chí chính trị và quân sự đều kiên định vững chắc. Bất kỳ hành động mạo hiểm nào của Trung Quốc đều sẽ là liều lĩnh”.
Tuy nhiên, ông Chopra thừa nhận rằng quy mô quân đội Trung Quốc đông hơn và có thể điều thêm nhều quân từ hậu phương. Nhưng nếu xét đến tổng thể các vấn đề Đài Loan, Nhật Bản, Hoa Kỳ và Australia, Trung Quốc sẽ khó có thể tập trung toàn bộ nguồn lực để đối phó Ấn Độ.
Khoảng ngày 20 tháng 12 năm 2020, một bộ phim truyện video do Ấn Độ dàn dựng ở Ladakh đã được lan truyền trên Internet, câu chuyện dựa trên câu chuyện có thật về cuộc xung đột chết người giữa Ấn Độ và Trung Quốc tại Thung lũng Galwan vào ngày 15 tháng 6 năm 2020, nơi hàng trăm người đã hỗn chiến trong nhiều giờ, hai chục lính Ấn Độ cùng một số lương không rõ lính Trung Quốc bị chết. Theo bộ phim này thì phần thắng cuối cùng thuộc về phía Ấn Độ.
Đồng thời, Đài truyền hình New Delhi của Ấn Độ (NDTV) ngày 29 tháng 12 đưa tin, Tham mưu trưởng Không quân Ấn Độ Rakesh Kumar Singh Bhadauria cùng ngày khi nói về cuộc đối đầu giữa Trung Quốc và Ấn Độ kéo dài trong vài tháng qua, đã tuyên bố rằng “gây xung đột vũ trang nghiêm trọng với Ấn Độ không phù hợp lợi ích của Trung Quốc”.
Theo NDTV, dưới con mắt của ông Badauria, “sự không chắc chắn và không ổn định của địa chính trị toàn cầu đang không ngừng phát triển”, cùng với “sự đóng góp không đầy đủ của các nước lớn vào an ninh toàn cầu”, những điều này đã mang lại cho Trung Quốc một “Cơ hội để phô diễn sức mạnh ”.
Ông Badauria nói: “Bất kỳ cuộc xung đột nghiêm trọng nào cũng đều không có lợi ích gì cho Trung Quốc. Nếu Trung Quốc có chí hướng phạm vi toàn cầu, thì (đối đầu ở biên giới với Ấn Độ) không phù hợp với kế hoạch vĩ mô của họ”.
Ngoài ra, ông Badauria cũng tuyên bố rằng Trung Quốc đã triển khai một số lượng lớn các radar và tên lửa gần tuyến kiểm soát thực tế (LAC), “nhưng chúng tôi đã thực hiện mọi hành động cần thiết”.
Ngày 23/12, Tổng Tham mưu trưởng Lục quân Ấn Độ Manoj Mukund Naravane đã đến thị sát các đơn vị đóng tại tuyến tước bên hồ Pangong, thăm hỏi, tặng quà úy lạo binh sĩ, ca ngợi tinh thần sẵn sàng chiến đấu cao của họ.
Về phía Trung Quốc, tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Quốc phòng Trung Quốc chiều ngày 31/12 ở Bắc Kinh, ông Đàm Khắc Phi, Phó Cục trưởng Cục Thông tin Bộ Quốc phòng kiêm người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc, cho biết kể từ vòng đàm phán cấp chỉ huy quân đoàn lần thứ 8 giữa lực lượng quân đội Trung Quốc và Ấn Độ, hai bên đã tập trung vào việc cách ly tiếp xúc giữa các lực lượng ở tiền tuyến, duy trì hiệp thương tăng cường quản lý, kiểm soát bộ đội, tình hình khu vực biên giới nhìn chung ổn định. Trung Quốc sẵn sàng tiếp tục duy trì liên lạc quân sự và ngoại giao với Ấn Độ và hy vọng rằng Ấn Độ sẽ cùng nhìn về môt hướng với Trung Quốc, nghiêm túc thực hiện đồng thuận đạt được tại cuộc đàm phán cấp chỉ huy quân đoàn và áp dụng các biện pháp thực tế để hạ nhiệt hơn nữa tình hình biên giới.
Các lực lượng vũ trang Trung Quốc và Ấn Độ ở biên giới đã tổ chức vòng đàm phán cấp chỉ huy quân đoàn lần thứ 8 về vấn đề biên giới vào ngày 6/11. Thời gian diễn ra vòng đàm phán tiếp theo vẫn chưa được xác định. Trong bối cảnh đó, các quan chức quân sự và ngoại giao cấp cao của Ấn Độ đã liên tục lên tiếng.
Tổng tham mưu trưởng quân đội Ấn Độ Bipin Rawat ngày 14/12 cho biết Lục quân, Hải quân và Không quân Ấn Độ “đang tiến hành các bước chuẩn bị ở cấp độ cao” và “Ấn Độ có đủ sức mạnh để đối phó với bất kỳ mối đe dọa hoặc thách thức nào đến từ biên giới”.
Về vấn đề xung đột biên giới giữa hai nước, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc, ông Ngụy Phượng Hòa đã tuyên bố trong cuộc họp chung giữa hai Bộ trưởng Quốc phòng ngày 4/9 tại Moscow rằng “nguyên nhân và sự thật của căng thẳng biên giới Trung – Ấn hiện nay là rất rõ ràng và trách nhiệm hoàn toàn thuộc về Ấn Độ. Lãnh thổ của Trung Quốc không thể bị mất dù một tấc. Quân đội Trung Quốc hoàn toàn có quyết tâm, có năng lực và tự tin để bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ quốc gia”.
Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Rajnath Singh đặc biệt nhấn mạnh rằng việc tụ tập hành động quy mô lớn của quân đội Trung Quốc, cũng như các hành động tấn công và đơn phương thay đổi hiện trạng của phía Trung Quốc, đã vi phạm các thỏa thuận song phương vốn có. Ông khẳng định: “Quyết tâm bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Ấn Độ là không thể nghi ngờ”.
Kể từ khi đại dịch Covid-19 bùng phát, những căng thẳng tại Biển Đông tiếp tục gia tăng.
Lực lượng hải cảnh Trung Quốc ngày càng tỏ ra hung hăng ở Biển Đông, đe dọa tàu thuyền các nước.
Các mục tiêu chính sách của Trung Quốc tại Biển Đông năm 2020 vẫn không thay đổi: Thúc đẩy tuyên bố chủ quyền bất hợp pháp, đồng thời tiếp tục làm suy yếu tuyên bố chủ quyền của các nước Đông Nam Á thông qua hoạt động trên thực địa cũng như chính sách nội địa cùng hoạt động tuyên truyền.
Gây hấn trên thực địa
Năm 2020, Trung Quốc tiếp tục sử dụng các tiền đồn trên quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa (thuộc chủ quyền Việt Nam) để hỗ trợ các hoạt động của hải quân và cảnh sát biển.
Từ những tháng đầu năm, tàu chấp pháp Trung Quốc hiện diện liên tục ở Biển Đông. Tàu cảnh sát biển 5302 của nước này có mặt ở một số thực thể của Trường Sa trong tháng 3.
Lúc 3h sáng 2/4, khi một tàu cá Quảng Ngãi đang hoạt động trên vùng biển Trường Sa thì bị tàu Trung Quốc đâm chìm. Hôm sau, Trung Quốc uy hiếp 2 tàu cá Quảng Ngãi khác đến ứng cứu và đưa về đảo Phú Lâm thuộc Hoàng Sa của Việt Nam, rồi chiều tối mới thả 2 tàu này và 8 ngư dân của tàu cá bị đâm chìm ngày 2/4.
Học giả Derek Grossman, Viện RAND (Mỹ) cho rằng vụ tàu hải cảnh Trung Quốc đâm chìm tàu cá Việt Nam cho thấy “Trung Quốc sẵn sàng sử dụng vũ lực để đảm bảo yêu sách Biển Đông”.
Ngày 23/4, tàu hải quân Philippines tuần tra ở khu vực mỏ dầu Malampaya bị tàu chiến 541 của Trung Quốc chĩa rađa vào. Ngày 5/5, 3 tàu cảnh sát biển Trung Quốc xuất hiện gần bãi cạn Scarborough ở Biển Đông. Cách đó khoảng 40 hải lý, một tàu của Philippines đang khoan thăm dò. Ngoài ra, lực lượng hải cảnh Trung Quốc đã tịch thu trái phép thiết bị đánh bắt cá tổng hợp của 1 ngư dân Philippines. Bộ Ngoại giao Philippines đã gửi công hàm ngoại giao phản đối hành động này.
Ở khu vực Bồn trũng Nam Côn Sơn, Trung Quốc xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam khi sáng 15/7, tàu cảnh sát biển Trung Quốc lần thứ 4 tiến vào lô 06.01 mà Việt Nam đang tiến hành hoạt động thăm dò và khai thác dầu khí.
Ngoài ra, Trung Quốc còn triển khai các máy bay trinh sát trên đá Chữ Thập (quần đảo Trường Sa của Việt Nam). Trang tin Jane’s (Anh) ngày 12/5 trích dẫn hình ảnh vệ tinh cho thấy các máy bay của hải quân Trung Quốc hiện diện trên đá Chữ Thập, gồm 1 máy bay chống ngầm KJ-200, 1 máy bay cảnh báo sớm KJ-500 và 1 trực thăng Z-8.
Trong tháng 8, quân đội Trung Quốc triển khai máy bay ném bom H-6J tới đảo Phú Lâm. Tháng 10, họ điều động tàu và máy bay để theo dõi tàu khu trục mang lên lửa dẫn đường John S. McCain của Mỹ, khi tàu này tiến hành hoạt động tự do hàng hải (FONOP) gần Hoàng Sa.
Dùng pháp luật nội địa để củng cố yêu sách trái phép
Thành lập “khu Tây Sa” và “khu Nam Sa”
Ngày 18/4, Bộ Dân chính Trung Quốc ngang nhiên thông báo Quốc Vụ viện vừa phê chuẩn thành lập cái gọi là “khu Tây Sa” và “khu Nam Sa” thuộc thành phố Tam Sa, tỉnh Hải Nam.
Cũng theo phía Trung Quốc đưa tin, “khu Tây Sa » quản lý các đảo thuộc quần đảo Tây Sa (quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam) và bãi Macclesfield (quần đảo Trung Sa) và vùng nước phụ cận.
Trung Quốc đặt cái gọi là “chính quyền khu Tây Sa” đóng tại đảo Phú Lâm – cấu trúc lớn nhất thuộc Hoàng Sa, còn “khu Nam Sa” “quản lý” các đảo thuộc quần đảo Nam Sa (quần đảo Trường Sa của Việt Nam) và vùng nước phụ cận, cái gọi là “chính quyền khu Nam Sa” đóng tại đá Chữ Thập – một cấu trúc thuộc Trường Sa mà Trung Quốc đã quân sự hoá gần đây.
Đẩy mạnh hoạt động dân sinh trên đảo nhân tạo
Trung Quốc đang xây dựng khả năng tự cung tự cấp cho các thực thể nhân tạo chiếm đóng phi pháp trên Biển Đông nhằm đưa thêm người, gồm cả binh sĩ và “dân thường” ra đồn trú.
Hải quân nước này bắt tay với Đại học Trùng Khánh để thử nghiệm công nghệ mới trên mảnh đất rộng 300m2 ở Phú Lâm, sau 1 tháng thu hoạch được hơn 750kg rau xanh nhờ công nghệ trồng trên cát. Công nghệ này sẽ được nhân rộng ra các thực thể khác bị Trung Quốc chiếm đóng trái phép trên Biển Đông.
Công bố danh xưng tiêu chuẩn cho các thực thể
Ngày 19/4, Bộ Tài nguyên thiên nhiên và Bộ Dân chính Trung Quốc công bố cái gọi là “danh xưng tiêu chuẩn của 25 đảo, đá trên Biển Đông” và “55 thực thể địa lý dưới đáy Biển Đông”.
Các thực thể này tập trung chủ yếu ở phần phía tây Biển Đông, nằm dọc theo cái gọi là “đường lưỡi bò”. Đáng chú ý, trong những thực thể này có những bãi cạn nằm sâu trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, có điểm chỉ cách bờ biển Việt Nam chưa đầy 60 hải lý hoặc đường cơ sở Việt Nam khoảng 50 hải lý.
Danh sách 80 thực thể được đăng trên website của Bộ Dân chính Trung Quốc. Thay đổi khái niệm “vùng biển ven bờ”
Trung Quốc mới đây công bố bản sửa đổi (có hiệu lực từ ngày 1/8) “Quy tắc kỹ thuật để kiểm tra theo luật định tàu biển trong các chuyến đi nội địa” ban hành từ năm 1974.
Trong văn bản này, Trung Quốc đã thành lập cái gọi là “Vùng hàng hải Hải Nam – Tây Sa”. Vùng này nằm giữa 2 điểm trên đảo Hải Nam và 3 điểm trên quần đảo Hoàng Sa.
