Tham vọng của Trung Quốc đang từng bước bị „chặn đầu“, „chèn giữa“ và“khóa đuôi“ bởi biện pháp gia tăng áp lực toàn diện của Mỹ và nỗ lực điều phối xung đột của ASEAN.

Ảnh minh họa

Thông qua chuỗi hoạt động tập trận hỗn hợp đa binh chủng, diễn ra liên tiếp với quy mô lớn ở Biển Đông và các vùng biển lân cận trong quý III năm 2020, Trung Quốc (TQ) rõ ràng đang chuyển đổi từ cách tiếp cận „tiến công vùng xám“ nhằm „vây, lấn, tấn“ các thực thể nổi trọng điểm (với đội hình hỗn hợp gồm các tàu chấp pháp, tàu khảo sát hải dương và dân quân biển) sang chiến thuật „quân sự hóa“ toàn diện các vành đai an ninh do nước này đơn phương áp đặt trên Biển Đông.

Các vành đai an ninh này là một bộ phận trong hệ thống 4 vành đai (bao gồm vành đai kinh tế, vành đai giao thông và vành đai khảo sát) mà TQ đang từng bước kiện toàn ở Biển Đông. Đây cũng là 4 vành đai có các chức năng đặc thù và tương hỗ lẫn nhau trong tham vọng hoàn thiện hệ thống „Trường Thành trên biển“ của TQ. Tuy nhiên, tham vọng này đang từng bước bị „chặn đầu“, „chèn giữa“ và“khóa đuôi“ bởi áp lực từ các biện pháp gia tăng áp lực toàn diện từ phía Mỹ nói riêng và nỗ lực điều phối xung đột của ASEAN nói chung.

Từ khả năng đình trệ kế hoạch kiện toàn „Trường Thành trên biển“ của TQ…

Trong hệ thống 4 vành đai của kế hoạch xây dựng „Trường Thành trên biển“, vành đai kinh tế có phạm vi hẹp nhất. Vành đai này bao gồm các khu vực đảo, bãi cạn mà TQ tự gọi là „Tứ Sa“, có thể xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ các hoạt động hậu cần hàng hải, phát triển kinh tế biển. Đây là khu vực trọng điểm để TQ triển khai các kế hoạch „kinh tế hóa“ trên Biển Đông trong thời gian tới. Trong khi đó, vành đai giao thông có phạm vi bao bọc các tuyến hàng hải kết nối giữa các thực thể trong vành đai kinh tế nói trên, giúp TQ duy trì liên tục các hoạt động chấp pháp (trái phép), khai thác tài nguyên cũng như tiếp vận, tiếp liệu từ đất liền. Vành đai giao thông có vai trò trọng yếu cho sự tồn tại của vành đai kinh tế.

Vành đai an ninh rộng hơn, có nhiệm vụ đảm bảo an ninh cho tất cả hoạt động trong hai vành đai trên, kéo từ đảo Hải Nam đến các đường biên của cái gọi là „Tứ Sa“. Còn vành đai khảo sát có phạm vi rộng nhất khi mở rộng từ các đường biên của „Tứ Sa“ đến tận biên giới của „đường 9 đoạn“ phi pháp mà TQ tự tuyên bố vào năm 2009, xâm phạm cả vào các khu vực đặc quyền kinh tế (EEZ) của các nước láng giềng. Đây cũng chính là vành đai mà TQ đã đẩy mạnh các hoạt động „xâm lấn vùng xám“ trong năm 2019 và nửa đầu năm 2020 với sự xuất hiện thường trực của các đội tàu hải cảnh, khảo sát hải dương và dân quân biển.

Sự chuyển đổi về chất của TQ trên Biển Đông trong quý III năm 2020 cho thấy Bắc Kinh ngày càng hung hăng trong việc kiện toàn hệ thống „Trường Thành trên biển“ khi từng bước mở rộng quy mô vành đai an ninh từ vùng biển giữa đảo Hải Nam – phía bắc quần đảo Hoàng Sa (thuộc chủ quyền Việt Nam nhưng TQ chiếm đóng trái phép) thành khu vực bao gồm cả ba vùng biển: (i) từ đảo Hải Nam – phía nam quần đảo Hoàng Sa, (ii) bao quanh bãi Macclefield tiến sát bãi Scarborough (của Philippines) và (iii) khu vực biển áp sát quần đảo Đông Sa ở phía bắc Biển Đông.

Vành đai an ninh của TQ không chỉ diễn ra trên mặt biển thông qua việc tăng cường tập trận hải quân quy mô lớn, mà còn thông qua hệ thống giám sát đáy biển và việc hoàn thiện năng lực tuần tra kiểm soát không phận. Từ năm 2016 đến 2019, TQ đã hoàn thành xây dựng cơ bản hệ thống Mạng lưới Thông tin Đại dương Xanh (BOIN) .

Tuy nhiên, càng mở rộng về quy mô, vành đai an ninh mà TQ đang xem là „biểu tượng“ này càng thể hiện sự lúng túng trong các kịch bản phải ứng phó với sự xâm nhập từ các lực lượng quân sự nước ngoài, đặc biệt là Mỹ. Tổ chức SCSPI (Bắc Kinh, TQ) từng ghi nhận hơn 1.000 lần các tàu chiến và máy bay của Mỹ ra vào mỗi năm tại các khu vực do TQ tự ý kiểm soát trên Biển Đông .

Phải đến sự kiện tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Mỹ USS Mustin (DDG 89) thực hiện tuần tra tự do hàng hải (FONOPS) vào cuối tháng 8 ở khu vực biển xung quanh quần đảo Hoàng Sa mà phía TQ tự nhận là „lãnh hải ở Tây Sa“ của họ, hải quân TQ mới chính thức đưa cảnh báo và tuyên bố „trục xuất“ tàu Mỹ .

