Autor-Archiv:East Sea

Deutschland warnt: KI-Wettrüsten bereits im Gange

Nhanh hơn, thông minh hơn, hiệu quả hơn: Thế giới đang bước vào kỷ nguyên chiến tranh mới, trong đó trí tuệ nhân tạo đóng vai trò trung tâm. Nhưng nếu không được kiểm soát đầy đủ, AI có thể trở thành một mối đe dọa.

„Máy bay không người lái Kamikaze“ – một ý tưởng ác mộng đối với nhiều người

Một cuộc chạy đua vũ trang cho trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang diễn ra sôi nổi. Đó là lời cảnh báo thẳng thừng của Ngoại trưởng Liên bang Heiko Maas. Ông nói trong bộ phim tài liệu mới của DW „Các cuộc chiến trong tương lai – và Cách ngăn chặn chúng“.

Một thực tế đang là trung tâm của cuộc đấu tranh giành quyền thống trị thế giới. Amandeep Singh Gill, cựu chủ tịch nhóm chuyên gia LHQ về các hệ thống vũ khí tự động giải thích: “Đây là một cuộc chạy đua xuyên suốt cả lĩnh vực quân sự và dân sự.

Các cường quốc có liên quan

Một báo cáo gần đây của Ủy ban An ninh Hoa Kỳ về Trí tuệ Nhân tạo cũng cho thấy chủ đề này quan trọng như thế nào đối với các chính phủ trên thế giới. Nó nói về một „mô hình chiến tranh mới“, trong đó „các thuật toán cạnh tranh với các thuật toán“. Các khoản đầu tư ồ ạt được kêu gọi „để luôn đổi mới hơn so với các đối thủ tiềm năng“.

Chinas jüngster Fünfjahresplan stellt KI in den Mittelpunkt von Forschung und Entwicklung, während die Volksbefreiungsarmee sich für eine Zukunft der, wie sie selbst sagt, „intelligenzbasierten Kriegsführung“ rüstet.

Und Russlands Präsident Wladimir Putin sagte bereits 2017: „Wer immer in diesem Bereich die Oberhand hat, wird zum Herrscher der Welt werden.“ Doch es sind nicht nur die Großmächte, die mitmischen. Weiter unten in der Hackordnung der Macht ist diese neue Ära eine im Kampf erprobte Realität.

Wendepunkt Berg-Karabach

Ende 2020, während die Welt von der Corona-Pandemie weitgehend vereinnahmt war, weiteten sich die schwelenden Spannungen zwischen Aserbaidschan und Armenien zu einem Krieg aus.

Es sah aus wie ein regionaler Konflikt aus dem Lehrbuch: Die beiden Länder kämpften um die Region Berg-Karabach. Aber für diejenigen, die aufmerksam waren, war dies ein Wendepunkt in der Kriegsführung.

Ein armenischer Soldat im Oktober 2020 inmitten von Ruinen in Berg-Karabach

„Der wirklich wichtige Aspekt bei dem Konflikt in Berg-Karabach war meines Erachtens der Einsatz von „Loitering Munition“, sogenannten ‚Kamikaze-Drohnen'“, erläutert Ulrike Franke, Expertin für Drohnenkriegsführung am „European Council on Foreign Relations“.

Bomben, die am Himmel kreisen

Fortgeschrittene Modelle von Loitering Munition sind in einem hohen Maß zu Autonomie fähig. Nach dem Start fliegen sie zu einem definierten Gebiet, wo sie herumkreisen und nach Zielen – typischerweise Luftverteidigungssysteme – Ausschau halten.

Sobald sie ein Ziel entdeckt haben, fliegen sie in dieses hinein und zerstören es beim Aufprall mit einer an Bord befindlichen Sprengladung. Daher auch der Spitzname „Kamikaze-Drohnen“.

„Diese Waffen wurden auch schon vorher auf die ein oder andere Weise eingesetzt, aber dieses Mal erreichte es eine andere Dimension“, erklärt Franke. „Es wurde sichtbar, wie schwierig es ist, gegen diese Systeme anzukommen.“

Untersuchungen des „Center for Strategic and International Studies“ in Washington, D.C. haben ergeben, dass Aserbaidschans Loitering Munition deutlich überlegen war – mit über 200 Einheiten in vier hochentwickelten israelischen Designs. Armenien verfügte dagegen nur über ein einziges einheimisches Modell.

Sogenannte „Loitering Munition“ mit einem hohen Maß an Autonomie ist bereits im Einsatz

Andere Militärs haben das aufmerksam beobachtet. „Seit dem Berg-Karabach-Konflikt gab es ein vermehrtes Interesse an diesen Waffensystemen“, so Franke. „Wir stellen fest, dass mehr Streitkräfte auf der ganzen Welt Loitering Munition erwerben oder erwerben wollen.“

Blitzkriege durch Drohnenschwärme?

Dies ist nur der Anfang. In Zukunft werden KI-gesteuerte Technologien als Schwärme in den militärischen Einsatz kommen – viele Drohnen agieren dann gemeinsam als tödliches Ganzes.

„Man könnte auf diese Weise zum Beispiel ein Luftverteidigungssystem ausschalten. Durch die schiere Menge und Masse der Drohnen wäre das System überwältigt“, sagt Martijn Rasser von der Denkfabrik „Center for a New American Security“. Deshalb ist es für ihn nicht überraschend, „dass eine Menge Länder daran interessiert sind“.

Große Zahlen miteinander interagierender Drohnen lassen militärische Zusammenstöße vorstellbar werden, die so schnell und komplex sind, dass Menschen ihnen nicht folgen können. Das heizt die Dynamik des Wettrüstens weiter an.

Wie Ulrike Franke glaubt, „könnte es sein, dass einige Drohnen ein gewisses Maß an Autonomie annehmen müssen, zumindest in der Defensive. Denn Menschen wären nicht in der Lage, mit autonomen Angriffen so schnell umzugehen.“

Der Geschwindigkeitsfaktor ist kritisch und könnte sogar zu Kriegen führen, die gefühlt aus dem Nichts ausbrechen und bei denen autonome Systeme in einer Eskalationsspirale aufeinander reagieren. „In der Fachwelt reden wir von ‚Blitzkriegen'“, so Franke, „ein versehentlicher militärischer Konflikt, den man nicht gewollt hat.“

„Killerroboter stoppen“

Bonnie Docherty will eine solche Zukunft verhindern. Die Dozentin der Harvard Law School steckt hinter der „Campaign to Stop Killer Robots“ („Kampagne gegen Killerroboter“). Dabei handelt es sich um eine Allianz von Nichtregierungsorganisationen (NGOs), die ein internationales Abkommen über das Verbot tödlicher autonomer Waffen fordert.

„Der Vertrag sollte dazu verpflichten, eine sinnvolle menschliche Kontrolle über die Ausübung von Gewalt aufrechtzuerhalten“, so Docherty im Gespräch mit der DW. „Er sollte alle autonom operierenden, Ziele auswählenden und auf diese Ziele feuernden Waffen abdecken, deren Entscheidungsfindung auf den Eingaben von Sensoren basiert statt von Menschen.“

Der Fokus der Kampagne liegt auf der „Konvention über bestimmte konventionelle Waffen“ der Vereinten Nationen (UN). Das 1983 in Kraft getretene Übereinkommen soll Waffen kontrollieren, die „unnötiges oder nicht zu rechtfertigendes Leid“ verursachen. Das Thema autonome Waffen stand bei Gesprächen der Mitgliedsstaaten in Genf in den letzten Jahren immer wieder auf der Tagesordnung.

Doch es geht nur langsam voran. Der Prozess hat eine Reihe von „Leitprinzipien“ hervorgebracht, die unter anderem besagen, dass autonome Waffen den Menschenrechten unterliegen und dass der Mensch die letzte Verantwortung für ihren Einsatz trägt. Aber das kann lediglich die Grundlage für weitere Diskussionen bilden.

Docherty befürchtet, dass der konsensorientierte Genfer Prozess ins Stocken gerät und von denjenigen ausgebremst wird, die kein Interesse daran haben, autonome Waffensysteme stärker zu reglementieren.

„Russland hat sich bislang besonders vehement gewehrt“, sagt die Juristin und Waffenexpertin. Aber auch „einige der anderen Staaten, die autonome Waffensysteme entwickeln, wie Israel, die USA, Großbritannien und andere, unterstützen ein neues Abkommen sicherlich nicht“.

Zeit für ein Umdenken?

Docherty fordert einen neuen Ansatz, falls die nächste Runde der Genfer Gespräche, die noch in diesem Jahr stattfinden soll, keine Fortschritte bringt. Ihre Idee ist „ein unabhängiger Prozess, der von Staaten geleitet wird, die dieses Thema wirklich ernst nehmen und bereit sind, starke Regulierungsstandards zu entwickeln“.

Außenminister Maas im DW-Interview

Doch viele stehen dieser Idee skeptisch gegenüber. Bundesaußenminister Maas ist ein lautstarker Befürworter eines Verbots tödlicher autonomer Waffensysteme, die „Campaign to Stop Killer Robots“ unterstützt er jedoch nicht.

„Sie wird ja von uns nicht inhaltlich abgelehnt“, beteuert Maas im DW-Interview. Aber Deutschland wolle, dass auch gerade die militärisch potenten Staaten miteinbezogen würden, die in der Lage seien, autonome Waffensysteme zu entwickeln und zum Einsatz zu bringen.

Dennoch muss laut Maas ein Vertrag das Ziel sein. „Genau wie wir das bei Nuklearwaffen über viele Jahrzehnte geschafft haben, müssen wir auch bei neuen Waffentechnologien zu internationalen Verträgen kommen“, sagt er. Darin solle zum Ausdruck kommen, „dass bestimmte Entwicklungen zwar technisch möglich, aber nicht verantwortbar, sondern international zu ächten sind.“

Was nun?

Doch ein Konsens ist bislang nicht in Sicht. Laut Franke sind das Beste, worauf die Welt hoffen kann, Normen darüber, wie die Technologien eingesetzt werden. „Man einigt sich zum Beispiel darauf, bestimmte Fähigkeiten nur defensiv einzusetzen oder nur gegen Maschinen statt gegen Menschen oder nur in bestimmten Kontexten“, führt sie aus.

Và thậm chí đó sẽ là một thách thức: „Để đồng ý và thực hiện điều đó đơn giản là khó hơn nhiều so với một số thỏa thuận kiểm soát vũ khí cũ.“ Nhưng trong khi các nhà ngoại giao rón rén xoay quanh những câu hỏi này, thì công nghệ vẫn tiến bộ.

Nguồn:

https://www.dw.com/de/deutschland-warnt-ki-wettr%C3%BCsten-bereits-im-gange/a-57782686

 

Loading

Views: 0

Urlaub, Einkauf, Essen gehen: Diese Bundesländer lockern ab heute

In Berlin kommt man jetzt auch ohne Testnachweis in die Geschäfte.
(Foto: imago images/Stefan Zeitz)

Mit sinkenden Inzidenzen fallen in vielen Bundesländern auch die Restriktionen. Mecklenburg-Vorpommern empfängt wieder Urlauber aus ganz Deutschland. Ohne Test kommen sie allerdings nicht ins Land. Ganz ohne Abstriche können die Menschen in Berlin shoppen oder essen gehen.

In mehreren Bundesländern fallen an diesem Freitag weitere Corona-Beschränkungen. Mecklenburg-Vorpommern lässt wieder auswärtige Urlauber ins Land. In Berlin entfällt für den Einzelhandel und die Außengastronomie die Pflicht, einen Negativtest vorzulegen. In der Hauptstadt und in Hamburg öffnet auch die Innengastronomie, allerdings ist ein negativer Corona-Test hier noch vorgeschrieben. Das bayerische Kabinett wird voraussichtlich heute weitere Lockerungen beschließen.

Die bundesweit zuletzt gesunkenen Infektionszahlen machen den Öffnungskurs möglich. Die bundesweite Sieben-Tage-Inzidenz lag am Donnerstag laut Robert-Koch-Institut bei 34,1 Neuinfektionen je 100.000 Einwohner. Der CDU-Spitzenkandidat für die Landtagswahl in Thüringen, Mario Voigt, fordert, ab einer Inzidenz von 20 alle Corona-Beschränkungen zu streichen. „Wir dürfen den Menschen in Deutschland nicht mit unnütz gewordenen Maßnahmen den Sommer vermiesen“, sagte Voigt in der „Bild“-Zeitung.

In Mecklenburg-Vorpommern können von Freitag an wieder auswärtige Touristen Urlaub machen. Voraussetzung ist zu Beginn die Vorlage eines aktuellen Corona-Negativtests. Urlauber, die in einer Ferienwohnung unterkommen sowie keine Restaurants oder Museen besuchen, brauchen keinen weiteren Test. Alle anderen müssen sich spätestens alle 72 Stunden neu testen lassen. Dabei sind auch begleitete Selbsttests erlaubt, die manche Hotels anbieten.

Seit dem 28. Mai dürfen Touristen aus dem eigenen Bundesland bereits wieder in Mecklenburg-Vorpommern übernachten. Der Neustart für auswärtige Gäste war ursprünglich für den 14. Juni geplant, wurde aber aufgrund der stark gesunkenen Corona-Infektionszahlen vorgezogen. Das nordöstliche Bundesland wies am Donnerstag nach RKI-Angaben mit 14,1 Neuinfektionen auf 100.000 Einwohner binnen sieben Tagen den niedrigsten Wert aller Bundesländer auf.

Bayern will heute Lockerungen beschließen

In Berlin werden zahlreiche Beschränkungen am Freitag deutlich gelockert. Drinnen dürfen sich nun sechs Menschen aus drei Haushalten treffen, draußen sind es zehn Menschen aus fünf Haushalten. Nicht gezählt werden dabei Kinder unter 14 Jahren. Einkaufen und die Nutzung der Außengastronomie sind nun ohne Corona-Test möglich. Auch die Innengastronomie öffnet, dort sind jedoch Tests vorgeschrieben.

