Tuyên bố của Bộ Quốc phòng Nhật Bản cho biết, ngày 9/10 đã tiến hành tập trận chống tàu ngầm ở Biển Đông. Theo thông báo của Lực lượng Phòng vệ trên biển Nhật Bản, đội tàu chiến gồm tàu sân bay trực thăng JS Kaga (DDH 184), tàu khu trục JS Ikazuchi (DD 107) và tàu ngầm hiện đại JS Shoryu (SS 510) sẽ ghé cảng Cam Ranh của Việt Nam trong hai ngày 10 và 11.10 để tiếp tế.
Trước đó, đội tàu này đã tiến hành tập trận chống ngầm ở Biển Đông vào ngày 9.10, sau khi quay trở lại khu vực từ Ấn Độ Dương.
Trước đây, tàu chiến Nhật vẫn thường ghé cảng Việt Nam nhưng hầu hết đều nằm trong khuôn khổ giao lưu.
Nay đội tàu Nhật tiếp tế ở Cam Ranh trong chuyến ghé cảng ngắn ngày nhấn mạnh mối quan hệ gần gũi giữa Việt Nam và Nhật Bản ngày càng đi vào chiều sâu.
Đặc biệt, chuyến ghé cảng này diễn ra ngay trước khi Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga đến thăm Việt Nam trong chuyến công du đầu tiên dự kiến diễn ra vào trung tuần tháng 10.
Đồng thời nó cho thấy Cam Ranh đang nổi lên như là một trung tâm tiếp tế đối với hoạt động triển khai của hải quân các nước, khi những hoạt động như thế này diễn ra thường xuyên hơn và mở rộng với nhiều nước hơn.
Nhận thấy cuộc tập trận mới nhất của Nhật Bản, tờ Global Times của nhà nước Trung Quốc ngày 10/10 cho biết, việc thường xuyên tiến hành các hoạt động quân sự ở Biển Đông không có lợi cho an ninh và ổn định tại khu vực, Trung Quốc kiên quyết phản đối điều này.
Hải quân Mỹ sẽ cần có hơn 500 tàu trong hạm đội để đảm bảo ưu thế trên biển so với Trung Quốc trong những thập kỷ tới, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper vừa tuyên bố.
Kết luận đó dựa trên nghiên cứu Lực lượng Hải quân Tương lai do Thứ trưởng Bộ Quốc phòng David Norquist chủ trì, gần đây đã được chuyển giao cho ông Esper.
Bộ trưởng Esper nói trong bài phát biểu tại Trung tâm Đánh giá Chiến lược và Ngân sách ở Washington, DC:
“Trung Quốc dự định hoàn thành việc hiện đại hóa các lực lượng vũ trang của mình vào năm 2035 và xây dựng một quân đội đẳng cấp thế giới vào năm 2049. Bắc Kinh muốn ngang bằng với Hải quân Mỹ, nếu không muốn nói là vượt qua khả năng của chúng ta trong một số lĩnh vực nhất định và để bù đắp sự áp đảo của chúng ta trong một số lĩnh vực khác”.
Ông nói, nghiên cứu về lực lượng hải quân của Lầu Năm Góc vừa hoàn thành đã đánh giá một loạt các lựa chọn xây dựng hạm đội trong tương lai nhằm duy trì sự áp đảo của Mỹ trong thời đại cạnh tranh quyền lực toàn cầu.
Hải quân, Thủy quân Lục chiến, Bộ tổng Tham mưu, Văn phòng Bộ trưởng Quốc phòng, cũng như các cố vấn độc lập đã giúp thực hiện một „đánh giá toàn diện về chiến lược quốc phòng quốc gia. Ông Esper đặt tên cho tầm nhìn của mình đối với hạm đội tương lai là “Lực lượng Chiến đấu 2045.”
Nhóm nghiên cứu đã kiểm tra một số lựa chọn lực lượng bằng cách sử dụng mô hình hóa và mô phỏng các cuộc chiến để phân tích điểm mạnh và điểm yếu của từng tổ hợp tàu trong bối cảnh nhiệm vụ khác nhau trong tương lai.
“Lực lượng Chiến đấu 2045 đồi hỏi một lực lượng hải quân cân bằng hơn với hơn 500 tàu có người lái và không người lái,” ông Esper nói, theo tường thuật của National Defense. “Hơn nữa, chúng tôi sẽ tiếp cận 355 tàu chiến truyền thống trước năm 2035 – thời điểm mà Trung Quốc đặt mục tiêu hiện đại hóa hoàn toàn quân đội. Và quan trọng nhất, chúng tôi hiện có một con đường đáng tin cậy để có được hơn 355 tàu có người lái trong thời đại hạn chế về tài chính”.
(Hiện nay hải quân Mỹ có chưa tới 300 tàu, trong khi Trung Quốc đã vượt qua con số này, tuy hạm đội của Trung Quốc có tỷ lệ tàu nhỏ lớn hơn và vẫn thua Mỹ ở tổng trọng tải-PV).
Đội tàu ngầm là ưu tiên hàng đầu, ông Esper nói. Điều đó bao gồm việc mua tàu ngầm tên lửa đạn đạo lớp Columbia, tàu ngầm tấn công lớp Virginia để hiện đại hóa lực lượng răn đe hạt nhân trên biển. Ông nói thêm, Hải quân Mỹ cần 70 đến 80 tàu ngầm tấn công và gọi chúng là nền tảng tấn công có khả năng sống sót nhất trong một cuộc xung đột quyền lực lớn trong tương lai.
Ông nói: “Hải quân Mỹ phải bắt đầu đóng ba tàu ngầm lớp Virginia mỗi năm càng sớm càng tốt”.
Các tàu sân bay hiện là viên ngọc quý của Hải quân Mỹ, mặc dù một số nhà quan sát cho rằng chúng ngày càng trở nên dễ bị tổn thương trước các tên lửa tầm xa, dẫn đường chính xác.
Esper nói: “Các tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân sẽ vẫn là biện pháp răn đe rõ ràng nhất của chúng ta với khả năng thi triển vũ lực và thực hiện các nhiệm vụ kiểm soát biển trên toàn cầu.
„Để tiếp tục nâng cao khả năng sống sót và khả năng sát thương của chúng, chúng tôi đang phát triển các phi đoàn không quân của tương lai có khả năng tác chiến ở phạm vi mở rộng.“ Các phi đoàn nên bao gồm nhiều nền tảng không người lái bao gồm máy bay chiến đấu, tàu chở dầu, cảnh báo sớm và máy bay tấn công điện tử, ông nói thêm.
Lực lượng hải quân trong tương lai cũng cần có 140 đến 240 tàu mặt nước và tàu ngầm không người lái và tùy chọn có người lái, có tiềm năng thực hiện nhiều nhiệm vụ và cho phép các hoạt động hàng hải phân tán theo cách hiệu quả về mặt chi phí, ông lưu ý.
Thành phố cảng Hải Phòng vừa phê duyệt dự án tổ hợp nhà máy điện khí hóa lỏng trị giá 5,09 tỷ USD do tập đoàn dầu khí hàng đầu của Mỹ, ExxonMobil, phát triển, dự kiến sẽ bắt đầu phát điện vào năm 2026- 2027.
Logo Exxon Mobile trên thị trường chứng khoán New York, 2015
Theo Cổng thông tin điện tử TP. Hải Phòng công bố thông tin hôm 1/10, nhà máy điện tại khu công nghiệp Tiên Lãng sẽ có công suất ban đầu là 2,25 gigawatt (GW) và sẽ được mở rộng lên 4,5 GW vào năm 2029-2030, UBND thành phố này cho biết dự án cũng sẽ bao gồm một kho cảng nhập với công suất 6 triệu tấn khí đốt tự nhiên hoá lỏng mỗi năm.
Tuyên bố của TP. Hải Phòng được đưa ra vài ngày sau chuyến thăm của Đại sứ Mỹ Daniel Kritenbrink hôm 28/9 tới thành phố cảng, trong đó ông đã tới thắp hương tưởng niệm các vị anh hùng đánh bại quân Nam Hán từ phương Bắc ở Bạch Đằng Giang cách đây hơn 1.300 năm.
Việt Nam được cho là đang tìm cách nhập khẩu nhiều hàng hoá của Mỹ, gồm cả than đá và LNG, hơn nữa để thu hẹp thặng dư thương mại sau khi Tổng thống Donald Trump đe doạ áp thuế lên hàng hoá Việt Nam trong bối cảnh chiến tranh thương mại Mỹ – Trung Quốc leo thang.
Theo Vietnam Finance, ngoài dự án ở Hải Phòng, tập đoàn ExxonMobil đang có kế hoạch đầu tư phát triển chuỗi điện khí công suất 3.000MW tại Long An với cam kết cung cấp liên tục đầy đủ LNG trực tiếp từ Mỹ và một số nước khác.
Đài Loan cho biết đã điều các tiêm kích để theo sát máy bay do thám Trung Quốc đi vào vùng nhận diện phòng không quanh hòn đảo.
Lực lượng phòng vệ Đài Loan ngày 2/10 phát đi thông báo rằng họ đã triển khai các máy bay chiến đấu vào tối ngày 1/10 nhằm chặn máy bay do thám Y-8 của Trung Quốc xâm nhập vùng nhận diện phòng không quanh hòn đảo.
Các tiêm kích Đài Loan đã phát cảnh báo yêu cầu máy bay Trung Quốc rời khỏi khu vực.
Khu vực phía đông nam vùng nhận diện phòng không của Đài Loan là khu vực trung chuyển quan trọng các tàu ngầm Mỹ, và Đài Loan và Trung Quốc đại lục được cho giám sát rất kỹ khu vực này, theo các chuyên gia quân sự.
Trong thời gian qua, Trung Quốc liên tục triển khai máy bay chiến đấu, máy bay ném bom áp sát hòn đảo. Từ ngày 18-19/9, có 37 máy bay của Trung Quốc đã di chuyển gần hòn đảo. Đó cũng là thời điểm Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Keith Krach tới thăm Đài Loan – chuyến công du mà Bắc Kinh lên tiếng phản đối mạnh mẽ.
Trung Quốc luôn coi Đài Loan là một phần lãnh thổ và từng tuyên bố sẵn sàng dùng mọi biện pháp để sáp nhập hòn đảo, kể cả bằng vũ lực.
Căng thẳng giữa Trung Quốc và Đài Loan gần đây có dấu hiệu nóng lên khi Bắc Kinh nhiều lần tổ chức các hoạt động diễn tập gần hòn đảo.
Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định rằng Covid-19 không thể ngăn ông trở lại, chiến đấu đến cùng để vượt qua ông Joe Biden trong bầu cử Tổng thống sắp tới. Bình luận của Thế giới & Việt Nam.
Tối ngày 5/10 (sáng ngày 6/10 theo giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã trở về Nhà Trắng sau 3 ngày điều trị Covid-19 liên tục tại Trung tâm Y tế Quân sự Walter Reed tại Bethesda, Massachussetts.
Ông tuyên bố trên Twitter: “Tôi thấy rất khỏe. Đừng sợ Covid-19, đừng để nó chi phối cuộc sống. Dưới chính quyền của tôi, chúng ta đã phát triển một số loại thuốc và kiến thức tuyệt vời. Tôi đang cảm thấy khỏe hơn 20 năm trước”.
Ít lâu sau tại Nhà Trắng, ông một lần nữa khẳng định: “Chúng ta sẽ quay lại làm việc. Là người lãnh đạo, tôi phải làm điều đó. Tôi biết rằng ngoài kia có nguy hiểm, song tôi vẫn phải làm…
Có lẽ tôi đã tốt hơn và đã có miễn dịch chăng? Tôi không rõ. Nhưng đừng để điều đó (Covid-19) làm chủ cuộc sống mình. Hãy đi ra ngoài kia và cẩn thận”.
Tuyên bố tưởng chừng đơn giản của ông Trump trên thực tế ẩn chứa bốn thông điệp đáng chú ý.
Trở lại hậu Covid-19, Tổng thống Donald Trump gỡ bỏ khẩu trang khi đứng trên ban-công Nhà Trắng ngày 5/10. (Nguồn: Getty Images)
Khẳng định về sức khỏe
Thứ nhất, đó là khẳng định rằng trên cương vị người đứng đầu nước Mỹ và ứng cử viên Tổng thống của đảng Cộng hòa, ông đã trở lại, dẹp tan mọi lời đồn đoán về sức khỏe: “Tôi cảm thấy rất khỏe… tôi đang cảm thấy khỏe còn hơn 20 năm trước”.
Đây là điều cần thiết bởi sau khi có thông tin về việc ông và Đệ nhất phu nhân mắc Covid-19, có đồn đoán cho rằng ông Trump không còn đủ sức khỏe để tiếp tục chiến dịch tranh cử.
Việc ông chủ Nhà Trắng “đi dạo” khỏi Trung tâm Y tế Quân sự Walter Reed trên đoàn xe SUV để chào đoàn người đứng chờ ngày 4/10, bất chấp khuyến nghị của bác sỹ điều trị, cũng như nhấn mạnh tình trạng sức khỏe trong tuyên bố, là cách ông và đảng Cộng hòa dập tắt những “tin tức sai sự thật”, củng cố vị trí lãnh đạo nước Mỹ và ứng cử viên hàng đầu trong cuộc bầu cử Tổng thống tới.
Bảo vệ thành quả kinh tế
Thứ hai, ông Trump mong muốn bảo vệ thành quả về kinh tế, vốn đang chịu tác động nặng nề từ các hoạt động kinh tế bị gián đoạn do Covid-19.
Trong phát biểu, ông Trump đã ít nhiều thừa nhận sự nguy hiểm của dịch Covid-19, tỏ ra thấu hiểu tâm trạng cử tri, bởi ông Trump có thể bình an vô sự bình an, song hơn 200.000 người Mỹ khác thì không.
Tuy nhiên, trong bối cảnh nhiều quan chức, nhân viên Nhà Trắng đã mắc Covid-19, cách ông cởi bỏ khẩu trang và thoải mái trò chuyện với đoàn quay phim để phục vụ chiến dịch tranh cử, đặt người khác trước nguy cơ phơi nhiễm đã khiến thông điệp đó không thực sự trọn vẹn.
Quan trọng hơn, ông Trump mong muốn người dân không vì đại dịch Covid-19 mà lo lắng, gây gián đoạn các hoạt động kinh tế, tác động tới tốc độ hồi phục của nước Mỹ.
Một trong những thành tựu lớn nhất của Tổng thống Trump là thúc đẩy và duy trì sự tăng trưởng của nền kinh tế, song nó đang ít nhiều bị phai nhạt trước đại dịch Covid-19.