Không chỉ vậy, quân đội TQ còn có xu hướng „tự khóa tay“ sau một loạt các cuộc đàm phán tránh va chạm quân sự với Mỹ ở eo biển Đài Loan và Biển Đông .

Nhìn chung, việc mở rộng vành đai an ninh mang tính biểu tượng cho hệ thống „Trường Thành trên biển“ của TQ đang ngày càng bộc lộ nhiều điểm yếu trong các kịch bản thực chiến ứng phó với sự xâm nhập từ bên ngoài. Nói cách khác, TQ dường như chỉ đang gia tăng hoạt động về số lượng nhưng không đạt được các hiệu quả về chất lượng trên Biển Đông. Các khuyết điểm của một hệ thống „Trường Thành trên biển“ đang được „nước rút“ hoàn thành chắc chắn sẽ ngày càng lộ rõ và được khai thác triệt để bởi các lực lượng đối trọng trên Biển Đông.

… đến chiến thuật „chặn đầu“ về pháp lý, „chèn giữa“ về quân sự và „khoá đuôi“ về kinh tế của Mỹ

Thực tế, sự chuyển đổi trọng tâm chiến thuật của TQ từ „tiến công vùng xám“ ở vành đai khảo sát sang đẩy mạnh đầu tư vào tiến trình „quân sự hóa“ các vành đai an ninh cho thấy nước này đang muốn thoát khỏi „lối mòn“ về tư duy ở Biển Đông. TQ lúc này thực tế đã có những thủ đoạn linh hoạt hơn khi cùng lúc triển khai các hoạt động ở vành đai kinh tế (mang tính dân sự) song hành với các hoạt động quân sự ở vành đai an ninh.

Nói cách khác, Trung Quốc có thể đang sử dụng các cuộc tập trận quy mô lớn để phân tán dư luận khỏi các dự án cải tạo trái phép trên mặt biển, nâng cấp hạ tầng lưỡng dụng ở các thực thể chiếm đóng phi pháp và thu thập thông tin khảo sát đáy biển. Dựa vào chiến lược này, Trung Quốc vừa giảm thiểu được sức ép của dư luận đa phương trong quá trình xây dựng các nền tảng của vành đai kinh tế trên biển, vừa từng bước kiện toàn vành đai an ninh mà nước này tự đặt ra để bảo vệ yêu sách lãnh thổ phi pháp trên Biển Đông.

Hai vành đai trụ cột này sẽ kiện toàn hệ thống „Trường Thành trên biển“ mà Trung Quốc đã toan tính ngay từ năm 2009, nhưng dư luận khu vực và quốc tế vẫn dễ bị cuốn vào trụ cột „quân sự hoá“ mà quên đi mảng „kinh tế hoá“ vốn dĩ có tính chất quyết định cho sự hiện diện của Trung Quốc trên Biển Đông về lâu dài. Và vành đai giao thông chính là huyết mạch hàng hải giúp duy trì sự tiếp vận và hỗ trợ liên tục giữa hai vành đai trụ cột này.

Nhận thức rõ tính chất tương hỗ giữa các vành đai này, phía Mỹ đã sớm tiến hành các hoạt động tuần tra đảm bảo tự do hàng hải (FONOPS) từ năm 2016 để „gây nhiễu“ vành đai giao thông của TQ. Tuy chưa đủ sức làm đứt đoạn việc tiếp vận của TQ trong vành đai này, nhưng các hoạt động này đã tạo nền tảng quan trọng cho việc duy trì hiện diện của Mỹ trong khu vực, và giúp quân đội Mỹ thu thập đầy đủ thông tin cần thiết để phát triển cách tiếp cận toàn diện về pháp lý, quân sự và kinh tế trong thời gian qua.

Cụ thể, các hoạt động: (i) gửi công thư chính thức đến Tổng thư ký Liên Hợp Quốc để phản đối các yêu sách của TQ trên Biển Đông vào ngày 1/6, (ii) đưa ra thông cáo chính thức của Bộ Ngoại giao Mỹ bác bỏ hầu hết các yêu sách của TQ trên Biển Đông vào ngày 14/7 chính là những bước đi cụ thể của Mỹ nhằm „chặn đầu“ Trung Quốc về pháp lý. Chiến thuật này thực sự hiệu quả khi thu hút được dư luận khu vực và quốc tế vào xu hướng bác bỏ cơ sở pháp lý của các hoạt động xây dựng cơ sở hạ tầng tiếp theo của TQ ở các khu vực không được phép trên Biển Đông.

Cùng lúc đó, Mỹ đẩy mạnh các hoạt động tuần tra FONOPS với quy mô mở rộng (xâm nhập sâu hơn vào các vùng lãnh hải tự nhận của TQ) đi kèm các cuộc tập trận hải quân và không quân rầm rộ (ở sát cạnh các cuộc tập trận của TQ, thậm chí xâm nhập vào các khu vực TQ tập trận). Đây chính là chiến thuật „chèn giữa“ về quân sự nhằm gia tăng can dự vào vành đai an ninh của TQ, giúp khuếch đại các khuyết điểm của TQ ở vành đai này.

Cuối cùng, lệnh trừng phạt của Mỹ lên 24 công ty của Trung Quốc vào ngày 26/8 vừa qua sẽ nhanh chóng tạo nên dư luận quan ngại đối với khả năng tham gia các dự án „kinh tế hóa“ do TQ chủ xướng trên vành đai kinh tế mà nước này chiếm đóng và kiểm soát trái phép ở Biển Đông. Chiến thuật „khóa đuôi“ về kinh tế dễ khiến cho kịch bản TQ mong muốn tiến hành kết hợp cái mà họ gọi là „Kế hoạch Hợp tác Kinh tế Nam Trung Hoa Mở rộng về Du lịch và Kinh tế“ („Economic Cooperation Circle in the Greater South China Sea Region“ và „Southern China Sea Cruise Tourism“) đã được công bố trong khuôn khổ Diễn đàn Bác Ngao tháng 3/2019 vào dự án Con đường Tơ lụa trên biển (MSR) bị phá sản. Càng nhiều quốc gia quan ngại bị liên đới đến các công ty TQ bị Mỹ trừng phạt kinh tế, càng ít quốc gia sẽ tham dự vào các dự án thuộc vành đai kinh tế trên Biển Đông của TQ.

