Cơ quan Phòng vệ Đài Loan sáng nay 26.9 thông báo rằng trong 24 giờ trước đó đã phát hiện 43 máy bay quân sự Trung Quốc hoạt động xung quanh hòn đảo này.
Chiến đấu cơ Trung Quốc trong một cuộc tập trận
Trong số máy bay quân sự Trung Quốc nói trên, có 23 chiếc đã bay tới phía nam Đài Loan qua eo biển Ba Sĩ, ngăn Đài Loan với Philippines, rồi bay dọc theo bờ biển phía đông của Đài Loan, theo bản đồ do Cơ quan Phòng vệ Đài Loan công bố. Ít nhất 11 chiếc đã vượt qua đường trung tuyến của eo biển Đài Loan.
Cơ quan Phòng vệ Đài Loan hôm 25.9 cho rằng máy bay Trung Quốc đang thực hiện các nhiệm vụ tầm xa xung quanh Đài Loan. Một nguồn tin an ninh nắm rõ tình hình khẳng định các chuyến bay này là một phần trong cuộc tập trận thường niên của Trung Quốc, theo Reuters.
Cũng theo nguồn tin, quân đội Trung Quốc đang tiến hành các cuộc tấn công mô phỏng ở eo biển Đài Loan và Biển Đông, nhằm thực hành việc chống tiếp cận để “ngăn chặn sự hỗ trợ của nước ngoài” trong trường hợp xảy ra xung đột trong khu vực.
Bộ Quốc phòng Trung Quốc chưa trả lời yêu cầu bình luận, theo Reuters.
Lần gần nhất Trung Quốc tổ chức các cuộc tập trận quy mô lớn xung quanh Đài Loan là vào cuối tháng 5 ngay sau khi lãnh đạo Đài Loan Lại Thanh Đức nhậm chức.
Trung Quốc xem Đài Loan là một bộ phận lãnh thổ không thể tách rời và không loại trừ khả năng dùng vũ lực để tái thống nhất.
Ông Lại cho rằng chỉ có người dân Đài Loan mới có thể quyết định tương lai của mình, và đã nhiều lần đề nghị đàm phán với Bắc Kinh nhưng đều bị từ chối, theo Reuters.
Hải quân Philippines đã nhận thêm tàu tuần tra do Israel đóng và được thiết kế để gắn tên lửa, theo báo Philippine Daily Inquirer ngày 24.9.
Hai chiếc tàu ngăn chặn, tấn công nhanh (FAIC) nói trên là chiếc thứ 7 và thứ 8 trong số các tàu tuần tra lớp Acero được cung cấp cho Philippines.
Trong tuyên bố hôm 23.9, Hải quân Philippines cho hai chiếc tàu mới được thiết kế cho các hoạt động tốc độ cao, có hệ thống tên lửa tiên tiến và công nghệ tinh vi, giúp nâng cao khả năng của lực lượng này trong việc tiến hành các hoạt động ngăn chặn trên biển một cách nhanh chóng và hiệu quả.
Philippines nhận 2 tàu tuần tra do Israel đóng, tiết lộ số chiến đấu cơ cần thêm
Tư lệnh Hải quân Philippines Toribio Adaci Jr cho hay lực lượng của ông cần thêm hàng chục chiếc FAIC để bảo vệ tốt hơn các vùng duyên hải.
Ngoài ra, Không quân Philippines cần thêm ít nhất 36 máy bay chiến đấu đa nhiệm, gấp ba lần tổng số hiện có trong kho vũ khí của nước này, theo Philippine Daily Inquirer tối 24.9.
Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Gilberto Teodoro Jr. hôm 24.9 tiết lộ số máy bay chiến đấu đa nhiệm nước này cần thêm trong phiên điều trần ở tiểu ban tài chính thượng viện về ngân sách 258,16 tỉ PHP (hơn 4,6 tỉ USD) do bộ này đề xuất.
Ông Teodoro cho hay Bộ Quốc phòng Philippines lúc đầu đề xuất 245 tỉ PHP cho chương trình hiện đại hóa lực lượng vũ trang Philippines, nhưng chỉ có 75 triệu PHP được phê duyệt theo Chương trình Chi tiêu Quốc gia.
