Hải quân Mỹ vừa thông báo họ và Hải quân Hà Lan ‘đã tiến hành các hoạt động song phương ở Biển Đông’ vào ngày 22-5.
Các tàu tham gia những hoạt động trên bao gồm tàu chiến USS Mobile, tàu chở hàng khô USNS Wally Schirra của Hải quân Mỹ và tàu khu trục HNLMS Tromp của Hải quân Hoàng gia Hà Lan.
“Hoạt động song phương này mang lại cơ hội quý giá để cải thiện khả năng tương tác của đồng minh và tiến hành các kịch bản phức tạp nhằm cải thiện khả năng sẵn sàng” – Hải quân Mỹ thông tin.
Không rõ các hoạt động song phương trên cụ thể là gì và diễn ra tại vị trí nào ở Biển Đông.
Tuy nhiên, Hải quân Mỹ nói rằng họ thường xuyên cùng các đồng minh và đối tác tham gia các cuộc tập trận và hoạt động hàng hải – những hoạt động tiếp tục gia tăng về quy mô, phạm vi và độ phức tạp, từ đó giúp tăng cường khả năng tương tác, sự răn đe và thể hiện quyết tâm chung.
“Các hoạt động đa phương cải thiện khả năng tương tác giữa hải quân các đồng minh cũng như ủng hộ một khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở” – Hải quân Mỹ nói thêm.
Hôm 10-5, Hải quân Mỹ thông báo điều tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Halsey thực thi quyền tự do hàng hải phù hợp với luật pháp quốc tế gần quần đảo Hoàng Sa (thuộc chủ quyền Việt Nam nhưng bị Trung Quốc chiếm đóng trái phép).
Lúc đó quân đội Trung Quốc tuyên bố đã giám sát chặt chẽ và “xua đuổi” tàu USS Halsey khi khu trục hạm Mỹ áp sát quần đảo Hoàng Sa.
Trước đó, hôm 22-4, gần 17.000 binh sĩ Philippines và Mỹ đã bắt đầu cuộc tập trận huấn luyện chiến đấu chung kéo dài 3 tuần ở Philippines, bao gồm các cuộc tập trận hàng hải ở Biển Đông.
Cuộc tập trận thường niên này có tên Balikatan (Vai kề vai), diễn ra trong bối cảnh căng thẳng ngoại giao leo thang và các cuộc chạm trán trên biển giữa Philippines và Trung Quốc, gồm cả việc tàu hải cảnh Trung Quốc phun vòi rồng vào tàu Philippines.
Quân đội Trung Quốc hôm nay 23.5 tuyên bố bắt đầu cuộc tập trận tác chiến quanh Đài Loan, vài ngày sau lễ nhậm chức của tân lãnh đạo Đài Loan.
Chiến đấu cơ thuộc Chiến khu Đông bộ của Trung Quốc trong một cuộc tập trận tác chiến
Tân Hoa xã đưa tin vào lúc 7 giờ 45 phút sáng 23.5, Chiến khu Đông bộ của quân đội Trung Quốc đã bắt đầu cuộc tập trận kéo dài hai ngày với sự tham gia của các tàu hải quân và máy bay “bao quanh đảo Đài Loan”. Cuộc tập trận đang được tiến hành ở eo biển Đài Loan, hướng về phía bắc, phía nam và phía đông Đài Loan, theo Tân Hoa xã.
Tân Hoa xã dẫn lời phát ngôn viên Chiến khu Đông bộ Lý Hy cho hay cuộc tập trận sẽ “tập trung vào tuần tra chung, sẵn sàng chiến đấu trên không, trên biển, chiếm quyền kiểm soát chiến trường toàn diện và tấn công chính xác chung vào các mục tiêu chính”.
Ông Lý còn nói rằng cuộc tập trận “bao gồm việc tuần tra của các tàu và máy bay đóng tại những khu vực xung quanh đảo Đài Loan và các hoạt động phối hợp trong và ngoài chuỗi đảo để kiểm tra khả năng tác chiến chung thực sự của các lực lượng chỉ huy”.
Ông Lý còn nhấn mạnh cuộc tập trận mới là phản ứng “trừng phạt mạnh” đối với các “hành động ly khai” ở Đài Loan và “là lời cảnh báo nghiêm khắc trước sự can thiệp và khiêu khích của các thế lực bên ngoài”, theo Tân Hoa xã.
Truyền thông nhà nước Trung Quốc công bố bản đồ các khu vực tập trận ở 5 khu vực xung quanh Đài Loan và những đảo do Đài Loan kiểm soát gần bờ biển Trung Quốc.
Quân đội Trung Quốc tiến hành cuộc tập trận nói trên 3 ngày sau khi ông Lại Thanh Đức nhậm chức làm lãnh đạo Đài Loan.
Cơ quan Phòng vệ Đài Loan lập tức lên án việc Trung Quốc tiến hành cuộc tập trận nói trên, xem đó là “hành động khiêu khích phi lý nhằm phá hoại hòa bình và ổn định trong khu vực”, theo AFP. “Chúng tôi đã cử các lực lượng trên biển, trên không và trên bộ để đáp trả”, Cơ quan Phòng vệ Đài Loan khẳng định.
Một quan chức Đài Loan cấp cao nói với Reuters rằng cuộc tập trận là một phần trong kịch bản mà Đài Loan đã lường trước và chính quyền Đài Loan đã “nắm bắt toàn diện” những động thái quân sự của Trung Quốc.
Giới chức Đài Loan cho hay trước lễ nhậm chức của ông Lại rằng họ đang theo dõi các hoạt động quân sự của Trung Quốc, theo Reuters.
Nhiều tuyến cáp quang biển mới đang vòng tránh Trung Quốc, trung tâm dữ liệu của các doanh nghiệp công nghệ thông tin toàn cầu đang gia tăng “phi Trung Quốc hóa”.
Nhiều dự án cáp ngầm dưới đáy biển đang vòng tránh Trung Quốc
Trước đây có ý kiến cho rằng Trung Quốc sẽ là nút kết nối của mạng lưới cáp ngầm đáy biển. Tuy nhiên, nhiều dự án cáp ngầm được lên kế hoạch hiện đang bắt đầu vòng qua Trung Quốc và kết nối trực tiếp với Đông Nam Á. Việc thiếu kế hoạch triển khai cáp quang dưới đáy biển sẽ cản trở việc xây dựng các trung tâm dữ liệu của Trung Quốc.
Tờ Nikkei Asia của Nhật Bản đã phân tích dữ liệu từ công ty nghiên cứu TeleGeography của Mỹ, chỉ ra rằng sau năm 2026, Trung Quốc không có kế hoạch lắp đặt bất kỳ tuyến cáp ngầm mới nào và 3 tuyến cáp ngầm cuối cùng nối Trung Quốc đại lục với Hong Kong sẽ được hoàn thành vào năm 2025.
Để so sánh, vào năm tới sẽ có thêm 7 tuyến cáp ngầm được nối tới Singapore, nhiều hơn gấp đôi so với Trung Quốc. Sau đó, Singapore sẽ bổ sung thêm 9 tuyến cáp ngầm tới Guam và 4 tuyến cáp ngầm tới Nhật Bản.
Cáp ngầm là “xương sống” của Internet, vận chuyển 99% lưu lượng dữ liệu của thế giới. Theo dữ liệu từ TeleGeography, khoảng 140.000 km cáp ngầm sẽ được lắp đặt dưới đáy đại dương trên thế giới trong năm 2024, gấp ba lần so với 5 năm trước. Sự tăng trưởng này phản ánh sự gia tăng nhu cầu lưu lượng truy cập do sự phổ biến của dịch vụ video trực tuyến và đám mây.
Ngày 10/4 vừa qua, Google đã công bố một dự án trị giá 1 tỉ USD để xây dựng 2 tuyến cáp ngầm dưới biển nối Nhật Bản – Guam – Hawaii. Khi Google thông báo tin này, Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida và Tổng thống Mỹ Joe Biden đang có hội nghị thượng đỉnh ở Washington. Hai nhà lãnh đạo cho biết trong một tuyên bố chung rằng họ hoan nghênh khoản đầu tư này và thêm rằng nó sẽ “cải thiện cơ sở hạ tầng truyền thông kỹ thuật số giữa Mỹ, Nhật Bản và các quốc đảo Thái Bình Dương”.
Các nhà phân tích cho rằng trong khi mức tiêu thụ dữ liệu của Trung Quốc ngày càng tăng thì các dự án cáp ngầm mới của họ lại đang giảm dần, điều này phản ánh sự đối kháng giữa Mỹ và Trung Quốc trong lĩnh vực công nghệ.
Ông Alan Mauldin, Giám đốc nghiên cứu của TeleGeography, nói với Nikkei Asia rằng, đằng sau hành động tưởng chừng như có sự phối hợp nhất trí này là “the subsea cold war” (cuộc chiến tranh lạnh dưới đáy biển) giữa Mỹ và Trung Quốc.
Xu hướng bị đảo ngược Là nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, Trung Quốc hiện đang tiêu thụ lượng dữ liệu khổng lồ. Kể từ năm 1994, 15 tuyến cáp ngầm dưới biển với tổng chiều dài hơn 1.000 km đã được đưa vào vận hành toàn bộ, kết nối Trung Quốc với thế giới. Công ty China Mobile và các doanh nghiệp nhà nước khác của Trung Quốc đã chủ đạo các dự án xuyên Thái Bình Dương này, đôi khi còn hợp tác với các công ty Mỹ hùn vốn.
Tuy nhiên, xu hướng này đã thay đổi vào năm 2020, khi chính phủ Tổng thống Mỹ Donald Trump thông qua sáng kiến ”The Clean Network” (còn gọi là Mạng sạch) nhằm loại bỏ các công ty Trung Quốc khỏi các dự án cơ sở hạ tầng viễn thông. Kể từ đó, Mỹ đã duy trì lập trường cứng rắn này với lý do cần phải đảm bảo an ninh dữ liệu.
Năm 2020, Bộ Tư pháp Mỹ đã đốc thúc Google và Meta xem lại kế hoạch lắp đặt 13.000 km cáp ngầm dưới đáy biển giữa Los Angeles và Hong Kong. Khi đó, dự án này đang ở giai đoạn cuối nhưng hai gã khổng lồ công nghệ vẫn quyết định loại trừ Trung Quốc và hạn chế các điểm đến là Đài Loan (Trung Quốc) và Philippines.
Dự án cáp ngầm dưới biển do Ngân hàng Thế giới (WB) chủ trì ở các quốc đảo Nam Thái Bình Dương cũng đã loại bỏ các công ty Trung Quốc, phù hợp với chính sách của Mỹ.
Những hành động phối hợp nhất trí này đã nhanh chóng làm suy yếu ảnh hưởng của Trung Quốc trong mạng lưới cáp ngầm đáy biển. Những người trong ngành cho biết các công ty Mỹ đóng vai trò quan trọng trong việc lắp đặt các tuyến cáp đi vòng qua Trung Quốc. Một một quan chức của một công ty quản lý cáp nói với Nikkei Asia: “Những nỗ lực này do một số công ty như Google chủ đạo”.
Từ năm 2021 đến năm 2025, tổng chiều dài các dự án cáp biển quốc tế do các ông lớn công nghệ Mỹ tham gia đạt 220.000 km, chiếm 48% tổng số dự án cáp ngầm biển mới trên toàn cầu, tăng 15 điểm phần trăm so với giai đoạn trước.
Việc lắp đặt cáp ngầm cũng sẽ ảnh hưởng đến vị trí của các trung tâm dữ liệu. Công ty tư vấn bất động sản Cushman & Wakefield của Mỹ dự đoán tỷ trọng doanh thu của Trung Quốc trong trung tâm dữ liệu toàn cầu sẽ giảm từ 9% năm 2023 xuống còn 7% vào năm 2028 và tỷ trọng của Mỹ cũng sẽ giảm từ 49% xuống 38%; trong khi thị phần của các nước ASEAN có khả năng tăng từ 9% lên 11% nhờ một loạt kế hoạch lắp đặt cáp ngầm dưới biển.
Tàu chiến tàng hình mới của Trung Quốc được đóng với tốc độ rất nhanh nhưng chưa rõ nhiệm vụ của lớp tàu này và đến này mới chỉ ghi nhận một chiếc được chế tạo.
Hình ảnh tàu chiến tàng hình bí ẩn của hải quân Trung Quốc.
Nhiều nguồn thông tin cho hay một tàu chiến mới của Trung Quốc có các đặc điểm tàng hình dường như vừa thực hiện chuyến hải hành thử nghiệm đầu tiên.
Theo nhận định của The War Zone (TWZ), thiết kế của con tàu Trung Quốc có một số điểm tương đồng lớn với các tàu hộ tống tàng hình lớp Visby của Thụy Điển, bao gồm một pháo chính giấu bên trong mái vòm thấp, nhưng kích cỡ lớn hơn. Tốc độ đóng con tàu này cho thấy quy mô và năng lực đóng tàu của Trung Quốc, đặt ra những thách thức lớn đối với ngay cả những đối thủ được trang bị tốt nhất như Mỹ.