Auch die Hamburger Restaurants und Kneipen dürfen von Freitag an wieder in Innenräumen Gäste bewirten. Besucher brauchen aber einen negativen Corona-Test und dürfen nur zu fünft an einem Tisch sitzen. Das Personal muss sich zweimal pro Woche testen lassen. Ab 23.00 Uhr müssen Gäste das Lokal verlassen oder sich in den Außenbereich begeben. Befindet sich die Gastwirtschaft im Schanzenviertel oder bestimmten Bereichen von St. Pauli, darf am Wochenende auch draußen kein Alkohol mehr ausgeschenkt werden.

In Bayern berät das dortige Kabinett am Freitag über weitere Lockerungen von Corona-Maßnahmen. Unter anderem soll es um Fragen gehen, wie mehr Normalität in Bereichen wie Kultur, Sport oder Gastronomie hergestellt werden kann. Es seien größere Öffnungsschritte denkbar, hieß es aus Regierungskreisen in München. Es gibt unter anderem Forderungen, nach der Außengastronomie auch die Innenräume von Restaurants zu öffnen. Auch Kontaktbeschränkungen könnten neu geregelt werden. Die bisherigen Corona-Regelungen, zuletzt aktualisiert am 25. Mai, laufen am 6. Juni aus.

ntv.de, ino/dpa

Quelle: https://www.n-tv.de/panorama/Diese-Bundeslaender-lockern-ab-heute-article22595740.html

Loading

Views: 0

China-Sanktionen ausgeweitet: Biden setzt weitere Firmen auf schwarze Liste

Bidens Regierung hat Trumps Sanktionsliste überarbeitet. (Foto: REUTERS)

Angesichts anhaltender politischer Spannungen mit China erweitert US-Präsident Joe Biden eine von Donald Trump angelegte Sanktionsliste für chinesische Unternehmen. Der Schwerpunkt liegt nun auf Firmen, deren Technologien für Menschenrechtsverletzungen genutzt werden sollen.

US-Präsident Joe Biden verschärft das Vorgehen gegen chinesische Firmen mit angeblichen Verbindungen zum chinesischen Militär. Er unterzeichnete am Donnerstag eine Verfügung, wonach Amerikanern der Handel mit Wertpapieren von zunächst 59 chinesischen Firmen ab dem 2. August verboten wird. Die chinesische Regierung protestierte bereits vor der Verkündung gegen die Pläne. Außenamtssprecher Wang Wenbin sagte, die USA ignorierten die Fakten, sollten „ihre Fehler korrigieren und aufhören, den Finanzmärkten und Interessen von Investoren zu schaden“.

Die Maßnahme baut auf einer Verfügung seines Amtsvorgängers Donald Trump vom November auf, in deren Folge mehr als 40 Firmen mit angeblichen Militär-Verbindungen auf die Schwarze Liste gesetzt wurden. Bidens Verfügung betrifft nun auch Firmen, denen die USA vorwerfen, mit Überwachungstechnologie zu Menschenrechtsverletzungen beizutragen.

Das Weiße Haus teilte mit, die Verfügung „erlaubt es den Vereinigten Staaten, gezielt und in einem bestimmten Umfang US-Investitionen in chinesische Unternehmen zu verbieten, die die Sicherheit oder die demokratischen Werte der Vereinigten Staaten und unserer Verbündeten untergraben“. Die Maßnahme stehe „im Einklang mit der Verpflichtung der Biden-Regierung, die zentralen nationalen Sicherheitsinteressen der USA und die demokratischen Werte zu schützen“. Die Liste werde bei Bedarf aktualisiert.

Trumps Handelskrieg dauert bis heute

Zuständig ist das Finanzministerium, nicht mehr – wie bei Trumps Verordnung – das Verteidigungsministerium. Viele der nun aufgelisteten Unternehmen waren bereits von der früheren Verfügung betroffen, darunter beispielsweise der Netzwerk-Ausrüster und Smartphone-Anbieter Huawei oder Chinas drittgrößte staatliche Ölgesellschaft CNOOC. Trumps Verfügung hatte sich aber als angreifbar erwiesen. Der chinesische Smartphone-Anbieter Xiaomi hatte vor einem Gericht in Washington erwirkt, von der Schwarzen Liste gestrichen zu werden. Xiaomi findet sich auch nicht auf der neuen Liste.

Der Republikaner Trump hatte vor drei Jahren einen Handelskrieg mit China aufgenommen, der mit gegenseitigen Strafzölle eskalierte und bis heute andauert. Seine Regierung ging auch gegen diverse chinesische Unternehmen vor. Der Demokrat Biden kündigte nach seinem Amtsantritt im Januar eine Überprüfung der China-Politik an, ließ aber schon wissen, dass auch er einen harten Kurs verfolgen wolle. Auf der Schwarzen Liste stehen auch die chinesische Telekomriesen China Mobile und China Unicom sowie Luft- und Raumfahrtunternehmen wie Avic und China Aerospace Science and Technology Corporation (CASC). Auch Hangzhou Hikvision, ein Hersteller von Videoüberwachungstechnologie, findet sich auf der Liste.

ntv.de, ino/dpa

Quelle: https://www.n-tv.de/politik/Biden-setzt-weitere-Firmen-auf-schwarze-Liste-article22595713.html

Loading

Views: 0

Faktencheck: Schröpft China Afrika mit seinen Krediten?

Zur Rolle Chinas als Investor und Geldgeber auf dem afrikanischen Kontinent kursieren viele Mythen und Geschichten. Wir haben die Wichtigsten geprüft.

Empfangskomitee: 2018 wurde Chinas Präsident Xi Jinping bei seinem Staatsbesuch von diesen Senegalesen freudig begrüßt

Eines ist unbestreitbar: Ohne Chinas Projekte, Investitionen und Kredite sähe Afrika heute an vielen Orten ganz anders aus. In fast allen Ländern Subsahara-Afrikas – einzige Ausnahme: eSwatini – ist die Volksrepublik mit ihren Staatskonzernen direkt involviert und finanziert große Infrastruktur-Vorhaben. Zu welchen Konditionen das passiert, darüber ranken sich einige Mythen.

Mythos 1: Verschafft sich China Zugriff auf Infrastruktur, wenn Schuldner nicht zahlen können?

Im März sah sich die kenianische Regierung zu einer Klarstellung genötigt: Selbst, wenn das Land den Kredit über umgerechnet 3,2 Milliarden US-Dollar nicht rechtzeitig würde zurückzahlen können, werde der wirtschaftlich sehr wichtige Hafen von Mombasa nicht an China fallen.

Mit dem Geld war die Bahnstrecke zwischen Mombasa und der Hauptstadt Nairobi gebaut worden. Aus unterschiedlichen Gründen werden jedoch weniger Güter auf die Schiene gesetzt als erwartet – und die geringeren Einnahmen gefährden den Rückzahlungsplan, erst recht seit Beginn der Corona-Pandemie.

In diesem Zusammenhang fällt immer wieder der Name Hambantota – ein mit chinesischen Krediten gebauter Frachthafen in Sri Lanka: Als die Regierung 2016 in Geldnöten war, verpachtete sie den Hafen für 99 Jahre an die China Merchants Group. Hambantota galt daraufhin als Präzedenzfall für eine chinesische Schuldenfalle – diese Darstellung ist inzwischen jedoch widerlegt.

„Alle mir bekannten wissenschaftlichen Untersuchungen kommen zu dem Schluss, dass es kein Beispiel für eine solche Schuldenfalle gibt, auch nicht in Sri Lanka“, sagt Cobus van Staden, der sich am Südafrikanischen Institut für Internationale Angelegenheiten (SAIIA) mit dem Verhältnis zwischen China und afrikanischen Staaten beschäftigt. „Es ist nicht so, dass China eingreift und jemandes Flughafen in Beschlag nimmt. Das passiert einfach nicht – weder in Afrika noch sonst irgendwo.“

In den 2000er-Jahren wurden einige Kredite mit Rohstoffen abgesichert, zum Beispiel mit angolanischem Öl. Zu einer Beschlagnahmung kam es nie. Rohstoffe spielten inzwischen als Absicherung jedoch keine Rolle mehr, sagt van Staden, auch weil China inzwischen mehr Rohstoffe aus anderen Erdteilen beziehe.

Mythos 1 ist falsch.

Mythos 2: Ist China unnachgiebiger als andere Geldgeber?

Derzeit stehen drei afrikanische Staaten infolge der Corona-bedingten Wirtschaftskrise in Umschuldungsverhandlungen mit dem Internationalen Währungsfonds: Sambia, Tschad und Äthiopien. In Sambia ist das Problem besonders dringend, weil das Land im November zahlungsunfähig wurde. Die Pleite war unabwendbar geworden, weil Zahlungen für Eurobonds in Höhe von drei Milliarden US-Dollar fällig wurden – und keine Einigung mit den Gläubigern zustande gekommen war. Die chinesische Entwicklungsbank CDB hingegen hatte Sambia kurz vorher noch einen Aufschub gewährt.

Die Eurobond-Seite sei viel häufiger das Problem, sagt Cobus van Staden. „Tatsächlich gibt es mehr Präzedenzfälle, in denen Eurobond-Geldgeber Regierungen verklagt haben, um staatliche Vermögenswerte einzufordern, als von chinesischer Seite“, sagt van Staden.

Kevin Acker von der China-Africa Research Initiative (CARI) der Washingtoner Johns-Hopkins-Universität sieht sogar gute Gründe für eine vergleichsweise milde Behandlung durch China: „Eine der wichtigsten Triebkräfte für chinesische Darlehen an afrikanische Länder ist, sich als Entwicklungspartner zu etablieren und politische Gefälligkeit aufzubauen. Diese Gefälligkeit schlägt sich darin nieder, China anzuerkennen und nicht Taiwan. Es geht auch darum, Chinas Initiativen auf multilateraler Ebene wie in der UN mitzutragen.“

Mythos 2 ist falsch.

Mythos 3: Müssen sich afrikanische Länder an Geheimklauseln mit China halten?

Im März veröffentlichten deutsche und US-amerikanische Forschende eine Studie über chinesische Darlehen mit dem Untertitel: „Ein seltener Einblick in 100 Kreditverträge mit ausländischen Regierungen.“ Unter anderem wird darin belegt, dass China in jüngerer Vergangenheit verstärkt auf Geheimklauseln bestanden hat – oder sogar darauf, die bloße Existenz des Deals abzustreiten.

„Der Grund, warum China auf Geheimhaltung besteht, liegt einfach darin, dass China Geheimhaltung gewöhnt ist“, sagt Cobus van Staden. „Es ist kein Land, das besonders offen mit solchen Dingen umgeht, oder in dessen System Transparenz verankert ist.“ Der sogenannte Paris Club, die gemeinsame Umschuldungs-Plattform westlicher Staaten, verpflichte sich zu Transparenz – einige bilaterale Verträge mit dessen Mitgliedern seien jedoch ebenfalls sehr intransparent, findet der Experte.

Experten fordern afrikanische Staatschefs auf, für mehr Transparenz zu sorgen

Afrikanische Länder könnten jedoch einfach die Spielregeln ändern, indem sie sich selbst Transparenz bei Kreditverträgen auferlegen, schlägt Cobus van Staden vor. Kevin Acker sieht es ähnlich: „Wenn diese Geheimklauseln existieren, sind sie nur so mächtig, wie das nationale Recht sie werden lässt. Wenn die Gesetze eines Landes die Offenlegung der Einigungen vorschreiben, bricht die Veröffentlichung nicht die Klausel selbst.“ Als Positivbeispiel nennt er Kamerun, das eine exzellente Datenbank all seiner Kreditverträge mit China habe.

Mythos 3 ist teilweise korrekt.

Mythos 4: Hat COVID-19 arme afrikanische Länder noch tiefer in die Abhängigkeit von China getrieben?

Chinas Wirtschaft ist bereits nach der ersten Corona-Welle vor einem Jahr wieder rasch zum Regelbetrieb übergegangen, während andere Länder wesentlich länger darum bemüht waren oder noch sind, Infektionen einzudämmen. Das hat Chinas Außenhandel, auch auf afrikanischen Märkten, einen gewissen Vorteil verschafft – allerdings leitet sich daraus noch keine weitere Kredit-Abhängigkeit ab. Im Gegenteil: Bereits 2019, also vor Corona, gewährte die Volksrepublik in Afrika laut CARI-Daten nur noch 36 neue Darlehen und damit deutlich weniger als in den Vorjahren.

„Die Zeiten, in denen China in risikoreichen Staaten mit geringen Einkommen Großprojekte einfach finanziert hat, sind langsam vorbei – und gerade ist so etwas ganz sicher ausgesetzt“, sagt Kevin Acker. Auch für die Banken der Volksrepublik werde es zum Problem, wenn Staaten ihre Kredite nicht zurückzahlen könnten.

„Das heißt nicht unbedingt, dass China das Feld räumt – der Staat bleibt weiter ein wichtiger Gläubiger“, sagt Cobus van Staden. „Aber andere Akteure aus China stürzen sich ins Getümmel, Geschäftsbanken, Privatinvestoren und andere Gruppen.“

Unabhängig von neuen Krediten bleibt jedoch eine Abhängigkeit bestehen: Alte Darlehen werden fällig – und die von COVID-19 geschwächten Volkswirtschaften dürften in einigen Fällen, genau wie Sambia, auf das Wohlwollen des Gläubigers China angewiesen sein.

Mythos 4 ist teilweise korrekt.

Quelle:

https://www.dw.com/de/afrika-china-kredite-faktencheck/a-57750273

Loading

Views: 0

Một số hoạt động bảo vệ biển đảo miền Bắc dưới triều Nguyễn: thời kỳ 1802 – 1885

Vị thế biển đảo miền Bắc trong con mắt vua Nguyễn
Triều Nguyễn không chọn miền Bắc là nơi đóng đô, nhưng miền Bắc là nơi đóng đô của rất nhiều triều đại phong kiến nước ta trước kia. Biển đảo miền Bắc không phải làm phên giậu trực tiếp bảo vệ kinh thành Huế, nhưng không vì thế mà nó mất đi ý nghĩa về vị thế quan trọng quốc phòng dưới triều Nguyễn.