Cơ hội của các nước nhỏ

Đứng trước thực trạng kiềm chế lẫn nhau giữa hệ thống „Trường Thành trên biển“ của TQ và chiến thuật „chặn đầu, chèn giữa, khóa đuôi“ của Mỹ ở Biển Đông, các nước nhỏ trong khu vực hoàn toàn có nhiều cơ hội để phát huy tối đa năng lực điều phối xung đột, bảo toàn cân bằng đối trọng ở khu vực.

Thứ nhất, ASEAN chính là các nước đi tiên phong trong chiến thuật „chặn đầu“ về pháp lý ở Biển Đông cả trên bình diện song phương và đa phương nhằm gây áp lực với Trung Quốc. Sự tham gia của phía Mỹ (một quốc gia không phải thành viên của Công ước UNCLOS về luật Biển 1982) vào „cuộc chiến pháp lý“ trên Biển Đông thực tế chỉ đóng vai trò hậu thuẫn về dư luận cho công cuộc phản bác các lập luận của TQ trên Biển Đông của các quốc gia thành viên ASEAN nói chung.

Với tư cách các quốc gia trực tiếp có liên quan đến các vấn đề pháp lý trên Biển Đông, ASEAN hoàn toàn có thể tiếp tục thúc đẩy các biện pháp pháp lý của riêng Hiệp hội này theo cách tiếp cận riêng biệt (bằng tiến trình đàm phán Bộ Quy tắc Ứng xử CoC, thiết lập hồ sơ các vụ vi phạm của hải cảnh và tàu cá TQ, tiến hành phân định biển giữa các bên ASEAN..) và không cần phụ thuộc vào các động thái pháp lý của Mỹ – Trung.

Thứ hai, sự cạnh tranh giữa chiến thuật „chèn giữa“ về quân sự của Mỹ và vành đai an ninh của Trung Quốc tạo ra thế cân bằng – đối trọng cần thiết để phát huy năng lực quản lý xung đột của ASEAN. Với các thiết chế như ARF, các hội nghị Thượng đỉnh ASEAN mở rộng.. các nước ASEAN có đủ khả năng để thiết lập những chương trình nghị sự nhằm duy trì trật tự cân bằng giữa các cường quốc ở Biển Đông, đồng thời áp dụng các bộ quy tắc về tránh va chạm bất ngờ trên biển mà ASEAN đã thống nhất (như CUES) để giảm thiểu khả năng leo thang xung đột ở Biển Đông.

Cách tiếp cận này không chỉ giúp vãn hồi cân bằng lực lượng, duy trì thực trạng xung đột có kiểm soát ở khu vực, mà còn giúp ASEAN giữ được vị trí „trung gian hòa giải“ giữa Mỹ – Trung trong thời gian xây dựng một phương án hòa bình bền vững ở Biển Đông.

Thứ ba, các lệnh trừng phạt kinh tế lẫn nhau giữa TQ và Mỹ sẽ tạo nền tảng quan trọng cho các nước thành viên ASEAN thống nhất thúc đẩy xu hướng „đa phương hóa“ trong hợp tác kinh tế ở Biển Đông. Cụ thể, các nước ASEAN có vùng EEZ giáp Biển Đông sẽ có xu hướng hạn chế hợp tác với các công ty Trung Quốc, đẩy mạnh ký kết hợp đồng kinh tế với các đối tác khác như Nga, Nhật, Ấn, Hàn Quốc, Anh, Pháp… Xu hướng này giúp gia tăng lợi ích kinh tế của nhiều cường quốc bên ngoài khu vực vào Biển Đông, củng cố trọng lượng cho các nước ASEAN trong các chiến dịch phản kháng với tham vọng đơn phương áp đặt „luật chơi“ về kinh tế của Trung Quốc trong khu vực.

Nhìn chung,hệ thống „Trường Thành trên biển“ mà TQ đang xây dựng với huyết mạch là 4 vành đai kinh tế, giao thông, an ninh và khảo sát đang ngày càng lộ ra nhiều điểm yếu mang tính cốt lõi. Các điểm yếu này đang được phía Mỹ khai thác triệt để, khiến cho cạnh tranh Mỹ – Trung ngày càng có nhiều diễn biến phức tạp trong thời gian vừa qua. Nhưng với các nỗ lực điều phối và tư duy cân bằng – đối trọng đặc trưng của ASEAN, cân bằng Mỹ – Trung đang được duy trì theo xu hướng từng bước đảm bảo một trật tự thượng tôn pháp luật, đa phương kinh tế và hòa giải xung đột trên Biển Đông do các nước nhỏ quyết định.

BDN

Views: 0

Nhân kỷ niệm 75 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9, VnExpress phỏng vấn Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh, Thứ trưởng Quốc phòng về sự phát triển của Đối ngoại Quốc phòng.

Views: 0

Anh, Pháp và Đức (nhóm E3) khẳng định ngay từ đầu công hàm các nước này lên tiếng với tư cách là một quốc gia thành viên của Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật biển (UNCLOS 1982), nhấn mạnh công ước này là „khuôn khổ pháp lý cho tất cả các hoạt động trên biển và đại dương“.

Công hàm nhấn mạnh quyền đi lại không gây hại, tự do hàng hải và hàng không như đã nêu trong UNCLOS phải được tôn trọng, đặc biệt tại Biển Đông.

Mặc dù công hàm chung tái khẳng định E3 không đứng về phía nào trong tranh chấp Biển Đông, việc chỉ ra những cái sai của Trung Quốc là một hành động rất có ý nghĩa.