Chỉ hai tuần trước, Phúc Kiến, tàu sân bay đầu tiên do Trung Quốc tự thiết kế, có máy phóng máy bay kèm theo các công nghệ cải tiến khác so với các tàu sân bay biên chế trước đó của hải quân nước này, bắt đầu chuyến thử nghiệm trên biển đầu tiên.
Con tàu bí ẩn
Hình ảnh con tàu bí ẩn đã xuất hiện trên mạng xã hội từ cuối tuần qua. Hiện vẫn chưa rõ con tàu rời cảng khi nào, đi đâu và đã quay trở lại cảng hay chưa.
Hình ảnh đầu tiên về con tàu xuất hiện tháng 11/2023, là một bức ảnh chụp Nhà máy đóng tàu Liêu Ninh, còn được gọi là Nhà máy đóng tàu Nam Đại Liên Liêu Ninh. Theo Tom Shugart, chuyên gia cao cấp của Trung tâm An ninh Mỹ mới (CNAS), hình ảnh vệ tinh cho thấy con tàu đã được đóng ở đó ít nhất từ tháng 8/2023.
Ngoài khẩu pháo chính được giấu ở mũi tàu, bức ảnh xuất hiện trên mạng hồi tháng 11 năm ngoái cho thấy một dãy ống phóng thẳng đứng phía trước cấu trúc thượng tầng chính và một sàn đáp cho trực thăng ở đuôi tàu. Con tàu có thiết kế ưu tiên các tính năng tàng hình, với một cấu trúc cột tích hợp trên nóc buồng lái, không thấy có sự hiện diện của các ăng-ten chính và thiết bị phản xạ radar trên cấu trúc thượng tầng hoặc mặt boong.
Thân tàu được thiết kế với các bề mặt phẳng và cắt vát, nghiêng vào phía trong tính từ thân giữa trở lên. Các tàu hộ tống tàng hình lớp Visbly của Thụy Điển và tàu khu trục tàng hình lớp Zumwalt của Hải quân Mỹ đều có dạng thiết kế tương tự được gọi là ngôn ngữ tumblehome.
Tumblehome là một thiết kế kiến trúc có các mặt phẳng hoặc mặt phẳng nghiêng vào phía trong từ một điểm nhất định, tạo ra hình dạng thu hẹp dần về phía trên. Nó được sử dụng trong thiết kế tàu thuyền, giúp cải thiện độ ổn định và hiệu suất khí động học.
Ông Shugart ước tính con tàu chiến tàng hình mới của Trung Quốc dài khoảng 97 mét dựa trên so sánh với các tàu hộ tống Type 056 không tàng hình (NATO gọi là lớp Giang Đảo) cũng được thấy trong các hình ảnh vệ tinh. Tàu Type 056 dài 90 mét, lượng giãn nước khoảng 1.500 tấn. Nhà máy đóng tàu Liêu Ninh từng đóng tàu Type 056.
Chưa rõ hải quân Trung Quốc sử dụng tàu tàng hình mới vào nhiệm vụ gì. Andreas Rupprecht, một nhà quan sát Trung Quốc lâu năm, cộng tác viên của TWZ, viết trên X rằng rất có thể con tàu lạ này là một “nền tảng thử nghiệm toàn diện” mà người bên ngoài chưa rõ mục tiêu.
Shugart cũng nhận định tương tự. “Đã có tin đồn rằng thiết kế này là một loại nền tảng thử nghiệm nào đó và điều này là hoàn toàn có thể xảy ra”, ông nói. “Hoặc đây cũng có thể là lớp tàu hộ tống mới của hải quân Trung Quốc.
Tại thời điểm này, thật khó để biết chắc chắn. Chúng ta chỉ thấy việc đóng mới tàu loại này chỉ diễn ra ở nhà máy Đại Liên, trong khi việc chế tạo các khinh hạm Type 054B mới đang được thực hiện ở nhiều nhà máy. Có lẽ hải quân Trung Quốc sẽ áp dụng cách tiếp cận chờ – đợi – xem- xét, vì đây là một thiết kế khá khác biệt, dường như tập trung vào các tính năng khó bị phát hiện”.
“Chờ đợi và xem xét” là chiến lược trì hoãn đưa ra quyết định hoặc thực hiện hành động cho đến khi có thêm thông tin hoặc cho đến khi tình hình trở nên rõ ràng hơn. Cách tiếp cận này thường được sử dụng khi có nhiều điều không chắc chắn hoặc rủi ro liên quan đến một tình huống. Bằng cách chờ đợi, cá nhân hoặc tổ chức có thể thu thập thêm thông tin và đánh giá tốt hơn các lựa chọn của họ, từ đó tăng cơ hội đưa ra quyết định đúng đắn.
Dù vậy, lớp tàu hộ tống tàng hình mới được cho là sẽ rất có giá trị đối với hải quân Trung Quốc và có thể được sử dụng trong một số vai trò, đặc biệt là ở các vùng ven biển.
Shugart nói: “Giả sử lớp tàu này cuối cùng sẽ thay thế các tàu hộ tống cũ của Trung Quốc, tôi nghĩ nó sẽ có vai trò hộ tống, tác chiến chống tàu ngầm và có lẽ là phòng không điểm”. Tàu chiến làm nhiệm vụ phòng không điểm được thiết kế và trang bị các vũ khí phòng không để bảo vệ hạm đội hoặc các đoàn tàu khỏi các cuộc tấn công từ trên không. Tàu phòng không điểm thường nhỏ và linh hoạt, được trang bị radar, tên lửa và pháo phòng không.
Nếu những nhận định của ông Shugart chính xác thì vai trò của con tàu mới có thể tương tự các tàu hộ tống Type 056 với khả năng đa nhiệm trong biên chế hải quân Trung Quốc.
Cuối năm 2021, lực lượng này chuyển giao 22 tàu hộ tống Type 056, chiếc đầu tiên được đưa vào biên chế vào đầu năm 2013, cho lực lượng hải cảnh. Hải quân Trung Quốc hiện có 50 tàu hộ tống Type 056A đang hoạt động, chiếc đầu tiên được đưa vào biên chế vào cuối năm 2014, chủ yếu thực hiện các hoạt động chống tàu ngầm.
Nhiệm vụ của con tàu mới?
Tuy nhiên, không giống như Type 056, khả năng tàng hình của con tàu bí ẩn có thể đặc biệt hấp dẫn đối với hải quân Trung Quốc. Thiết kế không khiến con tàu trở nên vô hình, nhưng tàu khó bị phát hiện và phân loại trên radar ở khoảng cách xa. Đối với các đối thủ, sẽ rất khó xác định và tấn công con tàu này ở tầm xa trong các vùng ven biển vì nó lẫn vào các thuyền nhỏ hơn trên radar và tận dụng sự rối loạn địa lý để tránh bị phát hiện.
Rối loạn địa lý là thuật ngữ được sử dụng trong lĩnh vực radar và xử lý tín hiệu, mô tả các tín hiệu radar không mong muốn do các vật thể địa lý như núi, đồi, tòa nhà và cây cối tạo ra. Rối loạn địa lý có thể che khuất các mục tiêu mà radar đang cố gắng phát hiện và theo dõi, làm giảm hiệu suất của hệ thống radar.
Các khu vực ven biển đông đúc, giống như các khu vực trong Chuỗi đảo thứ nhất, khu vực bên trong vành đai nối từ quần đảo Kuril qua Nhật Bản, đảo Okinawa, đảo Đài Loan và tới Philippines, có ý nghĩa quan trọng đối với hải quân Trung Quốc. Hơn nữa, Chuỗi đảo thứ nhất còn trải dài đến Biển Đông có tính chiến lược cao. Bắc Kinh đã quân sự hóa trái phép phần lớn khu vực thông qua việc xây dựng các pháo đài trên đảo nhân tạo.
Ngoài ra còn có khả năng hải quân Trung Quốc sẽ sử dụng một hạm đội tàu hộ tống tàng hình mới phòng thủ bờ biển, cho phép các tàu khác, ví dụ khinh hạm Type 054A, thực hiện các nhiệm vụ xa bờ hơn.
Theo nhận định của TWZ, sự xuất hiện tàu hộ tống tàng hình phù hợp với xu hướng đang diễn ra trên thế giới, khi các tàu hộ tống, khinh hạm được trang bị vũ khí hạng nặng ngày càng phổ biến.
Dù thế nào đi nữa, chắc chắn rằng sự phát triển của con tàu tàng hình bí ẩn đã diễn ra cực kỳ nhanh chóng – ngay cả theo ước tính của Shugart.
“Lần đầu tiên tôi phát hiện con tàu đang được chế tạo là tháng 8 năm ngoái và bây giờ chúng ta thấy con tàu đi thử nghiệm trên biển, 9 tháng sau đó,” ông nói.
Đây là dấu hiệu cho thấy tốc độ đóng tàu quân sự của Trung Quốc thời gian gần đây ngày càng gia tăng. Gần một năm trước, Văn phòng Tình báo Hải quân Mỹ cảnh báo rằng tốc độ đóng tàu của Trung Quốc nhanh hơn 200 lần so với Mỹ và không chỉ số lượng, chất lượng của các tàu cũng được nâng lên ở mức “ít nhất là ở một khía cạnh nào đó”.
“Ngược lại với tốc độ đóng tàu nhanh chóng của Trung Quốc, tàu khu trục lớp Constellation mới của hải quân Mỹ ban đầu dự kiến hoàn thành trong 48 tháng kể từ khi khởi đóng đến khi giao hàng, và giờ chúng tôi nhận được tuyên bố từ hải quân Mỹ là tiến độ sẽ chậm hơn nhiều so với con số 48 tháng”, ông Shugart, cựu sỹ quan hải quân Mỹ, nói.
Trong bối cảnh Việt Nam đang ngày càng hướng ra biển, làm thế nào để Việt Nam có thể cân bằng giữa việc tập trung vào biên giới phía tây trên đất liền và vùng biển phía đông?
Việt Nam là một quốc gia lục địa hướng biển. Việt Nam là một nước lục địa do tiến trình phát triển lịch sử của nước này luôn dựa trên nền tảng chủ yếu là lục địa. Văn hóa chiến lược của Việt Nam chịu ảnh hưởng bởi tư duy lục địa bị chi phối bởi tầng lớp cầm quyền Nho giáo chống giao thương trong giai đoạn phong kiến. Trong thế kỷ 20, Việt Nam chủ yếu đối phó với các mối đe dọa an ninh trên bộ và chiến tranh chủ yếu diễn ra trên đất liền. Vị trí địa lý và văn hóa gần gũi với Trung Quốc đã tạo ra mối quan hệ yêu-ghét giữa Việt Nam và người khổng lồ ở phía bắc, vốn đã chi phối tư duy chiến lược an ninh của Việt Nam theo hướng lục địa trong nhiều thế kỷ.
Tuy nhiên, trong một sự thay đổi chiến lược quan trọng, Việt Nam đã bắt đầu chú trọng hơn đến biển cả trong thế kỷ 21. Tầm quan trọng chiến lược của biển lần đầu tiên được công nhận chính thức vào năm 1993, và sự thay đổi này tiếp tục được thể chế hóa trong những thập kỷ tiếp theo. Ngay cả khi đó, mục tiêu chiến lược đã rất rõ ràng: biến Việt Nam thành một “quốc gia mạnh về biển”. Mục tiêu này đã được nhấn mạnh trong Chiến lược Biển Việt Nam tới năm 2020 và Chiến lược Phát triển bền vững Kinh tế Biểnđược sửa đổi vào năm 2018.
Những tài liệu này thể hiện rõ ràng tư duy chiến lược biển. Trong Chiến lược Biển Việt Nam tới năm 2020, lãnh đạo Việt Nam nhận định thế kỷ 21 sẽ là “thế kỷ của đại dương”, đồng thời tài liệu này đưa ra phương châm “hướng ra biển là thịnh vượng”. Chiến lược Biển cũng miêu tả biển là “không gian phát triển” của đất nước, đóng vai trò then chốt cho sự phát triển và an ninh quốc gia. Do đó, Việt Nam “phải là một quốc gia biển mạnh và có thể làm giàu từ biển”.
Đánh giá thế bố phòng của Việt Nam và phân tích chiến lược mua sắm quân sự đòi hỏi phải hiểu rõ những ưu tiên chiến lược tổng thể của Việt Nam, đặc biệt là trụ cột kinh tế. Xét đến nhu cầu tạo ra môi trường hòa bình cho tăng trưởng kinh tế, trụ cột quốc phòng trong chiến lược tổng thể của đất nước phải được thiết kế phù hợp, tuân theo thực tế là nhận thức về mối đe dọa và ưu tiên kinh tế hiện tại của Việt Nam đang chuyển dịch mạnh mẽ về phía đông hướng ra biển. Như tôi đã đề cập ở những nơi khác, Việt Nam đang phải đối mặt với các mối đe dọa lớn và cấp bách đến từ biển, bao gồm các chiến thuật vùng xám cường độ thấp (hoạt động phi pháp, cưỡng ép, hung hăng và lừa dối của Trung Quốc) đến các cuộc xung đột trên biển cường độ cao (giả định về một cuộc chiến tranh hải quân hạn chế mang tính cục bộ và một cuộc phong tỏa hải quân tiềm tàng). Một cuộc chiến tranh biên giới trên bộ quy mô lớn tương tự như những gì đã xảy ra vào cuối những năm 1970 và 1980 là điều rất khó xảy ra, mặc dù không thể loại trừ hoàn toàn.