Là một nước nông nghiệp, nhưng ý thức về biển đã có từ rất sớm trong con người Việt. Rất nhiều nền văn hóa cổ đã được phát hiện và chứng minh rằng con người Việt biết đến biển từ rất sớm như các nền văn hóa Quỳnh Văn, Bàu Tró, Sa Huỳnh… Trong một bài viết, tác giả Nguyễn Văn Kim có viết „từ khởi nguyên, biển đã là môi trường sống, là bộ phận hợp thành, góp phần tạo dựng, định diện bản sắc văn hóa và tư duy của người Việt”([1]). Trong cuốn Biển với người Việt cổ, các tác giả nhấn mạnh về vai trò của biển đối với người Việt chúng ta rằng: „Biển giữ vai trò rất quan trọng từ thời kỳ đã qua đến thời hiện tại đối với sự tồn tại và phát triển của dân tộc ta„([2]).Điều đó càng cho thấy người Việt chúng ta rất quan tâm đến biển đảo. Biển đảo là nơi cung cấp bao nguồn lợi cho con người, các loại thực phẩm tôm, cá, mực và các loại hải sản khác. Đồng thời, trong quá trình phát triển đi lên biển đảo còn là một con đường giao thông quan trọng cho các nước trên thế giới giao lưu với nhau thông qua con đường thương nghiệp trên biển. Hơn thế nữa, biển đảo cũng chính là nơi án ngự con đường biên giới quốc gia trên biển, nên ý nghĩa lại càng được đề cao trong quá trình bảo vệ xây dựng đất nước, vương triều. Triều Nguyễn cũng không nằm ngoài ngoại lệ đó, những vị vua đầu triều Nguyễn rất quan tâm tới biển đảo cả nước nói chung và biển đảo miền Bắc nói riêng. Ở trong từng thời kỳ trị vị của mình, những người đứng đầu triều Nguyễn đều có cách ứng xử hợp lý với biển và luôn xem trọng  biển đảo “thời Gia Long – Minh Mạng đã xây dựng cơ cấu tổ chức và hoạt động của các cơ quan tuần kiểm (tuần tra kiểm soát), dọc bờ biển và ngoài khơi, các đội Hoàng Sa, Trường Sa, Bắc Hải… được nhà nước giao nhiệm vụ khai thác quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa ở giữa biển Đông thuộc lãnh thổ Việt Nam”([3]). Biển đảo miền Bắc có những giao lưu sớm với bên ngoài, hơn nữa biển đảo miền Bắc là một vị thế rất quan trọng, một trong những nơi có vịnh, cảng thuộc vào loại quan trọng nhất nước ta. “Trên lãnh thổ của Tổ quốc ta, ở hai khu vực Đông Bắc và Tây Nam có hai vịnh biển giữ vị thế địa – kinh tế, địa – chiến lược hết sức quan trọng. Nếu như vịnh Bắc Bộ sớm có nhiều mối quan hệ gắn bó mật thiết với diễn tiến lịch sử, văn hóa, kinh tế của các quốc gia khu vực Đông Bắc Á”([4]). Các vị vua đầu triều Nguyễn luôn đề cao, ý thức về những vùng đất xa xôi của đất nước. Biển đảo là một phần tất yếu trong đó “Minh Mệnh đã tăng cường xác lập chủ quyền Việt Nam ở các hải đảo, vùng biển và miền biên giới xa xôi”([5]). Biển đảo miền Bắc là nơi án ngữ con đường biên giới trên biển với thế lực phong kiến phương Bắc, nên ý nghĩa của nó lại càng được xem trọng trong bảo vệ vương triều Nguyễn. Đồng thời, lúc này với những thay đổi của thế giới, các nước tư bản phương Tây đang tìm kiếm thị trường và thuộc địa đối với các nước phương Đông trong đó có Việt Nam

Hoạt động bảo vệ biển đảo miền Bắc là bảo vệ vững chắc một phần lãnh thổ của cả nước. Các vị vua đầu triều Nguyễn ý thức rất cao về bảo vệ vẹn toàn lãnh thổ. Biển đảo lại là nơi rất được chú ý, với ý thức về biển đảo rất rõ ràng và đúng đắn của các vị vua đầu triều Nguyễn.

Tuần tra kiểm soát biển đảo

Tuần tra kiểm soát biển đảo là một hoạt động được tiến hành thường xuyên dưới triều Nguyễn. Triều Nguyễn đã đưa ra nhiều biện pháp, chính sách và tiến hành những hoạt động tuần phòng, kiểm soát trên biển đảo cả nước nói chung và vùng biển miền Bắc nói riêng, vua Minh Mệnh năm thứ 18 [1837] Dụ bộ Binh rằng“Bờ biển nước ta rất dài, việc tuần phòng biển rất là quan trọng”([6]).

Từ khi vua Gia Long lên ngôi, ông đã cho tổ chức việc tuần tra, nhằm giúp tăng cường phòng chống hải tặc, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ trên biển đảo. Trong cuốn Việt Nam sử lược, khi nhận xét về việc tuần tra biển đảo của vua Gia Long, tác giả Trần Trọng Kim viết: “Nước Việt Nam ta có nhiều bể cần phải giữ gìn, bởi vậy vua Thế tổ lưu tâm về việc chỉnh đốn binh quyền”([7]) và tác giả viết tiếp “Nhà vua lại làm ra một thứ thuyền lớn ngoài bọc đồng, để đi lại tuần phòng ở miền bể”([8]). Tuần tra kiểm soát biển đảo là một hoạt động rất quan trọng, biển đảo là cửa ngõ duy nhất ở thời kỳ này mà có thể giao lưu với các nước phương Tây. Và đồng thời đây cũng là cửa ngõ cần phải quan tâm chốt giữ chống lại các mối đe dọa từ biển vào. Dưới thời các vua Gia Long và Minh Mệnh, chủ quyền biển đảo là việc được hai vua hết sức coi trọng không riêng gì biển đảo miền Trung mà biển đảo miền Bắc cũng được triều Nguyễn cho thấy sự quan tâm đúng mức. “Vua Gia Long và Minh Mạng đã nhận thức rất rõ về vị thế của biển và mối lo ngại hải tặc tấn công, nên ngoài việc bố phòng cẩn mật tại bờ biển thì công tác tuần tra và kiểm soát vùng biển được các vua Nguyễn cũng ban hành nhiều chính sách cụ thể. Tuần tra là hoạt động quan trọng trong việc bảo vệ, thực thi chủ quyền vùng biển. Cái lợi của tuần tra mặt biển được vua Minh Mạng chỉ rõ đi tuần phòng ven biển một là để thao luyện cách lái thuyền cho quen thuộc dòng nước, hai là để tập đánh dưới nước, biết rõ đường biển, khiến cho bọn giặc biển nghe tin không dám gây sự. Đó là một việc được ba điều lợi. Một trong những cái lợi trực tiếp của tuần tra chính là bảo vệ an toàn việc vận chuyển sản vật và vật liệu ở các địa phương về kinh đô bằng đường biển”([9]). Nhằm tăng cường hiệu quả cho công tác tuần phòng thì phải am hiểu về vùng biển đảo bao gồm cả sức gió, con nước và những chỗ nông cạn của vùng biển… nhằm trang bị những kiến thức tốt nhất cho những người làm công tác tuần phòng biển đảo. Vua Gia Long đã “lệnh cho Bộ Công biên tập cuốn “Hải trình tập nghiệm sách” trên cơ sở tra tập các sách. Nội dung bao gồm bốn mục là “Tóm tắt về mưa gió”, “Những điều kiêng kỵ khi chạy tàu thuyền”, “những điều kiêng kỵ khi đóng tàu thuyền”, và Tập nghiệm những việc đã qua, tập trung những tai nạn tàu thuyền lại và lệnh cho các nơi ven biển vẽ bản đồ của biển trong vùng hải phận của mình, cùng phát cho thủy quân và những người có liên quan học tập”([10]). Ngoài ra, triều Nguyễn cho đo đạc các cửa bể ven biển cũng như tìm hiểu hết những chỗ nào có đá ngầm, bãi cát ngầm… Triều Nguyễn còn cho vẽ bản đồ để cho việc tàu thuyền qua lại tránh va phải, dễ dàng cho việc đi lại. “Vậy truyền chỉ cho các quan địa phương ra lệnh cho các viên coi đồn cửa bể trong hạt, bắt đầu từ năm nay phàm những cửa biển sở tại, rộng, hẹp, nông sâu thế nào phải xem xét đo đạc cho tường tận hơn những cửa ven biển gần bờ, nếu có đống đá, ghềnh đá, bãi cát nông, bãi cát ngầm, mà thuyền bè cần phải tránh, đều phải chua rõ là cách với bờ bao nhiêu trượng, thước; nếu cách bờ xa, khó xem xét đo đạc, cũng phải ước lược xem xa gần mấy dặm, đi bộ mấy giờ mấy khắc thì vào đến bờ, và ở chỗ ấy trông lên núi trên bờ xem hình nó lớn hay nhỏ, hình giống cái gì, nhất nhất phải biên kê hết cả ra, để cho dễ nhận. Hằng năm cứ vào khoảng tháng 6 tháng 7 tiếp giáp nhau, sở tại gửi bản biên kê đó đến Bộ Công để lục giao cho thuỷ quân và các thành trấn lưu chiểu. Việc đó cốt để cho sự đi biển được thuận lợi; nếu làm sai thì những viên đóng giữ các đồn cửa bể tức thì bị chiểu luật nặng trị tội. Rồi lại chuẩn cho Bộ Công tư đi các địa phương chiếu theo hải phận trong hạt, vẽ thành bản đồ nộp bộ để căn cứ xét dùng”([11]).

Bản đồ Việt Nam thời Nguyễn vẽ khoảng năm 1838, đã vẽ Hoàng Sa, Vạn lý Trường Sa thuộc lãnh thổ Việt Nam, phía ngoài các đảo ven bờ miền Trung Việt Nam

Các vua đầu Nguyễn không quên nhiệm vụ tuần phòng biển đảo và luôn đề cao xem trọng việc này. Minh Mệnh vị vua thứ hai của triều Nguyễn, ông rất quan tâm đến việc bảo vệ an ninh lãnh thổ biển đảo, ông đã tổ chức nhiều đội tuần tra kiểm soát nhằm bảo vệ an ninh biển đảo. Đây cũng là việc làm bảo đảm an toàn cho các thuyền buôn yên tâm đi lại trên biển. Việc làm này nhằm phát triển hàng hải trên biển “21 năm trị vì của vua Minh Mệnh cũng có thể coi là đỉnh cao của nền hàng hải thuyền buồm và công cuộc xây dựng hải quân thời cổ đại Việt Nam. Ông ra sức đẩy mạnh sự nghiệp hàng hải của chính phủ Việt Nam, khuyến khích đóng các loại tàu thuyền bền chắc, xây dựng thủy quân vững mạnh, hết sức quan tâm nền an ninh cõi biển và phòng thủ biển. Ông đã ban bố các quy chế như “tuần dương chương trình”, “tuần thuyền quy thức”, v.v… nhằm mục đích chống cướp biển, trạm dương và giữ gìn an ninh cho các loại tàu thuyền hoạt động ven biển”([12]).