Trung Quốc cũng thay đổi thuật ngữ, gọi khu vực này là “vùng ven biển”, thay cho cụm từ “vùng biển ngoài khơi” trước đây. Trong khi đó, các đảo thuộc quần đảo Hoàng Sa chỉ có lãnh hải 12 hải lý, không có khả năng tạo ra vùng đặc quyền kinh tế để tạo ra “vùng ven biển” như Trung Quốc nhận định.
Công bố luật Cảnh sát vũ trang mới sửa đổi
Ngày 20/6, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ký lệnh công bố luật Cảnh sát vũ trang mới sửa đổi. Luật mới quy định rõ cảnh sát vũ trang chịu trách nhiệm thực thi quyền chấp pháp trên biển thông qua lực lượng Cảnh sát biển.
Theo luật này, cảnh sát biển được tích hợp nhiều hơn nữa vào lực lượng quân sự, tham gia huấn luyện, tập trận và cứu hộ, cứu nạn chung với Hải quân, và trong tình huống khẩn cấp, Quân ủy TƯ sẽ nắm quyền điều hành Cảnh sát biển.
Động thái này nhằm tăng cường sự hợp tác giữa Cảnh sát biển và quân đội, với mục đích tăng cường áp lực lên Biển Đông cũng như các vùng tranh chấp khác. Giới quan sát quốc tế nhận định, với luật sửa đổi, Cảnh sát biển thực sự là “lực lượng hải quân thứ hai của Trung Quốc” trên biển.
Công bố dự thảo luật, trao nhiều đặc quyền cho Hải cảnh
Dự luật Hải cảnh được Bắc Kinh công bố trên trang mạng của Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc ngày 4/11 để trưng cầu ý dân cho đến ngày 3/12.
Dự luật này trao quyền cho lực lượng Hải cảnh, bao gồm cả việc sử dụng vũ khí, khi chủ quyền quốc gia, quyền chủ quyền và quyền tài phán bị các tổ chức hoặc cá nhân nước ngoài xâm phạm trên biển hoặc đối mặt với nguy cơ sắp bị xâm phạm bất hợp pháp.
Hải cảnh được đưa các đảo nhân tạo mà Trung Quốc đã bồi lấp, cải tạo và xây dựng trái phép trên Biển Đông vào trong phạm vi bảo vệ của lực lượng này…
Hải cảnh được dỡ bỏ các công trình do nước ngoài xây dựng tại những vùng biển thuộc “quyền quản lý” của lực lượng này. Ngoài ra, Hải cảnh còn được tịch thu và tiêu hủy tàu nước ngoài nếu họ “xâm phạm trái phép vùng biển” của Trung Quốc.
Có thể thấy, dự luật là bước đi nhằm tăng cường sự hợp tác giữa Hải cảnh và Hải quân Trung Quốc, tạo tiền đề cho phép Hải cảnh tăng cường hiện diện trên các vùng biển.
Cấm đánh bắt cá
Lệnh cấm đánh bắt cá ở Biển Đông bắt đầu từ 12h ngày 1/5 đến 12h ngày 16/8, phạm vi cấm trải dài từ vùng biển phía Bắc Biển Đông đến 12 độ vĩ Bắc, bao gồm cả một phần vịnh Bắc bộ và quần đảo Hoàng Sa thuộc chủ quyền Việt Nam.
Tuyên truyền về yêu sách chủ quyền sai trái
Trung Quốc tuyên truyền về yêu sách chủ quyền phi lý ở Biển Đông thông qua rất nhiều cách thức như cài cắm “đường lưỡi bò” trong các tài liệu hội thảo…
Ngày 16/3, trên trang Facebook và Twitter của Đại sứ quán Trung Quốc tại Italy, một bài viết nói về tình đoàn kết giữa hai nước đã đính kèm hình ảnh “đường lưỡi bò”.
Họ lồng ghép tinh vi “đường lưỡi bò” trong phim ảnh, với tốc độ lan truyền nhanh chóng, từ phim “Điệp vụ biển đỏ” (tháng 3/2018), “Everest – Người tuyết bé nhỏ” phát hành tháng 10/2019, cho đến phim “Lấy danh nghĩa người nhà” phát hành năm 2020.
Bác bỏ phán quyết, diễn giải UNCLOS theo hướng có lợi
Từ sau khi Tòa trọng tài ra phán quyết năm 2016, các học giả Trung Quốc đã viết loạt bài bác bỏ thẩm quyền của Tòa cũng như giá trị của phán quyết.
Bên cạnh đó, Trung Quốc còn diễn giải các điều khoản liên quan của Công ước LHQ về Luật biển năm 1982 theo hướng có lợi cho mình. Họ diễn giải điều 8 trong Lời nói đầu ghi nhận: “Các vấn đề không quy định trong Công ước sẽ tiếp tục được điều chỉnh bằng các quy tắc và nguyên tắc của pháp luật quốc tế chung” để khẳng định rằng “UNCLOS không bao trùm mọi vấn đề trên biển”.
Từ đó, Trung Quốc tự diễn giải và áp dụng tập quán quốc tế theo hướng có lợi cho mình, đưa ra các yêu sách về thiết lập đường cơ sở và lãnh hải của một quốc gia quần đảo áp dụng cho quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa, hay đưa ra các tuyên bố chủ quyền với “các vùng nước liền kề” và quyền chủ quyền với “vùng biển liên quan”, là các khái niệm không hề xuất hiện trong luật pháp quốc tế.
Hướng sự chỉ trích vào bên ngoài , đặc biệt là Mỹ
Các bài viết của tác giả Trung Quốc đều đưa đến kết luận rằng Mỹ là nhân tố then chốt “phá hỏng cục diện hòa bình ổn định” và “quân sự hóa” Biển Đông, hay Mỹ mới chính là nước muốn khống chế Biển Đông thông qua chiêu bài thực thi quyền tự do hàng hải ở vùng biển này.
Trung Quốc sử dụng những hình ảnh đẹp đẽ để truyền bá về một đất nước yêu chuộng hòa bình, có trách nhiệm, tuân thủ pháp luật quốc tế.
Nhưng trên thực tế, những hình ảnh đó và hành động của Trung Quốc không hề tương thích với nhau, những nội dung tuyên truyền của Trung Quốc về Biển Đông đa phần là sai trái, nhưng đẩy mạnh tuyên truyền để những quan điểm sai này ăn sâu vào nhận thức của dư luận trong nước và quốc tế.
Từ ngày 29.12, quân đội Trung Quốc tiến hành cùng lúc 3 cuộc tập trận kéo dài 10 ngày ở Biển Đông, tại vùng biển nằm ở phía đông nam đảo Hải Nam, theo 3 thông báo từ Cục Hải sự Hải Nam.
Tàu sân bay Sơn Đông được cho là sẽ tham gia cuộc tập trận của quân đội Trung Quốc ở Biển Đông từ ngày 29.12.2020-7.1.2021
Theo 3 thông báo được đăng trên website của Cục Hải sự Trung Quốc, tàu thuyền bị cấm vào khu vực tập trận. Các thông báo không cung cấp chi tiết về cuộc tập trận.
Trong khi đó, một nguồn tin từ Quân Giải phóng nhân dân Trung Quốc (PLA) tiết lộ với tờ South China Morning Post rằng 3 cuộc tập trận nói trên đã được lên kế hoạch hơn một tháng và sẽ là cuộc tập trận lớn cuối năm.
Nguồn tin còn tiết lộ tàu sân bay Sơn Đông và chiếc tàu đổ bộ tấn công chở trực thăng thứ 2 thuộc Type 075 sẽ tham gia tập trận. Nhiều vũ khí mới được đưa vào sử dụng trong năm qua cũng sẽ được kiểm tra trong các cuộc tập trận.
Tàu Sơn Đông, tàu sân bay nội địa đầu tiên của Trung Quốc, gia nhập PLA vào cuối năm ngoái và dự kiến sẽ đạt khả năng tác chiến vào đầu năm 2021. Hôm 21.12, Reuters dẫn thông báo của hải quân Trung Quốc cho hay tàu sân bay Sơn Đông cùng 4 tàu hộ tống đã băng qua eo biển Đài Loan, tiến xuống Biển Đông để tiến hành các cuộc huấn luyện định kỳ.
Còn chiếc tàu đổ bộ tấn công thứ 2 thuộc Type 075 đã rời khỏi xưởng đóng tàu ở thành phố Thượng Hải hôm 22.12, theo thông báo từ Cục Hải sự Trung Quốc.
Theo tờ Sankei, Lực lượng vũ trang Nhật Bản đang nghiên cứu chế tạo loại tên lửa tấn công tầm bắn 2.000km, có khả năng thay đổi quỹ đạo trong khi bay.
Chiến hạm Aegis của Nhật Bản.
Báo Nhật cho biết tên lửa có khả năng tấn công các mục tiêu nằm trong tầm bắn. Đặc biệt, tên lửa sẽ được phát triển thành nhiều phiên bản để có thể phóng từ mặt đất, trên biển và trên không.
Trước đó, Nhật Bản đã thông qua quyết định hiện đại hóa tên lửa thuộc loại đất đối hạm mà quân đội nước này đang sở hữu, nâng tầm bắn của chúng từ 200km lên 900km và sau đó lên 1.500km.
Nhật cũng có ý định mua tên lửa hành trình có tầm bắn 500km từ Na Uy để trang bị cho loại máy bay chiến đấu đa năng F-35 tối tân thế hệ thứ năm, hiện đã được phiên chế cho lực lượng không quân và sẽ sớm trở thành loại vũ khí tấn công chủ lực.
Giới chuyên gia cho rằng, do bị ràng buộc bởi Hiến pháp Hòa Bình hạn chế về tầm bắn của tên lửa tấn công trên bộ nên dù có tầm bắn tới 2.000km nhưng nhiều khả năng vũ khí mới của Nhật có thể chỉ tấn công mục tiêu trên biển.
Cùng với đó, tờ EurAsian Times đưa tin, do mối đe dọa của Trung Quốc với các nước láng giềng đang treo lơ lửng ở Châu Á, Nhật Bản khẩn trương đưa vào trang bị tên lửa chống hạm ASM-3.
Tên lửa siêu âm ASM-3 do Tập đoàn Mitshubishi Heavy Industry (Tập đoàn Công nghiệp năng Mitshubishi) thiết kế hoàn toàn có khả năng làm thay đổi tình hình theo hướng có lợi cho Nhật Bản.
Tên lửa di chuyển đến mục tiêu với tốc độ nhanh hơn nhiều so với tốc độ âm thanh và việc ứng dụng công nghệ tàng hình trong thiết kế khiến nó cực kỳ khó bị phát hiện.
Tên lửa ASM-3 mang đầu tác chiến Sea Buster có chức năng tiêu diệt các tàu chiến mặt nước cỡ lớn, kể cả các tàu sân bay. Trong trường hợp xảy ra xung đột trực tiếp, Hải quân Nhật Bản sẽ không cho phép kẻ thù ra được Thái Bình Dương và ASM-3 sẽ giúp người Nhật đạt được mục tiêu này.
Công nghệ quân sự tiên tiến của Nhật có thể tự hào với tầm bắn của tên lửa lên tới 200 dặm biển, tăng gấp đôi so với các tham số được công bố vào thời gian đầu khi mới thiết kế hoặc có thể xa hơn nữa, và nó bay với tốc độ tối đa Mach 3, khiến nó rất khó đánh chặn.
Mặc dù các số liệu về trọng lượng đầu tác chiến được giữ bí mất, nhưng nhiều khả năng là nó có thể nặng tới hàng trăm Pounds Anh, đủ sức đánh chìm hoặc loại khỏi vòng chiến đấu các tàu chiến chỉ bằng một quả đạn
Các chuyên gia quân sự viết cho tờ EurAsian Times này đặt tên cho tên lửa ASM-3 Nhật Bản là “tên lửa xé tàu thành từng mảnh” và cho rằng nó có thể trở thành một trong những luận chứng quyết định trong các trường hợp xảy ra xung đột.
Vào thời điểm hiện tại, phương tiện mang duy nhất của tên lửa ASM-3 vẫn là máy bay tiêm kích Nhật Bản F-2. Vì tên lửa ASM-3 quá lớn nên không thể lắp trong khoang chứa bom của máy bay tiêm kích thế hệ 5 F-35 mà Tokyo hiện đang mua của Mỹ
Tạp chí Mỹ Forbes dự báo rằng việc phải đảm bảo khả năng tương thích với tên lửa ASM-3 sẽ là một yêu cầu bắt buộc đối với máy bay tiêm kích tàng hình triển vọng F-3 mà Nhật Bản đang thiết kế.
Vì vậy, rất có thể tên lửa mới do Nhật Bản phát triển sẽ cùng với ASM-3 là cặp vũ khí đối hải đáng sợ nhất của Hải quân nước này trong thời gian tới.