Công hàm của Anh, Pháp và Đức khẳng định đường cơ sở thẳng Trung Quốc tự vẽ ra ở Hoàng Sa của Việt Nam và „quyền lịch sử“ mà Bắc Kinh đưa ra là không có cơ sở dựa trên UNCLOS.

„Các yêu sách liên quan đến việc thực thi „quyền lịch sử“ trên Biển Đông là không tuân thủ luật pháp quốc tế và các điều khoản của UNCLOS“, công hàm chung nhấn mạnh đồng thời khẳng định „quyền lịch sử“ mà Trung Quốc nêu ra đã bị bác bỏ trong phán quyết ngày 12-7-2016 của Tòa trọng tài quốc tế về Biển Đông.

Theo nhóm E3, phần II và phần IV của UNCLOS đã quy định đầy đủ và rõ ràng cách xác định đường cơ sở thẳng và đường cơ sở quần đảo. Do đó, việc Trung Quốc – một quốc gia lục địa – tự ý vẽ đường cơ sở thẳng ở Hoàng Sa (PV – thuộc chủ quyền của Việt Nam) là „không có cơ sở pháp lý“.

Hoạt động bồi đắp và cải tạo các thực thể mà Trung Quốc đã chiếm đóng hay bất kỳ tác động nhân tạo nào khác sẽ không làm thay đổi phân loại đối tượng địa lý theo UNCLOS.

„Các tranh chấp yêu sách hàng hải ở Biển Đông cần được đưa ra và giải quyết một cách hòa bình, phù hợp với các nguyên tắc của UNCLOS cũng như các phương tiện và thủ tục giải quyết tranh chấp đã được đưa ra trong UNCLOS“, công hàm của E3 kêu gọi.

Đường cơ sở thẳng Trung Quốc tự ý vẽ ở quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam bị Bắc Kinh dùng vũ lực chiếm đóng năm 1974 – Ảnh chụp màn hình

„Với tư cách là các quốc gia thành viên UNCLOS, Pháp, Đức và Vương quốc Anh sẽ tiếp tục duy trì và khẳng định các quyền và tự do của mình như được quy định trong UNCLOS, góp phần thúc đẩy hợp tác trong khu vực theo quy định của công ước“, công hàm kết thúc.

„Cuộc chiến công hàm“ về Biển Đông – cách gọi hiện nay của nhiều người trước việc các nước liên tục gửi công hàm/công thư lên Liên Hiệp Quốc phản đối yêu sách phi lý của Trung Quốc – phát sinh sau một công hàm do Malaysia đệ trình lên Ủy ban Ranh giới thềm lục địa (CLCS) của Liên Hiệp Quốc vào tháng 12-2019.

Hành động mở màn cuộc chiến công hàm của Malaysia đã kéo theo cả những nước không tranh chấp trực tiếp trên Biển Đông như Indonesia, Mỹ, Úc và mới nhất là nhóm E3 tham gia vào cuộc chiến công hàm này – góp phần làm nổi bật sự phi lý và bất hợp pháp trong các yêu sách của Trung Quốc.

tto

Views: 0

Trên trang fanpage Facebook chính thức của Đại sứ quán Mỹ tại Việt Nam vừa công bố một bản đồ Việt Nam trong đó bao gồm Hoàng Sa và Trường Sa, hai quần đảo mà Trung Quốc cùng có tuyên bố chủ quyền và nằm trọn trong ‘đường lưỡi bò’ do Bắc Kinh đơn phương đặt ra.

Views: 0

Phần lớn thời gian của thế kỷ XX là sự đối đầu giữa Mỹ và Liên Xô, đại diện cho 2 phe Tư bản và Xã hội chủ nghĩa, thường được gọi là cuộc Chiến tranh Lạnh.

Cuộc chiến tranh Việt Nam là nơi đối đầu trực diện của hai phe. Mỹ ủng hộ Việt Nam Cộng hòa để ngăn chặn chủ nghĩa cộng sản có thể lan ra toàn bộ khu vực Đông Nam Á. Liên Xô và Trung Quốc ủng hộ Việt Nam Dân chủ cộng hòa do Đảng Cộng sản lãnh đạo.

Trong cuộc chiến tranh này, Liên Xô ủng hộ Việt Nam với tinh thần quốc tế vô sản và là nước đứng đầu phe Xã hội chủ nghĩa, đồng thời đối kháng trực tiếp với Mỹ. Trung Quốc ủng hộ Việt Nam chống Mỹ cũng tuyên bố là với tinh thần quốc tế vô sản nhưng với những mưu đồ riêng. Thứ nhất là thông qua cuộc chiến tranh ở Việt Nam để ngăn chặn nguy cơ và ảnh hưởng của Mỹ đến Trung Quốc mà trực tiếp là ảnh hưởng đến Đài Loan.

Thứ hai, Trung Quốc muốn lợi dụng cuộc chiến tranh này coi Việt Nam như quân bài để mặc cả với Mỹ vừa để tiến tới bình thường hóa quan hệ Mỹ -Trung, chống lại Liên Xô. Trong thực tế mối bất hòa Xô-Trung đã diễn ra trong nhiều năm dù kinh tế quân sự đều kém hơn Liên Xô nhưng là nước đông dân hơn Liên Xô nhiều lần, Trung Quốc không muốn đứng ở vị trí thứ hai trong phe Xã hội chủ nghĩa.

Năm 1972, khi cuộc kháng chiến của Việt Nam ở vào thời điểm ác liệt nhất thì Trung Quốc công khai thỏa hiệp với Mỹ, mời Tổng thống Nixon sang thăm Trung Quốc để thực hiện âm mưu xâm chiến Biển Đông. Năm 1974, Trung Quốc bắt đầu việc đánh chiếm các đảo thuộc quần đảo Hoàng Sa do Việt Nam Cộng hòa quản lý. Sau khi Việt Nam thống nhất đất nước, âm mưu chia cắt lâu dài Việt Nam của Trung Quốc thất bại thì năm 1979 Trung Quốc tiến hành cuộc chiến tranh xâm lược trên toàn tuyến biên giới phía Bắc Việt Nam.