Biển đảo miền Bắc tuy không phải trực tiếp làm cửa chắn cho kinh đô Huế, song đây cũng là vùng biển đảo hết sức quan trọng. Ở đây bao gồm rất nhiều đầu mối giao thông cùng với ý nghĩa chính trị của nó không kém so với biển đảo ở những nơi khác trong nước. Hơn nữa, ở đây có địa hình tương đối phức tạp, hiểm trở với hàng trăm đảo lớn nhỏ khác nhau nên việc kiểm soát không phải là một vấn đề đơn giản “sự phân bố các đảo ở biển Việt Nam không đều, ven bờ vịnh Bắc Bộ có số lượng hơn 2.300 đảo với diện tích khoảng 800km2, ven bờ miền Trung có khoảng 250 đảo, với diện tích khoảng 170km2, ven bờ biển Nam Bộ có số lượng hơn 200 đảo với diện tích 679km2”([13]). Để cho thấy được tầm quan trọng không kém của biển đảo miền Bắc, vua triều Nguyễn luôn chỉ dụ ngoài những quan sở tại miền Bắc thực hiện tuần phòng, bảo vệ biển đảo phải hết mình ra thì còn chỉ thị cho những biền binh nơi khác phải thường xuyên đến Bắc Thành để đồn trú. Năm Minh Mệnh thứ 4 [1823] “Sai hơn 270 biền binh cơ Ngũ thủy của Thủy quân ngồi 42 chiếc thuyền hiệu Ô Lê, theo chưởng cơ Nguyễn Văn Hạnh đi Bắc Thành thay nhau đồn trú”([14]). Hơn nữa biển đảo miền Bắc là cửa ngăn các thế lực bành trướng và quấy rối từ phương Bắc, nên việc tuần phòng, bảo vệ lại càng không được lơ là. Năm Minh Mệnh thứ 10 [1829], ban Dụ rằng: “Từ Quảng Trị trở ra Bắc, từ Quảng Nam trở vào Nam, đều nhanh chóng phái 3, 4 thuyền binh, theo hạt đi tuần xét. Mỗi khi gặp thuyền dị dạng nước Thanh, hoặc trong thuyền hiện có súng ống, khí giới cho đến đồ vật hàng năm bị cướp bóc, và tình hình đáng ngờ, nguyên do phức tạp, thì lập tức giải về thành trấn ấy. Một mặt tâu lên, một mặt xét rõ, xử tội nặng thêm bực, tâu lên”([15]). Ngoài ra trong Dụ còn chỉ rõ rằng, những người làm việc tuần tra thì phải nghiêm minh, không được viện cớ mà hạch sách, quấy rối  thuyền buôn “Những thuyền binh được phái đi, cũng nên hết lòng dạy bảo nghiêm ngặt, không được nhân việc mượn cớ quấy rối thuyền buôn. Khi việc bị phát giác, thì quan địa phương ấy cũng khó lòng chối được lỗi nặng ấy”([16]). Bên cạnh đó, những người làm tuần tra lỡ có tai nạn như gió bão đánh chìm tàu thuyền thì họ cũng được triều đình quan tâm cấp tiền tuất và một số đặc ân cho gia đình của những người bị nạn “Định lệ cấp tuất cho quan và binh lính  bị nạn bão. Phàm người bị bão không kể còn mất, cai đội được cấp tiền 30 quan,  phó đội 20 quan, đội trưởng 15 quan, binh lính 10 quan, đều cấp cho gia đình”([17]). Đây là một việc làm rất cần thiết vừa làm bớt đi những đau buồn cho người thân của quan quân, vừa là để triều đình ghi nhớ công ơn của họ đóng góp cũng vừa là để khích lệ những người tiếp tục công việc bảo vệ đất nước gắng sức. Năm Minh Mệnh thứ 11 [1830], ban Dụ rằng “Các địa phương bờ biển từ Quảng Bình trở ra Bắc, từ nay về sau hàng năm từ tháng 3 bắt đầu, đến tháng 7 thì thôi, hai lần liệu phái thuyền binh tới những hạt nơi có các đảo mà thuyền giặc có thể neo đậu được, kiểm soát hết thảy. Nếu có thuyền dị dạng của người Thanh ngầm đậu, tình trạng đáng ngờ, thì lập tức bắt giải về quan địa phương ấy để tra xét tâu lên”([18]). Việc tuần tra kiểm soát biển đảo cả nước nói chung và miền Bắc nói riêng dưới triều Nguyễn thường giao cho quân đội chính quy, ở những địa phương gần biển thì lại cho quyền chủ động. Năm Minh Mệnh thứ 15 [1834], ban Dụ rằng: “Các Tổng đốc, Tuần phủ, Bố chánh, Án sát ở các địa phương ven biển, đều nên xét các đảo ở hải phận trong hạt hiện có dân cư, thì điều sức cho dân ở đấy đem thuyền đánh cá nhanh chóng sửa chữa, cho được nhanh nhẹn. Nơi dân số nhiều thì làm 3 chiếc, dân số ít thì làm 2 chiếc. Mỗi chiếc có thể ngồi được trên, dưới 20 người. Về phí tổn sửa chữa hết bao nhiêu, thì Nhà nước cấp tiền. Lại liệu cấp cho giáo dài, súng trường, thuốc đạn, giao cho dân nơi ấy nhận lĩnh, để dùng đi tuần thám. Khi gặp giặc biển, thì một mặt cùng nhau chống đánh, một mặt chạy báo, cho khỏi bị chậm trễ, không kịp việc”([19]). Do đặc thù vùng biển rộng nên việc quan sát bằng mắt thường không thể nhìn xa và chính xác được vì vậy để trang bị cho việc tuần phòng được hiệu quả và thuận lợi hơn, các thuyền binh tuần tiễn đều được cấp kính thiên lý. Năm Minh Mệnh thứ 10 [1829], ban Chỉ dụ rằng: “vùng biển mông mênh, chỉ có kính thiên lý có thể trông xa được, vậy cho trích ra 3 chiếc, giao cho một tên thị vệ, do đường trạm chạy từ Nghệ An trở ra Bắc, chuyển tới các thuyền binh ấy chia cấp, để phòng khi nhìn xem tình hình giặc biển, khi việc xong lại đem về nộp”([20]).

Tuần phòng nhằm giúp cho việc trừ bọn cướp biển và những thế lực chống đối khác, tạo điều kiện cho việc giao thương đi lại trên biển của thương lái và người dân cũng như việc quan binh được thuận lợi hơn. Ngoài những tháng quy định phải đi tuần tiễu định kỳ thì triều Nguyễn còn cho tổ chức tuần tra vào những tháng trong năm mà việc đi lại của thương lái cũng như người dân nhiều hơn, nhằm ngăn chặn được nạn cướp biển diễn ra. Năm Minh Mệnh thứ 16 [1835], ban Dụ rằng: “cho từ nay về sau, mỗi khi mùa hè đến kỳ vận tải, thì do đề đốc Thừa Thiên liệu đem thuyền binh thuộc phủ và đôn đốc biền binh ở đồn biển cùng ra biển, căn cứ theo hải phận qua lại tuần thám bảo vệ. Nếu kỳ nào đoàn thuyền đi vận tải nhiều, thì cho tư bộ trích thêm thuyền binh, cùng đi do thám”([21]). Công việc tuần tra kiểm soát  biển đảo trước hết là để giữ vững biên giới quốc gia, khẳng định được vị thế của mình. Hơn nữa kiểm soát biển đảo đem lại sự an tâm cho người dân để họ có thể ra khơi đánh cá, buôn bán, tạo sự an ninh ổn định thu hút thương lái các nước đến với nước ta.

Bản đồ Việt Nam trong cuốn Từ điển La tinh – Việt Nam của giám mục Jean Louis Taberd xuất bản năm 1838 vẽ một phần của Paracel hay Cát Vàng (Paracel seu Cát Vàng) vào khu vực quần đảo Hoàng Sa hiện nay

Triều Nguyễn đã tổ chức tuần tra biển đảo không chỉ dựa vào sức mạnh của quân đội triều đình, mà triều Nguyễn còn biết huy động sức mạnh từ nhân dân, Minh Mệnh năm thứ 16 [1835], Dụ rằng: “các tỉnh có hải phận, đều đóng 2, 3 chiếc thuyền nhanh nhẹ và sai nhân dân các đảo sửa chữa thuyền đánh cá, liệu cấp khí giới để đi tuần thám”, “các quan địa phương ở ven biển liệu trích lính ở tỉnh, chia ngồi vào thuyền nhanh ra biển đi tuần thám và thông sức cho nhân dân sở tại hết lòng đề phòng do thám. Nếu gặp thuyền giặc, thì lập tức hợp sức đánh dẹp”([22]). Những vị vua đầu triều Nguyễn đã tổ chức, kết hợp được việc tuần thám giữa quân đội và nhân dân. Điều này, không những mang lại hiệu quả cao mà ngoài ra còn giúp giáo dục cho nhân dân thấy được tầm quan trọng của biển đảo đối với cuộc sống con người Việt như thế nào. Hơn nữa giáo dục cho họ thấy ý nghĩa địa chiến lược vùng biển đảo đối với an ninh quốc gia. Từ sự nhận thức đó mọi người sẽ cùng nhau ra khơi và cùng với triều đình kiểm soát biển đảo của mình.

Minh Mệnh là ông vua có ý thức rất rõ ràng về tầm quan trọng của biển đảo và ông đã cho tổ chức tuần phòng biển đảo tương đối hiệu quả. Luôn luôn đốc thúc việc tuần tra vùng biển đảo miền Bắc vì đây thường xuyên có cướp biển và các thế lực nổi lên làm thiệt hại không nhỏ cho triều đình cũng như người dân. Minh Mệnh năm thứ 7 [1826] “Vua sai bắt thêm 70 chiếc thuyền và 200 thủy thủ ở Hoài Đức và Quảng Yên theo quan quân chia phái đi tuần phòng mặt biển”([23]). Nhằm tránh sự nhầm lẫn trong việc nhận dạng địch và ta trong quá trình tuần phòng, bên cạnh trang bị kính thiên lý để nhìn xa hơn. Việc phát hiện mục tiêu vào ban đêm được triều Nguyễn quy định đặt lòng đèn các màu khác nhau cho các thuyền tuần thám và thuyền buôn, thuyền ngư dân, để từ đó dễ dàng nhận ra những tàu địch, đồng thời quy định việc khi phát hiện thuyền địch vào ban đêm thì phát tín hiệu để tổ chức vây bắt “lòng đèn ở thuyền ô đều viết to 2 chữ tên đồn biển, ban đêm treo lên làm hiệu. Ở hải phận đồn biển nào trong khi du tuần gặp giặc biển, hoặc quả là thuyền dị dạng, cần phải vây bắt, thì bắn 3 tiếng đại bác, ban đêm thì đốt 5 chiếc pháo thăng thiên làm hiệu. Thuyền ô liền tiến lên chặn bắt, thuyền nhanh nhẹ lập theo sự thuận tiện, tới báo cho quan địa phương làm bằng. Một mặt phái binh đuổi bắt, một mặt chuyển báo cho các đồn biển giáp giới điều lập tức khẩn cấp hội lại cùng đánh”([24]). Ở những vùng đảo hẻo lánh nơi ít người qua lại nhưng lại xung yếu thì triều Nguyễn vẫn tổ chức kiểm soát để vừa bảo vệ được chủ quyền biển đảo vừa là để làm căn cứ thuận tiện cho việc tiễu trừ giặc cướp và các lực lượng chống đối. Minh Mệnh năm thứ 17 [1836], tỉnh thần Quảng Yên tâu nói “Châu Vân Đồn trong tỉnh hạt thuộc phủ nha Hải Ninh kiêm lý, dân châu ấy dẫu chỉ có 2 xã, mà ở hẻo lánh trên hải đảo, giáp giới biển Trung Quốc, cách xa phủ lỵ hàng 2 ngày đường. Nay thổ lại mục có khuyết thì nên coi một loạt như các châu huyện khác trong thuộc hạt, không nên điều bổ, mà tên châu cũng không nên bỏ. Xin đặt là tổng Vân Hải, châu Vân Đồn, đặt 1 Cai tổng, khiến cho có sự thống thuộc chặt chẽ”([25]). Vua chuẩn y lời tâu.

Với việc chú trọng biển đảo cả nước nói chung và biển đảo miền Bắc nói riêng nên việc tuần phòng biển đảo ở những vua đầu triều Nguyễn luôn được tiến hành. Ngay khi năm đầu tiên lên ngôi vua, Thiệu Trị đã cho ban Dụ về công tác tuần tra biển đảo “một khoản đi tuần biển, trước đã Dụ cho tấn thủ các sở phía nam, phía bắc và các tỉnh phái cho thuyền binh qua lại tuần thám rồi”([26]). Những năm tiếp theo, dưới sự trị vì của mình, vua Thiệu Trị đều rất chú ý và quan tâm đến công tác tuần phòng vùng biển đảo. Thiệu Trị năm thứ hai [1842], nhà vua ban Dụ rằng “truyền chỉ cho từ Thừa Thiên đến Bình Thuận, và phía Bắc đến tỉnh Quảng Yên, cũng theo chương trình đó, nghiêm sức, cho các tấn thủ trong hạt, đều phái thuyền binh đi tuần biển, chiếu theo hải phận, làm việc cho đúng đắn, không được nói suông theo lối cũ, đợi đến thời tiết mưa lụt đều sẽ rút về”([27]). Những chính sách đưa ra cho việc tuần tra kiểm soát của các vị vua triều Nguyễn không chỉ là riêng cho một vùng biển đảo riêng lẻ nào cả, mà đó chính là chính sách cho tất cả vùng biển đảo nước ta, điều đó khẳng định rằng ở vùng biển đảo trong cả nước triều Nguyễn đều rất xem trọng như nhau. Biển đảo miền Bắc ở vị thế xa xôi so với kinh đô nên công tác tuần phòng lại càng được chú ý. Vì rằng kẻ thù sẽ lợi dụng sự xa cách của triều đình với vùng biển đảo này để tổ chức những hoạt động quấy phá và đánh cướp nhưng với công tác tuần tra kiểm soát của mình, triều Nguyễn đã hạn chế thấp nhất những thiệt hại xảy ra và kiểm soát tốt vùng biển đảo của mình. Các vua nối tiếp đều chú ý quan tâm đúng mức việc tuần tra kiểm soát vùng biển đảo, luôn xem đây là một bộ phận không thể tách rời khỏi lãnh thổ Việt.

Tự Đức là vị vua thứ tư lên nối ngôi của triều Nguyễn, ông cũng không nằm ngoài ngoại lệ đó. Với việc quan tâm đến vùng biển đảo cả nước nói chung và biển đảo miền Bắc nói riêng của cha ông trước để lại. Trước là để tạo sự bình an cho biển đảo, đưa lại sự giao thương thuận tiện, sau là khẳng định địa giới của mình hay nói đúng hơn là khẳng định chủ quyền biển đảo của mình. Ngay khi vừa mới lên ngôi năm đầu tiên [1848] vua Tự Đức đã ban Dụ về việc tuần phòng vùng biển đảo “nay khí trời quang tạnh, đường biển thuận tiện, chính là thời tiết thuyền buôn qua lại. Nên phái thuyền binh đi tuần thám, cho nghiêm vùng biển. Vậy cho phái 1 viên quản vệ quân thần cơ, 2 viên suất đội bộ binh, 80 tên biền binh, 2 viên biên suất đội thủy sư, 80 tên biền binh, 25 tên pháo thủ quân thần cơ, chia ngồi vào một chiếc thuyền Điền dương, 2 chiếc thuyền ô, chạy từ Thừa Thiên về đến phía nam đến Bình Thuận. Lại phái một viên quản vệ, một viên suất đội, 55 tên biền binh thủy sư, 2 viên suất đội, 55 tên biền binh của bộ binh, 18 tên pháo thủ quân thần cơ, chia vào ngồi 2 chiếc thuyền Thanh hải, một chiếc thuyền ô, chạy từ Thừa Thiên về phía bắc đến Quảng Yên. Tất cả đều nên sửa sang thuyền binh, nhận lĩnh khí giới, thuốc đạn, ống phun lửa, dụng cụ chiến đấu và kính thiên lý, đầy đủ. Cho đến tuần đầu tháng 2, từ cửa biển Thuận An nhân thuận gió, ra khơi. Phàm tất cả công việc tuần tra như thoi dệt, cốt môn cho giặc biển yên lặng”([28]). Ngay cả khi bị thực dân Pháp chiếm các tỉnh miền Nam, quan quân triều đình phải lo đối phó với thực dân Pháp thì triều Nguyễn vẫn chú ý đến công tác tuần thám kiểm soát vùng biển đảo, năm Tự Đức thứ 24 [1871], vua bảo rằng: “Hai hạt Hải Dương, Quảng Yên, vùng cửa biển sâu rộng, đường song tàu bè đi lại như mắc cửi, việc phòng giữ là rất sung yếu. Đã từng chuẩn cho lập đồn đặt súng, để cho nơi cửa ngõ của hai hạt ấy được nghiêm mật”([29])