Trung Quốc đã bày tỏ sự giận dữ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ký thông qua luật ủng hộ Đài Loan và Tây Tạng.
Ngày 27/12, Tổng thống Trump đã ký thông qua dự luật ngân sách chính phủ trị giá 2.300 tỷ USD. Bên cạnh biện pháp cứu trợ nước Mỹ trong dịch Covid-19, ông Trump cũng thông qua Đạo luật Bảo đảm Đài Loan năm 2020 (TAA) và Đạo luật Chính sách và Hỗ trợ Tây Tạng năm 2020 (TPSA).
Hai luật trên đều có cách diễn đạt khiến Trung Quốc không hài lòng. Ví dụ, TAA có điều khoản thể hiện sự ủng hộ của Mỹ với sự tham gia “có ý nghĩa” của Đài Loan tại các cơ quan của Liên Hợp Quốc, cũng như việc Washington thực hiện các thương vụ bán vũ khí cho hòn đảo. Trong TPSA, Mỹ cho rằng nên có các biện pháp trừng phạt chống lại quan chức Trung Quốc bị cáo buộc can thiệp vào việc chọn người kế nhiệm Dalai Lama, lãnh đạo tinh thần lưu vong của Tây Tạng.
Trung Quốc ngày 28/12 đã nổi giận với động thái từ Mỹ. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên cho biết Bắc Kinh “kiên quyết phản đối” các động thái từ phía Mỹ.
“Quyết tâm của chính phủ Trung Quốc trong việc bảo vệ chủ quyền quốc gia, an ninh và các lợi ích phát triển là không thể lay chuyển”, ông Triệu nói, đồng thời kêu gọi Mỹ không nên đưa vào hiệu lực những phần nội dung “nhằm vào Trung Quốc” để tránh làm ảnh hưởng tới quan hệ song phương. Ông Triệu cáo buộc đó là những hành động can thiệp vào nội bộ Trung Quốc.
Căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc đang leo thang ở mức báo động khi 2 nền kinh tế lớn nhất thế giới mâu thuẫn trong hàng loạt vấn đề từ Covid-19, Đài Loan, Hong Kong, Biển Đông, công nghệ…
Cùng với kế hoạch đưa vào trang bị Arjun Mk-1A, Ấn Độ sẽ là quốc gia sở hữu dàn xe tăng đắt đỏ nhất thế giới, vượt mặt cả Nga và Mỹ.
(Ảnh minh họa)
Theo tờ Topwar của Nga, Quân đội Ấn Độ sau một thời gian tạm hoãn đã khởi động lại chương trình mua sắm dòng xe tăng chiến đấu chủ lực Arjun do nước này tự phát triển, không những thế họ còn nâng cấp những chiếc Arjun lên biến thể Mk-1A.
Cụ thể, Quân đội Ấn Độ đã đặt mua thêm ít nhất 118 chiếc Arjun Mk-1A trong vài năm tới. Toàn bộ số xe tăng trên đều do các công ty quốc phòng Ấn Độ tự lắp ráp, tổng giá trị của hợp đồng này rơi vào khoảng 1,2 tỷ USD.
Các chuyên gia quân sự của Topwar phân tích, nếu dựa trên giá trị hợp đồng và số xe tăng mà Quân đội Ấn Độ sẽ nhận được, mỗi chiếc Arjun Mk-1A sẽ có mức giá hơn 10 triệu USD. Để so sánh, một chiếc Mk-1A đắt gấp đôi M1 Abrams của Mỹ, T-90S của Nga và cao hơn khoảng 15% so với K2 của Hàn Quốc, vốn được xem là chiếc xe tăng đắt nhất thế giới.
Một biến thể nâng cấp của dòng xe tăng Arjun do Ấn Độ phát triển. Ảnh: idrw.org.
Cùng với kế hoạch đưa vào trang bị Arjun Mk-1A, Ấn Độ sẽ là quốc gia sở hữu dàn xe tăng đắt đỏ nhất thế giới
Tuy nhiên, dư luận Ấn Độ tỏ ra không hài lòng với kế hoạch trên của quân đội nước này, họ cho rằng xe tăng Arjun Mk-1A có mức giá cao bất thường ngay cả khi do Ấn Độ tự sản xuất và yêu cầu một lời giải thích thỏa đáng.
Tờ The Hindu dẫn một nguồn tin giấu tên trong Quân đội Ấn Độ cho biết, sở dĩ Arjun Mk-1A có mức giá như vậy là vì những thứ người ta thêm vào chiếc xe tăng này sau quá trình nâng cấp. Nguồn tin này cũng khẳng định các vấn đề kỹ thuật còn tồn đọng ở phiên bản Mk1 đã được giải quyết triệt để trên Arjun MK-1A.
Cũng theo nguồn tin của The Hindu, Arjun Mk-1A có khoảng 14 cải tiến so với Mk1, hầu hết trong số đó đều có liên quan đến hệ thống đạn dược, trang thiết bị điện tử dành cho trưởng xe và vị trí xạ thủ.
Chưa dừng ở đó dư luận Ấn Độ còn tỏ ra hoài nghi về thời gian biểu bàn giao những chiếc Arjun Mk-1A. Theo như công bố, 5 xe tăng đầu tiên trong số 118 xe sẽ đến tay Quân đội Ấn Độ trong giữa năm 2023, vậy để hoàn tất hợp đồng này phải mất bao lâu?
Những người chỉ trích hợp đồng trên còn cho biết mức giá hơn 10 triệu USD cho mỗi chiếc Arjun Mk-1A chưa bao gồm đạn dược và hỗ trợ hậu cần đi kèm.
Bãi Cát, Đá Ngầm, Và Thung Lũng Ngầm Dưới Biển: Những Tuyên Bố Chủ Quyền Mới Của Trung Quốc Ở Biển Đông
Vào khi những căng thẳng đang gia tăng ở Biển Đông, Trung Quốc mới đây đã đặt tên và tuyên bố chủ quyền đối với 80 thực thể địa lý không rõ ràng ở vùng nước tranh chấp cùng lúc với việc Bắc Kinh đẩy mạnh chiến dịch lấn lướt của mình nhằm đánh dấu chủ quyền và đẩy các quốc gia khác cũng đòi chủ quyền ở vùng biển này ra ngoài.
Sử dụng hình ảnh vệ tinh và phần mềm vẽ bản đồ, Đài Á Châu Tự Do nghiên cứu những tuyên bố chủ quyền được Trung Quốc công bố hồi tháng 4 năm 2020 và thấy rằng những thực thể này bao gồm các đá, bãi cát, và các bãi đá nhỏ nằm rải rác ngoài khơi của Việt Nam, xung quanh vùng quần đảo Hoàng Sa đang tranh chấp, và quần đảo Trường Sa nơi 6 quốc gia trong khu vực đang đòi chủ quyền. Phần lớn trong số 80 thực thể này hoàn toàn nằm dưới mực nước biển. Không có thực thể nào trong số này đủ tiêu chuẩn để gọi là đảo dù Trung Quốc một mực khẳng định là đảo.
Tại sao Trung Quốc đưa ra những đòi hỏi mới?
Hôm 19/4, Bộ Nội vụ và Bộ Tài nguyên Trung Quốc tuyên bố rằng Uỷ ban Tên Địa lý Trung Quốc đã xác định 80 “đảo” là một phần nhiệm vụ của uỷ ban này để chuẩn hoá các tuyên bố về chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông.
Danh sách tên các thực thể và vị trí địa lý này được đưa ra vào cùng thời gian cuối tuần khi Trung Quốc tuyên bố thành lập hai quận hành chính thuộc thành phố Tam Sa là thành phố được lập trên đảo Phú Lâm ở quần đảo Hoàng Sa. Đây là bước đi mở đường mới nhất mà Bắc Kinh sử dụng để khẳng định chỉ có Trung Quốc có quyền quản lý toàn bộ Biển Đông.
Hai quận hành chính mới bao phủ tổng diện tích hơn 2,5 triệu km vuông bao gồm nước và đá.
Bước đi này (của Trung Quốc) đã bị các quốc gia đòi chủ quyền khác trong khu vực là Việt Nam và Philippines phản đối. Các chuyên gia nói rằng không có cơ sở nào theo luật quốc tế đối với những khẳng định về chủ quyền của Trung Quốc đối với vùng đất và nước cách đất liền Trung Quốc đến hơn 1.000 km. Toà Thường trực Trọng tài Quốc tế vào năm 2016 đã ra phán quyết rằng lập luận về “vùng nước lịch sử” của Trung Quốc là không có hiệu lực.
Vậy tại sao vào lúc này Trung Quốc lại đưa thêm các đòi hỏi mới, bao phủ cả những phần không rõ ràng ở đáy biển? Ông Greg Poling, Giám đốc Sáng kiến Minh bạch Hàng hải Châu Á thuộc Trung tâm Chiến lược và Nghiên cứu Quốc tế ở Washington DC, cho rằng câu trả lời hết sức đơn giản. Đó là: chủ nghĩa dân tộc.
“Khi Trung Quốc đối mặt với những chỉ trích về phản ứng của nước này với dịch bệnh COVID-19, bao gồm cả những bất bình liên quan đến những hành động tiếp diễn và sự lấn lướt ở Biển Đông vào giữa khi có đại dịch, Bắc Kinh đã đẩy mạnh thêm chủ nghĩa dân tộc huyênh hoang của mình”, ông Poling nói.
“Việc này có thể giúp ích trong nội địa Trung Quốc. Tuy nhiên về mặt quốc tế, bước đi này chỉ soi rọi thêm ánh sáng vào bản chất tạm thời và mới của Trung Quốc đối với những đòi hỏi về chủ quyền từ xưa của Trung Quốc ở Biển Đông” – Greg Poling.
Đất đai thôi không đủ – Phải đòi cả những thực thể chìm dưới biển
Lần cuối Trung Quốc cập nhật danh sách tên các thực thể ở Biển Đông là vào năm 1983, nhưng một điểm khác biệt lớn lần này là Trung Quốc đã bao gồm nhiều thực thể ở đáy biển – 55 thực thể, bao gồm thung lũng, sườn dốc, dãy núi hay đồi dưới đáy biển thường được gọi là núi ngầm dưới biển.
Theo luật quốc tế, một quốc gia chỉ có thể đòi chủ quyền đối với các thực thể ngầm dưới biển nếu chúng nằm cách đất liền trong vòng 12 hải lý. Phần lớn những thực thể mà Trung Quốc đòi không đáp ứng tiêu chuẩn này.
Một phần lý do mà Trung Quốc đưa ra những đòi hỏi này có thể là để khai thác tài nguyên dưới biển. Trung Quốc đã đầu tư rất nhiều vào các nghiên cứu và vẽ bản đồ ở biển sâu. Tàu Hải Dương 8, một tàu khảo sát của Trung Quốc, gần đây đã thực hiện việc nghiên cứu đáy biển ở vùng nước gần Malaysia và Việt Nam. Trung Quốc có nhiều tàu nghiên cứu hơn bất cứ quốc gia nào khác vì mục đích này, và mới đây quốc gia này đã tuyên bố là họ đã phá kỷ lục thế giới trong việc trích xuất khí tự nhiên từ đáy biển.
Vậy ai có quyền khai thác tài nguyên ở dưới lòng biển? Julian Ku, Giáo sư thuộc Trường đại học Luật Hofstra ở Hempstead – New York, nói rằng theo Công ước của Liên Hiệp quốc về Luật biển (UNCLOS), “các quốc gia không có chủ quyền đối với đáy biển, nhưng họ có quyền đặc quyền kinh tế đối với thềm lục địa và thềm lục địa mở rộng của mình”. Điều này có nghĩa là một quốc gia có quyền kiểm soát độc quyền đối với việc khai thác các nguồn tài nguyên ở đáy biển như dầu mỏ, khí đốt tự nhiên và các tài nguyên khác.
Nhưng một số trong những thực thể mới mà Trung Quốc đòi chủ quyền như Wan’an Haidixiaguqun (Nhóm thung lũng ngầm Vạn An), lại rõ ràng nằm trong vùng 200 hải lý cách bờ biển Việt Nam, nghĩa là nằm hẳn trong vùng thềm lục địa của Việt Nam. Trong khi Trung Quốc khẳng định rằng nước này cũng có thềm lục địa trải rộng ra từ quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa bao phủ cả khu vực này, thì lập trường này nếu xét theo mặt pháp lý lại chưa bao giờ được công nhận theo UNCLOS.
Hơn nữa, không có một tiền lệ thực sự nào cho một quốc gia đặt tên cho các thực thể chìm dưới biển như cách mà Trung Quốc đang làm. Chuyên gia Ku trích phán quyết của Toà Công lý Quốc tế đối với vụ kiện giữa Qatar và Bahrain rằng việc đặt tên cho các thực thể chìm dưới biển không có ý nghĩa pháp lý và không thể được nhìn nhận như một dấu hiệu về quyền chủ quyền hay quyền lịch sử đối với một khu vực.