Đó là lý do ông Trump liên tục kêu gọi người dân “đừng để điều đó (Covid-19) chi phối… thống trị cuộc sống”.
Câu chuyện về vaccine
Thứ ba, trong đoạn video phát biểu từ ban-công Nhà Trắng, ông cũng khẳng định rằng dưới sự lãnh đạo của mình, nước Mỹ, với khoa học kỹ thuật phát triển, sẽ sớm công bố vaccine Covid-19.
Ở thời điểm hiện tại, vaccine Covid-19 khó có thể được phổ biến rộng rãi tại Mỹ trước bầu cử Tổng thống Mỹ, bởi các nhà nghiên cứu cần thu thập đủ thông tin từ thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 để đáp ứng tiêu chuẩn của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) và Ủy ban Cố vấn về Vaccine và Sản phẩm Sinh học Liên quan.
Chỉ khi ấy, FDA mới có thể cấp phép sử dụng khẩn cấp. Liệu ông Trump có mạo hiểm, sử dụng thẩm quyền để đẩy nhanh, thậm chí đi tắt đón đầu, công bố vaccine sớm để thu hút sự ủng hộ của cử tri hay không, vẫn là điều khó đoán.
Trở lại để mạnh mẽ hơn
Thứ tư, ông muốn thể hiện rằng giống như ông, nước Mỹ hậu Covid-19 sẽ trở lại và mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
Tuy nhiên, với 7/328 triệu người Mỹ từng xét nghiệm dương tính với Covid-19 và hơn 200.000 người đã thiệt mạng, đó sẽ là một hành trình dai dẳng, không đơn giản, đỏi hỏi sự lãnh đạo sáng suốt.
Và còn ai khác xứng đáng hơn ông, người đã chiến đấu và giành lại mạng sống từ tay SARS-CoV-2 để đảm nhận vị trí ấy?
Đó là điều mà Tổng thống Donald Trump mong muốn chứng minh với người ủng hộ và những cử tri còn do dự với lá phiếu của mình.
Ở thời điểm hiện tại, thăm dò của Morning Consult trên 15,478 cử tri và khảo sát thực hiện bởi Change Researchtrên 2.600 người cho thấy tỷ lệ ủng hộ ông Biden-ông Trump là 52-43%.
Thống kê từ The Guardian cho thấy ông Biden hiện có lợi thế tại các bang dao động có số phiếu đại cử tri lớn như Florida (2,2%), Pennsylvania (5,6%), Ohio (0,4%), Michigan (7,1%), North Carolina (1,4%), Arizona (2,6%), Wisconsin (6,6%), trong khi ông Trump duy trì ưu thế không đáng kể tại Iowa (0,4%).
Trong bối cảnh đó, ông Trump cần sức bật mới để thu hẹp khoảng cách, giành chiến thắng và bốn thông điệp mạnh mẽ ngày trở lại hậu Covid-19 có thể đóng góp tích cực cho mục tiêu đó.
Thượng nghị sĩ Tom Cotton đã giới thiệu một dự luật nhằm bảo vệ những sáng kiến đổi mới nên nông nghiệp Hoa Kỳ, không để tài sản trí tuệ này rơi vào tay nước ngoài, đặc biệt là Trung Quốc.
Thượng nghị sĩ Mỹ Tom Cotton
Dự luật, có tên là Đạo luật Các biện pháp Tình báo Nông nghiệp (AIM), dựa trên sửa đổi Đạo luật Tổ chức lại Bộ Nông nghiệp năm 1994, mở đường cho việc thành lập một văn phòng tình báo trong Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA).
Văn phòng này sẽ do một giám đốc có “kinh nghiệm đáng kể phục vụ trong cộng đồng tình báo” đứng đầu. Trong khi đó, văn phòng sẽ hoạt động như một “liên lạc viên” giữa bộ trưởng nông nghiệp và cộng đồng tình báo.
Để hiểu được các mối đe dọa từ nước ngoài, văn phòng sẽ cần làm việc với cả cộng đồng tình báo và các phòng thí nghiệm quốc gia của Hoa Kỳ, dự luật nêu rõ.
Văn phòng sẽ tập trung vào các mối đe dọa từ nước ngoài như đánh cắp kiến thức và công nghệ nông nghiệp của Hoa Kỳ, chiến tranh sinh học, hoạt động mạng và các hành động khác nhằm “phá hoại và phá vỡ nền nông nghiệp Hoa Kỳ”, theo dự luật.
“Đảng Cộng sản Trung Quốc muốn phá hoại các ngành công nghiệp quan trọng của Mỹ thông qua việc hủy hoại và đánh cắp tài sản trí tuệ, [và] nông nghiệp Hoa Kỳ không là ngoại lệ”, ông Cotton cho biết trong một tuyên bố vào ngày 30/9 từ văn phòng của mình.
“Dự luật của chúng tôi sẽ giúp bảo vệ an toàn thực phẩm và công nghệ mà đất nước chúng ta phụ thuộc vào vì sự thịnh vượng và tự do” của Hoa Kỳ, ông Cotton nói thêm.
Tham vọng phát triển ngành nông nghiệp của chính quyền Trung Quốc được thúc đẩy một phần bởi hành vi trộm cắp tài sản trí tuệ và các chương trình tuyển dụng gián điệp mà Bắc Kinh là lực lượng đứng sau điều hành, thể hiện rõ qua các vụ việc gần đây được các công tố viên liên bang Mỹ phanh phui.
Vào tháng 11/2019, Xiang Haitao, người làm việc cho công ty công nghệ sinh học và hóa chất nông nghiệp Monsanto có trụ sở tại Hoa Kỳ đã bị truy tố với các tội danh bao gồm âm mưu đánh cắp bí mật thương mại và gián điệp. Anh ta bị cáo buộc tội cố gắng đưa phần mềm nông nghiệp độc quyền của Monsanto sang Trung Quốc.
Theo cáo trạng, Xiang đã nghỉ việc ở Monsanto sau khi được Bắc Kinh chọn làm người tuyển dụng cho một kế hoạch nhân tài của Trung Quốc.
Zhang Weiqiang, người làm việc cho Ventria Bioscience có trụ sở tại Kansas, đã đánh cắp hạt giống lúa biến đổi gen từ người chủ của mình, và cố gắng giao hạt giống cho một viện nông nghiệp Trung Quốc. Vào tháng 4/2018, Zhang bị kết tội và bị kết án 121 tháng tù.
Trong Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) ngày 12/9, các bộ trưởng Ngoại giao ASEAN một lần nữa kêu gọi sớm hoàn tất Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC). Thế nhưng những trở ngại vẫn còn đó.
Tàu sân bay Mỹ ở biển Đông
Thế giới đang chứng kiến cuộc cạnh tranh gay gắt giữa Mỹ và Trung Quốc. Những ngày gần đây, các cuộc tập trận và triển khai các tàu sân bay của cả hai bên đã khiến các nhà nghiên cứu lo sợ một cuộc xung đột quân sự tiềm tàng.
Biển Đông là điểm mấu chốt trong chiến lược của hai nước để giành quyền thống trị khu vực. Dường như cách tiếp cận hiện nay của Mỹ ở Biển Đông là đối phó với những hành động quyết đoán hơn của Trung Quốc bằng việc tận dụng sức mạnh lớn hơn của chính mình.
Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper cho biết Mỹ đang tích cực xây dựng những năng lực cần thiết để cản trở Trung Quốc can dự vào một cuộc đối đầu lớn.
Thế kẹt giữa hai cường quốc
Đối diện trước sự căng thẳng Mỹ – Trung, các nước ASEAN đang lâm vào thế kẹt giữa hai cường quốc. Một bên là Trung Quốc mạnh mẽ, hung hăng nhưng ở sát bên. Còn một bên là Mỹ tuy ủng hộ lập trường Biển Đông của các nước Đông Nam Á nhưng chính sách lại hay thay đổi.
Trước tình hình đó, Thủ tướng Singapore đã thể hiện quan điểm: “ASEAN không muốn chọn bên nào”. Đây không chỉ là là quan điểm của Singapore mà còn là của hầu hết các quốc gia ASEAN khác. Tuy vậy, một số nước ASEAN đã biết tận dụng cơ hội để đưa ra những quan điểm pháp lý của mình.
Khởi đầu là Malaysia, tuy trước đây luôn chọn “chính sách ngoại giao im lặng” nhưng hành động lại rất thực dụng. Cuối năm 2019, Malaysia đã đệ trình Yêu sách thềm lục địa mở rộng của mình. Như mọi lần, Trung Quốc ngay lập tức đã phản bác yêu sách mở rộng thềm lục địa của Malaysia và khẳng định chủ quyền và các quyền của họ ở Biển Đông với các lập luận rất mơ hồ và mập mờ.
Sau đó, hàng loạt các quốc gia ASEAN đã gửi công hàm lên LHQ để tỏ thái độ. Đầu tiên là Philippines phản ứng, sau đó tới Việt Nam, Indonesia và cuối cùng là Malaysia. Điểm chung trong các tuyên bố này, đó là phản đối các yêu sách vi phạm UNCLOS và luật pháp quốc tế của Trung Quốc; đồng thời viện dẫn Phán quyết Toà trọng tài năm 2016 ở những mức độ khác nhau.
Ảnh hưởng của tranh chấp Biển Đông đã lan ra khỏi phạm vi các nước Đông Nam Á. Mỹ, Australia và mới đây là Anh cũng đã đưa ra các tuyên bố chính thức.
Tất cả các tuyên bố này tỏ ra đồng điệu với lập trường của các nước ASEAN (đã nêu) trong việc phản đối các yêu sách biển phi lý của Trung Quốc và viện dẫn, tôn trọng Phán quyết năm 2016 ở những mức độ khác nhau.
Trung Quốc xoa dịu ASEAN
Dưới sự “công kích” của Mỹ, cùng với sự “phản kháng” của các nước ASEAN liên quan trực tiếp đến tranh chấp Biển Đông, có sự “hoà giọng” từ các đồng minh khác của Mỹ, Trung Quốc, một mặt tỏ vẻ hoà dịu với Mỹ trong các tuyên bố. Tuy nhiên, họ không xuống thang trong các hành động “ăn miếng trả miếng” với Mỹ.
Mặt khác, Trung Quốc tích cực xoa dịu các nước ASEAN. Trong phát biểu mới đây, để tỏ vẻ hoà hoãn, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã nhắc lại là nhất trí khôi phục tiến trình đàm phán với các nước Đông Nam Á về COC. Động thái này được Trung Quốc thực hiện sau nhiều tháng không ngừng thúc đẩy các hoạt động nhằm khẳng định bản thân là cường quốc quân sự hóa mạnh mẽ nhất tại vùng biển này.
Tháng 8/2018, nội dung dự thảo văn bản đàm phán được công bố, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị khi đó đơn phương tuyên bố tiến trình này sẽ hoàn tất trong 3 năm. Tuy nhiên, với những thực tế đã xảy ra, người ta tự hỏi làm thế nào để có thể kết thúc COC theo hạn định đó.
Có thể sớm kết thúc?
Ngoại trưởng Philippines – quốc gia điều phối quan hệ ASEAN – Trung Quốc năm nay, cho biết là tháng 11 sắp tới sẽ nối lại đàm phán về COC. Tuy nhiên giới nghiên cứu tỏ ra nghi ngờ điều đó. Một chuyên gia từ Singapore cho rằng “đó chỉ là nối lại đàm phán chứ chưa phải là đàm phán”.
Nhìn chung, các nước ASEAN muốn kiềm chế hành vi của Trung Quốc, còn Trung Quốc không muốn bị kiềm chế về hành vi của mình.
Về mặt kỹ thuật thì hiện đã có “Văn bản dự thảo đàm phán chung”, nhưng các bên vẫn không thể nhất trí với nhau về cùng những vấn đề trước đây. Chẳng hạn, không có dấu hiệu nào cho thấy các bên đồng quan điểm về phạm vi áp dụng COC.
Các cuộc thảo luận chính thức thậm chí còn chưa bắt đầu đi vào chi tiết như việc quản lý nghề cá, khai thác chung dầu khí, bảo vệ môi trường, hay thực thi pháp luật ở các vùng biển bị tranh chấp.
Các nước sẽ giải quyết ra sao trước tuyên bố đòi quyền lịch sử của Trung Quốc bằng luật pháp trong nước và vai trò của luật pháp quốc tế sẽ ra sao trong trường hợp này? Và những bất đồng về cách diễn giải COC sẽ được giải quyết như thế nào?
Liệu COC có mang tính “ràng buộc pháp lý” như mong muốn của một vài nước ASEAN hay không? Và “ràng buộc pháp lý” thực sự có nghĩa là gì?
Ngoài ra, còn có một số vấn đề khác. Vì thế, tiến trình COC vẫn chưa thấy có khả năng sớm kết thúc.
Một khó khăn nữa cho ASEAN chính là việc Trung Quốc luôn muốn loại Mỹ và các quốc gia khác ra khỏi tiến trình đàm phán COC, và đây chính là thách thức đòi hỏi ASEAN phải tìm cách tháo gỡ trong thời gian tới nếu muốn văn bản này thực sự có ý nghĩa.
Viện dẫn phán quyết Tòa trọng tài
Một thách thức khác cho việc đàm phán COC là việc viện dẫn và tuân thủ Phán quyết Trọng tài năm 2016. Theo phán quyết này, cái gọi là “đường 9 đoạn” không hề có căn cứ pháp lý và cũng không có bất kỳ thực thể nào ở quần đảo Trường Sa được xem là đảo, đủ để thiết lập quanh đó các EEZ và thềm lục địa, vì vậy phạm vi các khu vực tranh chấp và có tuyên bố chủ quyền chồng lấn tại Biển Đông đã được thu hẹp đáng kể.
Việc tuân thủ phán quyết sẽ củng cố cam kết của các bên đối với UNCLOS, một văn bản luật quốc tế từng nhiều lần được nhấn mạnh trong tiến trình đàm phán COC.
Hơn thế nữa, phán quyết này chắc chắn sẽ khiến COC trở nên đáng tin cậy hơn, đối với cả các bên liên quan và cộng đồng quốc tế.
Nói như Tổng thống Philippines trong cuộc họp lần thứ 75 mới đây của Đại hội đồng LHQ: “Phán quyết giờ đây đã là một phần của luật quốc tế, vượt qua tất cả các thoả thuận cũng như các cách tiếp cận nhằm làm phai nhạt, giảm bớt hoặc từ bỏ (Phán quyết) của các chính quyền nhất thời”.
Vì thế, nếu COC không nhắc tới phán quyết này, khả năng các bên tham gia COC sẽ không thể ngăn cản được những vụ xâm phạm EEZ; về việc tàu chiến, tàu tuần duyên hăm dọa các tàu thăm dù hay cản trở hoạt động khoan dầu trong khu vực thuộc chủ quyền của các nước duyên hải, nơi được UNCLOS công nhận và bảo vệ.