Hành động xâm lược Việt Nam của Trung Quốc khiến cả thế giới ngỡ ngàng, các nước xã hội chủ nghĩa phẫn nộ. Nhân dân nhiều nước biểu tình phản đối Trung Quốc, ủng hộ Việt Nam. Hành động xâm lược Việt Nam đã chứng tỏ Trung Quốc không còn tinh thần quốc tế vô sản đồng thời mở đầu cho sự rạn nứt và tư tưởng ly khai của một số nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu. Trước thực tế đó, Liên Xô và Việt nam đã ký hiệp ước hợp tác toàn diện để ngăn chặn các âm mưu tiếp theo của Trung Quốc.

Mỹ bắt đầu coi Trung Quốc là mắt xích quan trọng để làm suy yếu Liên Xô và tiến tới làm tan rã phe Xã hội chủ nghĩa. Ngược lại Trung Quốc lại mưu toan làm cho cả Liên Xô và Mỹ suy yếu, tiếp tục đẩy hai quốc gia này vào thế đối đầu.

Trung Quốc mặc cho Liên Xô và Mỹ can thiệp vào các cuộc xung đột ở một số nước, còn họ không tham gia. Điển hình như xung đột tại Afghanistan, hết Liên Xô rồi Mỹ bị sa lầy, thiệt hại nặng cả về người và của cải. Đến các cuộc xung đột vũ trang tại Iraq, Syria, Trung Quốc đều đứng ngoài.

Liên Xô tan ra, Mỹ không còn đối thủ và trở thành cường quốc số 1 thế giới. Trung Quốc càng ve vãn để Mỹ và các nước tư bản đầu tư tiền bạc và công nghệ vào Trung Quốc. Mỹ tưởng rằng không còn Liên Xô thì vị trí số 1 thế giới là vĩnh viễn đồng thời tưởng rằng lôi kéo và cảm hóa được Trung Quốc.

Mỹ không hề biết rằng với chiến lược “ẩn mình chờ thời” đợi khi đủ mạnh, Trung Quốc mới là thế lực đánh đổ Mỹ để giành lại vị trí cường quốc số 1 thế giới.

Trở thành nền kinh tế thứ hai thế giới và đã đủ tiềm lực, Trung Quốc bắt đầu thách thức Mỹ. Trung Quốc chọn Biển Đông là nơi đối đầu trực diện với Mỹ. Năm 1984, Trung Quốc bắt đầu đánh chiếm các đảo thuộc quần đảo Trường Sa ở Biển Đông. Nếu như ở Biển Hoa Đông, Trung Quốc chỉ gây sự với Nhật Bản bằng việc tuyên bố chủ quyền ở đảo Điếu Ngư của Nhật Bản thì với các đảo của quần đảo Trường Sa, Trung Quốc thực hiện bằng quân sự, tấn công tiêu diệt và chiếm các đảo.

Liên Xô, sau này là Nga, lúc đó không đủ mạnh và cũng không muốn mất lòng Trung Quốc nên làm ngơ. Mỹ vì mối hận với Việt Nam và cũng muốn lôi kéo Trung Quốc nên không có phản ứng gì.

Trung Quốc ngày càng thách thức Mỹ bằng việc bồi đắp các đảo, biến thành các căn cứ quân sự án ngữ trực tiếp con đường từ Thái Bình Dương sang Ấn Độ Dương. Mỹ bắt đầu tỉnh ngộ nhưng dưới thời Cựu Tổng thống Obama cũng chỉ tuyên bố chuyển trục về châu Á – Thái Bình Dương.

Chỉ đến thời gian gần đây khi nguy cơ bị tuột mất vị trí số một thế giới và âm mưu thâm độc của Trung Quốc đã lộ rõ hoàn toàn, Tổng thống Trump mới chính thức tuyên bố phủ nhận tuyên bố chủ quyền 80% Biển Đông của Trung Quốc và đòi không được thay đổi hiện trạng ở Biển Đông.

Biển Đông thực sự đã là nơi Trung Quốc chọn để thách đầu với Mỹ và cả nhiều nước khác như Nhật, Australia, Anh, Pháp…

Sau Pháp, Đức cũng đã bắt đầu tuyên bố về chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương để cùng với Mỹ ngăn chặn âm mưu điên cuồng của Trung Quốc.
Thế giới chắc chắn sẽ chứng kiến cuộc xung đột quyết liệt giữa Trung Quốc và các nước trên Biển Đông.

BDN

Views: 0

Trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 53 (AMM-53) và các Hội nghị Bộ trưởng liên quan, tối ngày 9/9, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh, trong vai trò nước Chủ tịch ASEAN và Chủ tịch Hội nghị Cấp cao Đông Á, đã chủ trì Hội nghị trực tuyến Bộ trưởng Ngoại giao Cấp cao Đông Á (EAS) lần thứ 10.

Tham dự Hội nghị có các Bộ trưởng Ngoại giao của 10 nước ASEAN, các Đối tác EAS gồm Australia, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, New Zeand, Hàn Quốc, Nga, Mỹ và Tổng Thư ký ASEAN.

Tại Hội nghị, các nước EAS tiếp tục khẳng định tầm quan trọng của EAS với tư cách là diễn đàn của các Lãnh đạo thảo luận về các vấn đề chiến lược của khu vực; ghi nhận những tiến triển đạt được trong triển khai Kế hoạch Hành động Manila giai đoạn 2018-2022, đồng thời nhất trí tiếp tục đẩy mạnh hợp tác trên các lĩnh vực ưu tiên, bao gồm môi trường, năng lượng, giáo dục, tài chính, y tế, dịch bệnh, quản lý thảm họa, kết nối, kinh tế, thương mại, an ninh lương thực và hợp tác biển.