Nhưng Trung Quốc muốn gì khi đặt tên cho những thực thể này vào lúc này?
Olli Suorsa, một nhà nghiên cứu tại trường Nghiên cứu Quốc tế S.Rajaratnam của Singapore, nói rằng có thể việc đặt tên như vậy là nhằm mục đích tâm lý vào lúc có những bất ổn lớn tại khu vực Biển Đông.
“Với những cấu trúc hành chính được đặt ra, Trung Quốc dường như đang áp đặt luật nội địa của nước này đối với các thực thể ngoài biển mà nước này tuyên bố chủ quyền cùng với vùng nước quanh đó thay vì dùng luật quốc tế, đặc biệt là UNCLOS”, ông Suorsa nói.
Trung Quốc tiếp tục gây áp lực buộc Việt Nam và các quốc gia thuộc ASEAN khác không được là đối tác với các nước bên ngoài khu vực hoặc các công ty quốc tế khi khai thác tài nguyên ở vùng biển này.
Đây là lập trường chính mà Trung Quốc đưa ra trong các đàm phán với ASEAN liên quan đến COC ở Biển Đông. Những thảo luận được chờ đợi từ lâu liên quan đến việc điều tiết những hành vi trong khu vực giữa các nước có tuyên bố chủ quyền được bắt đầu vào năm 2017, với hy vọng làm giảm những xung đột. Tuy nhiên, danh sách các thực thể địa lý được Trung Quốc đặt tên mới đây đã làm tăng thêm khó khăn cho các thảo luận này vốn đã bắt đầu có nhiều trở ngại trên nhiều mặt.
“Trung Quốc liên tục thay đổi thực tế trong khi một mực khẳng định là đang duy trì thực trạng. Thực trạng đó được thay đổi mỗi ngày có lợi cho Trung Quốc”, ông Suorsa nói. “Hành động của Trung Quốc ở Biển Đông đã khiến COC lúc này trở nên không thể”.
Những thảo luận về COC đã bị trì hoãn một lần vào năm nay do đại dịch COVID-19.
Thực thể nổi: Tuyên bố chủ quyền ở quần đảo Hoàng Sa
Trong số 25 thực thể nổi trong danh sách mới mà Trung Quốc đưa ra có 12 thực thể ở khu vực quần đảo Hoàng Sa, một quần đảo nằm ở phía bắc Biển Đông. Đây là quần đảo do Trung Quốc kiểm soát nhưng cả Việt Nam và Đài Loan đều tuyên bố có chủ quyền. Trung Quốc chiếm quần đảo Hoàng Sa từ Việt Nam vào năm 1974 trong một trận hải chiến với quân đội của chính phủ Nam Việt Nam lúc đó.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng về mặt kỹ thuật, không có bất cứ thực thể nào trong số 12 thực thể nói trên là những tuyên bố chủ quyền mới vì Trung Quốc đã tuyên bố chủ quyền với chúng trên cơ sở “quyền lịch sử” và vùng nằm trong đường đứt khúc 9 đoạn mà nước này vẽ ra trên một vùng diện tích rộng lớn ở Biển Đông. Đây là vùng mà Trung Quốc nói họ có chủ quyền. Nhưng điều mà Trung Quốc đang làm lúc này là vẽ bản đồ khu vực chi tiết hơn.
Trung Quốc tuyên bố Hoàng Sa là một quần đảo ngoài khơi, và vào năm 1996 đã vẽ đường cơ sở thẳng quanh quần đảo, nối những điểm đầu và cuối của quần đảo, cách vốn thường được làm bởi các quốc đảo nhằm gộp các đảo của họ lại với nhau để xác định đường biên giới trên biển. Bằng cách làm này, Trung Quốc hy vọng sẽ mở rộng hợp pháp vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa đối với toàn bộ nửa phần phía bắc của Biển Đông. Điều này đã bị Toà Trọng tài quốc tế tuyên vô hiệu trong một phán quyết vào năm 2016 trong vụ kiện giữa Philippines và Trung Quốc.
Một trong những thực thể mới, Sanzhizai, là một đê cát mà hình ảnh vệ tinh cho thấy là không có người ở và gần như không nổi lên trên mặt nước bất kỳ lúc nào. Nó nằm giữa Đảo Trung và Đảo Nam, là các đảo cũng không có người ở và được Trung Quốc tuyên bố chủ quyền. Trung Quốc đã chiếm đóng tất cả các thực thể không có người ở quanh đó, bao gồm Đảo Bắc, nơi có tiền đồn quân sự và Đảo Cây, nơi có cảng lớn hơn và căn cứ quân sự.
11 thực thể còn lại mà Trung Quốc đặt tên ở Hoàng Sa nằm trong Nhóm Trăng Khuyết, một nhóm các bãi đá và đá, một số trong số này được Trung Quốc nạo vét và xây thành các tiền đồn nằm cách căn cứ chính ở đảo Phú Lâm khoảng 45 hải lý.
Không có thực thể nào do Trung Quốc đặt tên ở Hoàng Sa đủ tiêu chuẩn theo pháp lý được gọi là đảo. Hai thực thể chìm hoàn toàn dưới mặt nước biển. Số còn lại là các bãi cạn hoặc bãi cát. Kuangzai Beidao – hay còn gọi là Đảo Basket Bắc – là một ví dụ. Thực thể này chỉ là một dải đất có bề rộng ít hơn 1/10 mile từ điểm đầu đến điểm cuối. Nó nằm cạnh một đảo nhỏ tý hon mà Trung Quốc chiếm đóng là Bãi Antelope, nơi có một số các toà nhà được xây trên đó.
Theo phán quyết quan trọng của Toà Trọng tài Quốc tế vào năm 2016 về Biển Đông, để đáp ứng định nghĩa về đảo, một thực thể phải có khả năng duy trì sự sống của con người một cách tự nhiên và hoạt động kinh tế mà không cần sự giúp đỡ từ bên ngoài. Kuangzai Beidao rõ ràng là không đáp ứng được yêu cầu này và cũng không có thực thể nào trong danh sách đáp ứng yêu cầu này.
Các thực thể mới khác rõ ràng là nhằm mục đích lấp lỗ hổng giữa và quanh các tiền đồn của Trung Quốc và các đảo nhân tạo. Guangjin Beiyidao và Guangjin Bei’erdao (Đảo Guangjin Bắc thứ nhất và Đảo Guangjin Bắc thứ hai) có thể phân biệt rõ khỏi nhau, và Trung Quốc liệt kê cùng những vị trí địa lý cho cả hai thực thể, nhưng cùng với Guangjin Xidao (Đảo Tây Guangjin) chúng làm thành một ngăn cách cát bên phía tây đảo Duncan, nơi Trung Quốc có cảng và tiền đồn.
HÌnh vệ tinh đảo Duncan hôm 28/4/2020. Guangjin Beiydao, Bei’erdao, và Guangjin Xidao nằm ở phía tây. Guangjin Beiyidao và Bei’erdao có cùng các vị trí địa lý theo danh sách của Trung Quốc, nhưng dựa theo tên của chúng có thể cho rằng chúng là hai bãi cát nằm cạnh nhau phía trên bên trái. Đảo Duncan có cảng cho ngư dân Trung Quốc và hải cảnh.
Các thực thể này dường như là một phần của chiến dịch mà Trung Quốc đang thực hiện để xác định đường cơ sở rõ ràng hơn quanh quần đảo Hoàng Sa, cho phép Trung Quốc dễ dàng gộp tất cả các thực thể ngoài khơi quần đảo này làm một nhóm. Trung Quốc đã yêu cầu các tàu thuyền phải xin phép trước khi đi qua Hoàng Sa. Đây là lý do chính khiến Hoa Kỳ tiếp tục thực hiện chương trình tự do hàng hải ở Hoàng Sa, gọi đường cơ sở của Trung Quốc quanh Hoàng Sa là kinh khủng.
13 thực thể khác nổi trên mặt nước biển mà Trung Quốc đặt tên thuộc quần đảo Trường Sa, một quần đảo gồm các bãi đá và đảo mà các nước bao gồm Việt Nam, Đài Loan, Philippines, Malaysia và Brunei cũng đòi chủ quyền. Quần đảo này nằm ở phần phía nam của Biển Đông.
Trường Sa bao gồm Bãi Tư Chính, nơi Trung Quốc và Việt Nam đã có căng thẳng liên quan đến các tàu hải cảnh và dân quân biển của Trung Quốc vào năm 2019. Trường Sa cũng bao gồm Đá Chữ Thập, một căn cứ quân sự chính mà hải quân, hải cảnh và không quân Trung Quốc thường được điều đến.
Các thực thể mới đặt tên này thuộc Trường Sa thực sự rất nhỏ bé, nhưng sau khi bao gồm cả những vị trí địa lý, có thể dễ dàng thấy là Trung Quốc đang tuyên bố chủ quyền đối với chúng. Các thực thể này nằm rải rác quanh Bãi Tây – nơi Việt Nam xây một tiền đồn của mình vào khoảng năm 2013 đến 2016, và bổ sung thêm 2 trạm canh gần đó trong cùng giai đoạn này.
Toàn bộ bãi này gần như không đáng để đặt tên nhưng Trung Quốc cho rằng việc đặt tên cho từng phần của nó như là một phần của Bãi Tây và chuỗi “đảo” Longbi (Dragon’s Nose) là hợp lý. Vì những lý do không rõ ràng, một số những thực thể mini thậm chí còn được đặt tên hai lần với các tên khác nhau. Ví dụ, Xijiao Dongdao (Đảo Đông Bãi Tây) còn được biết với tên Longbi Xidao (Đảo Dragon’s Nose West).
“Dường như đây là sự tưởng tượng của người vẽ bản đồ của chính phủ được lôi ra từ tủ hồ sơ để đóng vào một danh sách mới các tên mà Bắc Kinh trước đó đã phô ra nhằm tỏ dấu hiệu cho thấy sự không hài lòng với Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam liên quan đến những chỉ trích về những căng thẳng gần đây ở Biển Đông”, chuyên gia Poling nói.
Trung Quốc và Việt Nam đã có căng thẳng trong những tháng gần đây sau khi tàu hải cảnh của Trung Quốc đâm chìm tàu cá Việt Nam hôm 3 tháng 4 và sau một loạt những công hàm được các bên có chủ quyền ở Biển Đông nộp lên Liên Hiệp Quốc. Công hàm gần đây nhất mà Trung Quốc nộp lên thậm chí còn chỉ đích danh Việt Nam, yêu cầu Việt Nam phải rút toàn bộ nhân sự và các cơ sở khỏi các đảo và bãi đá mà Việt Nam đã “xâm lược và chiếm đóng trái phép”.
Malaysia và Philippines cũng đã nộp các công hàm phản đối các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc lên Liên Hiệp Quốc. Đây là một sự đoàn kết hiếm có ngay trước khi Trung Quốc tuyên bố hai quận hành chính mới và công bố danh sách 80 thực thể.
Nhóm chiến dịch của Tổng thống đắc cử Mỹ đang gây sức ép đối với EU trong việc giảm tốc về quá trình đàm phán thỏa thuận đầu tư EU – Trung Quốc.
Nhóm chiến dịch của Biden gia tăng áp lực, ngăn thỏa thuận đầu tư EU – Trung Quốc.
Liên minh châu Âu (EU) đang chịu áp lực ngày càng lớn về giảm tốc trong việc thúc đẩy thỏa thuận đầu tư với Trung Quốc. Nguyên nhân xuất phát từ sự phản đối ngày càng gia tăng của Mỹ đối với bất kỳ thỏa thuận nào với Bắc Kinh không đáp ứng các tiêu chí đối với người lao động.
Hôm 20/12, đề cập đến hiệp định thương mại đầu tư EU-Trung Quốc đang được các bên đàm phán, Jake Sullivan – Cố vấn An ninh quốc gia của Tổng thống đắc cử Mỹ Joe Biden, tuyên bố chính quyền Mỹ sẽ “sớm tham vấn với các đối tác châu Âu về những lo ngại chung của chúng tôi về các hoạt động kinh tế của Trung Quốc”.
EU cho rằng, một thỏa thuận toàn diện về đầu tư với Trung Quốc sẽ yêu cầu mở cửa thị trường, loại bỏ các hành vi phân biệt đối xử. Tuy nhiên, các nhà phê bình cho rằng, việc đạt được thỏa thuận toàn diện về đầu tư với EU sẽ tạo điều kiện cho Bắc Kinh tiếp cận ưu đãi vào các thị trường châu Âu mặc cho các ý kiến lên án về cách hành xử của nước này ở Hong Kong, Tân Cương.
Theo Mikko Huotari, Giám đốc Viện Mercator về Trung Quốc ở Berlin, việc EU và Trung Quốc đạt được thỏa thuận toàn diện về đầu tư được xem là “chiến thắng mang tính biểu tượng” đối với Brussels, song sẽ khiến cho quan hệ xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và EU bị đặt dấu hỏi, nhất là trong chính sách đối với Trung Quốc.