Nếu tôn trọng phán quyết của Toà trọng tài, những vấn đề này hoàn toàn có thể giải quyết một cách dễ dàng.
Chính vì lẽ đó, yêu cầu COC bao gồm nội dung tuân thủ UNCLOS và luật pháp quốc tế; vận dụng quy định từ phán quyết của Toà Trọng tài; có sự ràng buộc pháp lý và mang tính thực chất sẽ được đặt ra.
Xem xét các tín hiệu từ Trung Quốc có thể dự đoán, họ sẽ không chấp nhận các nội dung này. Vì vậy, tiến trình đàm phán COC sẽ còn hết sức gập ghềnh.
ASEAN, với tư cách một khối thống nhất, cần sáng suốt cân nhắc chủ nghĩa hiện thực, và tránh bị sa đà vào sự dẫn dắt của Trung Quốc hay bất cứ cường quốc nào. Việc cả ASEAN và Trung Quốc cùng hướng tới COC là một điều cần hoan nghênh. Tuy nhiên, một COC tồi, chứ không phải việc đàm phán COC thất bại, sẽ khiến ASEAN đứng trước nhiều rủi ro hơn.
Trong bối cảnh căng thẳng ở Hoa Đông, một học giả Trung Quốc cho hay Trung Quốc đã từng muốn Nhật Bản biết rằng họ có ý định giảm sự hiện diện của hải quân ở khu vực này vào đầu năm nay.
Các tàu cá Trung Quốc di chuyển đến biển Hoa Đông.
Ông Liu Qingbin, phó giáo sư tại Trường ĐH Quốc gia Yokohama (Nhật Bản), cho biết vài tháng trước khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến thăm Nhật Bản vào tháng 4, chuyến thăm đầu tiên của một chủ tịch Trung Quốc kể từ năm 2008, Bắc Kinh đã gần như hoàn toàn giảm các hoạt động hàng hải của mình ở quần đảo tranh chấp Điếu Ngư/Senkaku. Chuyến thăm đã bị hoãn do dịch Covid-19 và vẫn chưa ấn định được ngày khác.
Tuy nhiên, ông Liu cho biết hai bên đã lún sâu vào căng thẳng ngay sau khi tàu cá Nhật Bản đi vào vùng biển tranh chấp và Bắc Kinh một lần nữa bắt đầu gia tăng các hoạt động hàng hải ở đó.
Chuyên gia này cho rằng thực sự là Trung Quốc đã có thiện chí đáng kể vào đầu năm nay nhưng kế hoạch đó đã bị „trật bánh“ bởi những nhân vật cực hữu Nhật Bản. Những người này cho rằng việc cắt giảm các hoạt động quân sự của Trung Quốc là do bão nhưng hầu như không có bất kỳ cơn bão nào hồi tháng 2″. Điều này dẫn đến một kịch bản ăn miếng trả miếng và những diễn biến hiện nay.
Các nhà lập pháp thuộc đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền Nhật Bản đã thúc giục chính phủ tổ chức các cuộc tập trận phòng thủ chung với Mỹ ở biển Hoa Đông để tăng cường sự kiểm soát hiệu quả của Tokyo đối với các đảo tranh chấp.
Giới lập pháp cũng kêu gọi nghiên cứu và phát triển nhanh hơn các máy bay không người lái giám sát, phương tiện chiến đấu đổ bộ và các hệ thống vũ khí khác để bảo vệ quần đảo tranh chấp hiệu quả hơn.
Một số nhà phân tích cho rằng Trung Quốc đang sử dụng chiến thuật gọi là „phương pháp cắt salami“ trong các hoạt động hàng hải ở biển Hoa Đông, theo đó Bắc Kinh đang dần thực hiện các hành động nhỏ trong khu vực để khẳng định quyền kiểm soát để sau đó tăng cường thay đổi chiến lược lớn, chuyển dần từ nguyên trạng sang giành quyền kiểm soát hành chính thực sự đối với quần đảo.
Chuyên gia an ninh Đông Á Alessio Patalano thuộc Khoa Nghiên cứu Chiến tranh của Trường ĐH King London hồi tháng trước nhận định các cuộc xâm nhập kéo dài gần đây của Trung Quốc vào vùng biển tranh chấp nhằm bình thường hóa sự hiện diện của lực lượng thực thi pháp luật và tích cực thách thức quan điểm kiểm soát hành chính hiệu quả của Nhật Bản.
Từ tháng 4 đến tháng 8 năm nay, các tàu của chính phủ Trung Quốc được cho là đã đi vào vùng biển tranh chấp trong 111 ngày liên tục. Theo ông Patalano, việc „cải tiến“ hoạt động triển khai, nói cách khác là phương pháp cắt lát xúc xích, đánh dấu bước đầu tiên trong hành động thách thức của Trung Quốc đối với hiện trạng khu vực tranh chấp.
Ông Patalano nói thêm Trung Quốc đang áp dụng chiến lược 3 mũi nhọn gồm bình thường hóa sự hiện diện, thực hiện quyền thực thi pháp luật và kiểm soát độc quyền. Chuyên gia này nhận định không tránh khỏi việc hai bên bị đẩy gần hơn đến nguy cơ xung đột vũ trang, điều mà không bên nào mong muốn.
Mô tả việc Trung Quốc leo thang căng thẳng với Nhật Bản vào thời điểm căng thẳng Mỹ-Trung đang gia tăng, ông Mike Mochizuki, giáo sư các vấn đề quốc tế tại Trường ĐH George Washington và chuyên gia về quan hệ Nhật-Mỹ, cho rằng diễn biến hiện tại sẽ chỉ khiến Nhật Bản thắt chặt hơn liên minh với Mỹ và tham gia cùng Washington trong việc kiềm chế Bắc Kinh.
Trotz des US-chinesischen Handelskrieges befanden sich beide wirtschaftlich eng verbundenen Mächte zuletzt auf Annäherungskurs. Vor der US-Präsidentschaftswahl und möglichen Neuwahlen in Japan herrscht nun Stillstand.
Neun Tage nach seiner Amtsübernahme hat Japans neuer Premierminister Yoshihide Suga am Freitagabend erstmals mit Chinas Präsident Xi Jinping telefoniert. Nach japanischen Angaben betonte Suga in dem Gespräch, dass stabile Beziehungen zwischen den beiden Ländern „nicht nur bilateral extrem wichtig“ seien. Auch Präsident Xi schlug bei dem Telefonat einen positiven Ton an. Er sei bereit, neue Entwicklungen der Beziehung zu fördern, sagte er laut einem Bericht der staatlichen Nachrichtenagentur Xinhua.
Die beiden Politiker sprachen Stolpersteine wie Chinas neues Sicherheitsgesetz für Hongkong und die militärischen Spannungen um die von China beanspruchten Senkaku-Inseln (in China also „Diaoyu-Inseln“ bezeichnet) nur indirekt an. Chinesische Schiffe sind in diesem Sommer mehr als 100 Tage in Folge in die Hoheitsgewässer um die unbewohnten Eilande eingedrungen. „Suga muss in der China-Politik eine schwierige Gratwanderung vollziehen“, meinte der deutsche Politologe Sebastian Maslow von der Frauenuniversität Sendai. Einerseits könne er sich China nicht annähern, ohne den Bündnispartner USA zu verprellen. Andererseits sei er sich bewusst, dass Japan ein rascher wirtschaftlicher Aufschwung nach Corona nur mit China gelingen kann.
Japans neuer Premier Suga bei UN-Generaldebatte am 25.09.2020
Keine konkreten Gipfelpläne
Zwar vereinbarten Suga und Xi, auf hochrangiger Ebene inklusive Gipfeltreffen zusammenzuarbeiten. Doch über einen konkreten Besuch von Präsident Xi in Japan haben die beiden Politiker nicht gesprochen.
„Wir sind nicht an dem Punkt, um über einen spezifischen Reiseplan zu diskutieren“, erklärte der neue Kabinettssprecher Katsunobu Kato. Ursprünglich sollte Xi im April nach Japan kommen, nachdem der kürzlich zurückgetretene Premier Shinzo Abe China im Herbst 2018 besucht hatte. Es wäre der erste Staatsbesuch eines chinesischen Staatspräsidenten in Japan seit zwölf Jahren gewesen.
Aber wegen der Corona-Pandemie gaben beide Seiten den Besuchsplan auf. Mit einer schnellen Vereinbarung eines neuen Termins rechnet man in Tokio nicht. „Japan wartet die Neuwahl des US-Präsidenten und China mögliche Neuwahlen in Japan ab“, sagte Maslow. Erst danach werde es Bewegung im bilateralen Verhältnis geben.
(Archiv) Chinesische Touristengruppe in Tokio vor der Corona-Pandemie
Touristen aus China willkommen
Daher dürfte Suga zunächst die Gratwanderung der letzten Regierungsjahre von Abe in der Chinapolitik fortsetzen. Das bedeutet: Einerseits will Japan die wirtschaftlichen Beziehungen mit dem größten Handelspartner vor Schaden bewahren, da die japanische Auto- und Elektronikindustrie stark auf China angewiesen sind. Ein gutes Verhältnis ist auch wichtig, damit chinesische Touristen Japan als Reiseziel wählen. Vor der Pandemie machten Chinesen fast ein Drittel aller Japan-Besucher aus. Daher vermeidet die Regierung in Tokio eine einseitige Parteinahme im Handelsstreit zwischen China und den USA. Offiziell hat die Regierung den privaten Telekomanbietern nicht verboten, den chinesischen Konzern Huawei als Netzwerkausrüster zu verwenden. Allerdings haben alle vier Mobilfunkunternehmen von sich aus darauf verzichtet.
Wettrüsten
Andererseits will Suga das zunehmende Hegemoniestreben und entsprechende Machtdemonstrationen von China nicht einfach hinnehmen. Unter Ex-Premier Shinzo Abe hat Japan seine Verteidigungsausgaben jedes Jahr erhöht. Abe hatte Donald Trump schon unmittelbar nach dessen Wahlsieg im November 2016 bei einem Blitzbesuch in New York auf Chinas rasante Aufrüstung aufmerksam gemacht.
„Ich habe ihm gesagt, China habe die Rüstungsausgaben in 30 Jahren um das Vierzigfache erhöht, schneller als jedes andere Land“, berichtete Abe in der letzten Woche in einem Interview der Finanzzeitung Nikkei. Suga will Abes Politik fortsetzen und kündigte bereits eine erneute Anhebung des Verteidigungsetats an.
Kishi beim Besuch von Tsai Ing-wen in Japan 2015
Japans neuer Verteidigungsminister sorgt für Unbehagen
Als Signal der Kontinuität beließ er Außenminister Toshimitsu Motegi und den nationalen Sicherheitsberater Shigeru Kitamura in ihren Ämtern. Die Ernennung von Abes jüngerem Bruder Nobuo Kishi zum Verteidigungsminister dürfte China nicht gefallen. Kishi leitet eine Parlamentariergruppe, die den Austausch mit Taiwan fördern will. Peking betrachtet Taiwan als eine abtrünnige Provinz.
Vor fünf Jahren begleitete Kishi die damalige Oppositionsführerin von Taiwan und heutige Präsidentin Tsai Ing-wen während ihres Japan-Besuchs. Auf Kishi angesprochen, sagte Chinas Außenamtssprecher Wang Wenbin, er hoffe, dass Japan das „Ein-China-Prinzip“ beachte und auf jeden offiziellen Austausch mit Taiwan verzichte. Nach seiner Ernennung hatte Kishi seine Sorge über Chinas schnellen Militäraufbau geäußert und zugleich die Bedeutung von mehr Vertrauen zwischen den Vertretern der Verteidigungsministerien unterstrichen.
Ngoại trưởng Nhóm Bộ tứ kim cương (Quad) bao gồm Nhật Bản, Ấn Độ, Mỹ và Australia sẽ họp trong tuần tới. Trung Quốc phản ứng mạnh. Báo Thế giới & Việt Nam bình luận.
Cuộc gặp giữa Bộ trưởng ngoại giao bốn nước Nhật Bản, Ấn Độ, Mỹ và Australia tại Nhật Bản vào đầu tháng 10 này được để ý đến nhiều bởi bốn quốc gia này với biệt danh ‚Bộ tứ kim cương‘ hiện thân cho ý tưởng hình thành khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở, hàm ý về tầm nhìn mới và cuộc chơi mới ở khu vực rộng lớn.
Sự kiện càng được chú ý đến bởi những hoạt động ngoại giao trực tiếp như thế rất hiếm hoi ở thời dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do virus corona gây ra hoành hành trên thế giới.
Nhóm Bộ tứ sẽ phải cụ thể hơn nữa ý tưởng của họ về triển vọng tương lai của khu vực lớn và kế hoạch hành động cho nơi đây nếu như không muốn để lỡ thiên thời và đánh mất nhân hoà.. (Nguồn: Getty Press/TTXVN)
Mô thức của sự kiện hình thành từ năm ngoái. Nhóm Bộ tứ này đã chập chững những bước đi đầu tiên trong việc xác định định hướng phát triển cho khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương cũng như định hình cấu trúc quyền lực và ảnh hưởng ở trong đó.
Họ ý thức được rằng chỉ có thể thành công khi tạo nên được hiệu ứng cộng hưởng giữa thúc đẩy mạnh mẽ các mối quan hệ song phương với việc tăng cường thể chế hoá cơ chế hợp tác bốn bên.
Tác động nguy hại của dịch bệnh, thách thức từ phía Trung Quốc về quân sự và an ninh, về kinh tế và công nghệ cũng như những mưu tính chiến lược lâu dài riêng của từng bên trong bộ tứ cho khu vực này nói riêng và về chính trị thế giới nói chung làm nên giá trị thiết thực của tập hợp lực lượng bốn bên này.
Tại Nhật Bản năm nay, bốn vị bộ trưởng ngoại giao sẽ bàn thảo về hỗ trợ lẫn nhau đối phó dịch bệnh, sẽ trao đổi để thống nhất quan điểm và phối hợp hành động đối phó mưu tính và hành động của Trung Quốc ở khu vực Đông Bắc Á và Biển Đông cũng như việc nước này đẩy mạnh tranh chấp chủ quyền lãnh thổ với các nước trong khu vực.
Họ sẽ phải cụ thể hơn nữa ý tưởng của họ về triển vọng tương lai của khu vực lớn và kế hoạch hành động cho nơi đây nếu như không muốn để lỡ thiên thời và đánh mất nhân hoà.