Do đặc thù biển đảo xa xôi cùng với sự nguy hiểm khôn lường của người làm công tác tuần khám nên các vua luôn chú ý và quan tâm nhằm động viên kịp thời những người làm công tác tuần khám. Việc làm này sẽ tạo sự hưng phấn và chuyên tâm làm tốt công việc, Minh Mệnh năm thứ 17 [1836], ban Chỉ rằng: “các khoản bàn trong tập tâu, là do từ ý kiến muốn cho tuần phòng chu đáo. Nhưng theo lời bàn thì ngày đêm luôn luôn đi lại như dệt cửi trên mặt biển xông pha sóng gió, thật là đòi hỏi người ta làm điều rất khó, lòng trẫm thực là không nỡ. Nhưng bờ biển là nơi quan trọng, không thể không chú ý”([30]). Với việc hiểu những khó khăn mà người làm việc tuần thám, nhằm để động viên họ các vua Nguyễn đã cấp thêm lương bổng cho quan quân làm công tác tuần thám vùng biển đảo: “Những quan binh được phái đi đều được thưởng cho nửa tháng tiền lương. Còn như dự chi tiền lương lĩnh tiếp, đều cho theo lệ trước mà làm”([31]). Bên cạnh việc thưởng và rất quan tâm đến những người đi tuần thám thì triều Nguyễn còn thực hiện việc phạt rất phân minh nếu ai không làm tròn trách nhiệm của mình thì sẽ bị phạt đích đáng “nếu tuần thám bất lực, đến nỗi giặc biển lại được nhân sơ hở lén lút nổi lên thì phép nước rất nghiêm, dứt khoát không rộng tha được. Lại truyền Chỉ cho các địa phương từ Thừa Thiên trở về nam đến Bình Thuận, trở về phía bắc đến Quảng Yên, cũng chiếu theo chương trình, nghiêm sức cho các tấn thủ thuộc hạt và thuyền binh phái đi tuần biển, chiếu theo hải phận đi tuần thám. Không được nói suông cho xong việc, kẻo can lỗi không nhỏ”([32]).

Triều Nguyễn không còn tồn tại với thể chế chính trị ngày nay nữa, nhưng những bài học, những kinh nghiệm quý mà triều Nguyễn để lại thì còn tồn tại mãi. Hoạt động bảo vệ biển đảo miền Bắc nói riêng và hoạt động bảo vệ cả nước nói chung dưới triều Nguyễn là một bài học lớn cả những thành công cũng như thất bại mà chúng ta cần phải nghiên cứu thêm, rút ra những kinh nghiệm quý cho việc bảo vệ đất nước ngày nay.

ĐOÀN ANH THÁI 

 

[1] Nguyễn Văn Kim (2011), “Từ huyền thoại về biển đến cơ tầng văn hóa biển nhận thức về biển, đảo trong nghiên cứu lịch sử văn hóa dân tộc”, NCLS, (9), Tr. 3.
[2] Viện Đông Nam Á (1996), Biển với người Việt cổ, Nxb Văn hóa – Thông tin, Tr. 3.
[3] Viện Đông Nam Á (1996), Biển với người Việt cổ,  Sđd, Tr. 34.
[4] Nguyễn Văn Kim (2009), “Tính hệ thống và quy mô của Vân Đồn nhận thức về vai trò và vị thế của một thương cảng”, NCLS,(9), Tr. 3.
[5] Nguyễn Minh Tường (2007), “Vua Minh Mạng với tư tưởng củng cố nền thống nhất quốc gia”, Xưa nay, (286), Tr. 15.
[6] Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 5, bản dịch của viện sử học, tái bản lần thứ nhất, Nxb Giáo dục, Tr. 37.
[7] Trần Trọng Kim (2006), Việt Nam sử lược, Nxb Thuận Hóa, Huế, Tr. 440.
[8] Trần Trọng Kim (2006), Việt Nam sử lược, Sđd. Tr. 440.
[9] Nguyễn Phương Chi, Trần Hưu Hạnh (2011), “Chính sách bảo vệ vùng biển Đông Bắc Việt Nam của vua Gia Long và Minh Mạng”, NCLS, (9), Tr. 42 – 43.
[10] Nguyễn Phương Chi, Trần Hưu Hạnh (2011), “Chính sách bảo vệ vùng biển Đông Bắc Việt Nam của vua Gia Long và Minh Mạng”, Sđd, Tr. 42 – 43.
[11] Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 3, bản dịch của viện sử học, tái bản lần thứ nhất, Nxb Giáo dục, Tr. 165.
[12] Vu Hướng Đông (2008), “Ý thức về biển của vua Minh Mạng”,  Xưa nay, (317), Tr. 55.
[13] Tìm hiểu về biển, đảo Việt Nam (2009), Nxb Quân đội nhân dân, Tr. 61.
[14] Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 2, bản dịch của viện sử học, tái bản lần thứ nhất, Nxb Giáo dục, Tr. 298.
[15] Nội các triều Nguyễn (2004), Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ, Tập 5, Trần Huy Hàn – Nguyễn Thế Đạt dịch, Nxb Thuận Hóa, Huế, Tr. 425.
[16] Nội các triều Nguyễn (2004), Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ, Tập 5,  Sđd, Tr. 425.
[17] Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 1, bản dịch của viện sử học, tái bản lần thứ nhất, Nxb Giáo dục, Tr. 912.
[18] Nội các triều Nguyễn (2004), Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ, Tập 5, Trần Huy Hàn – Nguyễn Thế Đạt dịch, Nxb Thuận Hóa, Huế, Tr. 426.
[19] Nội các triều Nguyễn (2004), Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ, Tập 5, Sđd, Tr. 426.
[20] Nội các triều Nguyễn (2004), Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ, Tập 5, Sđd, Tr. 425.
[21] Nội các triều Nguyễn (2004), Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ, Tập 5, Sđd, Tr. 427.
[22] Nội các triều Nguyễn (2004), Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ, Tập 5, Sđd. Tr. 427.
[23] Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 2, bản dịch của viện sử học, tái bản lần thứ nhất, Nxb Giáo dục, Tr. 494.
[24] Nội các triều Nguyễn (2004), Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ, Tập 5, Trần Huy Hàn – Nguyễn Thế Đạt dịch, Nxb Thuận Hóa, Huế, Tr. 428.
[25] Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 4, bản dịch của viện sử học, tái bản lần thứ nhất,  Nxb Giáo dục, Tr. 1065.
[26] Nội các triều Nguyễn (2004), Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ, Tập 5, Trần Huy Hàn – Nguyễn Thế Đạt dịch, Nxb Thuận Hóa, Huế, Tr. 435.
[27] Nội các triều Nguyễn (2004), Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ, Tập 5, Sđd, Tr. 436.
[28] Nội các triều Nguyễn (2004), Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ, Tập 5, Sđd, Tr. 437- 438.
[29] Quốc sử quán triều Nguyễn (2007), Đại Nam thực lục, Tập 7, bản dịch của viện sử học, tái bản lần thứ nhất, Nxb Giáo dục, Tr. 1307.
[30] Nội các triều Nguyễn (2004), Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ, Tập 5, Trần Huy Hàn – Nguyễn Thế Đạt dịch, Nxb Thuận Hóa, Huế, Tr. 429.
[31] Nội các triều Nguyễn (2004), Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ, Tập 5, Sđd, Tr. 436.
[32] Nội các triều Nguyễn (2004), Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ, Tập 5, Sđd, Tr. 438.

 

Loading

Views: 0

Các chuỗi đảo và chiến lược quốc phòng tại Châu Á

Tại sao các đảo và quần đảo vẫn hết sức quan trọng trong chiến lược quốc phòng ở Châu Á ngày nay? Các chuỗi đảo ở phía Tây Thái Bình Dương là đặc điểm địa lý hàng hải đóng vai trò hết sức quan trọng về mặt chiến lược vốn thay đổi theo thời gian. Các cường quốc khác nhau đã diễn giải, và lại tái diễn giải và tái định nghĩa lại giá trị của các chuỗi đảo này, về vai trò mà chúng có thể có trong tổng thể chiến lược quốc phòng quốc gia.

Các chiến lược gia Trung Quốc tiêu biểu như Đô đốc Lưu Hoa Thanh đã dành nhiều sự chú ý vào các chuỗi đảo Tây Thái Bình Dương từ giữa những năm 1980, nghiên cứu xem các chuỗi đảo này có thể giúp ích gì cho chiến lược hải dương của Trung Quốc. Tuy nhiên từ trước đó, các chiến lược gia từ Đức, Nhật Bản cho tới Mỹ cũng đã cố gắng cân nhắc và suy nghĩ tới vị thế địa chính trị của các chuỗi đảo trong cả thời bình lẫn thời chiến.

Nước Đức có lẽ là quốc gia đầu phân tích các giá trị chiến lược của các hòn đảo Thái Bình Dương. Giành được quần đảo Miriana và Carolina từ Tây Ban Nha sau chiến tranh Mỹ-Tây Ban Nha năm 1898. Theo thiếu tướng Karl Ernst Haushofer, “Vòng cung đảo gần bờ” mà ông đặt trong khu vực Thái Bình Dương-Ấn Độ Dương sẽ đóng vai trò như một “tấm màn bảo vệ” (protective veil) che chắn cho các cường quốc lục địa như Ấn Độ hay Trung Quốc.

Tới lượt Nhật Bản, vốn đã trở thành một cường quốc hải dương vào giai đoạn bước sang thế kỷ 20, đã có thể đánh bại hải quân Trung Quốc và chiếm giữ Đài Loan vào năm 1895. Sức mạnh hải quân gia tăng khiến Tokyo tập trung tìm hiểu giá trị chiến lược mà các đảo và quần đảo ở phía Tây Thái Bình Dương mang lại. Một lực lượng viễn chinh Nhật Bản trong Thế chiến thứ nhất đã giành quyền kiểm soát một số đảo trong quần đảo Micronesia từ tay Đế quốc Đức. Các đảo này không chỉ là những viên đá đầu tiên trong chiến lược hướng nam của Nhật lúc đó, tập trung vào khai thác tài nguyên kinh tế và khoáng sản của Đông Nam Á, mà còn đóng vai trò như một vùng đệm chiến lược. Kiểm soát quần đảo Micronesia (bao gồm các đảo Mariana, Marshall và Caroline bao gồm Palau) sẽ tạo nên một bức “hàng rào” ngăn chặn khả năng Mỹ có thể sử dụng các căn cứ của mình tại Guam hay Philippines để đe doạ Nhật Bản trong tương lai.

Lo lắng của Nhật Bản lặp lại chính lo lắng của Mỹ rằng Nhật Bản sẽ cố gắng kiểm soát một phần chuỗi đảo, vốn là một trong những nguyên nhân dẫn tới chiến tranh Mỹ-Tây Ban Nha. Vào những năm 1910-11, các chiến lược gia quân sự Mỹ nghi ngờ rằng một ngày nào đó Nhật Bản sẽ đe doạ đảo Guam và quần đảo Philippines. Thiếu tá Earl Hancock “Pete” Ellis thuộc lực lượng thuỷ quân lục chiến, một trong những chiến lược gia chiến tranh đổ bộ đầu tiên, đã chú ý tới các đảo do Nhật Bản chiếm hữu vào thời điểm đó và cho rằng đó là những “tiền đồn” cần thiết giúp Tokyo phong toả toàn bộ các tuyến đường biển qua Thái Bình Dương trên một khoảng cách trải dài 2.300 dặm. Qua đó, Ellis cho rằng hải quân Mỹ nên chiếm giữ các nhóm đảo này và thiết lập “các căn cứ tiền phương giúp duy trì hoạt động tác chiến xa hơn ở khu vực”. Ellis đặc biệt lưu tâm đến việc chiếm giữ đảo Guam.

Trong suốt chiến tranh Thái Bình Dương, như những gì mà Ellis đã tiên đoán, hải quân Mỹ đã phải cố gắng giữ vững những cụm đảo mà mình đã chiếm hữu và đồng thời xâm nhập vào các chuỗi đảo mà Nhật Bản đang kiểm soát. Đô đốc Earnest King tin rằng kiểm soát được Đài Loan “giúp Mỹ khép nút cổ chai khu vực Biển Đông trong suốt Thế chiến thứ hai, đe doạ các tuyến hàng hải quan trọng của Nhật Bản, cùng với đó là nguồn cung dầu mỏ và khoáng sản của Nhật”. Điều này đã phần nào định hình nên kết cục của cuộc chiến tranh liên đại dương này.

Chiến thắng trong chiến tranh Thái Bình Dương, các chiến lược gia của Mỹ bắt đầu phân tích giá trị chiến lược của các chuỗi đảo đặt trong bối cảnh Chiến tranh lạnh. Chính trong thời gian này các khái niệm chính thức có liên quan tới các “chuỗi đảo” được phát triển và định nghĩa một cách rõ ràng. Chiến lược của Washington xoay quanh nghiên cứu của Cơ quan Tham mưu hỗn hợp vào năm 1948 nhằm thiết lập một vành đai phòng thủ chạy từ quần đảo Aleutian, xuống Nhật Bản, qua Đài Loan và Philippines.

Tướng Douglas MacArthur đóng vai trò quan trọng trong việc định hình các đặc trưng địa chính trị quan trọng của các chuỗi đảo trong suốt thời kỳ đầu Chiến tranh lạnh. Ông cho rằng Mỹ cần phải thiết lập một “lực lượng tấn công” chạy dọc theo khu vực “đường chữ U” kéo dài từ quần đảo Aleutian, qua đảo Midway (hòn đảo đã từng nằm trong tay phát xít Nhật), qua sân bay quân sự Clark ở Philippines và đặc biệt là Okinawa”. MacArthur mô tả Đài Loan như một “tàu sân bay và căn cứ tàu ngầm không bao giờ chìm” nhằm phục vụ chiến lược tấn công của các lực lượng đồng minh tại Okinawa và Philippines.