Cả EU và Trung Quốc đặt ra thời hạn cuối năm cho việc ký kết thỏa thuận, nhưng các cuộc đàm phán vẫn có thể “vấp ngã” nếu Bắc Kinh không chịu lay chuyển trước những yêu cầu chính về các vấn đề phân biệt đối xử với người lao động.
Hôm 17/12, Nghị viện châu Âu thông qua nghị quyết lên án việc Trung Quốc sử dụng lao động cưỡng bức ở Tân Cương, kêu gọi hiệp định đầu tư giữa hai bên sẽ phải bao hàm các cam kết tôn trọng các công ước quốc tế cấm các hoạt động như vậy.
“Không có cái gọi là lao động cưỡng bức ở Tân Cương. Cáo buộc này là hoàn toàn vô căn cứ, bôi nhọ và vu cáo đối với vùng Tân Cương và phía Trung Quốc”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Uông Văn Bân cho biết tại một cuộc họp báo thường kỳ ở Bắc Kinh hôm 22/12, không cho biết Trung Quốc sẽ thực hiện những cam kết nào về các vấn đề lao động.
Một số nhà lập pháp châu Âu và các nhà phân tích Trung Quốc đã bày tỏ lo ngại rằng EU và đặc biệt là Đức, với tư cách là chủ tịch luân phiên của khối và là quốc gia EU có quan hệ thương mại sâu sắc với Trung Quốc, có thể sẵn sàng tạm gác các vấn đề lao động trong lúc gấp rút đạt được thỏa thuận cuối năm.
Các nhà lập pháp châu Âu này kêu gọi EU tạm dừng đàm phán với Trung Quốc cho đến khi EU và chính quyền Biden có cách tiếp cận chung trong vấn đề Trung Quốc. Nghị viện châu Âu sẽ có tiếng nói trong việc thông qua các thỏa thuận giữa EU và Trung Quốc.
Bernd Lange, thành viên đảng Dân chủ Xã hội Đức, Chủ tịch Ủy ban thương mại của Nghị viện châu Âu, cho biết thực tế là một thỏa thuận đã gần kề mặc dù những lo ngại như vậy là “chính đáng”.
Trong khi đó, hôm 20/12, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã thảo luận về các cuộc đàm phán để đạt được thỏa thuận trong buổi làm việc với Đại sứ các nước EU cũng như Nicolas Chapuis, Trưởng phái đoàn EU tại Bắc Kinh. Trong tuyên bố của EU, liên minh này ghi nhận tiến triển trong các cuộc đàm phán đang diễn ra và cho biết cả hai bên đang “liên lạc liên tục để giải quyết các vấn đề còn tồn tại”.
“Chúng tôi tin rằng miễn là cả hai bên có thể đáp ứng được các mối quan tâm chung, chúng tôi sẽ có thể đạt được các mục tiêu do các nhà lãnh đạo đặt ra”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Uông Văn Bân nói và cho biết các cuộc đàm phán là đang ở “giai đoạn cuối”.
Ngày 23/12, Hải quân Mỹ đã lên tiếng bác bỏ và nói tuyên bố của Trung Quốc về việc hải quân và không quân nước này đã “trục xuất” tàu khu trục John S. McCain khỏi “lãnh hải của Trung Quốc” là sai sự thật.
Hải quân Mỹ nói tuyên bố của Bắc Kinh về việc ‘trục xuất’ John S. McCain khỏi ‘lãnh hải của Trung Quốc’ trên Biển Đông là sai sự thật. (Nguồn: US Navy)
Trước đó, ngày 22/12, tờ Thời báo Hoàn Cầu trích dẫn phát biểu của phát ngôn viên Chiến khu Miền Nam Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc Tian Junli cho biết, quân đội nước này đã “trục xuất tàu khu trục John S. McCain ra khỏi vùng biển gần quần đảo Trường Sa ở Biển Đông”.
Phát ngôn viên Hạm đội 7, Hải quân Mỹ Đại úy Joe Keiley khẳng định: “Tuyên bố của Trung Quốc về sứ mệnh này là sai sự thật. USS McCain không bị trục xuất khỏi lãnh hải quốc gia nào”.
Trước đó, ngày 22/12, khu trục hạm John S. McCain đã thực hiện chiến dịch “tự do hàng hải” ở Biển Đông.
China aims to prevent disputes in the South China Sea from becoming a multilateral issue, and seeks ways to solve tensions through bilateral negotiations. Beijing does not want an influential third party like Japan to enter the region.
With this consistent intention, China has used all resources, including economic power and diplomatic influence, to entice a number of ASEAN member states. According to analysts, “maintaining the status quo” will be detrimental and will force ASEAN countries that are in conflict with China in the South China Sea to make concessions, while giving the opportunity for Beijing to create “the past”, such as: reclaiming entities illegally occupied by this country, building runways, sending weapons and military equipment to artificial islands, harassing fishermen, harassing legal oil and gas exploitation of other countries. With overwhelming military size and strength, China will seek to gradually eliminate ASEAN countries to gain control most of the South China Sea.
On the Japanese side, this country always shows the viewpoint of maintaining peace, ensuring security, freedom of navigation and international law in the South China Sea. In 2016, Japanese Foreign Minister Fumio Kishida declared the PCA ruling on the Philippines lawsuit against China as final and legally binding. Tokyo also urged Beijing to accept and comply with the PCA’s ruling, avoiding actions that could escalate tensions in the South China Sea.
Japan’s battleship
Contrary to China’s strategy, Japan is working with the US to promote internationalization of the South China Sea issue. Japan also directly assists a number of countries that have disputes with China in the South China Sea by helping to increase maritime warning capabilities and coast guard.
Recently, Japan has increased its direct involvement and close coordination with the US, India and Australia in the South China Sea. In October 2020, the Japan Coast Guard conducted an anti-submarine exercise in the East Sea, and three participating ships stopped at Cam Ranh Bay of Vietnam for supplement logistics. Before that, Japan sent a helicopter carrier and a destroyer to participate in joint naval exercises with Indonesia in the western Natuna Islands. In August 2020, Japan protested against China’s launch of ballistic missiles into the South China Sea.
The situation in the South China Sea continues to be tense and will attract more and more influential countries to participate. This poses a great challenge for ASEAN in balancing relations with these parties, including Japan and China. However, this is also an opportunity for ASEAN to take advantage of its central role in an unpredictable world to effectively resolve regional issues, including the South China Sea disputes./.
Ngày 23/12, hai tàu Hải cảnh Trung Quốc đã đi vào vùng biển quần đảo tranh chấp Senkaku (Trung Quốc gọi là Điếu Ngư). Vào ngày 22/12, các máy bay ném bom của Trung Quốc cũng đã tiếp cận quần đảo này
Tàu công vụ Nhật và Trung Quốc đụng độ nhau trên vùng biển Senkaku/Điếu Ngư.
Theo trang tin Hồng Kông Dongfang ngày 23/12, Bộ Tư lệnh Phòng vệ biển (Hải quân) Nhật Bản hôm nay 23/12 thông báo, Cảnh sát biển Trung Quốc sáng nay đã cho hai tàu Hải cảnh tiến vào vùng biển gần quần đảo Senkaku của Nhật Bản và đã cố gắng tiếp cận các tàu đánh cá Nhật Bản; phía Nhật đã tiến hành cảnh báo xua đuổi.
Vùng 11 của Bộ Tư lệnh Phòng vệ biển Nhật Bản chỉ ra rằng gần đây 4 tàu hải cảnh Trung Quốc đã vào vùng biển ngoài khơi quần đảo Senkaku/Điếu Ngư. Cho đến sáng sớm thứ Tư 23/12, 2 chiếc trong số này đã đi vào vùng biển quần đảo Senkaku; hai chiếc khác tiếp cận cách đảo Taisho (Trung Quốc gọi là Xích Vĩ Dữ) 19-21 km về phía nam.
Bộ Tư lệnh Phòng vệ biển Nhật Bản cho biết đã điều các tàu tới hộ vệ tàu đánh cá Nhật Bản và cảnh cáo, xua đuổi tàu Hải cảnh Trung Quốc rời quần đảo Senkaku/Điếu Ngư. Theo thống kê của cơ quan này, đây là lần thứ 23 tàu Hải cảnh Trung Quốc đi vào quần đảo Senkaku/Điếu Ngư kể từ ngày 9 tháng 12.
Cũng theo Dongfang, ngoài ra, Trung Quốc và Nga đã tiến hành chuyến tuần tra chiến lược đường không chung thứ hai trên Biển Hoa Đông và vùng biển phía Đông Bán đảo Triều Tiên vào thứ Ba (22/12), với các máy bay quân sự trong đó có 6 máy bay ném bom chiến lược. Cục Giám sát và Tham mưu tổng hợp của Bộ Quốc phòng Nhật Bản ngày 23/12 cho biết 4 trong số các máy bay quân sự đã bay đến vùng biển gần quần đảo Senkaku và các máy bay chiến đấu của Lực lượng Phòng vệ trên không (Không quân) Nhật Bản đã bay lên để ứng phó.
Về vụ này, Hiệp hội Phát thanh Truyền hình Nhật Bản (NHK) ngày 23/12 đưa tin, cơ quan Vùng 11 của Bộ Tư lệnh Phòng vệ biển Nhật Bản cho biết 2 trong số 4 tàu Hải cảnh Trung Quốc đang hoạt động ở vùng biển lân cận bên ngoài quần đảo Senkaku vào lúc 3 giờ sáng ngày 23/12 đã đi vào vùng biển cách đảo Taisho (Trung Quốc gọi là Xích Vĩ Dữ) thuộc quần đảo Senkaku từ 19km đến 21km về phía Nam và tiếp cận tàu đánh cá Nhật Bản.
Bộ Tư lệnh Phòng vệ biển Nhật Bản đã triển khai các tàu tuần tra xung quanh các tàu đánh cá để tăng cường cảnh giác và liên tục đưa ra cảnh báo. NHK cho biết, theo thống kê của Nhật Bản, kể từ ngày 9/12, đây là lần thứ 23 tàu hải cảnh Trung Quốc đi vào vùng biển gần quần đảo Senkaku.
Ngoài ra, tờ Sankei Shimbun của Nhật Bản đưa tin, Bộ Quốc phòng Nhật Bản ngày 22/12 tuyên bố Trung Quốc và Nga đã cho 6 máy bay ném bom bay qua Biển Nhật Bản và Biển Hoa Đông; Lực lượng Phòng vệ Trên không (Không quân) Nhật Bản lập tức cất cánh khẩn cấp để ứng phó. Trong số đó, 4 máy bay ném bom của Trung Quốc và Nga đã gặp nhau trên quần đảo Nagasaki Goto ở Biển Hoa Đông, và sau đó bay theo hướng quần đảo Senkaku.
Bài báo cũng cho biết, 4 máy bay ném bom bay về phía quần đảo Senkaku đã đổi hướng ở gần 27 độ vĩ bắc và bay qua eo biển Miyako. Bốn máy bay ném bom này sau khi bay ra Thái Bình Dương đã quay trở lại ngay lập tức, bay qua eo biển Miyako một lần nữa và tiếp tục đi về phía bắc.
Liên quan đến cuộc tuần tra chung của máy bay quân sự Trung Quốc và Nga, Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản Katsunobu Kato trong cuộc họp báo sáng 22/12 đã nói, hoạt động bay này của máy bay quân sự Trung Quốc và Nga không được thông báo trước cho Nhật Bản và bày tỏ Nhật sẽ giao thiệp với Trung Quốc và Nga thông qua kênh ngoại giao.
Đáng chú ý, ông Hồ Tích Tiến, Tổng biên tập Thời báo Hoàn cầu – cơ quan ngôn luận chính thức của Trung Quốc ngày 22/12 đã viết trên trang weibo, đe dọa Nhật Bản. Hồ Tích Tiến viết: “Quân đội Trung – Nga hôm nay thực hiện cuộc tuần tra chiến lược trên không lần thứ hai. Biên đội liên hợp gồm 4 chiếc máy bay ném bom H-6K của PLA và 2 chiếc Tu-95 của Nga đã cùng nhau tuần tra trên biển Nhật Bản và biển Hoa Đông; nhiệt liệt ủng hộ.
Mỹ cùng với việc điên cuồng chèn ép Trung Quốc và Nga, đã lôi kéo một số quốc gia để đối kháng địa chính trị. Nhưng chỉ cần Trung Nga dựa lưng vào nhau hiệp đồng đối phó thác thức, trò chơi gây liên minh của Mỹ chỉ là hạng chó mèo. Mỹ muốn ép Trung, Nga sụp đổ chỉ là ảo tưởng”.