Những lập luận kêu gọi quay trở lại với chiến lược an ninh lục địa đã bỏ qua sự đồng thuận được thiết lập trong giới lãnh đạo về vai trò trung tâm của biển trong chiến lược tổng thể của Việt Nam. Những lập luận này cũng khó có thể biện minh theo quan điểm địa chiến lược ở thời điểm hiện tại vì chúng có xu hướng coi miền tây lục địa và miền đông biển cả là hai khu vực địa chính trị riêng biệt, không có mối liên hệ nào có ý nghĩa. Trong thực tế, tình thế tiến thoái lưỡng nan mang tính nhị phân, phân chia lục địa hay biển cả hoàn toàn mang tính chất nhân tạo, vì Việt Nam sẽ tiếp tục hướng về lục địa để đảm bảo an ninh và, ở một mức độ nào đó, để đảm bảo thịnh vượng cho chính mình.
Ngoài ra, nhìn nhận các tuyến biên giới phía tây lục địa qua lăng kính lịch sử của Chiến tranh Lạnh sẽ làm sai lệch bản chất thực sự của các mối đe dọa mà Việt Nam phải đối mặt trên đất liền. Trong thế giới kết nối ngày nay, mối quan hệ của Việt Nam với ba nước láng giềng dựa trên các nguyên tắc, ưu tiên, động lực và tư duy khác biệt so với thời kỳ Chiến tranh Lạnh. Vùng biên giới phía tây giáp với Campuchia và Lào ngày càng được định hình bởi hợp tác kinh tế hòa bình và khái niệm thịnh vượng chung. Biên giới phía tây này là nơi tồn tại các loại mối đe dọa an ninh “phi truyền thống” hoàn toàn khác biệt, đòi hỏi các phương thức và cách tiếp cận khác nhau để giải quyết. Do đó, thật vô lý khi cho rằng Việt Nam nên tích trữ trang thiết bị quân sự để đối phó với những thách thức an ninh phi truyền thống ở phía tây trong khi Hà Nội sở hữu các bộ công cụ chính sách phù hợp hơn để giải quyết những thách thức đó.
Việt Nam không cần phải hướng “đông” hay hướng “tây”. Là một quốc gia lục địa hướng biển, Việt Nam cần tập trung vào cả hai địa vực để đảm bảo an ninh và phát triển kinh tế trong tương lai. Vấn đề là với nguồn lực hạn chế, làm thế nào để Việt Nam cân bằng đầu tư quốc phòng giữa biên giới lục địa phía tây và vùng biển phía đông. Điều này phụ thuộc chặt chẽ vào tầm nhìn chiến lược tổng thể và nhận thức về các mối đe dọa của đất nước. Quân đội Việt Nam cần đầu tư bao nhiêu tiền để phát triển khả năng răn đe trên biển, chống lại các chiến thuật vùng xám của Trung Quốc và tăng cường khả năng phòng thủ trên đất liền?
Việt Nam đang nỗ lực hiện đại hóa quân đội để đạt mục tiêu trở thành một lực lượng quân sự hùng mạnh và hiện đại vào năm 2030. Sách Trắng Quốc phòng năm 2019 nhấn mạnh việc hiện đại hóa một số quân chủng then chốt, trong đó Hải quân và Không quân đi đầu (không đề cập đến Lục quân). Sự hung hăng của Trung Quốc trên Biển Đông dường như là lý do chính cho điều này. Tầm nhìn kinh tế biển của đất nước cũng thuyết phục Đảng Cộng sản đầu tư vào sức mạnh trên biển và trên không.
Điều đó không có nghĩa là Lục quân bị bỏ bê và không được quan tâm. Những nỗ lực hiện đại hóa gần đây bao gồm nâng cấp đội hình xe tăng T-54/T-55 cũ kỹ của quân đội bằng xe tăng T-90 mua từ Nga, khả năng mua Pháo tự hành K-9 của Hàn Quốc và thực hiện một số dự án để sản xuất xe chiến đấu bộ binh do chính Việt Nam sản xuất và nội địa hóa một phần. Điều này cho thấy đã đến lúc Quân đội nhân dân Việt Nam cần nâng cấp trang thiết bị và học thuyết lỗi thời, lạc hậu nhiều thập kỷ để sánh kịp các nước láng giềng. Điều này phản ánh cách tiếp cận của quân đội nhằm duy trì khả năng sẵn sàng chiến đấu của Lục quân để duy trì mức răn đe tối thiểu trước một cuộc xâm lược quy mô lớn trên bộ, giống như cuộc xâm lược của Nga vào Ukraine, mặc dù đây vẫn là kịch bản khó xảy ra. Nó không ngụ ý sự thay đổi ưu tiên chiến lược từ hướng đông sang hướng tây.
Cuộc tranh luận cần được đào sâu hơn: Liệu các khoản đầu tư vào năng lực bảo vệ vùng biển của đất nước đã đủ hiệu quả chưa? Tại sao Việt Nam ngừng mua sắm các trang bị và phương tiện mới cho hạm đội hải quân kể từ năm 2016, khi họ đưa vào hoạt động hai cặp tàu hộ vệ Gepard cuối cùng? Tại sao Việt Nam không tìm kiếm thay thế cho đội máy bay Su-22 cũ kỹ hàng thập kỷ của mình, mặc dù tai nạn xảy ra ngày càng nhiều mỗi năm? Các lựa chọn nào để mở rộng thêm đội máy bay tiêm kích của Không quân? Liệu Việt Nam có nên ưu tiên các khả năng chống chiến thuật vùng xám bằng cách đầu tư vào lực lượng thực thi pháp luật trên biển và dân quân tự vệ thay vì đầu tư vào khả năng tác chiến và răn đe trên biển? Mở rộng và bảo vệ lợi ích trên biển có thể đặt ra một tình thế khó khăn cho một quốc gia lục địa hướng biển có năng lực hạn chế: một đồng chi đầu tư cho lực lượng mặt đất sẽ là giảm một đồng đầu tư cho lực lượng trên biển, và việc đầu tư vào năng lực hải quân vốn nổi tiếng là tốn kém.
Cuộc tranh luận xung quanh chiến lược mua sắm quốc phòng của Việt Nam cũng không nên chỉ tập trung vào sự cạnh tranh mang tính nhị nguyên giữa lục địa và biển cả mà là tập trung vào việc củng cố tính tự chủ của Việt Nam trong việc duy trì năng lực quân sự của mình trong một khu vực Ấn Độ – Thái Bình Dương bị chi phối bởi biển cả. Dưới bóng đen của cuộc chiến tranh Nga-Ukraine, quân đội Việt Nam đang củng cố chiến lược mua sắm ba mũi nhọn để đáp ứng nhu cầu hiện đại hóa, tập trung vào việc xây dựng tổ hợp công nghiệp quân sự lưỡng dụng của riêng mình. Làm thế nào để tổ hợp công nghiệp quân sự này hoạt động bền vững là một câu hỏi quan trọng. Điều này sẽ bao gồm việc lựa chọn các đối tác quốc phòng đáng tin cậy, phân bổ nguồn lực giữa các công ty nhà nước và khu vực tư nhân, xây dựng khuôn khổ pháp lý phù hợp và tìm kiếm thị trường cho ngành công nghiệp quốc phòng non trẻ đó.
Lập luận rằng Việt Nam nên chuyển hướng bố phòng sang phía tây lục địa với cái giá phải trả là phía đông biển cả là một điều sai lầm vì Việt Nam coi trọng cả hai địa vực. Không gian biển sẽ định hình tương lai của Việt Nam, cùng với sự hậu thuẫn kiên định từ vùng đất liền lục địa của mình. Phân tích thực tế về thế bố trí phòng thủ và chiến lược quân sự của Việt Nam nên dựa trên sự hiểu biết thực tế về nhận thức mối đe dọa và giả định về môi trường quốc tế của Việt Nam, chứ không phải dựa trên quan điểm lục địa cực đoan dựa trên nhận thức lịch sử lỗi thời.
Các quan chức Mỹ mới đây hé lộ thông tin mới về vũ khí hạt nhân chống vệ tinh của Nga và một vệ tinh thử nghiệm có thể liên kết với vũ khí đó.
Các quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ gợi ý rằng Nga đã hoàn thành một cơ sở thử nghiệm bí mật trong không gian như một phần của chương trình phát triển vũ khí hạt nhân diệt vệ tinh trong quỹ đạo. Các quan chức này cũng cảnh báo quốc hội Mỹ rằng loại vũ khí trên có khả năng hủy hoại môi trường tại quỹ đạo trái đất tầm thấp (LEO) trong thời gian dài, theo trang The War Zone.
Mỹ cực kỳ lo ngại
Tại một hội thảo do Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS, Mỹ) tổ chức tại Washington D.C hôm 3.5, Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ về kiểm soát vũ khí, răn đe và ổn định Mallory Stewart đã có những thảo luận chi tiết về chương trình phát triển vũ khí hạt nhân chống vệ tinh của Nga. Bà cho biết dựa trên những thông tin mà Washington cho là đáng tin cậy, Mỹ cực kỳ lo ngại Nga có thể đang cân nhắc kết hợp vũ khí hạt nhân vào các chương trình chống lại các hệ thống trong không gian. “Mỹ đã biết về việc Nga theo đuổi dạng năng lực này trong nhiều năm nhưng chỉ đến gần đây chúng tôi mới có thể đưa ra đánh giá chính xác hơn về sự tiến triển của họ”, Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ nói.
Ông Putin chỉ thị tập trận hạt nhân chiến thuật để đáp trả đe dọa từ phương Tây
Theo tường thuật của The War Zone, bà Stewart nhiều lần nhấn mạnh trong cuộc đối thoại rằng chính phủ Mỹ không cho là Nga đã triển khai năng lực nêu trên và Washington đang cố gắng khuyến khích Moscow không nên làm điều đó. Tuy nhiên, bà Stewart ngụ ý rằng một phần của việc phát triển vũ khí hạt nhân chống vệ tinh này đã được đưa vào không gian.
Theo vị quan chức, Nga tuyên bố vệ tinh của họ được sử dụng cho mục đích khoa học. Tuy nhiên, việc vệ tinh này hoạt động trong một quỹ đạo không được sử dụng bởi bất kỳ vệ tinh nào khác là một sự bất thường nhất định. Ngoài ra, quỹ đạo này có mức độ bức xạ cao hơn so với các quỹ đạo thấp hơn của trái đất, nhưng mức độ bức xạ đó không đủ cao để cho phép kiểm tra các thiết bị điện tử trong môi trường khắc nghiệt như mục đích mà Nga đã mô tả.
Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ không nêu cụ thể tên của vệ tinh được nhắc đến cũng như mục đích của nó. Tuy nhiên, The War Zone cho rằng việc đưa một hệ thống thử nghiệm lên quỹ đạo trước khi triển khai vũ khí không gian thực tế, đặc biệt là vũ khí hạt nhân, là điều hợp lý.
“Chúng tôi không nói về một vũ khí có thể được sử dụng để tấn công con người hoặc gây thiệt hại nặng cho trái đất. Thay vào đó, các nhà phân tích của chúng tôi đánh giá rằng việc kích nổ một thiết bị hạt nhân trong một vị trí cụ thể trong quỹ đạo sẽ khiến quỹ đạo trái đất ở tầm thấp hơn sẽ không thể được sử dụng trong một thời gian nhất định”, bà Stewart nói. LEO là tầng không gian cao khoảng 160 km đến 1.931 km tính từ trái đất, là nơi có rất nhiều vệ tinh có tầm quan trọng đặc biệt đối với con người.
Nguy cơ từ vụ nổ hạt nhân trong không gian
Tại phiên điều trần trước Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ ngày 1.5, Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng phụ trách chính sách không gian John Plumb cũng nói về cùng chủ đề, gồm các năng lực của vũ khí chống vệ tinh. “Khái niệm mà chúng tôi đang lo ngại là Nga đang phát triển và, nếu chúng tôi không thể thuyết phục họ làm ngược lại, sẽ triển khai một vũ khí hạt nhân trong không gian. Lo ngại này liên quan một vũ khí bừa bãi không bị giới hạn trong biên giới quốc gia, không xác định đâu là vệ tinh quân sự, dân sự hay thương mại”, ông Plumb nói.