Thượng nghị sĩ Philippines JV Ejercito sau đó đã hỏi những chương trình nào sẽ bị ảnh hưởng bởi việc cắt giảm ngân sách được đề xuất như trên và ông Teodoro trả lời rằng việc mua máy bay chiến đấu đa nhiệm sẽ bị ảnh hưởng.
Tổng thống Mỹ Joe Biden đã tiếp đón Thủ tướng Úc Anthony Albanese tại nhà riêng ở TP.Wilmington thuộc bang Delaware vào tối 20.9 (giờ địa phương).
Hai ông Biden và Albanese “đã thảo luận về chính sách ngoại giao tương ứng của họ đối với Trung Quốc và những mối quan ngại chung của hai bên về các hoạt động mang tính cưỡng ép và gây bất ổn của Trung Quốc”, theo AFP dẫn thông báo từ Nhà Trắng.
“Đây là lần đầu tiên Tổng thống Biden tiếp đón các nhà lãnh đạo nước ngoài tại Wilmington với tư cách là tổng thống, phản ánh mối quan hệ cá nhân sâu sắc của ông với từng nhà lãnh đạo Bộ Tứ”, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karine Jean-Pierre cho hay. Đây cũng sẽ là hội nghị thượng đỉnh Bộ Tứ cuối cùng trong nhiệm kỳ tổng thống của ông Biden sau khi ông rút khỏi cuộc bầu cử tổng thống năm 2024.
Reuters dẫn lời một số quan chức Mỹ cho hay trong hội nghị thượng đỉnh Bộ Tứ lần này, các nhà lãnh đạo sẽ nói về tình hình căng thẳng ở Biển Đông, tăng cường hợp tác an ninh và giải quyết tình trạng đánh cá bất hợp pháp ở vùng biển Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.
Các quan chức cho biết thêm tuyên bố chung của hội nghị dự kiến sẽ bao gồm ngôn ngữ mạnh mẽ hơn so với những cuộc gặp trước đây về Biển Đông và “các mối đe dọa” từ CHDCND Triều Tiên.
Các nhà khoa học từ Đại học Giao thông Thượng Hải (Trung Quốc) nói rằng công nghệ phát hiện tàu ngầm mới cho thấy tiềm năng trong quá trình thử nghiệm ở Biển Đông.
Các nhà khoa học từ Đại học Giao thông Thượng Hải cho hay máy dò tàu ngầm mới của họ, có thể theo dõi cả những tàu ngầm chạy êm nhất, đã được thử nghiệm dưới đáy biển ở Biển Đông.
Máy dò mới, có kích thước bằng một chiếc xe bán tải, có thể thu được các sóng điện từ yếu được tạo ra bởi một chân vịt tàu ngầm đang quay cách xa gần 20 km, theo tờ South China Morning Post (SCMP) hôm nay 20.9.
Bằng cách phân tích các tín hiệu tần số thấp này, các nhà khoa học từ Đại học Giao thông Thượng Hải khẳng định họ có khả năng định vị và theo dõi các mục tiêu quân sự. Họ đã công bố phát hiện mới của mình trên tạp chí Trung Quốc vào tháng trước.
Phạm vi phát hiện lớn hơn khoảng 10 lần so với bất kỳ nghiên cứu trước đây, có nghĩa là công nghệ mới có thể mang lại lợi thế cho Trung Quốc trong cuộc chạy đua vũ trang dưới nước ngày càng gay gắt, theo SCMP.
Khoảng cách nói trên trước đây được xem là bất khả thi vì các tín hiệu điện từ do tàu ngầm phát ra có thể phát hiện được không truyền xa đến thế trong nước biển. Nhưng những tín hiệu điện từ đó có thể được phát hiện từ khoảng cách xa hơn bằng cách theo dõi đáy biển, một kỹ thuật trước đây chưa được sử dụng để phát hiện tàu ngầm, theo SCMP.
Lý giải việc tàu ngầm Trung Quốc bất ngờ nổi lên ở eo biển Đài Loan
Theo các hồ sơ được công bố rộng rãi, khoảng cách xa nhất mà tàu ngầm được phát hiện trước đây là hơn 2,5 km.