Hoàn Cầu thời báo cao giọng cảnh báo rằng Bắc Kinh sẽ bắn hạ chiến đấu cơ của Mỹ nếu gây tổn hại cho các thực thể nhân tạo của Trung Quốc ở quần đảo Trường Sa, khu vực mà nước này đang chiếm đóng phi pháp.
Máy bay không người lái MQ-9 Reaper của Mỹ
Trong bài xã luận đăng hôm 29/9, tờ Hoàn Cầu thời báo (cơ quan ngôn luận của đảng Cộng sản Trung Quốc), viết rằng có thông tin quân đội Mỹ sẽ điều máy bay không người lái MQ-9 Reaper tiến hành các cuộc tấn công vào 3 đảo nhân đạo Trung Quốc xây dựng phi pháp ở quần đảo Trường Sa, dội bom các đường băng và nhà chứa máy bay.
“Chúng tôi cảnh báo Mỹ: việc Mỹ tấn công quần đảo Nam Sa hay những mục tiêu khác của Trung Quốc bằng cách dùng máy bay không người lái MQ-9 Reaper sẽ là hành động chiến tranh. Quân Giải phóng nhân dân Trung Quốc (PLA) chắc chắn sẽ chống lại, khiến quân đội Mỹ phải trả giá đắt”, Hoàn Cầu thời báo nhấn mạnh.
Hoàn Cầu thời báo còn viết rằng: “Trung Quốc sẽ bắn hạ chiến đấu cơ Mỹ, bất kể là máy bay có người lái hay không người lái. Nếu những máy bay đó gây thiệt hại cho các đảo và bãi đá của Trung Quốc, chúng tôi sẽ tấn công những căn cứ mà chúng cất cánh”.
Hoàn Cầu thời báo ngụy biện rằng những đảo nhân tạo hiện chỉ chứa một số lượng nhỏ vũ khí phòng vệ nên cần phải được biến thành một căn cứ quân sự đầy đủ nếu bị tấn công.
Trong khi đó, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Morgan Ortagus khẳng định Trung Quốc đã triển khai tên lửa hành trình diệt hạm, tăng cường hệ thống radar quân sự, mở rộng năng lực thu thập thông tin tình báo, xây dựng hàng chục nhà chứa máy bay và các đường băng có khả năng phục vụ chiến đấu cơ trên các đảo nhân tạo, theo tờ The Washington Times.
Trong thông báo hôm 27/9, bà Ortagus còn cảnh báo chính quyền Trung Quốc đang sử dụng các tiền đồn ở Trường Sa làm cơ sở để thực hiện các hành động cưỡng ép nhằm củng cố tuyên bố chủ quyền phi pháp “đường lưỡi bò” nuốt trọn gần cả Biển Đông.
Trước đó, hôm 28/6 tờ báo Trung Quốc này cũng đã đăng bài phân tích với nội dung Trung Quốc sẵn sàng “chiến” với nhiều nước cùng lúc. Bài viết chỉ ra rằng, Bắc Kinh đủ sức cùng lúc mở nhiều mặt trận với nhiều nước. Trên thực tế có lẽ việc Trung Quốc chơi chiến thuật ‘thùng rỗng kêu to’ chỉ để ‘chứng minh’ sự hung hăng của Bắc Kinh, hay lộ ra điểm yếu rằng vị thế của nước này đang ngày càng suy yếu nhiều mặt trên đấu trường thế giới.
TS Satoru Nagao (Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ) đã chỉ ra rằng, Bắc Kinh đang gây bất ổn trên nhiều “mặt trận” chỉ gây lãng phí nếu so với những gì Trung Quốc tìm cách chứng minh”, Thanh Niên trích dẫn.
Vị TS này nói rằng, Trung Quốc cố chứng tỏ rằng nước này đủ sức đảm đương cùng lúc nhiều “mặt trận” chỉ cho thấy đó là vấn đề mà Bắc Kinh đang lo ngại. Thực tế, chỉ khi lo ngại vấn đề gì đó thì người ta mới tìm cách chứng minh.
Trung Quốc ngang nhiên xây dựng 3 đường băng dài khoảng 3km, đủ sức cho máy bay quân sự các loại hoạt động ở 3 đá Chữ Thập, Vành Khăn và Xu Bi. Đây là 3 trong số 7 thực thể bị Trung Quốc chiếm đóng và bồi đắp thành đảo nhân tạo phi pháp trong quần đảo Trường Sa thuộc chủ quyền Việt Nam. Trung Quốc gọi quần đảo Trường Sa là Nam Sa.
Vào thế kỷ 19, có cuộc di cư lớn thực sự đã xảy ra từ Đức sang Hoa Kỳ. Chỉ riêng từ năm 1880 đến 1893, có hơn 1,8 triệu người Đức di cư đến Mỹ. Lý do là sự gia tăng dân số nhanh chóng vào thời điểm đó, mất mùa và không hài lòng với thể chế chính trị, nhưng cũng đơn giản là thích phiêu lưu và đồng thời tránh nghĩa vụ quân sự.
Đặc biệt có làng ở vùng Pfalz, cả làng đã rủ nhau bỏ đi, hòng kiếm một cuộc sống tốt hơn ở Vùng đất Tự do. Trong số người ra đi năm 1885, có Friedrich Trump, 16 tuổi, là ông nội của Donald Trump và gia đình doanh nhân nước sốt cà chua Heinz, người mà Trump có mối quan hệ họ hàng xa.
2
Friedrich Trump, ông nội của Donald và là người tạo lập tài sản của gia đình
Friedrich Trump lớn lên ở Kallstadt vùng Pfalz. Sau khi được đào tạo trở thành thợ làm tóc, anh thử tìm vận may ở Mỹ và đổi tên thành Fred. Được thừa hưởng một gia tài nho nhỏ, đồng thời là chủ sở hữu một số nhà hàng khách sạn chuyên dành cho những người đi tìm vàng, Fred đã giầu lên nhờ cơn sốt vàng và sau đó đã quay về Đức cưới vợ. Thời gian ở New York, Elizabeth, vợ Fred, vì quá nhớ nhà đã đòi quay lại Đức làm Fred đắn đo mãi cuối cùng cũng đi đến quyết định trở về hẳn Kallstadt. Thế nhưng do không thực hiện nghĩa vụ quân sự, anh không lấy lại được quốc tịch của mình dù đã rất nỗ lực. Gia đình Trump bị trục xuất khỏi Đức.
Bà Gwenda Blair, người viết tiểu sử của gia đình Trump, coi tính cách của Friedrich Trump là nguyên nhân gốc rễ của sự thành công trong kinh doanh của gia đình và bản chất của Donald Trump.
3
Gia đình Trump bắt đầu kinh doanh bất động sản ở New York vào đầu thế kỷ 20.
Sau khi trở về New York vào năm 1905, cậu con trai Fred Junior của họ ra đời. Gia đình bắt đầu kinh doanh bất động sản ở New York và thu lợi từ sự phát triển mở rộng của thành phố. Trong sinh hoạt và giao tiếp gia đình họ chủ yếu nói tiếng Đức cho đến khi Hoa Kỳ chiến đấu chống lại Đế chế Đức trong Thế chiến thứ nhất. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, gia đình Trump phải khai họ là người gốc Thụy Điển.
Donald Trump chưa bao giờ biết mặt ông nội của mình. Ông Red qua đời vì bệnh cúm Tây Ban Nha vào mùa thu năm 1918 – 28 năm trước khi cháu trai của ông – Donald ra đời.
4
Fred Trump, cha của Donald
Sau khi cha mất sớm, Fred Trump tiếp quản công việc kinh doanh của gia đình, tuy nhiên ban đầu dưới sự chỉ đạo của mẹ ông. Từ di sản để lại ông đã gây dựng nên một đế chế bất động sản. Cha của Donald Trump được coi là một người đầy tham vọng và nghiêm khắc, hết sức gia trưởng độc tài trong gia đình, người đã hướng con cái đến thành công. Theo một báo cáo chi tiết trên “New York Times” năm 2018, Fred Trump được cho là đã trốn thuế trên quy mô lớn với sự giúp đỡ của các con. Cho đến ngày nay, Donald Trump – không giống như những người tiền nhiệm trong cương vị Tổng thống Mỹ – vẫn chưa công bố bản khai thuế.
Về già, Fred Trump bị bệnh lãng trí (Alzheimer). Ông mất năm 1999.
5
John George Trump, người chú „tài giỏi“ của Donald
Chú John của Trump đã đi một con đường hoàn toàn khác. Anh ta quay lưng lại với công việc kinh doanh của gia đình – có lẽ là do bất hoà với anh trai Fred – và sau khi học kỹ thuật điện và vật lý đã trở thành giáo sư tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) danh tiếng. Với công việc của mình, ông đã cải thiện liệu pháp xạ trị trong điều trị ung thư. Ông mất năm 1985.
Donald Trump thích khoe người chú “tài ba xuất chúng” của mình và coi điều này là do “gen tốt” mà mình cũng có. Ông nói, ông đã thảo luận về năng lượng hạt nhân „suốt thời gian“ trong cuộc gặp gỡ nhà độc tài Triều Tiên Kim Jong-un vào tháng 6 năm 2018.
6
Elizabeth Trump Walter, dì của Donald và gia đình
Người ta biết rất ít về dì của Donald Trump và gia đình của bà. Bà kết hôn với chủ ngân hàng William Walter vào năm 1929 và có hai con với ông là William và John. Theo “New York Times”, John Walter đã làm việc cho Fred Trump trong nhiều thập kỷ, chăm sóc tài chính và được mô tả như một “sử gia của gia đình”. Ông qua đời vào năm 2018.
7
Mary Anne Trump, mẹ của Donald
Bà Mary Anne, mẹ của Donald Trump, sinh năm 1912 ở Scotland trong một gia đình nghèo. Theo báo chí, tiếng mẹ đẻ của bà là tiếng Gaelic. Bà chỉ học tiếng Anh ở trường. Khi còn là một phụ nữ trẻ, giống như tám anh chị em của mình, bà di cư đến Hoa Kỳ, gặp và kết hôn với Fred Trump. Năm 1942, bà trở thành công dân Hoa Kỳ và mất năm 2000.
Donald được cho là đã thừa hưởng kiểu tóc lập dị và xu hướng thể hiện bản thân từ mẹ của mình. Ông vẫn còn họ hàng ở Scotland cùng một khu Golf Resort ở đó.
8
Donald Trump đứng thứ tư trong gia đình có 5 người con.
Fred Trump có năm người con với bà Mary Anne. Donald là con thứ tư.
9
Maryanne Trump Barry, chị cả của Donald
Maryanne Trump Barry sinh năm 1937, hơn Donald 9 tuổi. Cô học luật và được Tổng thống Mỹ Ronald Reagan bổ nhiệm làm thẩm phán liên bang. “Khi còn bé, tôi đã biết rằng tốt hơn hết là đừng cố cạnh tranh với Donald. Tôi đã không thể giành chiến thắng ”, cô giải thích vào năm 2002 trên tờ“ New Yorker ”về quyết định không tham gia công việc kinh doanh của gia đình. Trong những kỳ hè với cha, cô chỉ làm „công việc của phụ nữ“, như trang trí tiền sảnh.
Maryanne là một đảng viên Đảng Cộng hòa. Không ai rõ cô ấy nghĩ gì về các chính sách của em trai mình. Nhưng mối quan hệ được coi là tốt. Donald đến thăm cô trong bệnh viện mỗi ngày một lần sau một ca phẫu thuật. „Đây là cách thể hiện tình cảm“ cô nói với „New Yorker.
Năm 2019 cô nghỉ hưu và như vậy chấm dứt việc điều tra liệu cô có cùng với gia đình Trump phạm tội trốn thuế hay không.
10
Fred Trump Junior, anh trai của Donald Trump, mất năm 1981
Fred Trump Junior là con trai đầu lòng. Thời trẻ Donald Trump ngưỡng mộ anh trai của mình. Fred sau này được coi là “người lập dị” hay “kẻ lạc loài” (cừu đen) trong gia đình. Anh không thể đối phó với bản chất độc đoán của cha mình và tham vọng của người em trai Donald và anh cũng không quan tâm đến việc kinh doanh bất động sản. Thay vì tham gia công việc kinh doanh của gia đình, anh trở thành một phi công. Năm 1981, Fred qua đời ở tuổi 43 do nghiện rượu.
Donald chắc hẳn đã có thời gian gắn bó với anh trai mình nhiều đến mức bây giờ lúc nào cũng kể về Fred trước công chúng và tỏ ra rất thương yêu và trân trọng “Freddy” của mình, đồng thời hối hận vì đã từng gây nhiều áp lực với anh trai. Do Fred Jr. mất sớm vì nghiện rượu nên Donald cho đến nay vẫn không uống rượu.
11
Mary Trump, con gái của Fred Junior, cháu gái của Donald
Con gái của Fred Trump Jr., Mary Trump, đang bêu xấu gia đình của Tổng thống Mỹ đương nhiệm trước cuộc bầu cử năm 2020. Như tiêu đề cuốn hồi ký “Quá nhiều và không bao giờ là đủ: Gia đình tôi đã tạo ra người đàn ông nguy hiểm nhất thế giới như thế nào“ đã tiết lộ, cháu gái Trump – nhà tâm lý học lâm sàng – được cho là rất hằn học một cách khắc nghiệt với gia đình Trump và cư xử như muốn lôi nhau ra toà. „Cô mô tả nó như một cơn ác mộng về nỗi ám ảnh, những mối quan hệ bị hủy hoại và sự kết hợp bi thảm của sự ghẻ lạnh và lạm dụng“.
12
Theo Mary Trump, sự dạy dỗ của Fred Trump đã định hình nên Tổng thống Hoa Kỳ hôm nay.
Ông của cô, Fred Trump, được cho là đã ngược đãi cha của Mary và ưu ái Donald hơn ông. „Donald đáng giá gấp mười lần anh!“, ông nội của cô nói như vậy với Fred Jr. Trong khi Fred con (junior) đang hấp hối chờ chết, Donald được cho là đã đến rạp xem chiếu bóng.
Sự dạy dỗ khắt khe gia trưởng của Fred bố (senior) cũng là nguyên nhân dẫn đến hành vi của Tổng thống Mỹ đương nhiệm. „Bằng cách hạn chế Donald tiếp cận cảm xúc của bản thân, khiến nhiều kiểu biểu lộ cảm xúc của ông ấy không thể chấp nhận được, Fred bố đã làm sai lệch nhận thức của con trai mình về thế giới và làm hỏng khả năng thích ứng để sống trong đó của ông ta“, trích đoạn trong hồi ký của Mary Trump. Donald cũng được cho là từ nhỏ đã được dạy về xu hướng nói dối và không có khả năng xin lỗi.