Từ các chuỗi đảo chiến lược này, theo MacArthur, biên giới phía Tây của Mỹ đã được mở rộng ra khỏi bờ tây. Nước Mỹ đã có khả năng sử dụng sức mạnh không quân và hải quân để kiểm soát các cảng quan trọng của châu Á từ Vladivostok cho tới Singapore và ngăn chặn các hành động thù địch có thể lan rộng ra Thái Bình Dương.

Các chiến lược gia Trung Quốc thường tham khảo các quan điểm của Mỹ từ thế kỷ 20 để xây dựng nên chiến lược của riêng mình. Nhiều nguồn tham khảo Trung Quốc dẫn lại các tuyên bố từ thời Chiến tranh lạnh nói đến sự cần thiết phải thiết lập vành đai phòng thủ được đề xuất bởi MacArthur, Dean Acheson hay John Foster Dulles. Một học giả Trung Quốc khẳng định rằng Mỹ sáng tạo ra khái niệm chuỗi đảo chiến lược nhằm mục đích kiềm chế và ngăn chặn các nước xã hội chủ nghĩa khi đó là Liên Xô và Trung Quốc. Tư tưởng chiến lược của Trung Quốc hiện tại thì nhấn mạnh vào quan điểm của Mỹ thời kỳ đầu Chiến tranh lạnh. Các bài nghiên cứu quân sự của Trung Quốc cho rằng Mỹ thiết lập các chuỗi đảo nhằm mục tiêu hạn chế khả năng bành trướng sức mạnh hải quân cũng như khả năng tự do hoạt động của Trung Quốc khắp vùng phía Tây Thái Bình Dương. Điều này đe doạ trực tiếp tới an ninh hàng hải của Trung Quốc.

Bên cạnh đó, một số học giả Trung Quốc khác cho rằng các chuỗi đảo sẽ đóng vai trò là bàn đạp cho quân đội Mỹ thực hiện các chiến dịch quân sự tại những khu vực Trung Quốc đang đòi hỏi chủ quyền. Chuẩn đô đốc đã nghỉ hưu Zhang Zhaozhong nhận diện đảo Guam là một vị trí chiến lược để từ đó Mỹ có thể “ngay lập tức triển khai máy bay hoặc tàu ngầm với mục tiêu thiết lập trật tự trên chiến trường”.

Đối lập với các quan điểm trên, một số học giả Trung Quốc coi các chuỗi đảo là điểm mốc cho hoạt động tác chiến của quân đội Trung Quốc. Thông thường thì những ý kiến kiểu như vậy xuất hiện thường xuyên hơn ở các chiến lược gia hải quân. Đô đốc Lưu Hoa Thanh cho rằng trong tương lai gần, hầu hết các chiến dịch hải quân sẽ được tiến hành bên trong Chuỗi đảo thứ nhất, mà ông định nghĩa bao gồm Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, quần đảo Philippines và quần đảo Sunda lớn. Nhưng trong dài hạn, Lưu khẳng định rằng Trung Quốc phải chuẩn bị để tiến ra Chuỗi đảo thứ hai, bao gồm quần đảo Mariana, Guam và Palau. Truyền thông Trung Quốc thường xuyên nhấn mạnh quan điểm này. Đối với một số người, các chuỗi đảo đã trở thành cột mốc trong nỗ lực của hải quân Trung Quốc trở thành lực lượng hải quân biển xanh với khả năng triển khai sức mạnh ở cả thời bình và thời chiến.

Giá trị địa chính trị thực chất của các chuỗi đảo phía Tây Thái Bình Dương đã được thể hiện qua vô số các đánh giá chiến lược của nhiều cường quốc. Các loại vũ khí và người điều khiển, hỗ trợ đi kèm chỉ có thể phát huy năng lực tác chiến hiệu quả nếu được đặt tại các căn cứ phù hợp trên mặt đất. Từ các căn cứ như vậy, tác chiến sẽ hiệu quả, được duy trì tốt hơn với chi phí chấp nhận được. Tốc độ và cường độ của chiến tranh hiện đại đòi hỏi các lực lượng quân đội phải vượt qua được rào cản về khoảng cách (tyranny of distance). Triển khai các loại tài sản quân sự của quốc gia, hay ít nhất là duy trì sự hiện diện ở khu vực là một lựa chọn không thể thay thế. Cần phải lưu ý rằng, với một đại dương rộng lớn như Thái Bình Dương, chỉ có khoảng 20 hòn đảo có diện tích lớn hơn 10,000 cây số vuông. Ở phía nam Thái Bình Dương, tổng diện tích đất liền chỉ vào khoảng hơn 550,000 cây số vuông.

Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ hiện nay khiến cho giá trị chiến lược của các chuỗi đảo thay đổi nhanh chóng. Sự ra đời của các hệ thống vũ khí tầm xa hiện đại (như máy bay, tên lửa chống hạm, tên lửa đối đất, tàu ngầm tiến công thông thường) cũng như các hệ thống vũ khí phòng thủ (tên lửa phòng không tầm xa) đã thay đổi cục diện chiến lược. Các vũ khí mới này đã gia tăng một cách đáng kinh ngạc tầm bắn của các hệ thống phòng thủ bờ biển so với tàu chiến – một lợi thế mà Trung Quốc đang tận dụng có hệ thống.

Các hệ thống vũ khí mới này, đặt trong bối cảnh Trung Quốc ráo riết bồi đắp các đảo nhân tạo mới trên Biển Đông cho thấy rõ tầm quan trọng chiến lược của hệ thống chuỗi đảo dọc Tây Thái Bình Dương. Đây là một ví dụ chưa từng có trong lịch sử về việc một quốc gia cố gắng thay đổi thực tế địa lý bất lợi thành có lợi cho mình. Bắc Kinh đang thiết lập nên một chuỗi đảo mới nhằm “phủ đầu” các mối đe doạ tới chủ quyền của Trung Quốc. Có thể thấy rằng, các chiến lược gia Trung Quốc vẫn sẽ tiếp tục đặt các chuỗi đảo vào trọng tâm hoạch định của mình ở tương lai./.

Tiến sỹ Nguyễn Thế Phương

Loading

Views: 0

Ý kiến chuyên gia Đức về tình hình kinh tế Việt Nam

Kinh tế Việt Nam nửa đầu năm 2021 tiếp tục đà phục hồi tốt tốt. Chuyên gia kinh tế Đức Daniel Müller- phụ trách khu vực ASEAN của Hiệp hội doanh nghiệp Đức tại châu Á – Thái Bình Dương (OAV) có những chia sẻ về vấn đề này.

Chuyên gia kinh tế Đức Daniel Müller- phụ trách khu vực ASEAN của OAV

Thưa ông, ông đánh giá thế nào về tình hình kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm 2021 và triển vọng phát triển thời gian tới?

Tôi cho rằng sau sự suy giảm tăng trưởng năm 2020 xuống còn 2,9% do đại dịch COVID-19 (mức suy giảm tương đối thấp so với kinh tế toàn cầu), cho đến nay có thể thấy nền kinh tế Việt Nam đang phục hồi rất tích cực và năng động. Điều này được thể hiện rõ trong Quý 1/2021, đặc biệt là hoạt động ngoại thương, lĩnh vực vốn hết sức quan trọng đối với kinh tế Việt Nam. So với cùng kỳ năm 2020, giá trị hàng hóa xuất khẩu Quý 1/2021 đã tăng 22% và giá trị nhập khẩu tăng 26,3%. Trong 4 tháng đầu năm 2021, kim ngạch thương mại của Việt Nam đạt 206,5 tỷ USD, cao nhất trong vòng 10 năm qua, tăng 29,5% so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên xu hướng tăng trong Quý 1/2021 khó đạt mức độ tương tự Quý 1. Điều này trước hết là do làn sóng dịch COVID-19 hiện đang bùng phát trở lại tại Việt Nam mang đến những thách thức lớn cho quá trình phục hồi. Số lượng các trường hợp nhiễm bệnh mới gia tăng những ngày qua có thể dẫn đến việc mở cửa biên giới trở lại bị trì hoãn, điều này sẽ làm chậm sự phục hồi của ngành du lịch, gây tác động tiêu cực đến quá trình phát triển kinh tế nói chung. Ở thời điểm hiện tại, chưa rõ làn sóng bùng phát dịch do loại biến thể virus mới sẽ gây ra mức độ tác động thế nào tới Việt Nam, nhưng tôi cho rằng tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong năm 2021 có thể xấp xỉ mức trung bình những năm trước đại dịch.

Trong trung hạn, lĩnh vực công nghiệp vẫn tiếp tục là động lực tăng trưởng chính của nền kinh tế Việt Nam. Nếu tiếp tục mở rộng chính sách thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài và đẩy mạnh quá trình chuyển đổi số hóa nền kinh tế, Việt Nam có cơ hội tốt để tham gia nhiều hơn vào các chuỗi cung ứng quốc tế, ví dụ trong các ngành điện tử, máy tính và ô tô. Theo tôi, trong các ngành này, Việt Nam nên xây dựng một kế hoạch phát triển chiến lược, trong đó có sự kết nối tốt với các nhà đầu tư nước ngoài tiềm năng. Để đối phó với những thách thức dài hạn, chính phủ Việt Nam nên điều chỉnh mối quan hệ giữa nhà nước và các doanh nghiệp phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế hơn nữa. Thay vì phụ thuộc nhiều vào các tập đoàn kinh tế nhà nước, cơ chế thị trường nên đóng vai trò lớn hơn. Điều này là rất cần thiết, nhất là để đảm bảo cơ chế hợp tác đối tác công tư (PPP) đạt hiệu quả. Nếu không có hình thức hợp tác này, việc thực hiện nhiều dự án theo kế hoạch như các dự án xây dựng và mở rộng cơ sở hạ tầng, sẽ khó có thể thực hiện được.

Xin ông cho biết tình hình quan hệ kinh tế giữa Đức và Việt Nam trong nửa đầu năm 2021?

Bất chấp đại dịch COVID-19, mối quan hệ kinh tế giữa Đức – Việt vẫn phát triển tốt. Các kênh liên lạc giúp làm sâu sắc hơn quan hệ kinh tế Đức – Việt tiếp tục thực hiện tốt vai trò của mình. Hiệp định thương mại tự do giữa Liên minh châu Âu (EU) và Việt Nam (EVFTA) đóng vai trò quan trọng, là cơ hội tốt để thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa các doanh nghiệp hai nước. Tháng 1/2021, Hiệp hội doanh nghiệp Đức tại châu Á – Thái Bình Dương của chúng tôi đã phối hợp với Bộ Kinh tế Đức và Bộ Công thương Việt Nam thành lập Ủy ban kinh tế chung Việt-Đức (JEC). JEC sẽ thường xuyên tổ chức các cuộc thảo luận, trong đó một nội dung quan trọng là tiến độ thực hiện hiệp định EVFTA.

Theo ông, Việt Nam cần làm gì để thúc đẩy thực thi Hiệp định EVFTA?

Theo tôi, bên cạnh việc tiếp tục thực hiện nhất quán quá trình công nghiệp hóa và cải cách chung, Việt Nam cũng cần đẩy mạnh thực hiện các biện pháp cụ thể, như tăng cường quảng bá thông tin về các lợi ích và điều kiện của EVFTA, nhất là đối với các doanh nghiệp có tiềm năng tham gia EVFTA. Các hiệp hội thương mại của Việt Nam cũng cần tăng cường thông tin cho doanh nghiệp thành viên của mình với cách thức phù hợp. Cũng cần chú ý hơn đến thế mạnh và thách thức của từng địa phương Việt Nam. Để minh họa các quy định bắt buộc và những lợi ích khi tham gia EVFTA, việc sử dụng một số doanh nghiệp Việt đã thành công làm ví dụ truyền cảm hứng sẽ rất hữu ích, giúp cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, có thêm kinh nghiệm và có thể tự xác định hướng đi cho mình. Ngoài ra, để khai thác tốt hơn tiềm năng to lớn của EVFTA, tôi nghĩ rằng cần thúc đẩy và cải thiện mối quan hệ hợp tác giữa các doanh nghiệp trong nước và nhà đầu tư nước ngoài. Những quan hệ đối tác này có thể giúp chuyển giao nhiều bí quyết công nghệ hơn nữa từ nước ngoài vào Việt Nam, qua đó nâng cao chất lượng sản phẩm của Việt Nam xuất khẩu sang châu Âu và Đức và làm cho các sản phẩm này hấp dẫn hơn, đáp ứng tốt hơn tiêu chuẩn cần thiết của EVFTA.

Xin ông cho biết những đánh giá của các nhà đầu tư Đức về thị trường Việt Nam?

Các nhà đầu tư Đức cho rằng cùng với Ấn Độ, Việt Nam tiếp tục được coi là thị trường tiềm năng thú vị nhất ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. Điều này có thể thấy qua nhu cầu đặc biệt cao về thông tin kinh tế của Việt Nam và qua việc các sự kiện liên quan đến Việt Nam do hiệp hội OAV chúng tôi tổ chức nhận được sự quan tâm rất lớn của các doanh nghiệp Đức. Định hướng của các doanh nghiệp Đức về việc mở rộng hoạt động tại các nước châu Á ngoài Trung Quốc ngày càng tăng. Một trong những quốc gia được lợi từ xu hướng này chính là Việt Nam. Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp Đức đang hoạt động tại Việt Nam đã tăng cường đầu tư mở rộng quy mô sản xuất tại đây. Theo tôi nghĩ, mục tiêu của các công ty này là tăng mạnh số lượng và cải thiện chất lượng sản phẩm, chẳng hạn như thông qua đầu tư mạnh cho quy trình số hóa. Đối với nhiều doanh nghiệp Đức, Việt Nam có tiềm năng trở thành một trung tâm sản xuất khu vực, hàng hóa được sản xuất tại đây có thể cung cấp cho toàn bộ thị trường ASEAN và cả khu vực Nam Á. Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp khác của Đức đang tìm kiếm cơ hội đầu tư vào Việt Nam.

Ông đánh giá thế nào về triển vọng phê duyệt Hiệp định bảo hộ đầu tư EU – Việt Nam (EVIPA) tại Quốc hội liên bang Đức và Quốc hội các nước châu Âu?