Các Bộ trưởng nhấn mạnh trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 bùng phát và diễn biến phức tạp hiện nay, các nước EAS cần đẩy mạnh hợp tác thiết thực, nâng cao năng lực ứng phó, giảm thiểu các tác động tiêu cực của dịch bệnh và thúc đẩy phục hồi bền vững khu vực.

Các Đối tác EAS đánh giá cao vai trò Chủ tịch ASEAN 2020 của Việt Nam tích cực điều phối các nỗ lực của ASEAN và các Đối tác ứng phó hiệu quả dịch bệnh Covid-19, ủng hộ các sáng kiến của ASEAN về tăng cường hợp tác ứng phó dịch Covid-19 như Quỹ ASEAN Ứng phó Covid-19 và Kho Dự phòng vật tư y tế khẩn cấp khu vực.

ASEAN đề nghị các Đối tác EAS với những thế mạnh của mình hỗ trợ ASEAN nâng cao năng lực y tế dự phòng, phối hợp chia sẻ thông tin, trao đổi kinh nghiệm điều trị, nghiên cứu, sản xuất vắc xin, giảm thiểu các tác động kinh tế-xã hội và thúc đẩy phục hồi, tăng trưởng bền vững.

Các nước hoan nghênh đề xuất của Việt Nam tổ chức hội nghị các chuyên gia liên ngành EAS về Covid-19 nhằm tăng cường các nỗ lực ứng phó và phục hồi tại khu vực, dự kiến vào tháng 10/2020.

Các nước chia sẻ đánh giá sau 15 năm thành lập, hiện EAS đang đứng trước những cơ hội và thách thức mới trong bối cảnh khu vực có những biến chuyển nhanh chóng, phức tạp chưa từng có. Theo đó, các nước cần phối hợp chặt chẽ, đề ra những định hướng tăng cường EAS trong giai đoạn mới nhằm tiếp tục đóng góp tích cực cho đối thoại và hợp tác, duy trì hòa bình, an ninh và thịnh vượng và ứng phó hiệu quả với các thách thức đang nổi lên trong khu vực.

Các nước nhất trí ủng hộ Hội nghị Cấp cao Đông Á lần thứ 15 (EAS-15) sẽ thông qua tuyên bố kỷ niệm 15 năm thành lập EAS và các văn kiện hợp tác trên các lĩnh vực hợp tác biển bền vững, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế khu vực ổn định, nâng cao năng lực ứng phó dịch bệnh và về nâng cao vai trò phụ nữ đối với bảo đảm hòa bình và an ninh.

Các nước tham gia EAS cũng đã dành thời gian trao đổi về tình hình khu vực và quốc tế cùng quan tâm, bao gồm tình hình bán đảo Triều Tiên, Biển Đông, tình hình bang Rakhine của Myanmar…

Về tình hình Biển Đông, các nước đều nhấn mạnh tầm quan trọng của hoà bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông, là lợi ích chung của tất cả các nước. Theo đó, các nước bày tỏ quan ngại về diễn biến trên thực địa gần đây, ảnh hưởng tiêu cực đến hòa bình, an ninh và thượng tôn pháp luật trong khu vực, nhất là trong lúc cả khu vực đang tập trung nguồn lực đối phó dịch bệnh; nhấn mạnh cần thúc đẩy đối thoại và tăng cường xây dựng lòng tin, kiềm chế không có hoạt động làm gia tăng căng thẳng và phức tạp tình hình, không quân sự hoá, không sử dụng và đe doạ sử dụng vũ lực, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hoà bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982.

Các nước kêu gọi ASEAN và Trung Quốc thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố Ứng xử của các Bên ở Biển Đông (DOC), và nỗ lực sớm hoàn tất xây dựng một Bộ Quy tắc Ứng xử tại Biển Đông (COC) hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế, được cộng đồng quốc tế công nhận.

Phát biểu tại Hội nghị, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Phạm Bình Minh khẳng định vai trò chiến lược và đóng góp quan trọng của EAS trong 15 năm qua, chia sẻ các định hướng tăng cường EAS trong thời gian tới, trong đó nhấn mạnh cần nâng cao vai trò điều phối của Chủ tịch EAS trong các hoạt động hợp tác EAS, tăng cường hiệu quả phối hợp và bổ trợ giữa EAS với các cơ chế khác do ASEAN dẫn dắt như ASEAN+3, Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF), Diễn đàn Biển ASEAN Mở rộng (EAMF) cũng như nâng cao vai trò của EAS đối phó kịp thời, hiệu quả với các thách thức đang nổi lên trong khu vực. Đề xuất của Việt Nam ra Tuyên bố Hà Nội kỷ niệm 15 năm thành lập EAS nhằm tăng cường vai trò và giá trị chiến lược của EAS trong giai đoạn phát triển mới được các nước ủng hộ và đánh giá cao.

Về tình hình Biển Đông, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Phạm Bình Minh nhấn mạnh lập trường nguyên tắc của ASEAN đã nêu tại Hội nghị Cấp cao ASEAN 36 và tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 53 vừa khai mạc sáng nay, đề nghị các bên đề cao thượng tôn pháp luật, kiềm chế, không có các hành động gây phức tạp thêm tình hình, không quân sự hóa, giải quyết các tranh chấp thông qua các biện pháp hòa bình, tiếp tục thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố DOC và sớm hoàn tất Bộ Quy tắc ứng xử COC ở Biển Đông hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982, đóng góp duy trì hòa bình, an ninh, ổn định ở Biển Đông và trong khu vực.

Theo chương trình, ngày 10/9, các Bộ trưởng Ngoại giao sẽ tham dự Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-Hoa Kỳ, ASEAN-Canada, ASEAN-Australia, ASEAN-New Zeand, Đối thoại giữa Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN với các Đại diện Ủy ban liên Chính phủ ASEAN về Nhân quyền (AICHR) và Đối thoại cấp Bộ trưởng ASEAN về tăng cường vai trò của phụ nữ đối với hòa bình và an ninh bền vững.