Khi được Chủ tịch Ủy ban Tình báo Hạ viện Mike Turner đặt câu hỏi về tác động của một vụ nổ do vũ khí như trên trong không gian, ông Plumb thừa nhận rất khó để đưa ra kết luận chắc chắn. Tuy nhiên, vị quan chức cảnh báo rằng hầu hết vệ tinh trong không gian có thể bị hư hại bởi một vụ nổ như thế và không thể tồn tại. Nếu một vụ nổ hạt nhân xảy ra, trái đất sẽ bị bao quanh bởi hai vành đai phóng xạ lơ lửng trong LEO, khiến tầng không gian này không thể là môi trường cho vệ tinh hoạt động trong một năm. Toàn bộ vệ tinh của các nước và công ty trên toàn cầu, các dịch vụ liên lạc, khoa học, khí tượng, nông nghiệp, thương mại và an ninh quốc gia quan trọng mà con người đang sử dụng đều bị đe dọa nghiêm trọng.
Ông Plumb cho rằng vũ khí hạt nhân chống vệ tinh chưa phải là mối đe dọa tức thì nhưng chính quyền Mỹ đang lo ngại và cũng nghiêm túc nghiên cứu vấn đề này.
Hồi cuối tháng 4, Nga phủ quyết một nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc do Mỹ và Nhật Bản đề xuất, theo đó yêu cầu các thành viên tuân thủ Điều 4 của Hiệp ước không gian 1967, cấm các nước đưa vũ khí hạt nhân vào quỹ đạo hay các thực thể trong không gian. Hiệp ước còn cấm các nước phát triển vũ khí hạt nhân hay vũ khí hủy diệt hàng loạt để sử dụng trong quỹ đạo. Hiệp ước này từng được Liên Xô ký vào 56 năm về trước. Nhà Trắng lên án việc Nga phủ quyết. Trong một tuyên bố khi đó, chính quyền Mỹ lần đầu tiên xác nhận vũ khí chống vệ tinh mới của Nga là vũ khí hạt nhân.
“Mỹ đánh giá rằng Nga đang phát triển một vệ tinh mới mang một thiết bị hạt nhân. Chúng tôi đã nghe thấy Tổng thống (Vladimir) Putin công khai nói rằng Nga không có ý định triển khai vũ khí hạt nhân trong không gian. Nếu điều đó là thật, Nga sẽ không phủ quyết nghị quyết này”, Cố vấn an ninh quốc gia Nhà Trắng Jake Sullivan nói trong tuyên bố hôm 24.4.
Trong khi đó, Nga đã cho lưu hành nghị quyết Liên Hiệp Quốc do nước này soạn thảo, theo đó không chỉ kêu gọi ngăn chặn việc triển khai vũ khí hạt nhân trong không gian mà còn dừng đe dọa hoặc sử dụng vũ lực trong không gian.
Cổng thông tin Hải quân hôm 15/5 cho biết, Trung Quốc vừa chế tạo hàng không mẫu hạm chuyên dụng đầu tiên trên thế giới dành cho máy bay không người lái. Con tàu này được hạ thủy vào tháng 12 năm 2022 nhưng chưa được công bố chính thức và nhìn chung, nhiều tình tiết liên quan đến việc tạo ra nó vẫn còn là một ẩn số.
Trung Quốc chế tạo hàng không mẫu hạm không người lái chuyên dụng đầu tiên trên thế giới?.
Nguồn tin đã hợp tác với Michael Dahm, Nghiên cứu viên cấp cao của Viện Mitchell để phân tích hàng không mẫu hạm Trung Quốc này đang neo đậu tại một xưởng đóng tàu trên sông Dương Tử, cách xa các xưởng đóng tàu chính của Thượng Hải ở thượng nguồn.
Con tàu mới được cho là nhỏ hơn các hàng không mẫu hạm thông thường. Sàn đáp của nó có chiều dài bằng 1/3 và chiều rộng bằng một nửa so với hàng không mẫu hạm thông thường của Mỹ hoặc Trung Quốc.
Cổng thông tin viết: “Để so sánh, nó ngắn hơn một chút nhưng rộng hơn so với hàng không mẫu hạm hộ tống thời Thế chiến thứ hai. Nó có thể điều khiển máy bay cánh cố định, nhưng sàn thẳng của nó sẽ lỗi thời, vì máy bay sẽ không thể cất cánh và hạ cánh ở thời điểm đó. Đồng thời, có vẻ như không có chỗ cho một nhà chứa máy bay thông thường nên số lượng máy bay sẽ bị hạn chế đáng kể. Tuy nhiên, sẽ hợp lý nếu nó là hàng không mẫu hạm không người lái”.
Michael Dam lưu ý rằng xưởng đóng tàu, nơi đang chế tạo hàng không mẫu hạm không người lái, trước đây đã chế tạo mô phỏng tàu địch mà Trung Quốc sử dụng để huấn luyện và thử nghiệm vũ khí.
Đặc biệt, xưởng đóng tàu này đã chế tạo một số sà lan mục tiêu công nghệ cao và 2 hàng không mẫu hạm cỡ lớn, đóng vai trò lực lượng tác chiến trong các cuộc tập trận. Cổng thông tin không loại trừ khả năng con tàu mới cũng được dùng để tập trận.
Các nhà báo nhấn mạnh rằng UAV đang ngày càng trở thành một phần quan trọng trong tác chiến hải quân. Hải quân hàng đầu đã thử nghiệm chúng từ các hàng không mẫu hạm thông thường. Và một số lực lượng hải quân, đặc biệt là lực lượng hải quân Iran và Thổ Nhĩ Kỳ, đang thực hiện kế hoạch tạo ra “máy bay không người lái”.
Việc có được tiếng nói chung với Kremlin chỉ trích Mỹ và phương Tây “nhúng mũi vào Biển Đông” như một sự can thiệp vào câu chuyện nội bộ của các nước trong khu vực, là điều có ý nghĩa rất lớn với Trung Nam Hải.
Cái bắt tay mặn nồng giữa ông Tập Cận Bình và ông Putin ngày 16/5/2024, tại Bắc Kinh
Chẳng đợi ông Yury Ushakov, trợ lý chính sách đối ngoại của Tổng thống Nga, tiết lộ, dư luận cũng thừa biết, Trung Quốc không phải là địa điểm được chọn ngẫu nhiên cho chuyến công du nước ngoài đầu tiên của ông Putin, kể từ khi ông tuyên thệ nhậm chức tổng thống nhiệm kỳ thứ 5 đầu tháng 5 vừa qua, mà là để đáp lại cử chỉ hữu nghị tương tự của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
“Cử chỉ tương tự” mà Kremlin rất mực coi trọng đó là gì? Là chuyến thăm cấp nhà nước tới Nga theo lời mời của Tổng thống nước chủ nhà Vladimir Putin, cũng là chuyến công du nước ngoài đầu tiên của Chủ tịch Trung Quốc sau khi tái đắc cử nhiệm kỳ 3, diễn ra từ ngày 20/3/2023.
Chẳng ai hời hợt nghĩ các động thái của ông Putin là nặng về hình thức, chỉ có tính đáp lễ. Ngược lại, nó thể hiện thông điệp về mối quan hệ khăng khít giữa hai siêu cường trong bối cảnh xung đột địa chính trị diễn ra vô cùng phức tạp.
Trở lại sự hiện diện của ông Putin 2 ngày vừa qua tại Bắc Kinh và Cáp Nhĩ Tân một thành phố lớn của Trung Quốc – dù không ồn ào (và dường như cả hai cùng chủ ý thế”, nhưng sự trọng thị và nồng nàn mà Trung Nam Hải dành cho ông chủ điện Kremlin như một sự “biệt đãi”, là không thể nghi ngờ. Đặc biệt, kết quả của chuyến thăm, cũng là điều mà dư luận quan tâm, trông đợi nhất, càng củng cố thêm nhận định trên.
Liên quan vấn đề này, những lời nói tốt đẹp từ hai phía dành cho nhau, tỷ như ông Tập nói rằng: mối quan hệ giữa Nga và Trung Quốc đã vượt qua những thử thách của môi trường quốc tế đầy biến động và trở thành chuẩn mực cho mối quan hệ giữa các cường quốc; quan hệ Trung-Nga đã trở nên mạnh mẽ trong những điều kiện khó khăn, vượt qua thử thách của tình hình quốc tế đầy biến động…”; còn ông Putin thì, cùng với việc nêu con số kim ngạch thương mại giữa Nga và Trung Quốc đã tăng trong năm 2023 và đạt 227 tỷ USD; Nga và Trung Quốc đã có những hoạt động hợp tác thực chất; Trung Quốc là đối tác chính của Nga trong lĩnh vực kinh tế và thương mại, đã nhấn mạnh rằng: “Cùng nhau, chúng ta bảo vệ các nguyên tắc công bằng và trật tự thế giới dân chủ dựa trên thực tế đa cực và luật pháp quốc tế”.
Tự tin tới mức ấy vào “sứ mệnh” chung, trách gì Bắc Kinh chẳng lấy làm hoan hỷ mấy ngày nay. Nhưng gặt hái lớn nhất của Bắc Kinh trong cuộc đón ông Putin, là đưa được vấn đề Biển Đông vào Bản tuyên bố chung dài 30 trang.
Một văn bản tuyên bố chung nhắc đến Biển Đông mà Bắc Kinh hài lòng – chỉ cần thế, đủ biết, nó không thể ngược với quan điểm của Bắc Kinh về vấn đề Biển Đông lâu nay được.
Nhưng câu từ như “Hai bên thừa nhận rằng vấn đề Biển Đông nên được giải quyết bởi các bên liên quan, thông qua các cuộc đàm phán và tham vấn”; “Nga hoan nghênh những tiến triển bước đầu trong việc xây dựng Bộ quy tắc ứng xử trên Biển Đông giữa Trung Quốc và ASEAN”; Nga “ủng hộ những nỗ lực của Trung Quốc và các nước ASEAN để cùng nhau bảo vệ hòa bình, ổn định ở Biển Đông”…chưa phải những gì Bắc Kinh hào hứng nhất. Bởi suy cho cùng, nội dung ấy cũng chỉ là những nhận định, kêu gọi chung, không hề trái lập trường giải quyết vấn đề Biển Đông mà lâu nay, cả Trung Quốc lẫn các nước ASEAN vẫn nói.
Quan trọng nhất với Bắc Kinh là nội dung hai bên “phản đối mạnh mẽ sự can thiệp của các lực lượng ngoài khu vực vào vấn đề này”.
Các lực lượng ngoài khu vực là lực lượng nào? Chẳng ai là không hiểu, Nga và Trung Quốc ám chỉ Mỹ và đồng minh phương Tây.
Sự trở lại của Mỹ trong khu vực với chiến lược xoay trục sang châu Á – Thái Bình Dương, nơi có tầm quan trọng đặc biệt trong chiến lược toàn cầu của Mỹ, bắt đầu từ năm 2011, với mục tiêu quan trọng nhất: bảo đảm duy trì vị thế lãnh đạo của Mỹ trước những thay đổi nhanh chóng tại khu vực, kiềm chế tham vọng vươn lên của Trung Quốc…, đã và đang khiến Bắc Kinh khó chịu.
Liên quan vấn đề Biển Đông, Bắc Kinh càng cay cú hơn khi họ cho rằng, Mỹ ngày một lộng quyền, nhân danh tự do hàng hải ngăn cản Bắc Kinh hiện thực hóa yêu sách “đường 9 đoạn” chiếm tới 90% diện tích Biển Đông; Mỹ, dù không tham gia Công ước LHQ về Luật biển (UNCLOS) 1982, tháng 7 năm 2023, bỗng trịch thượng to tiếng “lên lớp” Bắc Kinh về đạo đức và đòi Trung Quốc phải tuân thủ Phán quyết ngày 12-7-2016 của Tòa trọng tài (PCA) do Hội đồng trọng tài thành lập theo Phụ lục VII của UNCLOS 1982 để thụ lý vụ kiện Biển Đông của Philippines, bắt đầu từ năm 2013.
Chính thế, với việc có được tiếng nói chung với Kremlin chỉ trích Mỹ và phương Tây can thiệp vào câu chuyện nội bộ của các nước trong khu vực, là điều có ý nghĩa rất lớn với Trung Nam Hải.
Éo le thay, nhìn rộng ra, trên bình diện quốc tế, dư luận rất khó đồng thuận với nhận định này.
Khó là bởi, là tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất gánh tới 5 nghìn tỷ USD giá trị hàng hóa lưu thông, rõ ràng, tự do hàng hải là câu chuyện quan trọng với cả thế giới, đâu phải chỉ với Mỹ, phương Tây, hay một nền kinh tế nào.
Khó là bởi, nhìn chung, sự phức tạp của câu chuyện Biển Đông, suy cho cùng, là “nguyên nhân nội sinh”: do sự tranh chấp của các bên liên quan trong khu vực, trong đó, Trung Quốc khổng lồ gần như là một bên, còn lại là những Việt Nam, Philippines, Malaysia…nhỏ xíu. Thậm chí, không nói ra, nhưng dư luận hiểu, nếu không e dè Mỹ, bây lâu nay, rất có thể Trung Quốc đã ra đòn nặng tay với các đối thủ mà họ cho là ương bướng, dám chống lại tham vọng chiếm hữu Biển Đông của họ rồi.