Hồ Tích Tiến viết: “Trung Nga hợp tác chiến lược toàn diện, kết đối tác không kết liên minh, đường đường chính chính. Đâu có kiểu bày đàn như chiến lược Ấn Độ – Thái Bình Dương của chính quyền Donald Trump. Những kẻ giúp Mỹ cắn Trung Quốc như Australia sẽ phải trả giá. Anh và các nước khác trong Liên minh Ngũ Nhãn thì được lợi lộc gì? London hiện dịch bệnh khốn đốn, bị các nước cắt đứt hàng không, Mỹ lẽ ra phải ra tay cứu giúp, chuyển vaccine tới cứu Anh mới phải, nhưng Washington không làm”.
Ông ta dọa dẫm: “Vị trí địa chính trị của Nhật ở cạnh Trung, Nga không thay đổi được, cần phải hữu hảo với Trung, Nga, chứ không nên tính sai đại cục chiến lược, cố chết bám víu lấy Mỹ. Tóm lại, ai giúp Mỹ “chơi” Trung, Nga cuối cùng đều không kiếm được lợi lộc gì”.
Nội dung bài viết bao quát lịch sử quá trình từ khi Trung Quốc manh nha thúc đẩy ý tưởng nghiên cứu băng cháy trên Biển Đông; cho đến hiện trạng khai thác hiện nay để làm rõ thực chất Trung Quốc đã đi đến bước nào trong tiến trình khai thác một loại năng lượng mới ở trên Biển Đông.
Bản đồ tổng hợp phân bố băng cháy trên Biển Đông từ các báo cáo khác nhau.
Mở đầu
Bộ Tài nguyên Thiên nhiên, Trung Quốc mới đây (26/3) đã công bố nước này vừa thiết lập 2 kỷ lục thế giới về tổng lượng khí tự nhiên thu được từ hoạt động khai thác thử nghiệm băng cháy và về tổng lượng khí thu được trong một ngày sau khi kết thúc đợt thử nghiệm lần thứ 2 kéo dài khoảng một tháng (17/2-18/3) tại khu vực biển Shenhu nằm ở phía bắc Biển Đông. Kế hoạch khai thác băng cháy của Trung Quốc đã được đưa vào Kế hoạch quốc gia từ năm 2002 và không ngừng được giới cầm quyền nước này thúc đẩy thông qua nhiều biện pháp và dự án cụ thể đặc biệt từ sau năm 2013. Điều này đặt ra câu hỏi liệu có chăng một chính sách cụ thể, mang tính dài hạn của chính quyền Trung Quốc liên quan đến kế hoạch khai thác băng cháy trên Biển Đông trong thời gian tới?
Trên cơ sở phân tích về những đánh giá, nghiên cứu khảo sát của Trung Quốc về trữ lượng băng cháy; mục tiêu được chính phủ Trung Quốc đề ra và quá trình triển khai hoạt động khai thác trên thực tế có thể thấy, mặc dù vấp phải rất nhiều trở lực và thách thức song chính phủ Trung Quốc đã có những bước triển khai trên thực tế và gặt hái được thành quả bước đầu trong tiến trình khai thác băng cháy trên Biển Đông. Nội dung bài viết dưới đây sẽ bao quát lịch sử quá trình từ khi Trung Quốc manh nha thúc đẩy ý tưởng nghiên cứu băng cháy trên Biển Đông; cho đến hiện trạng khai thác hiện nay để làm rõ thực chất Trung Quốc đã đi đến bước nào trong tiến trình khai thác một loại năng lượng mới ở trên Biển Đông; đồng thời nhìn nhận những thách thức, triển vọng cũng như ý đồ và tác động từ việc khai thác băng cháy trên Biển Đông của Trung Quốc.
Băng cháy – nguồn năng lượng dồi dào mà Trung Quốc muốn làm chủ trên Biển Đông
Theo các khảo sát đánh giá của Trung Quốc, băng cháy hiện được tìm thấy ở cả trên đất liền và dưới biển sâu, cụ thể ở 4 khu vực: Biển Đông, Biển Hoa Đông, vùng băng vĩnh cửu của cao nguyên Thanh Tạng và vành đai phía đông bắc Trung Quốc[1]. Đáng chú ý, Trung Quốc xác định, chỉ 3% trữ lượng băng cháy được tìm thấy ở các khu vực như tầng băng vĩnh cửu, vùng biển gần bờ; còn lại 97% trữ lượng băng cháy được xác định ở vùng biển sâu của Biển Đông và biển Hoa Đông, trong đó chủ yếu là ở khu vực Biển Đông.
Theo báo cáo năm 2016 của Bộ Năng lượng Trung Quốc, vùng biển sâu ngoài khơi Trung Quốc được xác định là khu vực có trữ lượng băng cháy lớn nhất tương đương hơn 74,4 tỷ tấn dầu[2] quy đổi. Trữ lượng này ước tính đủ cho Trung Quốc sử dụng trong vòng khoảng gần 150 năm nếu khai thác được. Đặc biệt là, theo một số đánh giá của Trung Quốc, con số hơn 74 tỷ tấn dầu quy đổi trên mới chỉ là xác định bước đầu, trên thực tế, khu vực Biển Đông có thể còn tồn tại trữ lượng băng cháy lớn hơn rất nhiều mà Trung Quốc chưa xác định hết được[3].
Ở Biển Đông, theo Trung Quốc, băng cháy được phát hiện rải rác khắp khu vực, nhưng tập trung nhiều nhất ở khu vực phía bắc Biển Đông đặc biệt là khu vực đông bắc.
Phải lưu ý, các số liệu công bố về nguồn năng lượng băng cháy được phát hiện ở Biển Đông của Trung Quốc hiện còn chưa được hoàn thiện bởi lẽ việc tìm kiếm thăm dò nguồn năng lượng này tuy đã được triển khai ở Trung Quốc trong suốt hơn 10 năm qua nhưng những khu vực được Trung Quốc tiến hành khảo sát và thử nghiệm mới chỉ dừng lại ở phía bắc Biển Đông[4] do nhiều yếu tố liên quan đến kỹ thuật công nghệ, yếu tố hiệu quả kinh tế và cả vấn đề chính trị ở khu vực Biển Đông. Do đó, công cuộc phát triển nguồn năng lượng mới này ở Trung Quốc vẫn đang tiếp tục được coi là mục tiêu ưu tiên của Trung Quốc.
Trung Quốc xác định mục tiêu tiến tới sản xuất thương mại băng cháy trên Biển Đông vào năm 2030
Trên thực tế, Trung Quốc bắt đầu “nhòm ngó” đến nguồn năng lượng băng cháy từ rất sớm và không ngần ngại công bố lộ trình tiến tới mục tiêu cuối cùng là khai thác thương mại nguồn tài nguyên băng cháy trên Biển Đông.
Theo đó, trong Kế hoạch khai thác băng cháy quốc gia, Trung Quốc đặt ra mục tiêu cụ thể: “đến năm 2020 hoàn thành giai đoạn điều tra dữ liệu về băng cháy; từ năm 2020 – 2030 là giai đoạn thử nghiệm khai thác sản xuất và từ sau năm 2030 Trung Quốc sẽ tiến tới sản xuất thương mại nguồn tài nguyên băng cháy”[5].
Để đạt được mục tiêu này, trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 13 (2016 – 2020), Trung Quốc xác định tư tưởng và phương châm chỉ đạo việc tìm kiếm, thăm dò khai thác băng cháy ở Trung Quốc là “đẩy mạnh việc nghiên cứu kết hợp với thăm dò điều tra; đổi mới, sáng tạo kết hợp với ứng dụng thực tiễn; khai thác tài nguyên phải đi đôi với môi trường”[6]. Sở dĩ chính quyền nước này rất chú ý đến vấn đề môi trường vì nhiều nghiên cứu chỉ ra mặc dù là nguồn năng lượng sạch dồi dào, xong trong quá trình khai thác, nếu ứng dụng kỹ thuật chưa chính xác, băng cháy có thể sẽ thải ra một lượng lớn khí thải gây ảnh hưởng tiêu cực đến khí quyển mà khó có thể khắc phụ được hậu quả[7]. Chính vì vậy, chính quyền Trung Quốc luôn lo lắng đến hệ luỵ từ việc nghiên cứu ứng dụng chưa đầy đủ công nghệ kỹ thuật cao trong quá trình khai thác nguồn tài nguyên dồi dào này.
Thực tiễn triển khai các kế hoạch tìm kiếm thăm dò và thử nghiệm khai thác băng cháy ở phía bắc Biển Đông
Dưới chính sách tăng cường và đẩy nhanh hoạt động tìm kiếm, thăm dò và khai thác băng cháy trên biển, Trung Quốc hiện nay đã gần hoàn tất bước 3 trong lộ trình 5 bước để tiến tới sản xuất thương mại băng cháy trên biển.
Theo lộ trình Trung Quốc đặt ra, để tiến tới mục tiêu sản xuất thương mại vào năm 2030, Trung Quốc đã trải qua giai đoạn nghiên cứu lý thuyết và thử nghiệm mô phỏng (từ 1998 – 2008); hiện nay Trung Quốc đã cơ bản hoàn tất giai đoạn tìm kiếm, thăm dò thử nghiệm và đang triển khai giai đoạn khai thác thử nghiệm (dự kiến đến hết năm 2020). Theo Trung Quốc đánh giá, việc công bố thiết lập 2 kỷ lục vừa qua đã giúp Trung Quốc tiến một bước xa để chuẩn bị bước vào giai đoạn 4 là sản xuất thử nghiệm bằng cháy (từ 2020 – 2030)[8].
Theo báo cáo của Cục Điều tra Địa chất biển Trung Quốc, trong giai đoạn 1 về nghiên cứu băng cháy, Trung Quốc đã tập hợp được hầu hết dữ liệu về băng cháy trên toàn bộ Biển Đông dựa trên các dữ liệu địa chất biển mà Trung Quốc đã có từ trước đó cũng như sự hợp tác của các cơ quan nghiên cứu nước ngoài. Do đó, Trung Quốc có cơ sở để kết luận về trữ lượng băng cháy trên Biển Đông cũng như những khu vực phân bố băng cháy rải rác khắp Biển Đông. Bước vào giai đoạn 2 về tìm kiếm thăm dò, Trung Quốc đã triển khai khoan thăm dò thực tế được tại một số khu vực ở phía bắc Biển Đông. Còn trong giai đoạn 3 về thử nghiệm khai thác, Trung Quốc mới chỉ khai thác thử nghiệm được ở khu vực Shenhu, nằm ở phía đông bắc Biển Đông. Cụ thể:
-Về tìm kiếm thăm dò, trong Chương trình quốc gia về Điều tra trữ lượng băng cháy ở vùng biển Trung Quốc công bố năm 2002, nước này đã đặt mục tiêu khoan thăm dò tại các khu vực mà Trung Quốc đánh giá có tiềm năng băng cháy cao gồm các khu vực: 1) bể trầm tích Haizao Hoàng Sa (Xisha Trough Basin), 2) khu vực bể trầm tích Qiong Dongnan nằm ở phía tây bắc Biển Đông, 3) khu vực Shenhu ở phía đông bắc Biển Đông và 4) khu vực Đông Sa[9].
Tháng 4-6/2007, Trung Quốc lần đầu tiên triển khai thành công kế hoạch khoan thăm dò lấy mẫu băng cháy ở khu vực Shenhu và trở thành nước thứ 4 trên thế giới (sau Mỹ, Nhật và Ấn Độ) khoan thử nghiệm được băng cháy ở trên biển vào thời điểm đó. Tháng 6-9/2013, Trung Quốc lần đầu tiên tiến hành khoan thử nghiệm thành công băng cháy ở khu vực nước sâu, vị trí khoan khi đó của Trung Quốc nằm ở phía đông bồn địa Châu Giang (phía bắc Biển Đông). Tháng 6-9/2015, Trung Quốc tiếp tục khoan ở toàn bộ 19 điểm thăm dò tại khu vực Shenhu[10]. Sau khi kết thúc giai đoạn khoan thử nghiệm ở một số khu vực ở phía bắc Biển Đông, Trung Quốc nhận định trữ lượng băng cháy ở khu vực phía bắc Biển Đông cực kỳ dồi dào. Theo số liệu đã được Trung Quốc kiểm định tại thời điểm đó, trữ lượng băng cháy ở khu vực phía bắc Biển Đông ít nhất tương đương với hơn một nửa trữ lượng dầu mỏ đã được Trung Quốc xác định ở trên lục địa[11].