13
Tranh chấp quyền thừa kế trong gia đình Trump
Nguồn gốc của tranh chấp đã có từ hơn hai thập kỷ trước. Mary cáo buộc chú Donald đã lừa dối gia đình cô về việc thừa kế tài sản của ông nội. Donald được cho là đưa cho Fred Trump bố trong lúc mất trí nhớ một bản di chúc đã sửa đổi có lợi ông và thậm chí còn chế diễu người cha ốm yếu của mình.
Anh trai của Mary, Fred III, có một đứa con tàn tật ngay sau khi Fred Trump bố (senior) qua đời vào năm 1999. Vì bị kiện tụng về di chúc, Donald cắt tiền chữa bệnh cho đứa trẻ, trái lại với những thỏa thuận trước đó. „Tôi tức giận vì họ đã kiện tôi“, Trump nói với New York Times như thế.
Theo một tài khoản Twitter chưa được xác minh, Mary Trump được cho là đã mô tả chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 2016 của chú cô là „đêm tồi tệ nhất trong cuộc đời cô“. Dì Maryanne của cô được cho là cũng không tin vào thành công của Donald: „Anh ta là một chú hề – điều đó sẽ không bao giờ xảy ra“, câu này được trích dẫn trong cuốn sách của Mary.
14
Elizabeth Trump Grau, chị cả thứ hai của Donald
Elizabeth Trump Grau sinh năm 1942, hơn em trai Donald 4 tuổi. Cô cũng tránh xa công việc kinh doanh của gia đình và thay vào đó làm việc tại một ngân hàng. Năm 1989, cô kết hôn với nhà sản xuất truyền hình James Grau. Cô sống ở Florida với chồng.
15
Donald Trump sinh ngày 14/6/1946.
“Anh ấy cao, mảnh mai và tóc vàng, với hàm răng trắng lấp lánh, và trông rất giống Robert Redford. Anh lái xe qua thị trấn bằng chiếc Cadillac màu bạc với tài xế riêng và tên viết tắt DJT trên biển số. Anh ấy hẹn hò với những người mẫu gợi cảm, lui tới những câu lạc bộ thanh lịch nhất và tuyên bố rằng chỉ mới 30 tuổi, anh ấy đã có khối tài sản „hơn 200 triệu đô la Mỹ “ New York Times đã phác thảo một bức chân dung Donald từ năm Năm 1976.
Ngay hồi đó, nhiều đặc điểm tính cách của Donald Trump đã được mô tả rất chính xác như: tài bán hàng, tính hiếu thắng và háo danh của anh ấy. Thế nhưng theo cô phóng viên, Donald dường như bị đe dọa bởi một người đàn ông: đó là cha của anh ta.
16
Donald Trump đã có năng khiếu bán hàng từ rất sớm.
Vì Donald Trump hồi nhỏ hay ngổ ngáo và vô kỷ luật, Fred Trump đã gửi con trai mình đến một trường nội trú quân sự có kỷ luật nghiêm ngặt. Sau khi ra trường, anh học kinh tế và làm việc ngay trong công ty của cha mình. Donald được cho là đứa con cưng của trưởng tộc Trump. Không bao lâu cả hai sớm nổi tiếng trong thành phố, nhưng vào những năm 1970, họ cũng bị buộc tội phân biệt đối xử với người Mỹ gốc Phi thuê nhà. Với việc xây dựng Tháp Trump vào năm 1983, Donald đã đưa tên tuổi của mình vượt ra ngoài phạm vi của thành phố.
Donald Trump yêu thích các phương tiện truyền thông ngay từ khi còn nhỏ, nhưng ông cũng tấn công họ dữ dội khi họ đưa tin chỉ trích về ông. Trong những năm 1980, ông xuất bản cuốn sách bán chạy nhất „Nghệ thuật giao dịch“, nhưng sau đó lại gặp khó khăn về tài chính tại các sòng bạc và các dự án bị thất bại. Anh cũng đã lấy lại danh tiếng của mình thông qua chương trình truyền hình „The Apprentice“ vào những năm 2000.
17
Robert Trump là em trai của Donald.
Robert Trump kém Donald hai tuổi. Anh tham gia công việc kinh doanh của gia đình, nhưng hiếm khi xuất hiện trước công chúng. Robert được cho là người nhút nhát, nhưng trung thành với Donald. “Tôi ủng hộ anh ấy một nghìn phần trăm”, anh ấy nói với tạp chí Hoa Kỳ “Page Six” trong chiến dịch tranh cử năm 2016. Trước khi qua đời, anh ấy đã cố gắng ngăn cản việc xuất bản cuốn sách của cô cháu Mary.
Robert Trump qua đời vào ngày 15 tháng 8 năm 2020 ở tuổi 71. Người ta vẫn chưa biết gì về nguyên nhân cái chết. Theo truyền thông Mỹ, Robert đã bị bệnh trong thời gian dài. „Rất nhớ em, nhưng rồi chúng ta sẽ gặp lại nhau thôi“, Donald Trump nói sau cái chết của em trai, gọi Robert là „bạn thân nhất“ của mình.
18
Ivana Trump người vợ đầu của Donald
Với bà Ivana Trump, người mà ông kết hôn năm 1977, Donald đã có một cuộc hôn nhân nổi tiếng và có nhiều ảnh hưởng đến giới truyền thông. Họ có 3 người con và chuyện về họ luôn xuất hiện trên các trang phiếm luận. Sinh ra tại Tiệp Khắc năm 1949, Ivana qua Áo rồi di cư đến Canada vào những năm 1970, nơi cô làm nghề người mẫu và gặp Donald trong một sự kiện.
Trong thời gian đó, Donald bắt đầu mối quan hệ ngoài luồng với một phụ nữ, người sau này là vợ thứ hai – Maria Maples. Vụ ngoại tình này dẫn đến ly hôn năm 1992 – và không tránh khỏi những hành vi bôi nhọ nhau trên báo chí. Một trong những tít khét tiếng nhất trên báo là: Maples có „sự thoả mãn tình dục nhất trong đời“ với Donald.
19
Donald Trump Junior, con trai cả của Donald
Donald Junior sinh năm 1977. Anh tích cực ủng hộ cha mình trong nhiệm kỳ tổng thống và cả các chiến dịch tranh cử. Tương tự như Donald Trump, anh cũng rất tích cực trên mạng xã hội, nơi anh cũng được chú ý hết lần này đến lần khác với các chiến dịch bôi nhọ, xúc phạm đối thủ và truyền bá thuyết âm mưu. Donald Jr làm việc với tư cách là cấp phó của cha mình trong Tổ chức Trump.
Donald Trump Junior là cha của năm đứa trẻ. Anh đã ly hôn vợ, cô Vanessa từ năm 2018.
20
Ivanka Trump, con gái lớn của Donald
Sinh năm 1981 với cái tên khai sinh Ivana, nhưng con gái lớn của Donald hiện được biết đến nhiều nhất với cái tên Ivanka. Khi còn trẻ cô làm người mẫu, sau đó trở thành một doanh nhân thời trang và trang sức và cũng tham gia tổ chức Trump của gia đình cô. Cô có ba con với chồng là Jared Kushner.
Kể từ khi Donald Trump chuyển đến Nhà Trắng, Ivanka Trump thường xuyên được nhìn thấy bên cạnh cha cô. Tuy nhiên, hoạt động của cô cũng nhận được nhiều chỉ trích, vì nó tạo điều kiện cho phép cô tiếp cận các mối quan hệ và thông tin quan trọng. Ngoài các mối quan hệ gia đình, cô không được đào tạo để làm công việc tư vấn.
Donald thường tỏ ra rất tự hào về Ivanka. Mặc dù có sự ủng hộ rõ ràng dành cho cha, Ivanka đôi khi cũng mâu thuẫn với cha mình, chẳng hạn như khi nói về cách đối xử với phụ nữ.
21
Eric Trump, con trai thứ hai của Donald Trump
Khác với anh chị của mình, Eric Trump ít khi xuất hiện dưới ánh đèn sân khấu, mặc dù Eric cũng không sợ đám đông. Giống như Donald junior và Ivanka, anh ấy ủng hộ cha mình về mặt chính trị và làm việc trong công việc kinh doanh của gia đình và đã có hai con.
22
Tiffany Trump, con gái của Donald với Maria Maples
Tiffany Trump được sinh ra từ cuộc hôn nhân kéo dài 6 năm của Donald với Maria Maples. Cô lớn lên cùng mẹ ở California sau khi bố mẹ cô ly hôn năm 1999. Tiffany gần đây đã tốt nghiệp đại học luật. “Cô sinh viên tuyệt vời, trường đại học tuyệt vời. Điều tôi cần lúc này là một luật sư trong gia đình. Ba tự hào về con, Tiff! ”, Cha cô chúc mừng trên Twitter.
23
Melania Trump, vợ thứ ba của Donald
Melania Trump sinh ra ở Slovenia (Nam Tư cũ) vào năm 1970 và đến Hoa Kỳ vào giữa những năm 1990, nơi bà hành nghề người mẫu. Bà đã gặp và làm quen Donald Trump, người mà bà kết hôn vào năm 2005. Melania được coi là người thận trọng trước công chúng, có rất nhiều tin đồn về bà. Một cuốn sách mới đây miêu tả bà là một phụ nữ xảo quyệt, người đã yêu cầu thương lượng lại hợp đồng hôn nhân sau khi Donald đắc cử.
Sự thật về việc hai người vợ là mẹ của các con của Trump khi trưởng thành rồi mới di cư đến Mỹ liên tục được nhắc nhở đến, nhằm chỉ trích Tổng thống Mỹ, người nổi tiếng có thái độ chống nhập cư và phân biệt chủng tộc.
24
Barron Trump, con trai út của Donald Trump
Cậu con trai của Donald với Melania, Barron Trump, sinh năm 2006, sống với bố mẹ trong Nhà Trắng và rất hâm mộ bóng đá.
Pegatron – một trong 5 đối tác sản xuất linh kiện của Apple, Microsoft, Sony dự định rót 1 tỷ USD vào 3 dự án tại khu công nghiệp Đình Vũ (Hải Phòng). Doanh thu của Tập đoàn này trong 5 năm gần đây lên tới hàng nghìn tỷ USD nhưng mang về chỉ vài chục tỷ USD thu nhập ròng mỗi năm.
Pegatron – một trong 5 đối tác sản xuất linh kiện của Apple, Microsoft, Sony dự định rót 1 tỷ USD
vào 3 dự án tại khu công nghiệp Đình Vũ (Hải Phòng).
Tập đoàn Pegatron (Đài Loan), nhà cung ứng linh kiện cho Apple, Sony, Microsoft, Lenovo… đã bắt đầu hiện thực hóa kế hoạch đầu tư tại Việt Nam. Theo dự kiến, khoản đầu tư của Tập đoàn này sẽ lên tới 1 tỷ USD.
„Né“ thương chiến Mỹ – Trung, „đại bàng“ Pegatron đầu tư tỷ USD vào Việt Nam
Cụ thể, Pegatron đã nhận được giấy chứng nhận đăng ký đầu tư khoản vốn đầu tiên của mình tại Hải Phòng vào tháng 3/2020. Tuy nhiên, dự án đầu tiên này chỉ có tổng vốn đầu tư khoảng 19 triệu USD. Hiện nay, Pegatron đang bắt đầu làm thủ tục đầu tư cho dự án thứ hai, với tổng vốn đầu tư khoảng 481 triệu USD.
Dự án dự kiến được xây dựng tại KCN Nam Đình Vũ (thuộc Khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải) để sản xuất thiết bị điện tử (điện tử dân dụng, máy vi tính và thiết bị ngoại vi của máy tính, thiết bị truyền thông, linh kiện điện tử, bảng mạch).
Khi đi vào hoạt động, dự án này có thể tạo việc làm cho 22.500 lao động trực tiếp và đóng góp vào nguồn thu ngân sách khoảng 100 tỷ đồng/năm. Sản phẩm của dự án sẽ cung cấp cho Microsoft, Sony, Lenovo, Apple.
Theo kế hoạch, sau dự án thứ hai, Pegatron tiếp tục đầu tư dự án thứ ba, với quy mô 500 triệu USD, vào thời điểm 2025 – 2026. Đáng nói hơn, Pegatron còn có ý định đưa trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) của Tập đoàn từ Trung Quốc về Việt Nam vào thời điểm phù hợp, dự kiến là cùng thời điểm triển khai Pegatron 3.
Pegatron trên thực tế đã bắt đầu lên kế hoạch dịch chuyển đầu tư khỏi Trung Quốc từ cuối năm 2019, để „né“ thương chiến Mỹ – Trung, cũng như để tránh nguy cơ mất hàng tỷ USD doanh thu trong vụ kiện bằng sáng chế với Qualcomm. Kể từ đó tới nay, rất nhiều thông tin liên quan đến việc Pegatron đầu tư các nhà máy mới ở Indonesia, ở Ấn Độ, với quy mô cũng lên tới cả tỷ USD.
Việc Pegatron dự kiến đổ tỷ USD vào Việt Nam, theo nhìn nhận của giới phân tích là do nước ta được coi là một điểm đến tiềm năng khi nằm ở vị trí chiến lược trong khu vực, một cửa ngõ quan trọng nối liền với các nước ASEAN và thế giới bằng hệ thống đường bộ, đường thủy và đường hàng không.
Bên cạnh đó, Việt Nam hiện đang có một nguồn nhân lực trẻ, dồi dào và chất lượng cao. Với bản chất cần cù, thông minh và sáng tạo, thế hệ trẻ Việt Nam đang là nguồn lực quan trọng trong công cuộc xây dựng và phát triển dất nước. Đó cũng là yếu tố cơ bản để các nhà đầu tư nước ngoài yên tâm và tin tưởng khi đầu tư vào Việt Nam.
Một lý do khác có thể khiến Pegatron ưu tiên lựa chọn Việt Nam bởi sự cởi mở của nền kinh tế Việt Nam. Hiện tại, Việt Nam đang tham gia ký kết nhiều Hiệp định thương mại tự do song phương và đa phương với nhiều quốc gia và khu vực. Hiệp định thương mại song phương với Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Liên minh châu Âu, Cộng đồng kinh tế ASEAN, CPTPP…
„Đo“ sức khỏe tài chính của Tập đoàn Pegatron
Đề xuất đầu tư khoảng 1 tỷ USD vào Việt Nam, Pegatron từng được biết đến là nhà sản xuất điện tử theo hợp đồng lớn thứ hai ở Đài Loan, sau Hon Hai Precision Industry, hay còn được biết đến với tên Foxconn Technology Group. Công ty có dòng sản phẩm đa dạng, bao gồm bo mạch chủ, máy tính để bàn, máy tính xách tay, hệ thống không dây, máy chơi game và TV. Theo danh mục, khoảng 60% doanh số đến từ điện thoại thông minh và các thiết bị liên lạc khác.