Đó cũng là lý do trước việc câu chuyện Biển Đông tràn vào Tuyên bố chung tăng cường quan hệ “trong kỷ nguyên mới” của ông Tập và ông Putin, Washington chắc chắn là bên đang cảm thấy tổn thương nhiều nhất.
Nhà lãnh đạo CHDCND Triều Tiên Kim Jong-un đã thị sát một hệ thống vũ khí tên lửa chiến thuật mới và chỉ đạo chuẩn bị chiến tranh bằng cách đạt được các kế hoạch sản xuất vũ khí, theo Hãng thông tấn KCNA.
Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un thị sát hệ thống vũ khí tên lửa chiến thuật tại một địa điểm không xác định ngày 14.5, trong ảnh do KCNA công bố ngày 15.5
Cụ thể, KCNA hôm nay 15.5 đưa tin ông Kim Jong-un ngày 14.5 đã giám sát “hệ thống vũ khí tên lửa chiến thuật mới mà sẽ được trang bị cho các đơn vị tên lửa kết hợp của Quân đội Nhân dân Triều Tiên (KPA) phụ trách nhiệm vụ khai hỏa quan trọng”. KCNA không cung cấp thêm thông tin chi tiết về hệ thống vũ khí mới hoặc nơi diễn ra cuộc kiểm tra, theo Hãng tin Yonhap.
KCNA còn đưa tin ông Kim lệnh hoàn thành kịp thời các kế hoạch sản xuất vũ khí đang diễn ra. Nhà lãnh đạo Triều Tiên “đặc biệt nhấn mạnh cần có sự thay đổi mang tính thời đại trong quá trình chuẩn bị cho chiến tranh của KPA bằng cách thực hiện các kế hoạch sản xuất đạn dược cho năm 2024 mà không có thất bại”.
Cũng theo KCNA, các nhà máy vũ khí của Triều Tiên, vốn đã hoàn thành kế hoạch sản xuất trong 6 tháng đầu năm, sẽ thực hiện kế hoạch sản xuất hệ thống vũ khí tên lửa chiến thuật vào cuối năm nay. Những bệ phóng tên lửa được sản xuất trong nửa đầu năm nay sẽ được triển khai cho các đơn vị tổng hợp thuộc nhóm hoạt động miền tây của KPA.
Diễn biến trên diễn ra một ngày sau khi Bộ Ngoại giao Triều Tiên lên án việc các đồng minh Mỹ tăng cường giám sát nước này dưới vỏ bọc theo dõi hành vi vi phạm các nghị quyết trừng phạt của Liên Hiệp Quốc, đồng thời tuyên bố thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo vệ chủ quyền và an ninh.
Bình Nhưỡng kêu gọi Anh, Canada, Đức, New Zealand, Pháp và Úc ngay lập tức chấm dứt việc sử dụng các lệnh trừng phạt Triều Tiên làm cái cớ để “can thiệp quân sự trắng trợn ở châu Á – Thái Bình Dương”, theo tuyên bố từ Bộ Ngoại giao Triều Tiên do KCNA đăng tải ngày 13.5.
Trong tuyên bố, Bộ Ngoại giao Triều Tiên cho rằng các nước nói trên đã triển khai tàu và máy bay chiến đấu tới khu vực châu Á – Thái Bình Dương với lý do theo dõi các nghị quyết trừng phạt mà Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc áp đặt đối với Bình Nhưỡng.
Bộ Quốc phòng Hàn Quốc trước đó cho hay lực lượng nước này và Anh đã tiến hành tuần tra chung ở vùng biển gần bán đảo Triều Tiên hồi tháng 4 để thực thi các nghị quyết trừng phạt của Hội đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc đối với Triều Tiên.
Có một cuộc “chạm trán tình cờ giữa Hải quân Mỹ và Hải quân Đài Loan trên biển Thái Bình Dương. “Tình cờ” là cách nói của Đài Bắc thôi. Thật ra ai cũng biết tỏng rằng, lính thủy hai nước đã tổ chức tập trận.
Vì cuộc tập trận rất chi là bí mật, cho nên từ tháng 4 đến nay sự việc mới vỡ lở. Ngay cả cái địa điểm diễn ra cuộc tập trận lặng lẽ cũng rất chung chung: biển Thái Bình Dương – một vùng biển mênh mông, chỉ tính riêng Tây Thái Bình Dương đã có nhiều vùng biển cận biên lớn, bao gồm Biển Philippines, Biển Đông, Biển Hoa Đông, Biển Nhật Bản, Biển Okhotsk, Biển Bering…
Vì lẽ đó cho nên cả Washington và Bắc Kinh đều im lặng, không có phản ứng gì trước thông tin này. Đặc biệt là Trung Quốc, họ thừa hiểu đây là sự bắt tay ngầm, bất hợp pháp giữa hải quân Mỹ và hải quân Đài Loan. Đại diện Bộ Ngoại giao Trung Quốc chỉ nói: Họ kiên quyết phản đối “sự cấu kết quân sự” không đàng hoàng.
“Lặng lẽ tập trận hải quân chung trên Thái Bình Dương” là thông tin ngắn gọn mà các tờ báo, hãng tin phương Tây đưa tin hôm 14/5. Cuộc tập trận chung của hải quân Mỹ và Đài Loan diễn ra vào tháng 4 trên vùng biển Tây Thái Bình Dương. Tại đây, “nhiều khí tài quân sự” đã được sử dụng. Cuộc tập trận này không được chính thức loan báo và được gọi là “các cuộc chạm trán trên biển không lên kế hoạch trước”.
Cả hai bên đều tuyên bố rằng, các màn diễn tập đó chỉ đơn thuần là do “chạm trán tình cờ”. Một nhân vật giấu tên nói: “Nó giống như là tôi đang đi ăn tối trong quán ăn này và bạn cũng tình cờ có mặt ở đó. Sau đó, tình huống giống như là tôi chỉ là đang chia sẻ bàn ăn với ai đó”.
Theo một nguồn tin có nêu cụ thể thêm một chút, khoảng gần 10 tàu hải quân của cả Mỹ và Đài Loan tham gia diễn tập. Trong số này có các tàu khu trục nhỏ, các tàu tiếp tế và hỗ trợ, đã tham gia vào các màn diễn tập kéo dài trong nhiều ngày. Cuộc “chạm trán” đủ để thực hành các hoạt động “cơ bản” như trao đổi thông tin, tiếp nhiên liệu, và tái tiếp tế.
Về phía Hải quân Đài Loan, có thông tin cho hay, chúng tôi cùng nhau phối hợp xử lý các kịch bản bất ngờ trên biển và để giảm thiểu “xâm phạm” nhau. Chúng tôi “hành động phù hợp với Quy tắc Chạm trán Bất ngờ trên Biển (CUES)”. Hải quân Đài Loan thường xuyên liên lạc với các tàu của các quốc gia khác và tiến hành các màn diễn tập chạm trán khi cần thiết.
Xin nói rõ, CUES là Bộ quy tắc do Mỹ đề xuất cách đây 10 năm, nhằm giúp giảm căng thẳng giữa các quân đội trên biển, cung cấp những hướng dẫn chẳng hạn như về tốc độ và khoảng cách an toàn, ngôn ngữ liên lạc chung, và những hành động cần tiến hành nếu một tàu bị ngừng hoạt động.
Bộ Quy tắc CUES đã được 21 lực lượng hải quân thông qua tại Hội nghị chuyên đề Hải quân Tây Thái Bình Dương hồi tháng 4/2014, nhấn mạnh việc bảo đảm an toàn trong các vụ đối đầu trên biển.
Cuộc tập trận lặng lẽ của Hải quân Mỹ và Đài Loan là các màn diễn tập cơ bản, những cuộc tập dượt để bảo đảm chắc chắn lực lượng hải quân hai bên có thể phối hợp hoạt động hiệu quả trong các tình huống khẩn cấp, nguy hiểm. Trong số các màn diễn tập chiến thuật có hoạt động tìm kiếm các mục tiêu dưới nước.
Cho đến nay, sau nửa tháng, Bộ Quốc phòng Mỹ và Bộ Quốc phòng Trung Quốc đều không có phản hồi với báo chí về cuộc tập trận này. Được biết tháng 4/2024, Lãnh đạo Hải quân Đài Loan đã đến thăm Mỹ, thảo luận về cách tăng cường hợp tác giữa Hải quân hai bên.
Im lặng là một cách phản ứng bình tĩnh và khôn ngoan của Trung Nam Hải trước một đối phương khổng lồ như Mỹ. Họ không muốn gia tăng căng thẳng thêm với Nhà Trắng vào lúc quan hệ hai nước đang ở mức tồi tệ sau rất nhiều cố gắng hóa giải.
Từ bỏ xích mích nhỏ, tranh cãi nhỏ để hướng tới mục tiêu lớn. Mục tiêu đó của Trung Quốc là hoạt động tiến ra biển, trước hết là nhắm vào Đài Loan -hòn đảo bướng bỉnh. Cố nhiên khi nhắm tới Đài Loan, Bắc Kinh chạm ngay Hải quân Mỹ – đồng minh của hòn đảo.
Từ thời Mao Trạch Đông, khi xảy ra đụng độ Kim Môn, Mã Tổ năm 1958, Mao Trạch Đông đã thấy rõ sức mạnh của Hải quân Mỹ. Ông Mao dặn dò con cháu tránh đối đầu trực tiếp với Mỹ, nhất là trên biển sẽ bị nhấn chìm. Sau này khi đã thống trị các quốc gia khác nhưng Trung Quốc vẫn bị phương Tây tấn công, đáng sợ là bị tấn công từ phía biển. Đó là một nỗi đau, nỗi nhục của người Trung Quốc.
Bắc Kinh nhận rõ, muốn trở thành cường quốc thì phải phát triển về phía biển, cho nên họ nuôi tham vọng độc chiếm Biển Đông để làm cửa ngõ tiến ra ngoài.
Hiện nay, về thế trận quân sự trên Biển Đông, nhờ các căn cứ trên đảo nhân tạo mà Trung Quốc đã xây dựng, nếu xảy ra một cuộc đụng độ quân sự trong khu vực, Trung Quốc sẽ không khó để kiểm soát vùng biển và vùng trời. Điều này Mỹ chưa có được và sẽ gặp rất nhiều khó khăn, tốn kém, nếu muốn vô hiệu hóa những tiền đồn của Trung Quốc trên Biển Đông.
Phải chăng vì những lý do đó mà Trung Quốc vẫn thản nhiên trước những cuộc tập trận bí mật ngoài khơi xa của Mỹ và đồng minh. Người Trung Quốc có câu “nước xa không cứu được lửa gần”. Gì chứ “tìm kiếm các mục tiêu dưới nước” thì còn… xa lắm.
Và vì thế họ im lặng, chẳng thèm đoái hoài đến công việc của hàng xóm.
Quân đội Trung Quốc (PLA) mới đây thông báo một đội tàu chiến nước này đã tiến hành cuộc tập trận ở Biển Đông, theo tờ South China Morning Post.
Tàu khu trục Trung Quốc tham gia một cuộc tập trận ở Biển Đông
Cụ thể, Chiến khu Nam bộ, nhánh của PLA giám sát các hoạt động quân sự của Trung Quốc trong khu vực, đã đăng một đoạn video về cuộc tập trận ở Biển Đông lên mạng hôm 4.5, cho thấy những gì họ nói là chi tiết về cuộc tập trận “gần đây”, theo South China Morning Post tối 12.5.
Chiến khu Nam bộ còn nói rằng đội tàu chiến tham gia cuộc tập trận mới có Tuân Nghĩa, tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường thuộc Type 055 và là một trong những tàu chiến mạnh nhất thế giới.
Cũng theo Chiến khu Nam bộ, những tàu khu trục khác, bao gồm Hải Khẩu, Côn Minh, và một tàu hộ vệ đã được triển khai trong “đội hình chiến thuật tấn công trên biển”, sẵn sàng tấn công các mục tiêu đến từ trên không, trên mặt nước và dưới mặt nước.
“Cuộc huấn luyện này tập trung vào các yếu tố như tác chiến trên biển, phòng không và chống tên lửa cũng như tác chiến chống tàu ngầm”, Chiến khu Nam bộ nhấn mạnh mà không nêu rõ địa điểm và thời gian cuộc tập trận diễn ra, theo South China Morning Post.
Cuộc tập trận mới của hải quân Trung Quốc cũng bao gồm các cuộc tấn công mô phỏng ban đêm vào các mục tiêu trên bờ.
Chiến khu Nam bộ đưa ra thông báo về cuộc tập trận mới một ngày sau khi Mỹ và Philippines kết thúc cuộc tập trận quy mô lớn thường niên Balikatan, bắt đầu vào ngày 22.4 và kết thúc vào ngày 3.5.
Tham gia cuộc tập trận Balikatan năm nay có hơn 11.000 binh sĩ Mỹ và 5.000 binh sĩ Philippines, cùng với 150 quân nhân Úc và 100 binh sĩ Pháp. Balikatan vừa diễn ra có các cuộc tập trận bắn đạn thật từ bờ biển Philippines đến Biển Đông, theo South China Morning Post.