Trong nghiên cứu, Giáo sư Tưởng Vĩ Khang thuộc Đại học Giao thông Thượng Hải viết rằng phương pháp tiếp cận công nghệ mới đã chứng tỏ tiềm năng to lớn trong các cuộc thử nghiệm ở biển và có khả năng tăng khoảng cách phát hiện tín hiệu điện từ tần số thấp lên “trên 50 km”. Khoảng cách này có thể ngang với tầm bắn mà ngư lôi hiện đại có thể tiêu diệt mục tiêu.
Giới khoa học Trung Quốc công bố nghiên cứu nói trên trong bối cảnh tàu ngầm mới ngày càng chạy êm hơn, khiến việc phát hiện loại tàu này bằng những phương pháp được sử dụng lâu nay ngày càng khó khăn hơn, theo SCMP.
Có câu hỏi này nghĩa là trước đó, rạn san hô mang tên Sabin từng là một điểm nóng? Đúng vậy. Không chỉ là điểm nóng, mà rất nóng với những diễn biến căng thẳng giữa Philippines và Trung Quốc.
Một thủy thủ tàu BRP Teresa Magbanua được đưa xuống sau khi tàu cập cảng ở tỉnh Palawan, Philippines ngày 15/9
Nguyên nhân căng thẳng tại khu vực bãi cạn Sabin là tranh chấp chủ quyền. Việt Nam – bên “cứng lý” hơn với việc Sabin nằm trong vòng cung quần đảo Trường Sa mà họ có nhiều bằng chứng lịch sử và pháp lý, gần như chỉ đóng vai trò “quan sát viên”. Thi thoảng, mỗi khi có chuyện, Hà Nội lại cho phát ngôn viên Ngoại giao lên đài lên báo tái khẳng định chủ quyền đối với Sabin, đồng thời, “thòng” theo điều mà cánh báo chí hầu hết đã thuộc lòng: “Chúng tôi kêu gọi các bên liên quan kiềm chế, thực hiện nghiêm túc Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), giải quyết tranh chấp thông qua các biện pháp hòa bình, cùng đóng góp vào việc duy trì hòa bình, ổn định và hợp tác ở Biển Đông…”
Ngôn từ kiểu đó cấm có thể sai. Nhưng bảo rằng, nhờ đó mà nhiệt tranh chấp căng như dây đàn tại Sabin thì…khó ai tin lắm.
Nửa năm qua, diễn biến căng thẳng ở Sabin chủ yếu diễn ra giữa Philippines và Trung Quốc, Hai bên “gườm” nhau từng li từng tý, trong mọi động thái. Vì đó, một số nhà phân tích chưa phải lúc bi quan nhất, từng hoang mang: Sabin có thể thành một Cỏ Mây nếu tình hình tiếp tục diễn biến theo chiều hướng xấu. Đồng thời, họ cũng thấy được nguyên nhân khiến Trung Quốc dồn ép Philippines bởi bãi cạn này là nơi tập trung của các tàu thực hiện nhiệm vụ tiếp tế cho quân đội Philippines đồn trú trên con tàu cũ BRP Sierra Madre ở bãi Cỏ Mây (thuộc quân đảo Trường Sa của Việt Nam).
Sabin bắt đầu căng thẳng từ nửa đầu tháng 5 năm nay. Thời điểm đó, cùng với việc tố cáo Bắc Kinh triển bất chấp luật lệ, triển khai rầm rộ việc nghiền và đổ san hô nhằm bồi đắp một đảo nhân tạo trong khu vực bãi cạn Sabin (mà Philippines gọi là Escoda), lực lượng tuần duyên của Philippines (PCG), đã tuyên bố họ sẽ làm mọi cách để ngăn chặn hành động của Trung Quốc.