-Về khai thác thử nghiệm, tính đến thời điểm hiện tại, Trung Quốc mới chỉ tiến hành thành công 2 đợt khai thác thử nghiệm ở khu vực biển Shenhu, cách Hồng Kông khoảng 300 km về phía đông nam (phía đông bắc Biển Đông). Đợt khai thác thử nghiệm lần đầu tiên bắt đầu từ tháng 3-6/2017. Trong đợt khai thác này, Trung Quốc đã tiến hành khoan ở độ sâu 1266m dưới mực nước biển và thu được khoảng 300.000 m3 khí tự nhiên từ băng cháy trong vòng khoảng 60 ngày[12]. Đợt khai thác thử nghiệm thứ 2 cũng ở khu vực biển Shenhu dưới độ sâu 1225m, được Trung Quốc tiến hành mới đây từ ngày 17/2-18/3/2020. Trong đợt khai thác này, Trung Quốc đã thu được 861.400 m3 khí tự nhiên từ băng cháy, tính trung bình mỗi ngày khai thác đạt khoảng 28.700 m3 khí. Với kết quả trên, Trung Quốc cho rằng, nước này đã lập kỷ lục thế giới về số lượng khí tự nhiên thu được từ băng cháy và trữ lượng khí thu được trong một ngày.[13]
Như vậy, tính tới thời điểm hiện tại, mặc dù Trung Quốc đã thu thập được dữ liệu về băng cháy trên toàn bộ khu vực Biển Đông trong giai đoạn nghiên cứu lý luận; song trong quá trình triển khai trên thực tế, Trung Quốc mới chỉ khoan thăm dò được ở toàn bộ khu vực biển Shenhu và một phần khu vực bồn địa Châu Giang; về khai thác, Trung Quốc mới chỉ tiến hành thành công hai đợt khai thác thử nghiệm ở khu vực biển Shenhu và thu được hơn 1 triệu m3 khí tự nhiên từ băng cháy trong gần 3 tháng tác nghiệp của cả hai đợt thử nghiệm.
Triển vọng và thách thức phải đối mặt
Quyết tâm mang tính chính trị, sự hậu thuẫn về mặt chính sách thông qua việc phân bổ nguồn lực vào các chương trình, dự án nhằm nâng cao năng lực khai thác băng cháy ở Trung Quốc là những nhân tố thuận lợi thúc đẩy kế hoạch khai thác băng cháy của nước này sớm đạt được mục tiêu cuối cùng là tiến tới khai thác thương mại nguồn băng cháy dồi dào trên Biển Đông vào năm 2030. Tuy nhiên, cũng phải thừa nhận rằng, trong bối cảnh công nghệ kỹ thuật như hiện nay, việc đạt được mục tiêu đặt ra của Trung Quốc gặp phải nhiều khó khăn, thách thức cản trở hơn là những thuận lợi từ chính sách hay quyết tâm chính trị của giới cầm quyền nước này.
Thuận lợi đầu tiên phải kể đến là việc thúc đẩy triển khai kế hoạch tìm kiếm thăm dò và khai thác băng cháy của Trung Quốc được coi như “một mũi tên trúng hai đích”, vừa giải quyết bài toán kinh tế, vừa xuất phát từ góc độ lợi ích chính trị. Nhìn lại lịch sử những lần Trung Quốc hạ đặt giàn khoan thăm dò dầu khí trên Biển Đông như sự kiện HD981 năm 2014; đưa tàu khảo sát HD8 vào phía nam Biển Đông từ tháng 7-10/2019 và tháng 4-5/2020 vừa qua có thể thấy, những hoạt động đó đều liên quan đến vấn đề chính trị chứ không chỉ là hoạt động khảo sát thăm dò dầu khí thông thường. Nói một cách khác, việc duy trì hoạt động thăm dò và khảo sát năng lượng trên Biển Đông gắn với mục tiêu về an ninh, chủ quyền và lãnh thổ của Trung Quốc. Hiện nay những nghiên cứu về băng cháy của Trung Quốc cũng chỉ ra các bể băng cháy có tiềm năng trên Biển Đông lại nằm ở những khu vực hết sức nhạy cảm, đặc biệt là nằm ven xung quanh cái gọi là “đường lưỡi bò” của Trung Quốc. Vì thế, trong tương lai, hoạt động thăm dò, khai thác băng cháy trên Biển Đông sẽ còn được chính quyền Trung Quốc quyết tâm thực hiện vì đây là cách thức để Trung Quốc thực hiện cái gọi là “chủ quyền không thể chối cãi trên Biển Đông” của mình.
Thứ hai, chính quyền Trung Quốc không ngừng ban hành các chính sách, thể chế và đầu tư nguồn nhân lực vào việc đẩy nhanh tiến độ khai thác khí tự nhiên từ băng cháy tạo điều kiện thuận lợi để đẩy nhanh tiến trình khai thác băng cháy. Từ năm 2002, chính quyền trung ương Trung Quốc đã chính thức đưa việc thăm dò tìm kiếm băng cháy vào chương trình quốc gia. Năm 2004, Trung Quốc cho thành lập Trung tâm Nghiên cứu Băng cháy thuộc Viện Năng lượng Quảng Châu. Để tạo khuôn khổ chính sách thuận lợi, Trung Quốc cho thành lập nhiều dự án nghiên cứu trọng điểm như Dự án quốc gia về băng cháy mang tên “Thăm dò đánh giá tiềm năng tài nguyên băng cháy ở vùng biển nước ta” năm 2002; Dự án Kỹ thuật then chốt để thăm dò và khai thác nguồn tài nguyên băng cháy ở Trung Quốc được thành lập trong quá trình triển khai Kế hoạch 863 (Kế hoạch nghiên cứu phát triển công nghệ kỹ thuật cao Trung Quốc giai đoạn Năm năm lần thứ 11). Năm 2008, Trung Quốc tiếp tục thành lập dự án giai đoạn mới nằm trong Kế hoạch 973 mang tên “Nghiên cứu cơ sở về khai thác băng cháy trên Biển Đông”. Có thể thấy, chính phủ Trung Quốc đặc biệt quan tâm và dành nhiều nguồn lực cho việc nghiên cứu, thăm dò tìm kiếm tiến tới khai thác nguồn băng cháy trên Biển Đông.
Thứ ba, dưới sự đầu tư nguồn lực của chính phủ, hiện Trung Quốc đã từng bước làm chủ và sáng tạo được các kỹ thuật và thiết bị công nghệ cao nhằm nâng cao hiệu quả thăm dò và khai thác băng cháy. Theo báo cáo của chính phủ Trung Quốc, đợt khai thác thử nghiệm diễn ra trong tháng 3 vừa qua, sở dĩ nước này đạt được 2 kỷ lục thế giới về sản lượng khai thác khí tự nhiên từ băng cháy do nước này đã nghiên cứu và ứng dụng thành công các kỹ thuật cũng như thiết bị mà nước này chế tạo. Ví dụ, về kỹ thuật khoan, Trung Quốc hiện nay là nước đầu tiên trên thế giới đã áp dụng thành công được kỹ thuật khoan ngang ở dưới biển sâu để khai thác khí tự nhiên từ băng cháy[14]. Mặc dù kỹ thuật khoan ngang ở tầng biển sâu đã được các nước khoa học tiên tiến như Mỹ thử nghiệm từ những năm 1980s, nhưng chưa nước nào áp dụng thành công kỹ thuật này vào hoạt động khai thác băng cháy.[15] Về các thiết bị kỹ thuật cao, hiện nay Trung Quốc cũng đã tự nghiên cứu chế tạo và từng bước làm chủ các thiết bị phục vụ cho công tác thăm dò và khai thác băng cháy, giảm sự phụ thuộc vào nước ngoài. Theo báo cáo vừa qua của chính phủ Trung Quốc, nước này hiện đã làm chủ được 32 chi tiết thiết bị liên quan đến các kỹ thuật then chốt trong khai thác băng cháy trong đó có 6 hạng mục đạt được ưu thế vượt trội và 12 hạng mục thiết bị Trung Quốc đã tự chế tạo được[16]. Ngoài ra, Trung Quốc cũng đã nghiên cứu chế tạo các hệ thống nhằm ngăn ngừa và kiểm soát rủi ro với môi trường do hoạt động khai thác băng cháy tạo ra. Hệ thống này cũng đã được ứng dụng thành công trong đợt tác nghiệm vừa rồi của Trung Quốc ở vùng biển Shenhu.
Mặc dù vậy, không thể chối cãi rằng, các giới nghiên cứu của Trung Quốc đều thừa nhận các vấn đề được coi là trở lực lớn nhất đối với Trung Quốc nếu tiến tới khai thác băng cháy trên Biển Đông trong tương lai gần là: vấn đề hiệu quả kinh tế, vấn đề kiểm soát rủi ro môi trường trong quá trình khai thác và cả những nhạy cảm mang tính chính trị ở khu vực Biển Đông.
Đầu tiên là tính bất khả thi về hiệu quả kinh tế. Hiện nay, chi phí sản xuất một mét khối khí tự nhiên là chưa đến 1 NDT/m3. Trong khi đó, chi phí sản xuất băng cháy được thế giới thống kê tương đương với 30 – 50 usd/ triệu đơn vị BTU khí tự nhiên từ băng cháy (khoảng 220 – 360 NDT). Theo như IEA dự tính, cho đến khi các nước áp dụng được một cách hiệu quả về kỹ thuật, phương pháp và quy trình khai thác thì cũng sẽ mất khoảng 4.7 – 8.5 usd (tương đương 33 – 80 NDT) để khai thác được một triệu đơn vị BTU khí tự nhiên từ băng cháy[17]. Chính vì vậy mà, theo ông Zhang Maorong, Trưởng ban nghiên cứu Năng lượng và Môi trường, Viện Nghiên cứu Quan hệ Quốc tế hiện đại Trung Quốc đánh giá cho rằng, việc đạt được đến mục tiêu khai thác thương mại băng cháy trên biển vào năm 2030 đối với Trung Quốc là không hề dễ dàng, vì để đạt được mục tiêu này, Trung Quốc phải đạt được song song rất nhiều mục tiêu, vừa thăm dò tìm kiếm được nhiều mỏ băng cháy với trữ lượng và điều kiện thuận lợi; vừa nghiên cứu các kỹ thuật để giảm giá thành sản xuất, như vậy nghĩa là phải vừa đạt đột phá trong nghiên cứu lý luận, vừa đột phá trong công nghệ, thiết bị thì mới giúp Trung Quốc đạt được mục tiêu trên.[18]
Bên cạnh đó là những rủi ro về vấn đề môi trường mà Trung Quốc chưa thể giải quyết. Để khai thác băng cháy, cần tăng nhiệt độ, giảm áp suất để giải phóng khí, do đó, các nước khi tiến hành khai thác băng cháy sẽ phải dùng tác động từ bên ngoài tạo môi trường thay đổi về nhiệt độ và áp suất để khai thác được băng cháy. Chính những tác động làm thay đổi nhiệt độ và áp suất lại dẫn đến những hệ luỵ như lở đất dưới đáy biển, sóng thần, huỷ diệt sinh vật biển,… Ngoài ra, khi khai thác băng cháy sẽ giải phóng ra một lượng lớn khí metan, nếu kỹ thuật khoan không chuẩn, những lỗ khoan bị rò rỉ sẽ gây thoát một lượng lớn khí metan huỷ hoại nghiêm trọng cho môi trường, gây hiệu ứng nhà kính, biến đổi khí hậu. Hiện nay, Trung Quốc nhận thức rằng, nếu khai thác băng cháy không an toàn và dẫn tới nổ băng cháy thì hậu quả có thể sẽ gấp mười nghìn lần năng lượng của vụ nổ hạt nhân[19]. Do đó, Trung Quốc tuyệt đối không thể xem nhẹ những hệ quả của việc khai thác băng cháy trong tương lai. Chính vì vậy, trọng tâm nghiên cứu chế tạo của Trung Quốc hiện nay vẫn tập trung làm sao để giảm thiểu những rủi ro có thể xảy ra trong quá trình nước này tiến hành khai thác băng cháy. Đây vừa là rào cản lớn nhất, song cũng là nút thắt quan trọng trong việc mở ra triển vọng sản xuất thương mại băng cháy trong tương lai của Trung Quốc.
Những tác động và hệ luỵ trong tương lai
Trung Quốc nhận thức rằng, băng cháy là một nguồn năng lượng sạch của tương lai, sớm muộn sẽ thay thế nguồn năng lượng dầu khí truyền thống. Do đó, tương lai sẽ là cuộc cạnh tranh giữa những nước lớn trong công cuộc làm chủ lĩnh vực khai thác băng cháy. Trung Quốc cũng cho rằng, nước nào làm chủ được công nghệ và kỹ thuật khai thác, sớm sản xuất thương mại được băng cháy sẽ là nước có được lợi thế trong cục diện năng lượng trong tương lai[20]. Với tiềm năng có trữ lượng băng cháy ở ngoài khơi lớn, thêm vào đó là những thành tựu bước đầu như lập kỷ lục về sản lượng khai thác khí tự nhiên từ băng cháy cũng như sản lượng khí khai thác được trong một ngày, Trung Quốc hiện nay đang tự tin là quốc gia dẫn đầu thế giới về lĩnh vực khai thác nguồn năng lượng tương lai này. Thực tế này cũng củng cố thêm quyết tâm của chính quyền Trung Quốc trong việc đạt được mục tiêu đến năm 2030 khai thác thương mại từ băng cháy trên Biển Đông.