Lực lượng bảo vệ bờ biển Philippines đã cử một tàu “để giám sát các hoạt động được cho là bất hợp pháp của Trung Quốc nhằm xây đảo nhân tạo”. Ngoài ra, thêm hai tàu khác đang được triển khai luân phiên trong khu vực này ở Biển Đông…
Bãi cạn Sa Bin
Đó là nội dung thông cáo được phát đi ngày 11-5 từ văn phòng Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. Thông tin còn nhấn mạnh thêm rằng: một tàu Philippines đã neo đậu tại bãi Sa Bin để “ghi lại việc đổ san hô bị nghiền nát trên các bãi cát”; tàu này đã phát hiện hàng chục tàu Trung Quốc, bao gồm cả tàu nghiên cứu và tàu hải quân, hiện diện một cách đáng ngờ trong khu vực bãi cạn…
Trong bối cảnh hiện nay, những gì liên quan chủ quyền biển đảo, với Manila không chỉ quan trọng mà còn là chuyện “nóng” bậc nhất. Tuy nhiên, trường hợp cần lên tiếng – đó là việc của cơ quan ngoại giao; bất đắc dĩ, văn phòng của ông Marcos mới thân ra tay. Thế nên một khi điều đó xảy ra đồng nghĩa rằng sự việc là nghiêm trọng.
Mà nghiêm trọng thật khi Trung Quốc đang lăm le làm cái việc “xây đảo nhân tạo” trong khu vực bãi cạn Sa Bin (Philippines gọi là Escoda). Tính nghiêm trọng thể hiện ít nhất ở hai khía cạnh sau đây mà những ai quan tâm vấn đề Biển Đông đều tường tỏ.
Thứ nhất, Sa Bin là một rạn san hô vòng có hình dạng vòng đai bao quanh một đầm nước lặng, còn gọi là vụng biển. Về mặt pháp lý, rạn san hô diện tích 115 km vuông này thuộc quần đảo Trường Sa nên đương nhiên, phải thuộc chủ quyền của Hà Nội, cũng như nhiều đảo, đá, rạn san hô khác trong quần đảo.
Cái lý đó đứng vững ngay cả khi Philippines căn cứ vào khoảng cách 200 km từ bãi cạn tới tỉnh Palawan của Philippines, để đòi Sa Bin là của mình. Bởi theo thông lệ quốc tế, khoảng cách địa lý cùng lắm cũng chỉ là một, không thể là tiêu chí hoặc điều kiện duy nhất để một bên nào đó dùng làm sở cứ khẳng định chủ quyền của một đảo, một đá, một bãi cạn trên biển.
Điều oái oăm là, cả Việt Nam, Trung Quốc, Đài Loan, Philippines cùng tranh chấp, nhưng trong thực tế, chưa bên nào thực sự kiểm soát Sa Bin. Tình trạng đó khiến câu chuyện Sa Bin ngày một trở nên phức tạp, tiềm ẩn khả năng bùng phát thành một điểm nóng mới, tiếp theo nhiều điểm nóng lâu nay trên Biển Đông.
Nếu tất cả các bên điều thiện chí, nghiêm túc đối thoại trên nền tảng công pháp quốc tế, như Phán quyết của Tòa trọng tài (PCA) trong vụ kiện Biển Đông của Philippines đối với Trung Quốc, ban hành năm 2016; Công ước LHQ về Luật Biển 1982 (UNCLOS), trong đó có quy định giữ nguyên hiện trạng…, hẳn câu chuyện Sa Bin hoàn toàn có thể giải quyết, hoặc chí ít, nó cũng không tới nỗi có có nguy cơ bùng thành điểm nóng như hiện nay.
Chết nỗi, cái điều kiện “nếu” nêu trên chỉ là mong muốn ngày một xa vời. Nguyên nhân, một số bên liên quan coi việc bãi cạn “vô chủ” như lúc này, là cơ hội cần chớp lấy để chiếm hữu. Vào tay mình rồi, sau đó, dầu có bị cộng đồng quốc tế la ó phản đối như một hành động cưỡng chiếm bất hợp pháp…, thì “sự cũng đã rồi”…
Tất nhiên, giải pháp đó không dành cho những quốc gia tôn trọng luật pháp như Việt Nam, hoặc yếu lực như Philippines. Nó chỉ phù hợp với một siêu cường hành xử theo cơ bắp, côn đồ như Trung Quốc.
Vài chục năm qua, bằng sức mạnh, Trung Quốc đã cưỡng chiếm quần đảo Hoàng Sa cùng các đảo, đá, bãi cạn khác thuộc chủ quyền của Việt Nam, như Gạc Ma, Xu Bi, Tư Nghĩa, Chữ Thập…; bãi cạn Scaborough từ Philippines.
Thứ hai, nếu cộng đồng quốc tế không ngăn chặn được Trung Quốc chiếm quyền kiểm soát Sa Bin, Trung Quốc sẽ không dừng lại ở việc cải tạo một cách sơ sài. Tình trạng sẽ diễn ra y như các đảo, đá họ đã chiếm được: tiếp theo việc cải tạo, là quân sự hóa, Sa Bin sẽ thành một cứ điểm quân sự kiên cố, hỏa lực mạnh. Cùng với các đảo, đá quân sự hóa trước đó như Đá Vành Khăn, Đá Subi và Đá Chữ Thập, sức mạnh của Trung Quốc trên Biển Đông sẽ gia tăng đáng kể, giúp Trung Quốc khống chế Biển Đông, thách thức siêu cường Mỹ, từng bước hiện thực hóa âm mưu độc chiếm Biển Đông theo yêu sách “đường 9 đoạn” mà họ đơn phương đưa ra và đòi cộng đồng quốc tế công nhận.
Việc cả tin dẫn đến mất quyền kiểm soát bãi cạn Scaborough vào tay Trung Quốc năm 2012 hẳn là bài học tới nay vẫn còn đau đớn với Philippines. Thêm nữa, những hành vi ngỗ ngược gây hấn của Trung Quốc nhằm vào Philippines đang diễn ra ở khu vực bãi cạn Scaborough, Cỏ Mây vừa qua càng khiến Manila cay cú và cảnh giác tới mức không thể sao nhãng với những động thái của Trung Quốc tại khu vực bãi cạn Sabin. Phát hiện những “cải tạo nhỏ” bất hợp pháp, Philippines đã “đối ứng” bằng cách điều 3 tàu hải cảnh ra thực địa thực hiện việc “giám sát”.
“Giám sát” – giải pháp đó hiển nhiên cần cho tình huống này rồi. Trưng ra bằng chứng và tố cáo Trung Quốc trước cộng đồng quốc tế – tất nhiên cũng cần thiết…
Nhưng câu hỏi dư luận đặt ra về số phận Sa Bin là: tiếp theo giám sát, Manila sẽ hành xử thế nào, nếu Bắc Kinh không những không dừng lại việc cải tạo, xây dựng, tôn bãi cạn thành các đảo nổi nhân tạo…, mà còn làm việc này một cách quyết đoán, ráo riết hơn?
Việt Nam sẵn sàng tham gia, triển khai các cơ chế, diễn đàn, tổ chức quốc tế, song phương và khu vực – Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng cho biết.
Tại họp báo thường kỳ chiều nay 9/5, phóng viên đề nghị bình luận về thông tin trên Twitter của khối BRICS (Nhóm các nền kinh tế mới nổi) cho biết Việt Nam sẽ gia nhập BRICS trong năm 2024.
Trả lời câu hỏi này, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng nói: “Là thành viên tích cực của cộng đồng quốc tế, triển khai chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa, Việt Nam sẵn sàng tham gia triển khai các cơ chế, diễn đàn, tổ chức quốc tế, song phương và khu vực.
Cũng như nhiều nước trên thế giới, chúng tôi quan tâm theo dõi tiến trình mở rộng thành viên của BRICS”.
BRICS là một tổ chức quốc tế bao gồm các nước thành viên như Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc, Nam Phi, Ai Cập, Ethiopia, Iran, A Rập Xê Út, Các tiểu vương quốc A Rập Thống Nhất.
Tổ chức được thành lập vào năm 2010 sau khi Nam Phi gia nhập vào tổ chức, với tên viết tắt ban đầu là BRIC bao gồm chữ cái đầu của 4 quốc gia: Brasil, Nga, Ấn Độ và Trung Quốc.
Ai Cập, Ethiopia, Iran, Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất chính thức gia nhập vào tổ chức này kể từ ngày 1 tháng 1 năm 2024.
Các quốc gia thuộc khối BRICS chiếm 30% diện tích và 45% dân số trên toàn thế giới.
Tàu thăm dò Hằng Nga-6 là “mắt xích then chốt” trong giai đoạn thứ 4 của dự án thám hiểm Mặt Trăng của Trung Quốc, sẽ hoàn thành các nhiệm vụ quan trọng như lấy mẫu vật từ vùng tối của Mặt Trăng đưa trở về Trái Đất, được phóng lên không gian vào ngày 3/5 và đã thành công tiến vào quỹ đạo của Mặt Trăng vào hôm qua (8/5).
Sơ đồ mô phỏng Hằng Nga-6 hạ cánh trên bề mặt Mặt Trăng.
Dưới sự điều khiển chính xác của Trung tâm kiểm soát bay Hàng không Vũ trụ Bắc Kinh, tàu thăm dò Hằng Nga-6 đã thực hiện “phanh” và thành công tiến vào quỹ đạo Mặt Trăng.
Theo Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc, “phanh” là bước quan trọng nhất trong toàn bộ nhiệm vụ của Hằng Nga – 6 và quá trình này phải được thực hiện khắt khe. Nếu “phanh” quá nhiều, tàu sẽ ở quá xa Mặt Trăng, ngược lại sẽ vượt qua Mặt Trăng và sẽ không thể trở về Trái Đất. Vì vậy, việc “phanh” tốt hay không sẽ quyết định Hằng Nga – 6 có thể hạ cánh thành công xuống Mặt Trăng hay không.
Kỹ sư Trung tâm Kiểm soát bay Hàng không Vũ trụ Bắc Kinh, Trình Diễm Hợp đánh giá:
“Cho đến nay, các công việc liên quan diễn ra theo đúng dự kiến. Lần “phanh” gần Mặt Trăng này là cơ hội kiểm soát duy nhất, nếu bỏ lỡ, tàu thăm dò sẽ không thể quay quanh Mặt Trăng. Sau quá trình “phanh” thành công, công việc tiếp theo sẽ được thực hiện trong quá trình quay quanh quỹ đạo như hạ cánh, lấy mẫu và cất cánh. Việc hoàn thành “phanh” gần Mặt Trăng, tương đương với việc bước vào giai đoạn thứ 3 của nhiệm vụ.”
Tiếp theo, với sự hỗ trợ của vệ tinh chuyển tiếp Tước Kiều-2 (Queqiao-2), tàu thăm dò Hằng Nga – 6 sẽ điều chỉnh độ cao và độ nghiêng quỹ đạo của nó quanh Mặt Trăng, đồng thời chọn cơ hội thực hiện nhiệm vụ như tách tổ hợp tàu quay lại quỹ đạo, tổ hợp tàu đổ bộ lên mặt đất. Sau đó, tổ hợp tàu đổ bộ sẽ hạ cánh xuống lưu vực Nam Cực – Aitken ở vùng tối của Mặt Trăng và thực hiện lấy mẫu vật mang về Trái Đất theo kế hoạch.
Theo Phó Chủ nhiệm Trung tâm Công trình Hàng không Vũ trụ và Công trình thăm dò Mặt Trăng thuộc Cục Hàng không Vũ trụ Bắc Kinh Cát Bình, Hằng Nga – 6 sẽ lần đầu tiên thu thập mẫu vật từ vùng tối của Mặt Trăng, thời kỳ địa chất của vật mẫu thu thập được cách đây khoảng 4 tỷ năm. Đồng thời sẽ tạo ra bước đột phá trong công nghệ điều khiển và thiết kế quỹ đạo vận hành của Mặt Trăng, công nghệ lấy mẫu thông minh cũng như công nghệ cất cánh bay lên từ vùng tối của Mặt Trăng và cuối cùng hoàn thành việc tự lấy mẫu, quay về Trái Đất.
Được biết, Hằng Nga-6 sẽ tiếp tục sử dụng phương pháp lấy mẫu của Hằng Nga – 5 là thu thập mẫu trên bề mặt và khoan vào lòng đất, các mẫu vật thu được sẽ ở các bề mặt và độ sâu khác nhau. Dự kiến Hằng Nga-6 sẽ thu thập khoảng 2 kg vật mẫu.
Bộ Quốc phòng Campuchia đã lên tiếng sau khi một tổ chức nghiên cứu của Mỹ cho rằng hai tàu chiến Trung Quốc hiện diện tại Căn cứ Hải quân Ream trong nhiều tháng.
Phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Campuchia Chhum Sucheat phát biểu trong một cuộc họp báo
Tờ Khmer Times hôm nay 9.5 đưa tin phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Campuchia Chhum Sucheat nói rằng hai tàu chiến của hải quân Trung Quốc đang hiện diện tại Căn cứ Hải quân Ream để chuẩn bị cho cuộc tập trận chung “Rồng Vàng 2024” vào ngày 16.5.
Ông Sucheat còn nói: “Một cơ quan truyền thông nước ngoài gần đây đã phóng đại sự hiện diện của hai tàu hải quân Trung Quốc cập cảng tại Căn cứ Hải quân Ream, cáo buộc quân đội Trung Quốc sử dụng cơ sở này làm “căn cứ quân sự” và cho rằng đây là căn cứ quân sự lớn thứ hai của Trung Quốc (bên ngoài Trung Quốc) trên thế giới”.
Ông Sucheat nhấn mạnh việc nâng cấp Căn cứ Hải quân Ream đã góp phần hiện đại hóa hải quân Campuchia và hai nước là đối tác chiến lược trong tất cả lĩnh vực. Cũng theo ông này, phía Trung Quốc đang kiểm tra chất lượng của Căn cứ Hải quân Ream được nâng cấp vì Trung Quốc đã hỗ trợ xây dựng một số cơ sở mới tại căn cứ, và Campuchia cũng đang có kế hoạch mua tàu chiến tương tự như những tàu cập cảng tại căn cứ.
“Căn cứ Hải quân Ream không phải là căn cứ quân sự của Trung Quốc như một số phương tiện truyền thông nước ngoài đã đưa tin”, ông Sucheat nhấn mạnh.
Ông Sucheat đưa ra tuyên bố trên sau khi Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS, Mỹ) ngày 18.4 đăng một bài phân tích chỉ ra hai tàu hộ vệ của hải quân Trung Quốc vẫn “được nhìn thấy cập cảng tại bến tàu mới của Căn cứ Hải quân Ream kể từ khi những tàu này cập cảng lần đầu vào ngày 3.12.2023. Bến tàu chỉ trống trong 2 khoảng thời gian ngắn từ ngày 15 – 18.1 và ngày 29 – 30.3”.
Căn cứ hải quân Ream, nằm ở tỉnh Preah Sihanouk của Campuchia, được đánh giá là có ý nghĩa chiến lược do nằm gần vịnh Thái Lan và ở phía nam Biển Đông. Sự phát triển của căn cứ này sẽ cung cấp cho Hải quân Campuchia cơ sở hạ tầng và nguồn lực được cải thiện nhằm đảm bảo an ninh hàng hải và góp phần ổn định khu vực, theo Khmer Times.
Đức có thể thiệt hại khoảng 240 tỷ euro (257 tỷ USD) do đại dịch Covid và xung đột ở Ukraine, trong đó thiệt hại lớn do giá điện tăng cao.
“Chi phí kinh tế của Đức sau hai năm chiến sự bùng phát ở Ukraine có khả năng vượt quá 200 tỷ euro… Trên hết, chi phí năng lượng cao đã làm mức tăng trưởng của Đức giảm 2,5%, tương đương 100 tỷ euro vào năm 2022 và con số tương tự vào năm 2023”, ông Marcel Fratzscher, người đứng đầu Viện Nghiên cứu Kinh tế Đức, cho hay.
Theo Chủ tịch Viện nghiên cứu kinh tế Đức, lạm phát gia tăng ở Đức đã ảnh hưởng nặng nề đến những người lao động có thu nhập thấp.
“Nhà nước Đức chủ yếu hỗ trợ các công ty sử dụng nhiều năng lượng bằng các khoản trợ cấp lớn, nhưng những người có thu nhập thấp phải thắt lưng buộc bụng đáng kể”, ông Marcel Fratzscher nói thêm.
Tờ Die Rheinische Post đưa tin, các chuyên gia ước tính thiệt hại do tác động tiêu cực tổng hợp từ đại dịch COVID-19 và xung đột Ukraine đã gây ra đối với nền kinh tế Đức là 240 tỷ euro trong năm 2022 – 2023.
Theo tờ này, xung đột ở Ukraine đã khiến hóa đơn tiền điện tăng đáng kể, làm gián đoạn mạng lưới vận chuyển và gây áp lực đáng kể lên nền kinh tế toàn cầu, gây ra những vấn đề nghiêm trọng cho các quốc gia phụ thuộc vào xuất khẩu.
Viện Kinh tế Đức cho biết toàn bộ nền kinh tế Đức đã bị ảnh hưởng bởi cuộc xung đột Ukraine, trong đó ngành công nghiệp hóa chất, giấy và kim loại là những ngành bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Theo tờ Die Rheinische Post, nhà thầu quốc phòng là bên hưởng lợi lớn nhất từ xung đột thông qua những hợp đồng vũ khí.
Hôm 19/2, ngân hàng trung ương Đức đánh giá nền kinh tế nước này có thể tiếp tục suy thoái trong quý đầu tiên của năm 2024 và không có khả năng phục hồi.
Sau khi Nga bắt đầu chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine vào tháng 2/2022, phương Tây quyết định giảm đáng kể việc nhập khẩu nhiên liệu của Nga và tích cực tìm cách hạn chế thu nhập liên quan đến năng lượng của Moskva, đặc biệt là từ dầu khí.
Hơn nữa, xung đột Ukraine còn ngăn chặn dòng khí đốt của Nga sang châu Âu, dẫn đến giá năng lượng tăng vọt và tình trạng thiếu hụt nguồn cung, buộc các nước phải tìm kiếm giải pháp thay thế, đặc biệt là Mỹ và nguồn cung từ khí đốt tự nhiên hóa lỏng của nước này.
Không quân Mỹ đang thử nghiệm các tiêm kích F-16 được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo (AI) trong các tình huống huấn luyện chiến đấu. Trong một số trường hợp, các chiến đấu cơ AI hoạt động tốt hơn “đồng nghiệp” do phi công điều khiển.
Chiến đấu cơ F-16 của Mỹ trong một lần bay huấn luyện.
Không quân Mỹ đã thực hiện chuyến bay thử nghiệm lịch sử với F-16 được hỗ trợ bởi AI, có tên gọi Vista.
Tờ Business Insider (Mỹ) đưa tin quá trình bay thử được tiến hành trên căn cứ Không quân Edwards, với chính Bộ trưởng Không quân Frank Kendall ngồi trong buồng lái. Theo truyền thông Mỹ, Vista đã thực hiện khoảng 20 chuyến bay kể từ khi thử nghiệm bắt đầu vào tháng 9/2023. Trong một số tình huống, nó còn đạt thành tích tốt hơn phi công.
Trong chuyến bay ngày 3/5, Vista đã “gần như đối đầu” với một chiếc F-16 do con người điều khiển khi chúng di chuyển trong phạm vi 305 m với nhau với tốc độ 885 km/h.
Trong bối cảnh nhiều nhóm nhân đạo bày tỏ quan ngại sâu sắc về việc đặt các quyết định sinh tử vào tay một cỗ máy được hỗ trợ bởi AI, ông Kendall nhấn mạnh AI đang tái cơ cấu các chiến lược chiến tranh toàn cầu, cho dù chúng ta có muốn hay không.
Bộ trưởng Không quân Kendall nói với hãng thông tấn AP (Mỹ) sau khi hạ cánh: “Không có AI sẽ là một rủi ro an ninh. Tại thời điểm này, chúng ta cần sở hữu nó”.
Theo AP, Không quân Mỹ đang đặt cược lớn vào AI, đầu tư một phi đội gồm 1.000 thiết bị bay không người lái để thực hiện các thao tác mạo hiểm hơn so với máy bay có người lái, chiếc đầu tiên sẽ hoạt động vào năm 2028.
Việt Nam mong muốn Campuchia sớm chia sẻ thông tin và tham gia nghiên cứu chung về tác động của Dự án kênh đào Funan Techo.
Bà Nguyễn Thị Thu Linh – Chánh Văn phòng Thường trực Ủy ban sông Mê Kông Việt Nam
Phối hợp chặt chẽ với Campuchia nghiên cứu về tác động của Dự án kênh đào Funan Techo Bà Nguyễn Thị Thu Linh – Chánh Văn phòng Thường trực Ủy ban sông Mê Kông Việt Nam cho biết, Dự án kênh đào Funan Techo dự kiến sẽ được nâng cấp và cải tạo 180km tuyến kênh/sông, bao gồm: Đoạn thứ nhất (chiều dài khoảng 20km) nối sông Mê Kông với sông Bassac; Đoạn thứ 2 tiếp tục chạy dọc theo sông Bassac đến điểm kết nối với kênh giao thông thủy từ sông Bassac ra cảng Kẹp (chiều dài khoảng 30km); và Đoạn thứ ba dài 130km nối sông Bassac (tại điểm cách biên giới Việt Nam – Campuchia khoảng 20km) với cảng Kẹp của Campuchia.
Theo thông báo của phía Campuchia, các đoạn kênh này được thiết kế với kích thước đủ lớn (bề rộng đáy kênh 50m, bề rộng mặt kênh từ 80-120m và chiều sâu mực nước trong kênh 4,7m) để các tàu tải trọng đến 1.000 tấn có thể đi qua.
Dự án sẽ xây dựng 3 cống (âu thuyền) để điều tiết dòng chảy, duy trì sự ổn định của mực nước trong kênh giao thông thủy và chống xâm nhập mặn. Các cống này có chiều dài 135m, chiều rộng 18m, độ sâu 5,8m. Bên cạnh các hạng mục công trình trên, Dự án cũng tiến hành xây dựng 11 chiếc cầu giao thông (dài 161m, rộng 12m) bắc qua tuyến kênh để phục vụ nhu cầu đi lại của người dân. Dự kiến Dự án sẽ được khởi công trong năm 2024 và hoàn thành vào năm 2027 với tổng lượng hàng hóa lưu thông qua tuyến đường thủy mới này là 7 triệu tấn/năm.
Chánh Văn phòng Thường trực Ủy ban sông Mê Kông Việt Nam đánh giá cao nỗ lực của Ban thư ký Ủy hội sông Mê Kông quốc tế trong việc tiến hành nghiên cứu độc lập tác động của Dự án kênh đào Funan Techo.
Theo bà Nguyễn Thị Thu Linh, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Ủy ban sông Mê Kông Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Ban Thư ký Ủy hội sông Mê Kông Quốc tế, Campuchia và các quốc gia thành viên Ủy hội để thúc đẩy tiến độ thực hiện nghiên cứu về tác động của Dự án, đề xuất các biện pháp giảm thiểu, giám sát tác động và sẽ tiếp tục tham vấn tại quốc gia.
Việt Nam mong muốn Campuchia phối hợp chia sẻ thông tin về dự án kênh đào Funan Techo Trước đó, trên cơ sở nghiên cứu các thông tin thông báo về Dự án cho Ủy hội sông Mê Kông Quốc tế của Campuchia, Ủy ban Sông Mê Kông Việt Nam đã trao đổi song phương với phía Campuchia ở các cấp để nêu quan ngại của Việt Nam về tác động của Dự án tới Đồng bằng sông Cửu Long và đề nghị phía Campuchia chia sẻ các thông tin chi tiết về Dự án, bao gồm Báo cáo khả thi dự án; tiến hành nghiên cứu chung về tác động của Dự án; áp dụng Hướng dẫn đánh giá tác động xuyên biên giới của Ủy hội sông Mê Kông quốc tế cho Dự án nhằm đạt được sự hiểu biết chung về các tác động xuyên biên giới của dự án và các biện pháp giảm thiểu phù hợp.
Tại các cuộc tiếp xúc, Ủy ban sông Mê Kông Campuchia đã ghi nhận các quan ngại của phía Việt Nam về Dự án và thông báo đang làm việc với các bộ, ngành liên quan của Campuchia để chuyển tải các ý kiến của phía Việt Nam.
Cùng với đó, Ủy ban sông Mê Kông Việt Nam đã đề nghị Ban Thư ký Ủy hội hỗ trợ các quốc gia triển khai nghiên cứu về đánh giá tác động xuyên biên giới của Dự án. Hiện Ban Thư ký Ủy hội đang khẩn trương tiến hành nghiên cứu độc lập về tác động của Dự án, đặc biệt là các tác động xuyên biên giới, đề xuất các biện pháp giảm thiểu và giám sát tác động.
Trước đó, vào ngày 23/4, Ủy ban sông Mê Kông Việt Nam đã phối hợp với Ban Thư ký Ủy hội Sông Mê Kông quốc tế tổ chức cuộc họp tham vấn về Dự án. Các đại biểu tại cuộc họp tham vấn đã nêu các quan ngại về Dự án, bao gồm các tác động của Dự án đến tài nguyên nước vùng Đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt trong bối cảnh hạn mặn diễn ra ngày càng thường xuyên và khắc nghiệt hơn.