Hiện tập đoàn Pegatron cũng là một nhà cung ứng linh kiện, sản phẩm điện tử hàng đầu cho các ông lớn về công nghệ trên thế giới như Microsoft, Apple, Sony…
Theo Asia.nikkei, năm 2019, doanh thu của Pegatron đạt 1.366 tỷ USD. Tuy nhiên, thu nhập trước thuế và thu nhập ròng chỉ đạt lần lượt là 25,4 tỷ USD và 19,3 tỷ USD (chiếm 1,4% doanh thu).
Nhìn lại giai đoạn 5 năm trở lại đây (từ năm 2015 – 2019), doanh thu của Pegatron luôn trụ vững trên 1.150 tỷ USD. Tuy nhiên, so với năm 2015, doanh thu của Pegatron chỉ tăng trưởng gần 13%. Như vậy, doanh thu tăng trưởng bình quân trên 3%/năm.
Ngược lại, Pegatron lại „cài số lùi“ cho thu nhập hoạt động. Từ mức 39,8 tỷ USD năm 2015, thu nhập hoạt động của Tập đoàn này giảm dần xuống 32,5 tỷ USD (năm 2016), giảm sốc xuống chỉ còn 11,9 tỷ USD vào cuối năm 2018 và trong năm 2019, thu nhập hoạt động của Pegatron cải thiện về mức 16,9 tỷ USD.
Nếu so với năm 2015, thu nhập hoạt động của tập đoàn đề xuất đầu tư 1 tỷ USD vào Việt Nam này đã „bốc hơi“ quá nửa. Đồng thời, thu nhập ròng cũng giảm từ mức 23,8 tỷ USD (2015) xuống còn 19,3 tỷ USD vào năm 2019.
Tính đến tháng 12/2019, tổng tài sản của Pegatron trên 570 tỷ USD. Tổng nợ phải trả chiếm 66% tổng tài sản, đạt 377 tỷ USD. Tổng nợ phải trả giảm nhẹ 5% so với cùng kỳ năm ngoái, nhưng vẫn gấp 2,3 lần so với tổng vốn chủ sở hữu của tập đoàn tại cùng thời điểm.
Dòng tiền hoạt động của Pegatron từng ghi nhận mức âm tới 23 tỷ USD trong năm 2018. Năm 2019, dòng tiền hoạt động đã dương trở lại, ở mức 77 tỷ USD.
Trong khi Trung Quốc có những bước đi thể hiện tham vọng gây ảnh hưởng ở khu vực, Ấn Độ bày tỏ sự ủng hộ đối với liên minh Mỹ – Maldives nhằm kiềm chế Bắc Kinh.
Thỏa thuận quốc phòng mà Chính phủ Mỹ ký với Maldives trong tháng này là dấu hiệu cho thấy sự thay đổi địa chính trị ở Ấn Độ Dương.
Ủng hộ liên minh Mỹ – Maldives
Không giống như sáng kiến tương tự cách đây 7 năm, khuôn khổ hợp tác mới giữa Bộ Quốc phòng Mỹ và Maldives đã được thông qua mà không bị Ấn Độ phản đối.
Trước đó, năm 2013, New Delhi đã thành công trong việc phản đối các kế hoạch của Mỹ về một thỏa thuận hợp tác với Maldives, một quần đảo ở Ấn Độ Dương nổi tiếng với các khu du lịch cao cấp. Kế hoạch khi đó của Washington cung cấp khuôn khổ cho các hoạt động quốc phòng hiện tại của Mỹ – Maldives.
Sau khi ký thỏa thuận quốc phòng giữa Mỹ và Maldives mới đây, Bộ Quốc phòng Maldives cho biết: “Thỏa thuận này sẽ bổ sung giá trị to lớn cho mối quan hệ đối tác tuyệt vời giữa Mỹ và Maldives. Nó được xây dựng bởi các nguyên tắc và lợi ích chung về hòa bình và an ninh của Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương trong bối cảnh các mối đe dọa gia tăng như cướp biển và khủng bố“.
Ấn Độ là thành viên của Quad, liên minh an ninh cùng với Australia, Nhật Bản và Mỹ. Quad đã tổ chức các cuộc đối thoại an ninh và tập trận quân sự trên khắp Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương.
Theo Alaina Teplitz, Đại sứ Mỹ tại Maldives và Sri Lanka, thỏa thuận mở đường cho Maldives tham gia cùng các quốc gia khác với „trách nhiệm chung trong việc duy trì các quy tắc và giá trị đảm bảo một Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở“.
Lực lượng Phòng vệ Quốc gia Maldives (MNDF) sẽ là bên được hưởng lợi trực tiếp từ sự thúc mối quan hệ hợp tác trong khu vực của Washington. MNDF chỉ có 20.000 quân, được coi là một trong những đội quân nhỏ nhất ở khu vực.
„Thỏa thuận này thúc đẩy các cuộc đối thoại cấp cao, xây dựng năng lực đối tác và tăng khả năng tương tác với các đối tác của chúng tôi trong Lực lượng Phòng vệ Quốc gia Maldives“, Đại sứ Mỹ tại Maldives và Sri Lanka cho hay.
„MNDF đã cử đại diện tham gia cùng hơn 20 quân đội đối tác khác để tăng cường khả năng hỗ trợ nhân đạo và cứu trợ thảm họa trong năm 2019. MNDF tham gia huấn luyện với Thủy quân lục chiến Mỹ về các chiến thuật phòng thủ, và thực hiện các bài tập hỗ trợ y tế khẩn cấp với Không quân Mỹ“, bà Alaina Teplitz cho biết.
Các nhà phân tích Nam Á cho rằng, việc Ấn Độ thay đổi chiến lược – để Mỹ có thể can dự vào quốc phòng ở Maldives, đánh dấu một bước ngoặt trong việc làm sâu sắc hơn mối quan hệ song phương Ấn Độ – Mỹ và „nhận thức của New Delhi về vai trò của Mỹ“ ở khu vực Ấn Độ Dương.
Aparna Pande, Giám đốc Sáng kiến về Tương lai của Ấn Độ và Nam Á tại Viện Hudson – một tổ chức tư vấn có trụ sở tại Washington, cho biết: “Mối quan hệ chiến lược sâu sắc giữa Ấn Độ và Mỹ được phản ánh ở vai trò trung tâm của Ấn Độ trong chiến lược Ấn Độ – Thái Bình Dương. Giờ đây, New Delhi coi sự hiện diện của Washington ở Sri Lanka, Maldives, Bangladesh hoặc Nepal là phù hợp với lợi ích chiến lược của Ấn Độ”.
Đối phó với Trung Quốc
Cái bóng ngày càng mở rộng của Trung Quốc trên dải Ấn Độ Dương mà Ấn Độ coi là sân sau của họ đã tạo nên đường đứt gãy trên vùng biển này.
Trong 5 năm (2014-2018) cầm quyền của mình, cựu Tổng thống Abdulla Yameen đã đưa Maldives ngả về Trung Quốc.
Bắc Kinh đã bơm hàng triệu USD để tài trợ cho cơ sở hạ tầng trong thời gian ông Yameen nắm quyền, khiến nền kinh tế của Maldives chìm trong nợ nần.
Tổng thống Maldives Ibrahim Mohamed Solih và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Reuters)
Ảnh hưởng của Ấn Độ đối với Sri Lanka cũng bị suy giảm khi Sri Lanka tham gia các dự án cơ sở hạ tầng trị giá hàng tỷ USD do Trung Quốc tài trợ theo Sáng kiến “Vành đai và Con đường”.
“Trung Quốc thực sự khiến tình hình an ninh ở Ấn Độ Dương thay đổi. Thực tế là Ấn Độ đang ủng hộ thỏa thuận an ninh Mỹ – Maldives. Đây là một sự thay đổi rõ rệt do nhận thức về mối đe dọa từ Trung Quốc ngày càng tăng“, Nilanthi Samaranyake, Giám đốc phân tích chiến lược và chính sách tại Trung tâm phân tích Hải quân – một tổ chức tư vấn có trụ sở tại Washington, cho hay.
Bà Nilanthi Samaranyake kỳ vọng khuôn khổ thỏa thuận quốc phòng vừa ký kết sẽ mở đường cho cuộc đối thoại quốc phòng và an ninh song phương toàn diện hơn giữa Mỹ và Maldives trong thời gian tới.
„Mỹ thường tìm cách thúc đẩy hợp tác quốc phòng với các đối tác không phải là đồng minh và xây dựng, củng cố lực lượng quốc phòng từng bước”, Samaranyake nói.
Trong khi đó, Long Xingchuan, một nhà nghiên cứu cấp cao của Học viện Quản trị Khu vực và Toàn cầu tại Đại học Nghiên cứu Đối ngoại Bắc Kinh, viết trong một bài bình luận trên Global Times nhấn mạnh rằng: „Các cường quốc không nên tham gia thiết lập phạm vi ảnh hưởng. Trong thế kỷ 21, các quốc gia nên tuân thủ hợp tác tự do, bình đẳng và cùng có lợi“.
Gần đây, trước những hành động gây hấn của Trung Quốc với một loạt nước láng giềng cũng như căng thẳng Mỹ – Trung được đẩy lên cao trào, làn sóng phản đối Bắc Kinh càng mạnh mẽ. Washington liên tục chỉ trích Trung Quốc, kêu gọi các đồng minh, đối tác trong khu vực lên tiếng, có những hành động để kiềm chế, chống lại mưu đồ của Trung Quốc.
Cuộc tập trận kết hợp giữa các binh chủng của quân đội Hoa Kỳ cho kết quả rất ấn tượng, phô diễn sức mạnh quân sự trong bối cảnh quân đội Trung Quốc ngày càng lấn tới ở eo biển Đài Loan.
Gần đây Trung Quốc liên tục thực hiện các cuộc diễn tập quân sự, hạm đội Thái Bình Dương của Hoa Kỳ cũng tập hợp hơn 10 nghìn binh lực cho cuộc tập trận bắn đạn thật “Lá chắn dũng cảm” ở Tây Thái Bình Dương.
Trong cuộc tập trận, các hình ảnh và video về cảnh tàu tuần dương phóng tên lửa tấn công đất liền Tomahawk và máy bay phóng tên lửa Super Hornet đã được tung ra. Chỉ huy tàu chiến trong cuộc tập trận nói rằng, họ có khả năng bảo vệ lợi ích chung của khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Giới phân tích cho rằng tín hiệu của quân đội Hoa Kỳ là khá mạnh mẽ
Theo trang web World Defense, những ngày gần đây, cuộc diễn tập quân sự thực chiến hai năm một lần “Lá chắn dũng cảm” (Valiant Shield) của Hoa Kỳ vừa được khởi động ở phía tây Thái Bình Dương gần quần đảo Guam và Mariana. Có hơn 100 máy bay chiến đấu và 11.000 lính gồm các binh đoàn hải quân, bộ, không và thủy quân lục chiến đã tham gia cuộc tập trận này.
Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Hoa Kỳ đã đăng một video trên trang Facebook của Hạm đội Thái Bình Dương vào ngày 22/9, trích lời ông Philip Scot Davidson, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Hoa Kỳ: “Mặc dù việc chính phủ Hoa Kỳ ‘bảo vệ sự tự do và cởi mở của khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương’ là một tuyên bố hoàn toàn mới, nhưng các giá trị và nguyên tắc cơ bản của nó không phải là mới, mà đây thực sự là thái độ của Hoa Kỳ đối với khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương trong 240 năm qua”.
Hạm đội Thái Bình Dương ra thông cáo báo chí cùng hình ảnh vào ngày 22/9 (giờ địa phương) cho thấy, tuần dương hạm USS Antietam đã phóng thành công Tên lửa tấn công mặt đất – Tomahawk trúng mục tiêu một hòn đảo hoang ngoài khơi đảo Guam.
Theo Đại úy Russell Caldwell, chỉ huy tuần dương hạm Antietam cho biết: Để duy trì an ninh và ổn định khu vực, quân hạm luôn giữ một tư thế sẵn sàng ứng phó trong bất kỳ trường hợp khẩn cấp nào. Ông nói: “Lần phóng tên lửa tấn công mặt đất Tomahawk này tạo cơ hội cho toàn bộ đội tác chiến hàng không mẫu hạm Reagan thực hành các kỹ năng chiến đấu quan trọng. Những kỹ năng này sẽ giúp cho các tướng sĩ nâng cao khả năng chiến thuật và bảo vệ lợi ích chung của chúng ta ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương”. Tàu tuần dương Antietam đã đi qua eo biển Đài Loan từ bắc đến nam vào tháng 9 năm ngoái.
Hôm 20/9, Hạm đội Thái Bình Dương đã đăng một đoạn video trên trang Facebook của họ về việc máy bay tiêm kích Super Hornet phóng tên lửa trên không sau khi cất cánh từ tàu sân bay Reagan.
Hạm đội Thái Bình Dương cũng cho biết, trong cuộc diễn tập ngày 18/9, máy bay chiến đấu, tàu chiến và tàu ngầm Hoa Kỳ đã kết hợp triển khai hành động, đánh chìm thành công một tàu chiến.
Steven Demoss, Đội trưởng Trung đội khu trục hạm 15 thuộc Hạm đội Thái Bình Dương của Hoa Kỳ, cho biết: “Cuộc diễn tập này đã chứng minh rằng, chúng ta có thể phát động các cuộc tấn công chế áp trên biển, dù là dưới nước, trên mặt đất hay trên không. Hơn nữa, chúng ta có thể chọn thời gian và địa điểm tại các chiến khu trên toàn thể giới để phát động một cuộc tập kích tương tự”.
Mặc dù Hoa Kỳ thường tiến hành các cuộc diễn tập liên hợp với các nước khác, nhưng riêng cuộc diễn tập “Lá chắn dũng cảm” chỉ giới hạn trong quân dã chiến Hoa Kỳ (FTX), chủ yếu là các cuộc diễn tập tác chiến liên hợp ngoài biển xa của các quân chủng Hoa Kỳ.
Gần đây, quân đội Trung Quốc cũng liên tục thực hiện các cuộc tập trận quân sự thực chiến. Vài ngày trước, 19 máy bay quân sự của Trung Quốc đã hoạt động ở phía đông đường trung tuyến trên eo biển Đài Loan được các nhà phân tích cho là hành vi khiêu khích của Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Chỉ huy Không quân của Mỹ cho rằng, video mô phỏng cuộc tấn công đảo Guam của Trung Quốc mang tính tuyên truyền, được thiết kế để gây sức ép lên Mỹ.