Quyết tâm này nằm trong tổng thể chính sách trở thành “cường quốc biển”, đồng thời là một phần trong thực thi và triển khai chính sách Biển Đông của Trung Quốc. Do đó, Trung Quốc chắc chắn sẽ không bao giờ từ bỏ việc tìm kiếm, thăm dò và từng bước khai thác băng cháy trên Biển Đông.
Nếu thuận lợi, đến năm 2030 Trung Quốc đạt được mục tiêu sản xuất thương mại băng cháy ngoài khơi, khi đó Trung Quốc sẽ dành lợi thế, làm chủ được nguồn năng lượng khổng lồ và thay đổi cán cân nhập khẩu năng lượng đến 70% hiện nay. Xuất phát từ thực tế tìm kiếm thăm dò và thực nghiệm hiện nay, trong tương lai diễn tiến khai thác băng cháy của Trung Quốc sẽ bắt đầu từ những mỏ băng cháy ở phía bắc Biển Đông và lấn dần sang các mỏ ở phía vùng biển Đài Loan, Trung Sa, Hoàng Sa rồi sau đó trong tương lai dài, không loại trừ tham vọng tiến sâu tới cả các điểm cực của cái mà Trung Quốc vẫn gọi là “đường lưỡi bò”. Khi đó, việc khai thác băng cháy của Trung Quốc ắt sẽ làm bùng lên tranh chấp ở khu vực phía nam Biển Đông bởi các quốc gia ven biển sẽ đều kiên quyết bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền ở Biển Đông của mình, kiên quyết phản đối các hành động ngang ngược và phi lý của Trung Quốc ở Biển Đông trong đó có cả kịch bản hoạt động khai thác băng cháy ở phía nam Biển Đông của Trung Quốc.
Kết luận
Với việc phát hiện ra một trữ lượng lớn băng cháy ở Biển Đông – nguồn năng lượng có thể đáp ứng gần 150 năm nhu cầu năng lượng của Trung Quốc, nhiều năm trở lại đây, nước này đã không ngừng thúc đẩy các hoạt động tìm kiếm, thăm dò và tiến tới khai thác thử nghiệm băng cháy trên Biển Đông. Tuy nhiên, cho tới hiện tại, Trung Quốc mới chỉ tiến hành thành công hai đợt khai thác thử nghiệm băng cháy ở khu vực Shenhu nằm ở phía đông bắc Biển Đông với tổng hơn 1 triệu m3 khí tự nhiên thu được từ hai đợt thử nghiệm này. Với kết quả trên, Trung Quốc tự tin cho rằng mình là quốc gia dẫn đầu thế giới trong lĩnh vực khai thác băng cháy và có đủ khả năng để đạt được mục tiêu sản xuất thương mại băng cháy vào năm 2030. Mặc dù vậy, phải khẳng định rằng, xét ở bối cảnh hiện tại, dù Trung Quốc đã làm chủ được nhiều công nghệ tiến tiến, nghiên cứu chế tạo thành công các thiết bị phục vụ công tác khai thác băng cháy, tuy nhiên, với chi phí kinh tế quá cao, đi kèm với đó là những rủi ro rất lớn về môi trường mà Trung Quốc chưa tìm được cách xử lý triệt để là những thách thức rất lớn cản trở triển vọng khai thác băng cháy trên Biển Đông trong tương lai gần của Trung Quốc. Song, với quyết tâm chính trị rất lớn trong việc “kiểm soát và làm chủ Biển Đông”, khai thác băng cháy sẽ được chính quyền Trung Quốc sử dụng như một công cụ để khẳng định cái gọi là “chủ quyền không thể chối cãi của Trung Quốc trên Biển Đông”. Khi đó, hoạt động khai thác băng cháy trong khu vực biển không thuộc chủ quyền, quyền của quyền của Trung Quốc trong tương lai chắc chắn sẽ tiếp tục là căn nguyên khiến tình hình Biển Đông thêm phức tạp và rối ren.
Theo trang tin DW của Đức, Nhật Bản đang xây dựng liên minh các nước trên thế giới nhằm chống lại chính sách bành trướng hiếu chiến của Trung Quốc ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.
Nguồn tin cho biết chính phủ Nhật Bản đã đề nghị Đức triển khai một tàu chiến tới Đông Á trong năm tới khi Tokyo tìm cách đẩy mạnh sự ủng hộ của quốc tế đối với tầm nhìn của nước này về một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương rộng mở và tự do.
Nhật Bản hy vọng Đức sẽ triển khai một tàu tham gia tập trận chung với các đơn vị thuộc Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản trong năm 2021. Ảnh chụp một tàu khu trục nhỏ của Đức tại cảng Wilhelmshaven ở bang Lower Saxony.
Trong cuộc hội đàm trực tuyến hôm 15/12 với người đồng cấp Đức Annegret Kramp-Karrenbauer, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Kishi Nobuo bày tỏ hy vọng Đức sẽ triển khai một tàu tham gia các cuộc tập trận chung với các đơn vị thuộc Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản trong năm 2021.
Đáng chú ý, ông Kishi Nobuo gợi ý rằng nỗ lực của cộng đồng quốc tế nhằm đảm bảo quyền qua lại của tàu thuyền ở Biển Đông sẽ được hỗ trợ nếu tàu chiến của Đức đi vào vùng biển mà Bắc Kinh đã chiếm giữ trong những năm gần đây, bất chấp tuyên bố chủ quyền đối với các rạn san hô, quần đảo và vùng biển của các nước xung quanh.
Ban đầu, Trung Quốc khẳng định sẽ không triển khai quân tới các quần đảo, song Bắc Kinh đã tiến hành cải tạo quy mô lớn trên một số đảo lớn với các ụ tên lửa và đường băng được xây dựng cho máy bay chiến đấu.
Nhật Bản đặc biệt quan tâm đến việc giữ các vùng biển ở Biển Đông không nằm trong sự kiểm soát trực tiếp của Bắc Kinh vì phần lớn hàng hóa nhập khẩu của Nhật Bản, bao gồm cả nguồn cung cấp năng lượng quan trọng từ Trung Đông, phải đi qua khu vực này.
Theo ông Akitoshi Miyashita, Giáo sư quan hệ quốc tế tại Đại học Quốc tế Tokyo, lời đề nghị của Nhật Bản tới Đức là một phần của chiến dịch lớn hơn nhằm xây dựng một liên minh chống lại tham vọng lãnh thổ của Trung Quốc.
Ông nói: “Nhật Bản đang cố gắng để càng nhiều nước phương Tây có cùng chí hướng cử các đơn vị quân sự đến Đông Á càng tốt để gửi tín hiệu tới Trung Quốc rằng các nước nhất trí tìm kiếm một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở”.
Tuy nhiên, ông Miyashita không cho rằng Đức sẽ tham gia vào bất kỳ hành động cụ thể nào, song nhận định sự hiện diện của tàu chiến Đức ở Đông Á sẽ gửi một thông điệp rõ ràng tới Bắc Kinh.
Trước đó, Tokyo đã thông báo Nhật Bản, Pháp và Mỹ sẽ thực hiện các cuộc diễn tập quân sự chung lần đầu tiên vào tháng 5/2021, trong khi tàu sân bay HMS Queen Elizabeth của Anh cũng sẽ đến khu vực với một lực lượng đặc nhiệm đi cùng để tập trận.
Ngày 17/12, ba lực lượng Hải quân, Thủy quân lục chiến và Tuần duyên Mỹ công bố chiến lược biển mới tập trung vào việc kiềm chế Trung Quốc.
Chiến lược biển mới yêu cầu các quân chủng phải sát cánh cùng nhau ngay lúc này để chuẩn bị cho một cuộc chiến công nghệ cao với Trung Quốc. Bên cạnh đó, ba lực lượng chủ chốt này cần một chiến lược và các công cụ phù hợp để chống lại sự cạnh tranh hàng ngày, cái được gọi là vùng xám, mà Trung Quốc hiện đang tiến hành.
Chiến lược biển mới của Mỹ cáo buộc Trung Quốc đã có những hành động ngông cuồng, gây căng thẳng trên Biển Đông. Cụ thể là: 1-tấn công mạng quân sự và dân sự; 2- triển khai lực lượng bổ trợ hải quân giả trang thành tàu dân sự; 3- quân sự hóa các đảo và bãi đá tranh chấp ở Biển Đông; 4-xây dựng năng lực tác chiến, chiến lược, vũ trụ, không gian mạng, điện tử và tâm lý chiến; 5-gây sức ép về kinh tế đối với các nước nhỏ để xây dựng cơ sở hạ tầng hậu cần ở nước ngoài và đặt cơ sở hạ tầng tại các vị trí hàng hải chiến lược.
Nhằm đạt được mục tiêu lâu dài đó, Bắc Kinh đã triển khai Hạm đội tổng hợp lớn nhất thế giới. Đây là một lực lượng khổng lồ gồm khoảng 700 tàu chiến, tàu tuần duyên và tàu dân quân giả dạng tàu đánh cá. Những con tàu này phối hợp hoạt động để chiếm các vùng biển tranh chấp, gây xung đột với tàu của các nước đối thủ và can thiệp vào các cuộc tuần tra của Hải quân Mỹ.
Washington cảnh cáo Bắc Kinh, rằng các hành dộng nêu trên đã diễn ra trong nhiều năm, lặp đi lặp lại nhiều lần như một sự thách đố các quốc gia liên quan trên Biển Đông. Tới đây các quân chủng Hải quân, Thủy quân lục chiến và tuần duyên Mỹ sẽ có những biện pháp kiên quyết và cứng rắn hơn để ngăn chặn những hành động gây hấn của Trung Quốc.
Washington khẳng định một cách mạnh mẽ: Các hành động gây hấn của Trung Quốc đã và đang phá hoại trật tự quốc tế dựa trên nền tảng vững chắc của luật pháp. Nước này ỷ thế năng lực và khả năng quân sự ngày càng tăng nên ngày càng hung hăng, với những hành động tồi tệ, ở mức đáng báo động.
Đối với Mỹ, Trung Quốc đã thực hiện chiến lược và cách tiếp cận theo chủ nghĩa xét lại, nhằm vào trung tâm sức mạnh hàng hải của Mỹ. Bắc Kinh tìm mọi cách làm xói mòn quản trị hàng hải quốc tế, ngăn cản quyền tiếp cận các trung tâm hậu cần truyền thống, ngăn cản quyền tự do trên biển, ngăn cản sự tham gia của Mỹ trong các tranh chấp khu vực, hòng thay thế Mỹ, trở thành đối tác ưu tiên của các nước trong khu vực.
Các nhà chiến lược có một thuật ngữ để nói về cái gọi là “sức mạnh” của Trung Quốc đang ở đâu đó trên hòa bình nhưng dưới chiến tranh: “vùng xám”. Và khi các hoạt động hải quân Trung Quốc diễn ra trong vùng xám thì đòi hỏi một phản ứng tương tự của hải quân các nước cũng phải trong vùng xám, có nghĩa là, cạnh tranh trong những không gian chồng lấn, mờ ảo.
Cuộc cạnh tranh trong không gian “chồng lấn, mờ ảo” đó chính là nhiệm vụ của Tuần duyên Mỹ. Lực lượng ven biển với các tàu vũ trang hạng nhẹ, sức bền cao và chuyên thực thi nhiệm vụ bảo đảm pháp luật.
Việc tích hợp chức năng thi pháp luật, bảo vệ nghề cá, an toàn hàng hải và an ninh hàng hải của tuần duyên với năng lực của hải quân và thủy quân lục chiến sẽ mở rộng các lựa chọn cho quân đội Mỹ.
Việc Mỹ công bố chiến lược biển mới lần này thêm một minh chứng cho chính sách của Washington ở Đông Nam Á. Chính sách đó ưu tiên số một cho tự do hàng hải vì điều đó liên quan đến lợi ích cốt lõi Mỹ. Trong trường hợp Bắc Kinh khống chế hoàn toàn Biển Đông, thì 1/4 khối lượng hàng hóa chuyển qua eo biển Malacca đi đến các cảng Thái Bình Dương của Mỹ sẽ bị Trung Quốc kiểm soát.
Mỹ chỉ có một con đường duy nhất là: Phải kiên quyết chống lại và giải quyết những mâu thuẫn này bằng các phương tiện quân sự, ngăn chặn tham vọng bá quyền, độc chiếm Biển Đông của Trung Quốc.
Con đường duy nhất ấy đặt lên vai các ông chủ Nhà trắng một sứ mệnh nặng nề và không thể thay đổi. Tổng thống nào của nước Mỹ, đại diện cho đảng Dân chủ, hay Cộng hòa, dù khôn khéo, mềm mỏng đến đâu cũng phải làm như thế. Vì lợi ích dân tộc là trên hết.