Tôi cho rằng phía Đức rất quan tâm đến hiệp định này sau Hiệp định EVFTA có hiệu lực. Các khoản đầu tư trực tiếp của Đức vào Việt Nam ngày càng tăng, do đó cần có các quy định hiệu quả về bảo hộ đầu tư và giải quyết tranh chấp về đầu tư. Tuy nhiên vì nhiều lý do khác nhau, việc phê chuẩn EVIPA tại các nước thành viên EU nhiều lần bị trì hoãn. Do đó, hiện chưa thể dự đoán chính xác khi nào EVIPA sẽ được Quốc hội Đức và quốc hội các thành viên EU khác phê chuẩn. Theo tôi, tình hình nội bộ và những cân nhắc chính trị trong ngắn hạn của các nước EU cũng có thể đóng một vai trò nào đó trong vấn đề này.

Xin cảm ơn ông đã tham gia cuộc phỏng vấn này./.

east-sea.de

 

Loading

Views: 0

Was wissen wir über den Ursprung der Corona-Pandemie?

China kritisierte die US-Geheimdienst-Untersuchung zum Ursprung der Pandemie. Gab es einen Laborunfall? Was unterscheidet SARS-CoV-2 von anderen Coronaviren? Von welchem Tier stammt das Virus? Ein Überblick.

Nachweislich haben sich weltweit bereits fast 170 Millionen Menschen mit SARS-CoV-2 infiziert und mehr als 3,4 Millionen Menschen sind an beziegungsweise mit dem Virus gestorben. Aber woher stammt dieses hochansteckende Virus, das monatelang Volkswirtschaften lahmlegte und unzählige Existenzen zerstörte? Bislang gibt es mehr Mutmaßungen als Fakten, wo die weltweite Pandemie ihren Ursprung nahm.

Über einen möglichen Unfall im Institut für Virologie in Wuhan hatte zuletzt das „Wall Street Journal“ unter Berufung auf einen US-Geheimdienstbericht berichtet. Im November 2019 seien drei Mitarbeiter des Instituts so schwer mit COVID-ähnlichen Symptomen erkrankt, dass sie eine Klinik aufgesucht hätten. China bestreitet dies.

Verlässliche Fakten statt Mutmaßungen über einen möglichen Laborunfall in China sollen nun die US-Geheindienste zusammentragen und dem US-Präsidenten binnen 90 Tagen einen Bericht vorlegen, so hat es Joe Biden angeordnet.

China blockiert eine ergebnisoffene Untersuchung und weist jede Verantwortung kategorisch zurück

„Die USA werden weiterhin mit gleichgesinnten Partnern zusammenarbeiten, um Druck auf China auszuüben, an einer vollständigen, transparenten, auf Fakten basierenden internationalen Untersuchung teilzunehmen und Zugang zu allen relevanten Daten und Beweisen zu gewähren“, so US-Präsident Biden.

China warf den USA vor, die Suche zu politisieren und China die Schuld an der Pandemie geben zu wollen. Gleichzeitig blockiert das mutmassliche Ursprungsland eine ergebnisoffene Untersuchung und weist grundsätzlich jede Verantwortung kategorisch zurück.

Was weiß man über das Virus?

Bereits im Januar 2020 fanden chinesische Wissenschaftler die Ursache für eine Häufung von einer bislang unbekannten Lungenentzündung, an der in der Stadt Wuhan überraschend viele Menschen gestorben waren. Sie fanden in deren Atemwegszellen die Gene eines positivsträngigen RNA-Virus aus der Familie der Coronaviren, das der Untergruppe B (Betacoronavirus) zugeordnet wurde.

Kein Computermodell, sondern die erste echte 3D-Darsellung des SARS-CoV-2 Erregers

Dieses Virus war definitiv völlig neu, hatte allerdings große Ähnlichkeiten mit jenem Coronavirus, das zwischen 2002-2004 die SARS-Pandemie ausgelöst hatte: SARS-CoV. Von Südchina ausgehend hatte sich dieses neuartige Virus damals innerhalb weniger Wochen über nahezu alle Kontinente verbreitet. Weltweit erkrankten nachweislich 8096 Personen an dem Schweren Akuten Atemwegssyndroms (SARS), 774 Menschen starben.

Auch wenn die Fallzahlen im Vergleich zur jetzigen Pandemie niedrig waren, zeigte sich schon damals eindrucksvoll, wie erschreckend schnell sich eine hochinfektiöse Krankheit in einer globalisierten Welt ausbreiten kann.

Wo wurde das Virus zuerst entdeckt?

Einige Studien deuten darauf hin, dass sich das neue Virus SARS-CoV-2 bereits einige Wochen oder gar Monate lang ausgebreitet hat, bevor es Ende Dezember in Wuhan entdeckt wurde.

In China hatte es nach Angaben der Zeitung „South China Morning Post“ bereits Mitte November eine erste nachgewiesene Infektion mit SARS-CoV-2 gegeben. Das bedeutet aber nicht, dass das Virus zwangsläufig auch in China entstanden sein muss.

Wuhan wurde nach Bekanntwerden des neuen Virus‘ komplett abgeriegelt

Zwar hatten Forschende der Universität Cambridge im April 2020 eine Studie veröffentlicht, wonach die Pandemie sehr wahrscheinlich zwischen September und Anfang Dezember 2019 begann – und zwar entweder in China oder in einem angrenzenden Land.

Aber Spuren des neuartigen Erregers wurden auch in aufbewahrten Abwasserproben aus Brasilien und Italien gefunden, die bereits im November beziehungsweise Dezember 2019 entnommen worden waren. In Italien fand man zudem in Blutproben von Teilnehmern eines Lungenkrebs-Screenings Antikörper gegen SARS-CoV-2, die Blutproben waren bereits im September 2019 und Februar 2020 gesammelt worden.

Dass das Virus bereits im Spätherbst 2019 vereinzelt in Europa und ab Mitte November in China nachgewiesen wurde, lässt keine verlässlichen Schlussfolgerungen über den Ursprung der Pandemie zu. Es zeigt lediglich, wie schnell sich ein hochaggressives Virus weltweit verbreiten kann.

Von welchem Tier stammt das Virus?

Als wahrscheinlichstes Szenario gilt ein zoologischer Ursprung über einen Zwischenwirt. Irgendein Tier hat also das ursprüngliche Virus in sich getragen und es dann an ein anderes Tier weitergegeben. Bislang aber ist weder das potentielle Ursprungstier noch der Zwischenwirt zweifelsfrei identifiziert. Auch die beiden SARS-Coronaviren konnten noch nicht eindeutig im Tierreich nachgewiesen werden.

Bestimmte Fledermausarten aus Südostasien könnten das potentielle Ursprungstier sein

Verwandt sind die beiden SARS-Coronaviren aber definitiv mit Coronaviren, die bei bestimmten Fledermausarten zu finden sind, die in Südostasien vorkommen. Außerdem haben Studien vorherige Epidemien mit Coronaviren wie SARS und MERS ebenfalls auf Fledermäuse zurückgeführt.

Die Gensequenz des aktuellen SARS-CoV-2 stimmt zu 96,2 % mit dem Coronavirus RaTG13 überein, das zuvor bei einer Hufeisenfledermaus gefunden wurde.

Das klingt nach sehr viel, ist aber nur ein erster Anhaltspunkt. Denn auch die Übereinstimmung zum Beispiel mit einem bei Schuppentieren (Pangolinen) nachgewiesenen Coronavirus ist nur unwesentlich geringer.

Da die meisten Menschen normalerweise keinen direkten Kontakt zu Hufeisenfledermäusen oder Pangolinen haben, untersuchen die Experten auch potentielle Zwischenwirte, die in engerem Kontakt zu Menschen stehen, wie Nerze, Marder und Schleichkatzen. So können sich zum Beispiel Nerze vergleichsweise leicht bei Menschen mit SARS-CoV-2 anstecken. Theoretisch ist zwar eine Übertragung vom Tier zum Menschen unwahrscheinlicher, aber möglich.

Stammt das Virus aus einem Labor?

Nachweislich wurde im Wuhan Institut für Virologie mit dem Coronavirus RaTG13 und mit RmYN02 experimentiert, dessen Gen­sequenz zu 93,3 % mit SARS-CoV-2 übereinstimmt. Daraus wurden zwei Szenarien abgeleitet: SARS-CoV-2 könnte künstlich als eine Art Biowaffe erzeugt und/oder durch einen Unfall versehentlich freigesetzt worden sein.

Das Wuhan Institut für Virologie steht nach wie vor im Mittelpunkt der Aufmerksamkeit

Die nach China entsandten WHO-Experten halten beide Szenarien für „äußerst unwahrscheinlich“. Wirklich überzeugen konnten sie allerdings nicht, denn bei ihrer sehr eingeschränkten Untersuchung Anfang 2021 – also rund ein Jahr nach Beginn der Pandemie – konnten sie keine eigenen Inspektionen oder Beweissicherungen durchführen, das ließ China nicht zu.

Stattdessen mussten sie sich auf die öffentlich verfügbaren Daten und Angaben ihrer chinesischen Gesprächspartner verlassen. Selbst WHO-Chef Tedros Adhanom Ghebreyesus forderte nach der Expertenreise, zumindest die Hypothese eines Laborunfalls in Wuhan weiter zu prüfen.

Was spricht für eine „biologische Waffe“?

Die künstliche Erzeugung von SARS-CoV-2 in einem Forschungslabor in Wuhan halten die meisten Experten für sehr unwahrscheinlich. So untersuchte etwa ein Team um die schwedische Mikrobiologie-Professorin Kristian Andersen vom Scripps Research Institute im kalifornischen La Jolla vor allem die markanten Spike-Proteine auf der Virus-Oberfläche, wo das Virus an eine Wirtszelle in Lunge oder Rachen anzudockt, um in sie einzudringen.

Bei einer Genomsequenzierung zeigten sich zwei bedeutende Unterschiede zwischen SARS-CoV-2 und seinen Corona-Verwandten. Das Protein ist anders aufgebaut und die Aminosäuren sind anders zusammengesetzt. Zwar kann das Virus deshalb die menschlichen Zellen leichter befallen, aber für eine „biologische Waffe“ sei die Virusstruktur nach Ansicht der La-Jolla-Teams nicht raffiniert genug.

Was spricht für einen Laborunfall?

Bleibt die These, dass die chinesischen Forschenden mit den gefährlichen Coronaviren wie zum Beispiel RaTG13 oder RmYN02 experimentiert haben und dass SARS-CoV-2 versehentlich durch einen Unfall freigesetzt wurde. Die chinesische Führung schließt dies kategorisch aus.

Eigene Inspektionen oder Beweissicherungen durften die WHO-Experten in China nicht durchführen

Auch die nach China entsandten WHO-Experten stufen auf Grundlage der ihnen zur Verfügung stehenden Daten einen solchen Unfall als „äußerst unwahrscheinlich“ ein. Dagegen spreche unter anderem die Evolution des Virus‘. Außerdem verfüge das Wuhan Institut für Virologie über entsprechende Hochsicherheitslabore. Zudem gebe es in den übermittelten Daten keine Hinweise auf Laborunfälle oder auf verdächtige Erkrankungen unter Mitarbeitern.

Zumindest dies scheint laut dem vom „Wall Street Journal“ zitierten US-Geheimdienstbericht nicht zu stimmen. Demnach sollen bereits im November 2019 drei Mitarbeiter des Instituts so schwer mit COVID-ähnlichen Symptomen erkrankt gewesen sein, dass sie eine Klinik aufgesucht hätten, was China bestreitet.

Mutmaßungen statt Fakten, Dementis statt Transparenz – es bleibt abzuwarten, ob wir irgendwann erfahren werden, wo diese weltweite Pandemie tatsächlich ihren Ursprung nahm. Und wie sich drohende Pandemien künftig früher eindämmen ließen.

Quelle:

https://www.dw.com/de/was-wissen-wir-%C3%BCber-den-ursprung-der-corona-pandemie/a-57697174

Loading

Views: 0

Militärmacht China – Aufrüsten für eine neue Weltordnung?

Längst hat die Volksrepublik China die meisten Kampfschiffe weltweit. Massive Investitionen in das Militär lassen Sorgen bei den Nachbarländern aufkommen – allen voran in Taiwan. Die Kommunistische Partei betont ihr Recht auf Selbstverteidigung.

„An das chinesische Militärflugzeug in 4.000 Metern Höhe südwestlich von Taiwan. Sie befinden sich in unserer Luftraumüberwachungszone und beeinträchtigen unsere Flugsicherheit. Bitte kehren Sie unverzüglich um!“

Ein hektischer Funkspruch über der Taiwanstraße: Ein Pilot der taiwanischen Luftwaffe fordert eindringlich chinesische Kampfflugzeuge zur Umkehr auf. 88 Mal drangen Chinas Flugzeuge in Taiwans Luftraumüberwachungszone ein – allein im April dieses Jahres (Stand 20.04.2021) – so rechnet es der Inselstaat vor. Flugmanöver, die provozieren sollen, deren Überwachung Taiwan jährlich fast eine Milliarde US-Dollar kostet und die seit 2016 stetig zunehmen.

„Im letzten Jahr hat China alle zwei, drei Tage eine Militärübung in Taiwans Umfeld abgehalten. Sehr häufig, und mit einer steigenden Zahl an Flugzeugen, von schnellen Kampffliegern bis zu langsamen U-Boot-Abwehr-Flugzeugen. Das ist für unsere Luftwaffe sehr anstrengend. Wir sind ein kleines Land mit wenigen Flugzeugen. Unsere Luftwaffe geht damit sehr gut um, aber wir sind eben auf uns allein gestellt.“

Bis 2049 will China die führende Armee aufgebaut haben

Sheu Jyh-Shyang forscht am Institut für Nationale Verteidigung und Sicherheitsforschung in Taiwans Hauptstadt Taipeh. Sein Fachgebiet umfasst: Chinesische Politik, Militär und Kriegsszenarien. Ein genauer Beobachter der Kommunistischen Partei auf der anderen Seite der Taiwan-Straße.