„Đó là một video tuyên truyền…, chúng tôi luôn quan tâm đến việc bảo vệ hòn đảo và bảo vệ người dân của chúng tôi, bản thân video đó chỉ là tuyên truyền thuần túy được thiết kế để tạo sức ép lên chúng tôi“, Brig-Gen Jeremy T. Sloane, Chỉ huy Căn cứ Không quân Andersen trên đảo Guam ở Thái Bình Dương của Mỹ cho biết hôm 25/9.
Ông Brig-Gen Jeremy T. Sloane cũng nhấn mạnh “tôi luôn quan tâm đến khả năng bảo vệ các thành viên trong quân đội và gia đình của họ“.
Bình luận của ông Brig-Gen Jeremy T. Sloane được đưa ra sau khi Không quân Trung Quốc (PLAAF) hôm 19/9 công bố video mô phỏng cuộc tấn công của máy bay ném bom nước này vào mục tiêu căn cứ quân sự Mỹ ở đảo Guam. Video dài 2 phút 15 giây, có tên „Vị thần chiến tranh H-6K lên đường tấn công“, lồng nhạc kịch tính giống như một đoạn giới thiệu phim Hollywood.
Theo video này, máy bay ném bom H-6 với khả năng tấn công hạt nhân cất cánh từ một căn cứ trên sa mạc.Đoạn giữa video, khi máy bay đang hoạt động, phi công đã nhấn nút và phóng một tên lửa nhằm vào một đường băng ven biển. Dựa vào một bức ảnh vệ tinh, Reuters xác nhận cách bố trí tên lửa trên đường băng giống hệt ở căn cứ không quân Andersen trên đảo Guam của Mỹ.
Video được phát hành vào vào thời điểm Mỹ đang tiến hành cuộc tập trận mang tên “Lá chắn Valiant”, từ ngày 14-25/9. Chỉ huy Căn cứ Không quân Andersen trên đảo Guam ở Thái Bình Dương của Mỹ cho biết, cuộc tập trận này vẫn tiếp tục diễn ra như kế hoạch.
„Cuộc tập trận sẽ diễn ra theo kế hoạch, được thiết kế để đảm bảo huấn luyện và sẵn sàng tiến hành nhiều hoạt động khác nhau ở Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương cũng như hỗ trợ các đồng minh và đối tác của chúng tôi“, ông Sloane nói.
Đảo Guam là địa điểm Mỹ đặt các cơ sở quân sự quan trọng, nhằm hỗ trợ Washington ứng phó với bất kỳ cuộc xung đột nào tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Video được công bố trong bối cảnh căng thẳng Washington – Bắc Kinh leo thang trên nhiều mặt trận trong thời gian gần đây. Trung Quốc mới đây cũng đã đưa ra cảnh báo cứng rắn với Mỹ sau chuyến thăm của Thứ trưởng Ngoại giao nước này tới Đài Loan.
Nga vừa có động thái tăng cường lực lượng quân sự gần biên giới với Trung Quốc. Điều này làm dấy lên nhiều câu hỏi.
Theo EurAsian Times, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã bắt đầu các nỗ lực nhằm gia tăng sự hiện diện quân sự của Nga tại vùng Viễn Đông dọc biên giới với Trung Quốc, trong bối cảnh các mối đe dọa từ nước ngoài đang lớn dần.
Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu cho biết, Moscow quyết định thêm lực lượng tới đây sau khi ghi nhận các căng thẳng gia tăng tại „hướng chiến lược phía đông“ – khu vực bao gồm vùng biên giới phía đông của Nga với Trung Quốc, và rộng hơn là châu Á-Thái Bình Dương.
Mặc dù không nói cụ thể những mối đe dọa mới là gì, hay đích xác lực lượng tăng cường sẽ được triển khai ở đâu nhưng ông Shoigu cam kết cung cấp 500 đơn vị thiết bị mới và được hiện đại hóa cho khu vực này, cũng như một số nâng cấp dành cho hải quân.
Chuyên gia phân tích Alexander Gabuev tại Trung tâm Carnegie của Moscow nhận định, Nga muốn đề phòng những tình huống bất ngờ thông qua việc đảm bảo năng lực quân sự tại khu vực này.
Nơi đây có nguy cơ bị ảnh hưởng nghiêm trọng nếu xảy ra tình huống xấu nhất là nổ ra xung đột, trong đó nguyên nhân chủ yếu là do căng thẳng tích tụ giữa hải quân Mỹ và hải quân Trung Quốc.
Theo các báo cáo, đại diện phát ngôn của Kremlin – ông Dmitry Peskov – cho biết mối lo ngại của Moscow tập trung quanh các hành động của những quốc gia nằm ở phía ngoài vùng này.
„Tất cả các hành động đó, tất nhiên, không đóng góp chút nào vào sự ổn định của khu vực“ – Ông Peskov nói.
Căng thẳng đã leo thang giữa Mỹ và Trung Quốc tại Biển Đông sau khi chính quyền Tổng thống Donald Trump tăng cường hiện diện quân sự trong khu vực, khiến Bắc Kinh giận dữ.
Ngoài ra, các chuyên gia đánh giá, mối quan hệ ngày càng khăng khít giữa Mỹ và Đài Loan – hòn đảo mà Bắc Kinh xem là một vùng lãnh thổ của mình – có thể sẽ dẫn tới một cuộc xung đột tiềm tàng trong khu vực.
Trước đó, bình luận về việc Nga tăng cường hiện diện quân sự ở Viễn Đông, trang tin TFI cho rằng có vẻ động thái của Nga còn có liên quan tới việc thời gian gần đây, một lượng lớn người dùng mạng tại Trung Quốc tuyên bố rằng Vladivostok là một phần của Trung Quốc.
Theo những người này, nơi đây vốn là quê hương Mãn Châu của nhà Thanh nhưng đã bị Đế quốc Nga thôn tính vào năm 1860, sau khi Trung Quốc bị Anh và Pháp đánh bại trong cuộc chiến tranh Nha phiến lần thứ hai.
EurAsian Times cho hay, mặc dù mối quan hệ giữa Nga và Trung Quốc đã được cải thiện đáng kể trong những năm gần đây, nhưng việc Moscow quyết định đình chỉ lô tên lửa đất-đối-không S-400 thứ hai cho Bắc Kinh đã làm dấy lên nhiều câu hỏi.
Trung Quốc đã tiếp nhận lô tên lửa S-400 đầu tiên vào năm 2018. Theo truyền thông Trung Quốc, sở dĩ Nga đình chỉ vô thời hạn lô S-400 thứ 2 là do lo ngại công tác chuyển giao sẽ gây ảnh hưởng tới các hoạt động chống đại dịch COVID-19 của quân đội Trung Quốc.
Tuy nhiên, EurAsian Times lưu ý rằng, quyết định trên được đưa ra sau khi Nga cáo buộc Bắc Kinh thực hiện các hoạt động do thám.
Vào những ngày này cách đây đúng 45 năm (23/9/1975-23/9/2020), Việt Nam và Đức đã chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao, mở ra thời kỳ mới trong quan hệ hợp tác giữa hai nước.
Sau Tuyên bố Hà Nội năm 2011, quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Đức được thúc đẩy cả về bề rộng và chiều sâu.
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Phạm Bình Minh và Ngoại trưởng Đức Heiko Maas trong chuyến thăm làm việc tại Đức tháng 2/2019. (Nguồn: ĐSQ Việt Nam tại Đức)
Ngày càng mở rộng và đi vào chiều sâu
Trong suốt gần nửa thế kỷ qua, với tình hữu nghị, sự đoàn kết và cầu nối con người, hai nước đã cùng nhau thúc đẩy quan hệ hợp tác ngày càng mở rộng và đi vào chiều sâu trên nhiều lĩnh vực và đạt được những bước tiến vượt bậc, trong đó có việc nâng cấp quan hệ hai nước lên Đối tác chiến lược tại Tuyên bố Hà Nội năm 2011.
Nền tảng giao lưu hợp tác giữa hai dân tộc đã có ít nhất từ thế kỷ XIX khi Đức bổ nhiệm Lãnh sự đầu tiên tại Sài Gòn (nay là TP. Hồ Chí Minh) vào năm 1868. Từ thập niên 50 của thế kỷ XX, đoàn 150 học sinh đầu tiên của Việt Nam đã tới Moritzburg, bắt đầu chặng đường học tập của mình.
Cũng từ thời điểm này, quan hệ giữa hai nước được đẩy mạnh, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo nghề, khi nước Đức tiếp nhận rất nhiều thế hệ người Việt Nam sang học tập và lao động.
Ngày nay, sự gắn kết giữa hai dân tộc vẫn tiếp tục được thắt chặt thông qua cộng đồng gần 200.000 người Việt tại Đức và cộng đồng hơn 100.000 người Việt nói tiếng Đức tại Việt Nam, các chương trình học bổng phía Đức dành cho thanh niên Việt Nam, thông qua các hội cựu lưu học sinh Việt Nam tại Đức…
Nhiều thế hệ lãnh đạo cao cấp, trí thức, doanh nghiệp, nhà khoa học, bác sỹ… của Việt Nam đã từng học tập tại Đức, đã và đang tích cực đóng góp vào sự phát triển của đất nước cũng như tăng cường giao lưu giữa hai dân tộc.
Đại sứ Nguyễn Minh Vũ.
Sau Tuyên bố Hà Nội năm 2011, quan hệ Đối tác chiến lược giữa hai nước được thúc đẩy cả về bề rộng và chiều sâu. Các chuyến thăm Đức của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân phúc; chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Angela Merkel, Tổng thống Horst Köhler đã tạo ra các xung lực mới cho hợp tác hai nước.
Bên cạnh việc trao đổi các đoàn cấp cao, các địa phương và doanh nghiệp, hai nước đã mở ra nhiều kênh làm việc hiệu quả như Đối thoại chiến lược, Tham khảo chính sách đối ngoại, Ủy ban hỗn hợp về hợp tác kinh tế, Ủy ban hỗn hợp về hợp tác khoa học – công nghệ, qua đó giúp hai bên tăng cường hợp tác, tin cậy và hiểu biết lẫn nhau.
Bước vào thập niên thứ hai của thế kỷ XXI, để cụ thể hóa quyết tâm chính trị trong việc tăng cường quan hệ hợp tác, tháng 12/2019, hai bên đã thông qua Kế hoạch hành động Đối tác chiến lược cho giai đoạn 2019-2022 với nhiều lĩnh vực hợp tác quan trọng như chính trị – ngoại giao, kinh tế – thương mại, văn hóa – giáo dục – đào tạo nghề, luật pháp – an ninh – quốc phòng…
Sôi động các lĩnh vực hợp tác
Về hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, Đức tiếp tục là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam tại châu Âu với kim ngạch hai chiều tăng dần đều trong 10 năm qua và cho đến nay là nhà đầu tư lớn thứ 4 trong khối EU với hơn 300 doanh nghiệp đang hoạt động hiệu quả tại Việt Nam.
Các dự án hải đăng trong quan hệ hai nước như Đại học Việt – Đức tại Bình Dương, Ngôi nhà Đức tại TP. Hồ Chí Minh, Dự án Tuyến đường sắt số 2 tại TP. Hồ Chí Minh và sắp tới đây là dự án Trung tâm Đào tạo nghề của Đức tại Việt Nam được Chính phủ hai bên quan tâm, phối hợp triển khai.
Tháng 8/2020, Hiệp định thương mại tự do giữa EU với Việt Nam (EVFTA) chính thức có hiệu lực, tạo ra xung lực mới và điều kiện thuận lợi để tăng cường quan hệ thương mại giữa hai nước.
Đức là một trong những nước cung cấp viện trợ ODA thường xuyên cho Việt Nam. Từ năm 1990 đến nay, Đức đã cung cấp hơn 2 tỷ USD cho các dự án ODA tại Việt Nam thông qua hợp tác kỹ thuật và tài chính.
Các dự án của Đức tập trung vào các lĩnh vực quan trọng như phát triển năng lượng tái tạo, bảo vệ môi trường, đào tạo nghề, góp phần đóng góp thiết thực vào quá trình phát triển kinh tế – xã hội của Việt Nam.
Các dự án trong lĩnh vực dạy nghề, đào tạo điều dưỡng viên của Đức dành cho Việt Nam không chỉ giúp đáp ứng nhu cầu lao động đang thiếu hụt tại Đức, mà còn mở ra cơ hội cho thanh niên Việt Nam được học tập, trải nghiệm và làm việc trong môi trường tiên tiến tại Đức.
Hợp tác trong các lĩnh vực giáo dục, văn hóa – du lịch, khoa học – công nghệ và tư pháp – pháp luật cũng được hai bên tăng cường đẩy mạnh trong nhiều năm qua. Tháng 9/2018, trường Đại học Việt – Đức đã kỷ niệm 10 năm ngày thành lập.
Hàng ngàn sinh viên ra trường từ đây đã có việc làm ổn định và thu nhập tốt, cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 tại Việt Nam.
Với Chương trình Đối thoại Nhà nước pháp quyền, hai bên có cơ hội trao đổi nhiều hơn các lĩnh vực tư pháp, góp phần vào việc xây dựng, hoàn thiện và thực thi pháp luật trong các lĩnh vực dân sự, hình sự, hành chính, tư pháp của Việt Nam.
Đức cũng chú trọng tới việc hỗ trợ Việt Nam trong các dự án trùng tu, bảo tồn các di tích, đẩy mạnh hợp tác khoa học – công nghệ nhằm giúp Việt Nam chuẩn bị sẵn sàng cho cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
Năm 2020 đánh dấu thời khắc toàn nhân loại phải đương đầu với hiểm họa từ đại dịch Covid-19. Như đại thi hào người Đức Johann Wolfgang Goethe từng viết “Chính những lúc gian khó làm chúng ta xích lại gần mục tiêu hơn” (Die Schwierigkeiten wachsen, je näher man dem Ziele kommt), trong những thời khắc khó khăn và thách thức gây ra bởi đại dịch, Việt Nam và Đức càng coi trọng vai trò của hợp tác song phương và đa phương trong việc đối phó với các thách thức của dịch bệnh cũng như tình đoàn kết, chia sẻ của những người bạn thật sự trong hoạn nạn.Nhân dân Đức và Việt Nam vẫn luôn nghĩ về nhau, cùng động viên nhau vượt qua đại dịch thông qua các hoạt động đầy ý nghĩa như việc Chính phủ, các tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam và cộng đồng người Việt tại Đức tặng khẩu trang và các thiết bị bảo hộ y tế, cung cấp các bữa ăn miễn phí cho các nhân viên y tế, nhà dưỡng lão tại nhiều địa phương của Đức…
Phía Đức cũng thường xuyên cung cấp học bổng cho các chuyên gia y tế của Việt Nam sang trao đổi kinh nghiệm phòng chống dịch, Trung tâm nghiên cứu y học Việt – Đức phối hợp với phía Đức cùng nghiên cứu các mẫu bệnh phẩm phục vụ việc điều chế vaccine.