TG&VN

Views: 0

EAS bày tỏ quan ngại về diễn biến trên thực địa gần đây ở Biển Đông, ảnh hưởng tiêu cực đến hòa bình, an ninh và thượng tôn pháp luật trong khu vực.

Trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 53 (AMM-53) và các Hội nghị Bộ trưởng liên quan, tối ngày 9/9, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh, trong vai trò nước Chủ tịch ASEAN và Chủ tịch Hội nghị Cấp cao Đông Á, đã chủ trì Hội nghị trực tuyến Bộ trưởng Ngoại giao Cấp cao Đông Á (EAS) lần thứ 10. Tham dự Hội nghị có các Bộ trưởng Ngoại giao của 10 nước ASEAN, các Đối tác EAS gồm Australia, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, New Zealand, Hàn Quốc, Nga, Mỹ và Tổng Thư ký ASEAN.

Tại Hội nghị, các nước EAS tiếp tục khẳng định tầm quan trọng của EAS với tư cách là diễn đàn của các Lãnh đạo thảo luận về các vấn đề chiến lược của khu vực; ghi nhận những tiến triển đạt được trong triển khai Kế hoạch Hành động Manila giai đoạn 2018-2022, đồng thời nhất trí tiếp tục đẩy mạnh hợp tác trên các lĩnh vực ưu tiên, bao gồm môi trường, năng lượng, giáo dục, tài chính, y tế, dịch bệnh, quản lý thảm họa, kết nối, kinh tế, thương mại, an ninh lương thực và hợp tác biển.

Các Bộ trưởng nhấn mạnh, trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 bùng phát và diễn biến phức tạp hiện nay, các nước EAS cần đẩy mạnh hợp tác thiết thực, nâng cao năng lực ứng phó, giảm thiểu các tác động tiêu cực của dịch bệnh và thúc đẩy phục hồi bền vững khu vực. Các Đối tác EAS đánh giá cao vai trò Chủ tịch ASEAN 2020 của Việt Nam tích cực điều phối các nỗ lực của ASEAN và các Đối tác ứng phó hiệu quả dịch bệnh Covid-19, ủng hộ các sáng kiến của ASEAN về tăng cường hợp tác ứng phó dịch Covid-19 như Quỹ ASEAN Ứng phó Covid-19 và Kho Dự phòng vật tư y tế khẩn cấp khu vực.ASEAN đề nghị các Đối tác EAS với những thế mạnh của mình hỗ trợ ASEAN nâng cao năng lực y tế dự phòng, phối hợp chia sẻ thông tin, trao đổi kinh nghiệm điều trị, nghiên cứu, sản xuất vắc xin, giảm thiểu các tác động kinh tế-xã hội và thúc đẩy phục hồi, tăng trưởng bền vững. Các nước hoan nghênh đề xuất của Việt Nam tổ chức hội nghị các chuyên gia liên ngành EAS về Covid-19 nhằm tăng cường các nỗ lực ứng phó và phục hồi tại khu vực, dự kiến vào tháng 10/2020.

Các nước chia sẻ đánh giá sau 15 năm thành lập, hiện EAS đang đứng trước những cơ hội và thách thức mới trong bối cảnh khu vực có những biến chuyển nhanh chóng, phức tạp chưa từng có. Theo đó, các nước cần phối hợp chặt chẽ, đề ra những định hướng tăng cường EAS trong giai đoạn mới nhằm tiếp tục đóng góp tích cực cho đối thoại và hợp tác, duy trì hòa bình, an ninh và thịnh vượng và ứng phó hiệu quả với các thách thức đang nổi lên trong khu vực. Các nước nhất trí ủng hộ Hội nghị Cấp cao Đông Á lần thứ 15 (EAS-15) sẽ thông qua tuyên bố kỷ niệm 15 năm thành lập EAS và các văn kiện hợp tác trên các lĩnh vực hợp tác biển bền vững, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế khu vực ổn định, nâng cao năng lực ứng phó dịch bệnh và về nâng cao vai trò phụ nữ đối với bảo đảm hòa bình và an ninh.

Các nước tham gia EAS cũng đã dành thời gian trao đổi về tình hình khu vực và quốc tế cùng quan tâm, bao gồm tình hình bán đảo Triều Tiên, Biển Đông, tình hình bang Rakhine của Myanmar, Hong Kong… Về tình hình Biển Đông, các nước đều nhấn mạnh tầm quan trọng của hoà bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông, là lợi ích chung của tất cả các nước.Theo đó, các nước bày tỏ quan ngại về diễn biến trên thực địa gần đây, ảnh hưởng tiêu cực đến hòa bình, an ninh và thượng tôn pháp luật trong khu vực, nhất là trong lúc cả khu vực đang tập trung nguồn lực đối phó dịch bệnh; nhấn mạnh cần thúc đẩy đối thoại và tăng cường xây dựng lòng tin, kiềm chế không có hoạt động làm gia tăng căng thẳng và phức tạp tình hình, không quân sự hoá, không sử dụng và đe doạ sử dụng vũ lực, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hoà bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982. Các nước kêu gọi ASEAN và Trung Quốc thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố Ứng xử của các Bên ở Biển Đông (DOC), và nỗ lực sớm hoàn tất xây dựng một Bộ Quy tắc Ứng xử tại Biển Đông (COC) hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế, được cộng đồng quốc tế công nhận.