„China ist noch nicht die größte militärische Weltmacht. Aber das ist ihr Ziel. Wenn man sich Xi Jinpings Worte auf dem 19. Parteikongress 2017 anhört, dann sagt der KP-Führer, China habe zwei Ziele in der Entwicklung seines Militärs: Bis 2035 will China eine ‚grundlegende Modernisierung‘ erreichen. Bis 2049 will das Land die führende Armee aufgebaut haben. Davon kann man ableiten, dass China bis 2049 die größte Militärmacht der Welt werden will.“

Ein Ziel, das von Jahr zu Jahr realistischer wird. Chinas Parteiführung erhöht die Militärausgaben stets mehr als das Bruttoinlandsprodukt wächst. Erst im März verabschiedete der Volkskongress eine Steigerung der Militärausgaben von 6,8 Prozent. Dazu sagte Generalsekretär Xi Jinping vor Vertretern der Volksbefreiungsarmee und der bewaffneten Volkspolizei laut einem Zeitungsbericht:

„Angesichts der instabilen Sicherheitslage benötigen unsere Streitkräfte einen umfassenden Plan für Aufstellung und Kriegsvorbereitung, um sofort auf schwierige Situationen reagieren zu können. Sie sollen nationale Souveränität, Sicherheit und Entwicklungsinteressen verteidigen und den Aufbau eines modernen sozialistischen Landes unterstützen.“

Chinas Marine ist zahlenmäßig die größte der Welt

Die „nationalen Entwicklungsinteressen“ sind unter Xi ein fester Bestandteil der Rhetorik der Kommunistischen Partei geworden. Damit rechtfertigt China den Bau von künstlichen Inseln im Südchinesischen Meer und deren Ausbau mit militärischer Infrastruktur, die Bewaffnung der chinesischen Küstenwache und die großangelegten militärischen Übungsmanöver mit Kriegsschiffen und Kampffliegern in der Region. Alles tagtäglich übertragen im Fernsehen.

Raketen werden von einem Kampfschiff abgeschossen, laute Befehle aus der Kommandozentrale: Der chinesische Staatssender CCTV-7 zeigt rund um die Uhr die neuen militärischen Fähigkeiten der Volksbefreiungsarmee: Zu Wasser, an Land, in der Luft, am Raketen-Terminal und im Cyberraum. So gliedern sich die Streitkräfte nach der Militärreform 2015. In allen fünf Bereichen strebt die KP eine Führungsposition an. Mit zwei Millionen aktiven Soldaten hat die Volksrepublik mit Abstand die größte Truppenstärke weltweit. Mehr als 7.000 Kampfpanzer hat nur Russland. Und auf den Meeren seien die chinesischen Kampfschiffe schon in der Überzahl, so Verteidigungsforscher Sheu Jyh-Shyang:

„Die chinesische Marine ist zahlenmäßig bereits die weltgrößte. Die USA haben aber mehr große Schiffe, Flugzeugträger mit 100.000 Tonnen, viel mehr dieser Schiffe als China, mit höherer Kapazität. Das heißt, kräftemäßig ist China den USA noch unterlegen, aber zahlenmäßig hat China bereits die größte Marine. Dazu kommen Chinas Raketen, die die Nato-Staaten nicht haben.“

US-Zerstörer würden Chinas Kampfschiffen unterliegen

Den Ausbau der chinesischen Marine hat James Fanell an vorderster Front miterlebt. Bis 2015 war er Chef des Marine-Nachrichtendienstes der US-Pazifikflotte. Heute lebt er in der Schweiz und schreibt militärische Analysen für die Denkfabrik „Geneva Centre for Security Policy“.

„Die Realität ist, dass Chinas Militär nicht mehr nach innen wirken soll, sondern globale Ambitionen hat und in der weltweiten Arena operiert.“

Das macht zunehmend auch die USA nervös, weil sie auf den Meeren ins Hintertreffen geraten, erzählt der ehemalige „Navy Captain“.

„Die chinesische Marine hat nicht nur mehr Schiffe, sie hat auch mehr Fähigkeiten als die US-Marine – bezogen auf Anti-Schiffsraketen. Nehmen wir einfach einen ‚Luyang-III Type 052D‘-Zerstörer gegen einen US-Zerstörer. Die Chinesen haben Anti-Schiffsraketen mit einer Reichweite von mehr als 200 Kilometern, Überschallgeschwindigkeit und ‚Sea-Skimming‘ – fliegen also knapp über der Wasseroberfläche, unbemerkt von jedem Radar. Dazu sind sie auch im Nahkampf kaum zu besiegen. Die US-Marine hat immer noch ihr ‚Harpoon‘-System. Unterschallgeschwindigkeit. Sehr langsam. Und sie kann im Verteidigungsfall nicht so manövrieren wie eine chinesische Rakete vom Typ ‚YJ-18‘.“

James Fanell skizziert, dass die USA derzeit nicht gegen Chinas Marine bestehen könnten in einem offenen Seegefecht zum Beispiel vor Hawaii. Eigentlich hätten die USA Vorteile durch ihre rund 20 großen Flugzeugträger, China hat bisher nur zwei, aber eine andere Antwort:

„China hat ballistische Anti-Flugzeugträger-Raketen entwickelt. Nur dafür designt, um Flugzeugträger zu versenken. Die erste haben sie vor gut 15 Jahren entwickelt – die „Dongfeng 21 D“. Mit einer Reichweite von 900 Kilometern. Und jetzt haben sie eine neue in ihrem Arsenal – die „Dongfeng 26“, die diese Reichweite verdoppelt hat. So können sie die US-Navy auf dem Meer von Guam bis nach China bedrohen.“

Will China eine grenzenlose miliätirische Expansion?

Aber bis zum US-Stützpunkt auf der kleinen Insel Guam im westlichen Pazifik sei Chinas Verteidigungspolitik gar nicht ausgerichtet, meint Alexander Huang. Er ist Professor für chinesische Militärstrategie am Institut für Internationale Angelegenheiten und Strategiestudien der Tamkang Universität in Taipeh. Seit 30 Jahren forscht er zu diesem Thema und kommt zu dem Schluss: Der Kommunistischen Partei geht es um den Schutz seiner wirtschaftlich florierenden Küstenregion.

„Chinas jüngste Expansion nach außen ist so etwas wie die ‚Chinesische Mauer zu Wasser‘. Für die Nachbarländer ist das vielleicht nicht akzeptabel, aber für China ist das eine kleine Ausweitung seines Einflussbereichs, um von Peking über Tianjin, Tsingtao, Shanghai, bis nach Guangdong und Shenzhen geschützt zu sein, vor ausländischen Armeen. Es geht nicht um eine grenzenlose militärische Expansion oder eine globale Führungsrolle. Solche Ambitionen stecken noch nicht in der chinesischen DNS.“

Gleichwohl – China hat seit 2017 auch eine erste Militärbasis im Ausland am Horn von Afrika: in Dschibuti. Und seine Ansprüche vertritt China inzwischen immer offensiver – auch gegenüber Nachbarländern.

Mehr bei:

https://www.deutschlandfunk.de/militaermacht-china-aufruesten-fuer-eine-neue-weltordnung.724.de.html?dram:article_id=496171

Loading

Views: 0

Chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của EU có gì hữu ích?

EU sẽ tăng cường hoạt động ngoại giao trong các vấn đề liên quan tới Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, triển khai nhiều nhân sự hơn và đẩy mạnh đầu tư vào khu vực, cũng như có thể tăng cường sự hiện diện an ninh lớn hơn.

„ASEAN sẽ là trọng tâm của Chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của EU“. Đó là tựa bài viết đăng trên báo The Straits Times ngày 12-5. Hai tác giả Vincent Piket – đại sứ EU tại Indonesia và Brunei và Igor Driesmans – đại sứ EU ở ASEAN, cho rằng khi EU thống nhất được chiến lược chung với khu vực này thì đó là những tin tức tốt lành cho ASEAN.

Nhiều quốc gia đã thể hiện quan điểm rõ cùng một số hành động để yêu cầu đảm bảo tự do hàng hải ở Biển Đông và tránh thái độ bắt nạt kiểu nước lớn – Ảnh: PACOM

Theo đó, chiến lược này đánh dấu bước tiến lớn của châu Âu trong sự can dự ngày càng sâu hơn vào khu vực đang trở thành trung tâm kinh tế và chiến lược của thế giới ngày nay.

Trước đó, vào ngày 19-4, Liên minh châu Âu (EU) đã công bố kế hoạch tăng cường sự hiện hiện tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

EU đồng thanh

Trong tuyên bố được đưa ra tại cuộc họp trực tuyến, ngoại trưởng các nước thành viên nêu rõ EU đã cân nhắc „nên củng cố trọng tâm chiến lược, sự hiện diện và các hành động ở Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương… trên cơ sở phát huy dân chủ, pháp quyền, nhân quyền và luật pháp quốc tế“. Các nhà ngoại giao khẳng định kế hoạch này không nhằm „chống Trung Quốc“.

Tuyên bố cũng cho biết các ngoại trưởng đã nhất trí sẽ nỗ lực hợp tác với „những đối tác cùng chung chí hướng“ nhằm duy trì các quyền cơ bản trong khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

Kế hoạch này có thể đồng nghĩa với việc EU sẽ tăng cường hoạt động ngoại giao trong các vấn đề liên quan tới Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, triển khai nhiều nhân sự hơn và đẩy mạnh đầu tư vào khu vực, cũng như có thể tăng cường sự hiện diện an ninh lớn hơn.

Tuyên bố nêu rõ: „EU sẽ phát triển hơn nữa các mối quan hệ đối tác và củng cố sự đồng lòng với các đối tác chung chí hướng cùng các tổ chức liên quan trong vấn đề an ninh và quốc phòng. Điều này sẽ bao gồm việc ứng phó với những thách thức đối với an ninh quốc tế, trong đó có cả an ninh hàng hải“.

Dự kiến, EU sẽ công bố chiến lược chi tiết hơn vào tháng 9 tới.

Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương đang ngày càng đóng vai trò quan trọng trên bản đồ chính trị thế giới, khiến không chỉ Mỹ mà ngay cả EU cũng cần đưa ra cách tiếp cận mới cho mình.

Nhiều nước lớn trong EU đã thể hiện sự quan tâm tới khu vực này khi Pháp, Đức và Hà Lan là những nước tiên phong trong nỗ lực tăng cường quan hệ với các nước ở Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương như Ấn Độ, Nhật Bản và Úc.

Anh cũng „xoay trục“

Không chỉ có các nước trong EU, ngày 16-3 vừa qua, Anh, quốc gia đã rời EU, cũng công bố những thay đổi chiến lược quan trọng, trong đó tuyên bố „xoay trục“ về „trung tâm địa chính trị“ mới của thế giới là Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, thể hiện sự quan tâm ngày một lớn tới khu vực này.

Sách lược mới, dựa trên các đánh giá lớn nhất về chính sách quốc phòng và đối ngoại của London trong 30 năm qua, thể hiện quan điểm của chính quyền Thủ tướng Boris Johnson về một trật tự quốc tế dựa trên luật pháp và hợp tác, tự do thương mại.

Theo một số nhà bình luận, việc châu Âu ngày càng quan tâm đến khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương không chỉ đơn giản là vấn đề thể hiện vị thế hay sự khao khát những năm tháng hoàng kim đã qua của đế chế châu Âu.

Nếu có một sợi chỉ đỏ xuyên suốt các bình luận của Pháp, Đức và Anh về vấn đề này, thì đó chính là Trung Quốc, cụ thể là việc Trung Quốc phô trương sức mạnh nhằm khẳng định các tuyên bố chủ quyền của nước này đối với phần lớn Biển Đông, thách thức luật pháp quốc tế.

Tuy sức mạnh quân sự của các nước châu Âu không bằng Mỹ, song cũng không nên hoàn toàn gạt họ ra khỏi nỗ lực đối đầu với Trung Quốc. Họ có thể đóng góp nhiều tài sản chiến lược khác nhau.

Sức mạnh pháp quyền từ châu Âu

Chuyên gia Richard Javad Heydarian cho rằng việc châu Âu tham gia các vấn đề an ninh của châu Á khiến Trung Quốc khó có thể thúc đẩy lập luận rằng các tranh chấp trên biển trong khu vực chỉ là vấn đề song phương giữa nước này và các quốc gia có tuyên bố chủ quyền đối địch, và các bên tham gia ngoài khu vực nên đứng ngoài.

Những gì bộ ba của châu Âu gồm Pháp, Đức và Anh đã làm là kiềm chế Trung Quốc bằng cách nhắc lại tầm quan trọng trên hết của pháp quyền.

Hành động can dự vào khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của các cường quốc châu Âu có thể có tác động lớn hơn nếu chúng giúp củng cố sức mạnh cho các quốc gia nhỏ hơn trong khu vực vốn đang tìm cách kiềm chế những hành động nguy hiểm của Trung Quốc. Hoạt động này có thể diễn ra dưới hai hình thức quan trọng và không tốn nhiều chi phí.

Chẳng hạn châu Âu có thể giúp nâng cao nhận thức lĩnh vực biển ở mức cơ bản và năng lực của các lực lượng bảo vệ bờ biển ở các quốc gia Đông Nam Á có tranh chấp trên biển Nam Trung Hoa như Philippines, Việt Nam, Malaysia và Indonesia.

Các nước này đang phải vật lộn khi đối đầu với đội tàu của lực lượng dân quân biển Trung Quốc hoạt động trên khắp biển Nam Trung Hoa. Phương thức này sẽ cho phép các quốc gia trong khu vực ngăn chặn hành vi xâm phạm của Trung Quốc mà không dẫn tới xung đột vũ trang và leo thang căng thẳng không mong muốn.

Các thỏa thuận chiến lược gần đây giữa EU và Việt Nam, cụ thể là Hiệp định khung về việc tham gia các hoạt động quản lý khủng hoảng của EU (FPA) tạo điều kiện cho hợp tác quốc phòng chặt chẽ, sẽ là bàn đạp cho hợp tác an ninh hàng hải sâu rộng hơn./.

Loading

Views: 0