Với nền tảng vững chắc của tình hữu nghị, đoàn kết và hợp tác giữa hai dân tộc, chúng ta tin tưởng hai nước sẽ sớm vượt qua những thử thách của đại dịch, cùng hướng tới một tương lai tươi sáng của hai dân tộc, vì hòa bình, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới.
Điều đáng lo ngại là nghiên cứu có thể “làm phong phú thêm chương trình sinh học tấn công tiềm năng”.
Anthony Klan, Tổng biên tập của The Klaxon., người đã chia sẻ các thông tin điều tra gây sốc
về hợp tác giữa Trung Quốc và Pakistan
Theo lời của ông Anthony Klan – Tổng biên tập của The Klaxon nói với India Today: Các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Virus Vũ Hán đã hợp tác với các nhà khoa học địa phương ở Pakistan, đồng thời ông cáo buộc hai bên có thể đã cùng phát triển vũ khí sinh học gây chết người. Kể từ năm 2015, họ đã tiến hành nghiên cứu 5 mầm gây bệnh cấp độ cao khác nhau, điều này đã thu hút sự chú ý chặt chẽ của các cơ quan tình báo.
Theo India Today, Phòng thí nghiệm Virus Vũ Hán cũng đã ký một thỏa thuận bí mật với Tổ chức Khoa học và Công nghệ Quốc phòng Quốc gia Pakistan (DESTO) để hợp tác nghiên cứu các bệnh truyền nhiễm mới và các nghiên cứu trước về kiểm soát sinh học đối với các bệnh lây truyền.
Theo một báo cáo khác trên The Klaxon, Pakistan và Trung Quốc đã ký một thỏa thuận bí mật kéo dài 3 năm để mở rộng khả năng chiến tranh sinh học, bao gồm tiến hành một số dự án nghiên cứu liên quan đến bệnh than. Theo các nguồn tin tình báo có độ tin cậy cao, chương trình này đang được Trung Quốc tài trợ hoàn toàn và có tên chính thức là “Hợp tác cho các bệnh truyền nhiễm mới nổi và các nghiên cứu về kiểm soát sinh học đối với các bệnh lây truyền qua đường truyền”.
Tất cả các dự án nghiên cứu đang được Trung Quốc tài trợ dưới sự bảo trợ của Hành lang Kinh tế Trung Quốc-Pakistan (CPEC) nằm trong Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc, theo báo cáo.
Ông Kan, “Nó đang được thực hiện dưới sự bảo trợ của hành lang kinh tế trong khuôn khổ Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) và quỹ 63 tỷ đô la Mỹ … Rất khó để có được con số chính xác nhưng số tiền cho mỗi nghiên cứu này, khi chúng tôi theo dõi, gắn liền với sáng kiến BRI ở Pakistan. Hầu như tất cả đều do Trung Quốc tài trợ… rất nhiều trong số đó là một phần của dự án BRI”.
Theo một báo cáo khác của The Klaxon, kết quả của 5 nghiên cứu do các nhà khoa học Vũ Hán và Pakistan thực hiện đã được công bố trên các bài báo khoa học, mỗi nghiên cứu liên quan đến việc “phát hiện và xác định đặc điểm” của “mầm bệnh từ động vật”.
Các nghiên cứu liên quan đến các thí nghiệm và giải trình tự bộ gen của virus Tây sông Nile, virus MERS-Corona, virus Sốt xuất huyết Crimean-Congo, virus Hội chứng giảm tiểu cầu và virus Chikungunya. Những virus này là một trong những mầm bệnh lây nhiễm nguy hiểm và gây chết người nhất trên thế giới, hiện chưa có vắc xin hoặc phương thức điều trị.
Theo tiết lộ của The Klaxon, các nguồn tin tình báo có độ tin cậy cao tin rằng Trung Quốc, thông qua Viện Vi rút học Vũ Hán, đang thử nghiệm các tác nhân sinh học gây chết người ở Pakistan và cung cấp “đào tạo sâu rộng về thao tác với mầm bệnh và tin học sinh học” cho các nhà khoa học Pakistan, điều này có thể “làm phong phú thêm chương trình sinh học tấn công tiềm năng”.
Tuy nhiên, do Pakistan không có đủ công nghệ lưu trữ dẫn đến những lo ngại rằng mầm bệnh chết người này có thể vô tình bị rò rỉ ra ngoài từ phòng thí nghiệm, và vũ khí sinh học cùng chủ nghĩa khủng bố sẽ đem đến một mối đe dọa vô cùng to lớn.
Báo cáo điều tra chỉ ra rằng, có khoảng 78.000 mẫu nghiên cứu của người và 4.000 đến 5.000 mẫu nghiên cứu của động vật. Những động vật này chủ yếu là lạc đà hoặc các động vật đã được thuần dưỡng khác. Có rất nhiều người Pakistan tham gia vào cuộc thử nghiệm như vậy, tại sao tin tức không hề bị rò rỉ?
Ông Klan cho biết, nhiều người là nông dân ở vùng sâu vùng xa và họ chỉ cung cấp các mẫu nghiên cứu, họ không biết nội dung của nghiên cứu mà họ tham gia. “Điều này thật đáng sợ”, Klan nói.
Báo cáo cũng tiết lộ rằng, toàn bộ dự án nghiên cứu do chính quyền Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) hợp tác với quân đội Pakistan hoàn thành, họ giữ bí mật hoàn toàn về các địa điểm và hành động.
Trước đó, Klan đã từng báo cáo vụ việc liên quan nhưng chính phủ Pakistan, ông nói: “Sau khi chúng tôi báo cáo điều này lần đầu tiên, chính phủ Pakistan đã ra mặt và nói rằng không có bí mật gì về các phòng thí nghiệm an toàn sinh học cấp độ 3, điều này rõ ràng đã xác nhận rằng nó đang xảy ra trên đất Pakistan”.
Công hàm phản đối Trung Quốc ở Biển Đông của Anh, Pháp, Đức buộc Bắc Kinh phản hồi nhanh chóng nhưng yếu về mặt pháp lý.
Hôm 16/9, ba nước Anh, Pháp, Đức, hay còn gọi là nhóm E3, gửi công hàm chung lên Liên Hợp Quốc, phản bác những yêu sách phi lý của Trung Quốc ở Biển Đông.
Theo đó, ba nước nhấn mạnh Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS) là „khuôn khổ pháp lý“ cho mọi hoạt động trên biển và cần được duy trì tính toàn vẹn. Công hàm cũng khẳng định việc Trung Quốc vẽ ra cái gọi là „đường cơ sở thẳng“ xung quanh quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam, cùng khái niệm „quyền lịch sử“ mà nước này đưa ra để đòi yêu sách với phần lớn Biển Đông, „vi phạm luật pháp quốc tế và các điều khoản của UNCLOS“. Điều này đã được xác nhận rõ ràng trong Phán quyết năm 2016 của Tòa Trọng tài Thường trực ở The Hague, Hà Lan, trong vụ kiện của Philippines đối với yêu sách „đường lưỡi bò“ của Trung Quốc ở Biển Đông.
Đánh giá về động thái của E3, giới chuyên gia quốc tế cho biết bước đi này có ý nghĩa lớn, khi nhìn vào vị thế của các nước. Anh, Pháp, Đức là ba thành viên lớn nhất của Liên minh châu Âu (EU), nằm trong 7 nền kinh tế lớn nhất thế giới, là thành viên của UNCLOS. Pháp và Anh còn là uỷ viên thường trực của Hội đồng Bảo an LHQ. E3 đã đưa ra tiếng nói độc lập, không liên quan với bất cứ cường quốc nào khác, kể cả Mỹ. Họ cho rằng mình có lợi ích trong bảo vệ trật tự dựa trên luật lệ ở Biển Đông, là lợi ích của toàn cầu. Vì thế ba nước đã lên tiếng mạnh mẽ.
Đây là lần đầu tiên E3 gửi công hàm phản đối yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông lên LHQ. Trước đó, Anh, Pháp, Đức trong tháng 8/2019 đã ra tuyên bố chung kêu gọi hòa bình ổn định ở khu vực này.
Bằng việc gửi công hàm chung lên LHQ, E3 đã thể hiện rõ lập trường của mình trước những tuyên bố và hành động sai trái của Trung Quốc. Công hàm của E3 rất chặt chẽ, tuân thủ đầy đủ các quy định trong luật quốc tế, bác bỏ hầu hết các tuyên bố chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của Trung Quốc trái với UNCLOS ở Biển Đông, ngăn ngừa những hệ lụy tương lai của các tuyên bố và hành động của Trung Quốc.
Hôm 18/9, Trung Quốc đã gửi công hàm phản hồi văn bản của E3 lên LHQ. Động thái của Bắc Kinh diễn ra chỉ sau hai ngày. Trung Quốc nhận thấy phải lên tiếng vì công hàm của E3 rất quan trọng, nếu không thì Trung Quốc đã không phải phản hồi mau chóng như vậy.
Vai trò thành viên UNCLOS của Anh, Pháp, Đức, đã khiến Trung Quốc phải nêu ra lập luận mới về yêu sách ở Biển Đông, nhưng theo một cách yếu hơn. Trước đây, khi Mỹ phản bác yêu sách của Trung Quốc, Bắc Kinh thường chuyển hướng sang việc Mỹ không phải là thành viên UNCLOS. Nhưng khi E3 đều là thành viên của Công ước, Bắc Kinh tìm cách đưa ra các lập luận đáng ngờ, với hai điểm cần lưu ý.
Thứ nhất, Trung Quốc tự cho rằng nước này „được phép dùng đường cơ sở thẳng quanh các nhóm đảo, với tư cách là một quốc gia lục địa“. Trong công hàm ngày 18/9, Trung Quốc cho rằng „Việc Trung Quốc vẽ các đường cơ sở trong vùng biển thuộc chủ quyền với các đảo và đá liên quan tuân theo UNCLOS và luật quốc tế nói chung“. Tuy nhiên, Bắc Kinh chưa bao giờ tuyên bố các đường cơ sở thẳng xung quanh Trường Sa, mà vẽ đường cơ sở thẳng dọc hầu hết toàn bộ bờ biển đất liền. Trong khi đó, Toà án công lý quốc tế (ICJ) cho rằng phương pháp dùng đường cơ sở thẳng trong UNCLOS chỉ được sử dụng trong các trường hợp ngoại lệ. Trung Quốc đã dùng ngoại lệ đó như „quy tắc chung“. Hơn nữa, phán quyết của Toà trọng tài thường trực năm 2016 khẳng định „Trung Quốc không đủ điều kiện để vẽ các đường cơ sở thẳng quanh các nhóm đảo Bắc Kinh yêu sách“.
Đá Xubi, nơi Trung Quốc cải tạo trái phép thành đảo nhân tạo
Thứ hai, Trung Quốc cho rằng UNCLOS không bao trùm mọi điều về trật tự hàng hải. Bắc Kinh đúng khi nói rằng có nhiều luật quốc tế khác, nhưng điều đó không có nghĩa là Trung Quốc có thể làm bất cứ điều gì mình muốn ở các đại dương trên thế giới và viện các luật khác như một cái cớ. Có thể nói Trung Quốc đã đưa ra các lập luận yếu trong công hàm phản hồi văn bản của E3.
Dự báo động thái tiếp theo của E3, Anh, Pháp, Đức có thể thúc đẩy quan điểm nhất quán đã nêu trong công hàm ngày 16/9 ở các diễn đàn quốc tế, như các cuộc họp của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc hay các cuộc họp của Hội đồng Bảo an LHQ. Bên cạnh đó, E3 cũng có thể tăng cường trao đổi mối quan ngại trong các trao đổi song phương với các nước ở khu vực, trong đó có cả Trung Quốc.
Anh, Pháp, Đức có thể tăng hiện diện quân sự ở Biển Đông nhằm bảo vệ tự do hàng hải ở khu vực. Trên thực tế, Anh và Pháp đã điều tàu đến Biển Đông. E3 cũng có hợp tác quân sự mạnh mẽ với Mỹ, tiến hành nhiều hoạt động và diễn tập ở nhiều nơi trên thế giới.
E3 sẽ ủng hộ các hoạt động bảo vệ tự do hàng hải ở Biển Đông. Trong đó, Anh sẽ có hành động sớm hơn Pháp và Đức.
Ba nước châu Âu có thể tăng hợp tác với các nước thành viên khác của EU, đồng minh để phản đối các hành động phi pháp của Trung Quốc ở Biển Đông. E3 cũng sẽ phối hợp với Mỹ, Nhật Bản, Australia và các nước có lợi ích ở Biển Đông để bảo đảm an ninh, trong đó có việc tăng hoạt động và giao lưu của tàu chiến, hình thành khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở. Ba nước này có thể thực hiện các biện pháp kinh tế để buộc Trung Quốc tuân thủ luật quốc tế.
Các nước châu Âu ngày càng nhận thức rõ mối đe dọa từ Trung Quốc, từ tham vọng và hành động bất chấp luật pháp quốc tế của Bắc Kinh. Do vậy, các hoạt động kiềm chế Trung Quốc của châu Âu được tiến hành trên tất cả các mặt trận, cả về kinh tế, chính trị, ngoại giao, trong đó, Biển Đông là một trong những mặt trận quan trọng. „Ngoại giao chiến lang“ của Trung Quốc trong quan hệ với các nước châu Âu khi các nước đang đối phó với Covid-19 đã làm xấu đi quan hệ của châu Âu với Trung Quốc.
Các nước châu Âu đang gia tăng mối quan tâm đến diễn biến ở Biển Đông trong vài năm gần đây. Mới nhất, Đức trong đầu tháng 9 đã thông qua các nguyên tắc liên quan đến Ấn Độ – Thái Bình Dương. Đây được coi là chiến lược quốc gia của Đức về tầm quan trọng của duy trì tự do hàng hải, ủng hộ phán quyết của PCA năm 2016 và kêu gọi các bên xây dựng bộ Quy tắc ứng xử ràng buộc (COC).
Sau khi Nhật Bản, Mỹ kêu gọi Trung Quốc tuân thủ phán quyết 2016, hiện nay ba nước lớn ở châu Âu cũng gia nhập nỗ lực này. Mối quan tâm của Anh, Pháp, Đức đang gia tăng mạnh mẽ./.