Việc kênh Funan Techo sẽ chuyển nước từ sông Bassac, là phân lưu của sông Mê Kông ra cảng Kẹp nằm ngoài lưu vực sẽ gây suy giảm tài nguyên nước tới đồng bằng, có thể gây các tác động tiêu cực đến các hoạt động sinh kế, sản xuất của người dân địa phương và các hệ sinh thái tự nhiên.
“Các thông tin chính thức do phía Campuchia thông báo là kênh đào Funan Techo chỉ phục vụ mục đích giao thông thủy. Tuy nhiên theo các thông tin của báo chí và phát biểu của lãnh đạo Campuchia thì kênh đào còn phục vụ mục đích tưới nông nghiệp và phát triển kinh tế xã hội vùng Tây Nam của Campuchia. Chưa đủ thông tin về vận hành của ba cống âu thuyền thuộc Dự án, Việt Nam mong muốn Campuchia sẽ sớm chia sẻ các thông tin chi tiết về mục tiêu và về thiết kế, vận hành của Dự án. Việt Nam cũng mong muốn Campuchia sớm cung cấp các thông tin và tham gia nghiên cứu chung về tác động của Dự án và thống nhất các giải pháp giảm thiểu và giám sát tác động phù hợp”, bà Nguyễn Thị Thu Linh chia sẻ.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đến châu Âu hôm 5/5 với sứ mệnh giảm bớt căng thẳng đang leo thang có nguy cơ gây ra cuộc chiến thương mại giữa Trung Quốc và EU.
Chuyến đi 6 ngày của Chủ tịch Tập Cận Bình bao gồm các điểm dừng chân ở Pháp, Serbia và Hungary
Trong chuyến đi đầu tiên tới khu vực kể từ năm 2019, ông Tập Cận Bình sẽ phải đối mặt với các cuộc đàm phán khó khăn ở Pháp về vấn đề thương mại và Ukraine trước khi được chào đón nồng nhiệt hơn ở Serbia và Hungary, nơi các khoản đầu tư tăng vọt của Trung Quốc cho thấy lợi ích của mối quan hệ chặt chẽ với Bắc Kinh và sự chia rẽ của EU liên quan tới chính sách.
“Trung Quốc quyết tâm không để mối quan hệ của mình với châu Âu trượt sâu hơn giống như quan hệ với Mỹ”, Yu Jie, nhà phân tích tại tổ chức nghiên cứu Chatham House của Anh, cho biết. “Trung Quốc sẽ vừa muốn thu hút châu Âu, đồng thời cũng sẽ đưa ra những cảnh báo cứng rắn đối với EU về chủ nghĩa bảo hộ thương mại”.
Các quan chức Trung Quốc cho biết ưu tiên hàng đầu của ông Tập trong chuyến thăm 6 ngày sẽ là hạn chế thiệt hại. Ông Tập dự định chống lại một loạt cuộc điều tra thương mại của EU nhằm vào các công ty của Trung Quốc, bao gồm cả cuộc điều tra chống trợ cấp đối với xe điện dự kiến sẽ kết thúc sau vài tuần nữa.
Các quan chức EU đã nói với Financial Times rằng mức thuế sơ bộ đối với xe điện có thể được áp dụng vào tháng 5, trong khi thuế quan vĩnh viễn vốn cần sự ủng hộ của đa số các quốc gia thành viên có thể được áp dụng vào tháng 11. Các nhà nghiên cứu tại Rhodium Group cho biết thuế áp dụng với xe điện nhập khẩu từ Trung Quốc vào EU có thể dao động từ 15-30%.
“Trung Quốc không thể để thị trường châu Âu khép lại đối với các công ty của họ”, Abigaël Vasselier đến từ Merics, một tổ chức tư vấn có trụ sở tại Berlin, cho biết. “Câu hỏi chính là, Chủ tịch Tập có thể thành công thay đổi quỹ đạo hiện tại trong quan hệ châu Âu-Trung Quốc hay không”.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã mời bà Ursula von der Leyen, Chủ tịch Ủy ban châu Âu, tới Paris để gặp ông Tập hôm 6/5.
Bà von der Leyen có quan điểm ủng hộ “giảm rủi ro” trong mối quan hệ thương mại giữa châu Âu với Trung Quốc. Bà cho rằng thâm hụt thương mại song phương khổng lồ của EU – 291 tỉ euro vào năm 2023 – một phần là do Bắc Kinh giới hạn các công ty châu Âu tiếp cận thị trường khổng lồ của Trung Quốc. Trong những năm gần đây, EU đã bị Đông Nam Á chiếm vị trí đối tác thương mại khu vực lớn nhất của Trung Quốc.
Các quan chức và nhà phân tích Trung Quốc cho biết ông Tập Cận Bình dự định sẽ đưa ra quan điểm cứng rắn. Họ thêm rằng, đằng sau thái độ thân thiện với công chúng và những lời hứa hẹn đầu tư của Trung Quốc, ông sẽ cảnh báo các nhà lãnh đạo châu Âu rằng việc thuế đối với hàng xuất khẩu của Trung Quốc sẽ gây ra phản ứng không khoan nhượng.
“Trung Quốc có thể áp đặt các hạn chế đối với việc xuất khẩu các nguyên liệu cần thiết trong sản xuất vi mạch cũng như đối với hàng xuất khẩu của Pháp sang Trung Quốc và một số mặt hàng khác”, một nhà phân tích Trung Quốc giấu tên nói với Financial Times.
Bắc Kinh cũng đã phát tín hiệu rằng họ sẵn sàng áp dụng các mức thuế trả đũa của riêng mình. Ông Macron dự kiến sẽ cùng ông Tập giải quyết vấn đề về nhà sản xuất rượu cognac của Pháp, sau khi Trung Quốc tiến hành cuộc điều tra chống bán phá giá đối với rượu mạnh nhập khẩu của Pháp vào tháng 1.
Rượu mạnh của Pháp là loại rượu được nhập khẩu nhiều nhất vào Trung Quốc và thuế quan sẽ ảnh hưởng đến lợi nhuận của các thương hiệu nổi tiếng như Rémy Cointreau, Pernod Ricard và Hennessy thuộc sở hữu của LVMH.
Hiệp hội ngành công nghiệp rượu cognac của Pháp, BNIC, cho biết chuyến thăm của ông Tập là “cơ hội duy nhất để đạt được thỏa thuận” nhằm giải quyết cuộc điều tra “phi lý” của Trung Quốc đe dọa đến lĩnh vực đang sử dụng trực tiếp và gián tiếp khoảng 70.000 lao động.
Cam kết đầu tư ở Hungary Các quan chức Trung Quốc cho biết, trong khi các cuộc đàm phán ở Paris dự kiến sẽ gặp nhiều thách thức, các chuyến thăm của ông Tập tới Serbia và Hungary sẽ mang lại tinh thần tích cực hơn nhiều. Trung Quốc coi Hungary là một người bạn thực sự trung thành ở EU và đã tung ra nhiều lời hứa đầu tư cho đất nước này.
Theo ước tính chính thức của Trung Quốc, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tích lũy của các doanh nghiệp Trung Quốc tại Hungary có thể đạt 30 tỉ euro vào cuối năm nay – điều này cho thấy Trung Quốc có thể rót thêm hàng tỉ euro đầu tư cho nước này.
Các quan chức Trung Quốc cho biết, một dự án đang được thảo luận là khoản đầu tư tiềm năng của công ty Great Wall Motor của Trung Quốc để xây dựng một nhà máy xe điện.
“Hungary chiếm tỷ trọng lớn trong FDI của Trung Quốc vào khu vực, chỉ trong hai đến ba năm qua đã thu hút được nhiều hơn so với những thập kỷ trước”, Daniel Hegedüs tại Quỹ Marshall Đức ở Berlin cho biết.
Tuy nhiên, chuyến thăm Hungary của ông Tập chắc chắn sẽ khiến nhiều nhà lãnh đạo ở Tây Âu phản đối.
Ngay cả khi EU ngày càng coi Trung Quốc là “đối thủ mang tính hệ thống”, Hungary vẫn trở thành người bảo vệ chính cho lợi ích của Bắc Kinh. Từ năm 2016 đến năm 2022, nước này đã nhiều lần sử dụng quyền phủ quyết của mình để ngăn chặn các quyết định của Hội đồng Châu Âu lên án các hành động của Trung Quốc.
Ngoài ra, chuyến thăm của ông Tập tới Serbia hôm thứ Ba, nhân kỷ niệm 25 năm vụ NATO vô tình đánh bom đại sứ quán Trung Quốc ở Belgrade năm 1999, cũng có thể khiến dư luận ở Tây Âu xa lánh, các nhà ngoại giao cho biết.
Sau khi chiến sự Ukraine bùng nổ vào năm 2020, phái đoàn Trung Quốc tại EU đã viện dẫn vụ đánh bom năm 1999 để giải thích cho sự thông cảm của Trung Quốc đối với lập luận của Nga rằng liên minh quân sự phương Tây phải chịu trách nhiệm cho cuộc xung đột.
“Người dân Trung Quốc hoàn toàn có thể đồng cảm với nỗi đau của các quốc gia khác bởi chúng tôi sẽ không bao giờ quên kẻ đã đánh bom đại sứ quán của chúng tôi ở Cộng hòa Liên bang Nam Tư”, Người phát ngôn của phái đoàn cho biết.
Vấn đề Ukraine Trên thực tế, vấn đề về Ukraine sẽ ảnh hưởng lớn đến chuyến công du châu Âu của Chủ tịch Trung Quốc.
Các học giả Trung Quốc cho rằng Bắc Kinh coi Mỹ đang lợi dụng chiến tranh để mở rộng quyền bá chủ đối với châu Âu, đồng thời gây áp lực lên Trung Quốc vì cáo buộc nước này có vai trò hỗ trợ Nga.
Họ cho biết các nhà lãnh đạo Trung Quốc tin rằng ông Macron muốn châu Âu thực hiện quyền tự chủ chiến lược nhiều hơn thay vì dựa vào Mỹ, một nguyện vọng mà Bắc Kinh cũng chia sẻ. Tuy nhiên, do tình bạn của ông Tập với Tổng thống Nga Vladimir Putin, bất cứ điều gì ông nói về Ukraine sẽ bị phần lớn châu Âu nhìn nhận với sự ngờ vực.
Tuy nhiên, ông Macron dự định sẽ cố gắng thuyết phục nhà lãnh đạo Trung Quốc sử dụng tầm ảnh hưởng của mình để thay đổi cục diện cuộc chiến, mặc dù những nỗ lực tương tự của ông trong chuyến thăm Trung Quốc năm ngoái đã không mang lại kết quả.
Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken vừa tuyên bố Mỹ đang hướng tới các đảo quốc Thái Bình Dương, trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng gia tăng ảnh hưởng ở khu vực.
“Trung Quốc gây ảnh hưởng rất nhiều khu vực ở các quần đảo Thái Bình Dương, có thể nhiều hơn khu vực chúng tôi có thể tạo ảnh hưởng”, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken phát biểu tại Diễn đàn Sedona của Viện McCain ở bang Arizona (Mỹ) vào tối 3.5 (theo giờ Mỹ).
Tuy nhiên, ông Blinken nhấn mạnh rằng bằng cách hợp tác với Úc, New Zealand, Hàn Quốc, Nhật Bản và Ấn Độ, “chúng tôi có thể bao quát nhiều khu vực”, theo AFP.
“Quý vị đang chứng kiến khả năng của chúng tôi trong việc giúp cung cấp một số thứ mà người dân ở các quốc gia đó mong muốn… Sẽ hiệu quả hơn khi nói với một quốc gia rằng chúng tôi không yêu cầu quý vị lựa chọn, chúng tôi muốn mang đến cho quý vị sự lựa chọn tốt hơn”, ông Blinken phát biểu tiếp.
Ông Blinken chỉ ra một sáng kiến được công bố tại hội nghị thượng đỉnh năm ngoái giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Úc Anthony Albanese. Theo đó, Google đang xây dựng các tuyến cáp xuyên Thái Bình Dương để cải thiện kết nối internet ở các quốc gia Nam Thái Bình Dương.
Cáp tốc độ cao là giải pháp thay thế cho những cáp được đề nghị từ Trung Quốc, trong lúc những công ty công nghệ Trung Quốc ngày càng hoạt động tích cực ở Nam Thái Bình Dương.
Trung Quốc phô diễn sức mạnh hạt nhân trước chuyến thăm của Ngoại trưởng Mỹ
Ông Blinken có phát biểu như trên sau khi các nhà lập pháp ở Quần đảo Solomon chọn một thủ tướng thân thiện với Bắc Kinh khác, trong bối cảnh mối quan hệ an ninh nồng ấm giữa Solomon với Trung Quốc đã gây ra báo động ở Mỹ và Úc.
Căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc đã giảm bớt, với việc ông Blinken trong tháng trước đã đến thăm Bắc Kinh lần thứ hai trong vòng chưa đầy một năm, nhưng chính quyền Tổng thống Biden đã tuyên bố Trung Quốc là đối thủ lâu dài hàng đầu đối với vai trò lãnh đạo toàn cầu của Mỹ, theo AFP.