Phát biểu tại Hội nghị, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Phạm Bình Minh khẳng định vai trò chiến lược và đóng góp quan trọng của EAS trong 15 năm qua, chia sẻ các định hướng tăng cường EAS trong thời gian tới, trong đó nhấn mạnh cần nâng cao vai trò điều phối của Chủ tịch EAS trong các hoạt động hợp tác EAS, tăng cường hiệu quả phối hợp và bổ trợ giữa EAS với các cơ chế khác do ASEAN dẫn dắt như ASEAN+3, Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF), Diễn đàn Biển ASEAN Mở rộng (EAMF) cũng như nâng cao vai trò của EAS đối phó kịp thời, hiệu quả với các thách thức đang nổi lên trong khu vực. Đề xuất của Việt Nam ra Tuyên bố Hà Nội kỷ niệm 15 năm thành lập EAS nhằm tăng cường vai trò và giá trị chiến lược của EAS trong giai đoạn phát triển mới được các nước ủng hộ và đánh giá cao.

Về tình hình Biển Đông, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Phạm Bình Minh nhấn mạnh lập trường nguyên tắc của ASEAN đã nêu tại Hội nghị Cấp cao ASEAN 36 và tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 53 vừa khai mạc sáng 9/9, đề nghị các bên đề cao thượng tôn pháp luật, kiềm chế, không có các hành động gây phức tạp thêm tình hình, không quân sự hóa, giải quyết các tranh chấp thông qua các biện pháp hòa bình, tiếp tục thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố DOC và sớm hoàn tất Bộ Quy tắc ứng xử COC ở Biển Đông hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982, đóng góp duy trì hòa bình, an ninh, ổn định ở Biển Đông và trong khu vực.

Theo chương trình, ngày 10/9, các Bộ trưởng Ngoại giao tham dự Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-Hoa Kỳ, ASEAN-Canada, ASEAN-Australia, ASEAN-New Zealand, Đối thoại giữa Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN với các Đại diện Ủy ban liên Chính phủ ASEAN về Nhân quyền (AICHR) và Đối thoại cấp Bộ trưởng ASEAN về tăng cường vai trò của phụ nữ đối với hòa bình và an ninh bền vững.

BDN

Views: 0

Đức tuyên bố gia nhập Câu lạc bộ Ấn Độ-Thái Bình Dương

Nếu như ở Châu Âu, các quốc gia bình quân chỉ có vài chục triệu dân thì ở khu vực Ấn Độ Dương- Thái Bình Dương có nhiều nước có diện tích lớn và số dân đông như Trung Quốc gần 1,4 tỉ người, Ấn Độ hơn 600 triệu người, Mỹ hơn 200 triệu người, 10 nước Asean có hơn 600 triệu người.

Khu vực này có 3 cường quốc kinh tế; Mỹ là nền kinh tế lớn nhất thế giới, Trung Quốc là nền kinh tế lớn thứ hai và Nhật Bản là nền kinh tế lớn thứ ba thế giới.

Nếu như thế giới có 33 siêu đô thị thì khu vực Ấn Độ Dương- Thái Bình Dương đã chiếm tới 20/33 siêu đô thị.

Bước vào thế kỷ XXI, kinh tế các nước Châu Âu phát triển chững lại, khối EU có sự phân rã khi nước Anh muốn ra khỏi EU, các nước Đông Âu phát triển cầm chừng, kinh tế nước Pháp thì cũng chưa có gì sáng sủa. Châu Mỹ thì các nước Nam Mỹ cũng còn gặp nhiều khó khăn. Châu Phi về cơ bản vẫn giậm chân tại chỗ, một số nước được Trung Quốc đầu tư vào khai mỏ, giao thông nhưng lại rơi vào bẫy nợ.

Trong khi đó các nước khu vực Ấn Độ Dương- Thái Bình Dương, đặc biệt là các nước khu vực Thái Bình Dương lại phát triển không ngừng. Trung Quốc đã vươn lên là nền kinh tế thứ hai thế giới. Nhật Bản dù xuống là nền kinh tế thứ ba nhưng vẫn là cường quốc kinh tế. Hàn Quốc cũng đã là cường quốc kinh tế có tốc độ phát triển nhanh chóng. Các nước Asean cũng đang trỗi dậy mạnh mẽ.

Nếu như kinh tế là khu vực phát triển năng động nhất thế giới thì chính trị và quân sự lại là khu vực có những diễn biến phức tạp. Trung Quốc gia tăng tranh chấp chủ quyền ở Biển Hoa Đông, Biển Đông. Trung Quốc cũng tìm cách đặt các căn cứ ở khu vực Ấn Độ Dương. Vì thế con đường hàng hải quốc tế lớn nhất từ Ấn Độ Dương qua Thái Bình Dương bị đe dọa và an ninh khu vực chưa bao giờ bất an như hiện nay.

Dù vậy, xét tổng thể đây vẫn là khu vực thu hút sự quan tâm của cả thế giới. Thời kỳ Tổng thống Obama đã có chiến lược xoay trục về Thái Bình Dương, đến Tổng thống Trump thì Mỹ vạch ra chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Chiến lược của Mỹ lúc đầu chỉ có Ấn Độ và Australia hưởng ứng nhiệt tình. Nhưng rồi các nước Châu Âu bắt đầu nhận thấy lợi ích to lớn nếu tham gia chiến lược Ấn Độ Dương- Thái Bình Dương.

Sau Pháp, vừa qua Đức là quốc gia Châu Âu thứ hai chính thức thông qua chiến lược vì Ấn Độ Dương- Thái Bình Dương. Đồng thời chính phủ Đức cũng coi đây là một nền tảng cho một chiến lược của Liên minh Châu Âu (EU) trong tương lai. Đặc biệt trong chiến lược này Berlin chủ trương đẩy mạnh quan hệ với các nước Asean, Australia, Ấn Độ như việc ký kết thêm các thỏa thuận thương mại tự do (FTA).

Không chỉ coi trọng quan hệ kinh tế Đức, Pháp và các nước Châu Âu đang cùng với Mỹ, Nhật, Australia gia tăng việc đảm bảo an ninh cho khu vực này, trước hết là chống lại những hành động vi phạm luật pháp quốc tế về biển, đảo của Trung Quốc. Đây là điều đáng mừng cho các nước trong khu vực.

BDN

Views: 0