Manila không nói cụ thể, nhưng dư luận thấy ngay họ đang lo ngại một kịch bản tương tự như Scaborough, hoặc Cỏ Mây được Trung Quốc áp dụng tại Sabin. Cùng với tố cáo, PCG đã phải hối hả triển khai một tàu, rồi sau đó, thêm hai tàu nữa, tới khu vực ví như một “công trường lớn” mà các quân nhân, công nhân cùng các loại máy móc hiện đại của Trung Quốc đang vận hành hổi hả bất chấp lo ngại của dư luận quốc tế và phản đối của Việt Nam, Philippines…
Sự lặng thinh của Bắc Kinh khiến Manila quyết liệt hơn, bằng cách triển khai tàu BRP Teresa Magbanua đến bãi cạn Sa Biden để giám sát. Đây là một trong những tàu lớn nhất của tuần duyên Philippines do Nhật Bản chế tạo, lượng choán nước hơn 2.300 tấn, dài 96,6m. Tới lúc này, thay vì lặng thinh như trước kia, Bắc Kinh lên tiếng cáo buộc Manila có ý đồ sử dụng bất hợp pháp một con tàu cũ để chiếm giữ một khu vực bãi cạn mà họ không có chủ quyền, như đã làm ở bãi cạn Cỏ Mây.
Những động thái quyết liệt của hai bên đã đẩy tình hình căng thẳng khu vực Sabin lên nấc thang mới. Cùng với cáo buộc Manila, Bắc Kinh yêu cầu Philippines phải kéo con tàu cũ khỏi bãi cạn, cảnh báo rằng: “Hải cảnh Trung Quốc sẽ thực hiện những biện pháp cần thiết nhằm kiên quyết ngăn chặn các hành vi khiêu khích, quấy rối và xâm phạm, cũng như kiên quyết bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, quyền và lợi ích hàng hải của đất nước”.
Manila cũng cứng rắn không kém. Đáp lại, đại diện lãnh đạo Văn phòng quan hệ công chúng của quân đội Philippines, đại tá Xerxes Trinidad, đã dẫn lợi lời nhà lãnh đạo tối cao Philippines – Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr: “Chúng tôi sẽ không nhượng bộ một tấc lãnh thổ nào của mình”, và cho biết: Quân đội Philippines đã có kế hoạch đối phó nếu Trung Quốc liều lĩnh tìm mọi cách di dời tàu BRP Teresa Magbanua.
Tuy nhiên, ngay thời điểm đó, những tuyên bố đanh thép của Văn phòng quan hệ công chúng của quân đội Philippines bị không ít người nhận định là “không mấy thuyết phục và khả thi”. Ngay cả Mỹ – đồng minh có Hiệp ước phòng thủ chung với Philippines “áp dụng cho bất kỳ cuộc tấn công vũ trang nào vào lực lượng vũ trang, tàu hoặc máy bay của Philippines trên Biển Đông”, cũng tỏ ra dè dặt trong việc bảo vệ người bạn Đông Nam Á của mình.
Có thể thời điểm này, khi đang phải căng mình trên nhiều mặt trận, Washington ngại thật sự một cuộc va chạm với một “đối thủ xứng tầm” là Trung Quốc. Chỉ tới ngày 31/8, khi Manila tố Bắc Kinh cho tàu “cố tình” đâm vào tàu Philippines, Mỹ mới mạnh miệng hơn chút ít, rằng: Washington coi đây như một hành động “leo thang và vô trách nhiệm”. Thậm chí, ông Ray Powell – cựu sĩ quan không quân Mỹ, mới đây đã nói trên kênh ABS-CBN News rằng Bắc Kinh có thể điều tàu hải cảnh lớn để vô hiệu hóa tàu Philippines và kéo nó (tức tàu cũ BRP Teresa Magbanua) ra khỏi khu vực này.
Với diễn biến đó, khi vụ “đống sắt rỉ” (tức con tàu cũ BRP Sierra Madre của Philippines) ở bãi cạn Cỏ Mây vừa có chiều dịu xuống, thì BRP Teresa Magbanua nổi lên, thành một điểm thử thách mới cho quyết tâm của Trung Quốc và Philippines: một bên quyết giữ, một bên quyết đòi phải dời di.
Trong khi dư luận đang hồi hộp, lo lắng, thì bỗng, ngày 15/9, Manila xác nhận đã rút tàu tuần duyên BRP Teresa Magbanua của PCG khỏi bãi Sabin sau 5 tháng triển khai, về cảng ở tỉnh Palawan.
Manila thông báo việc rút tàu BRP Teresa Magbanua không phải vì sức ép của Bắc Kinh, mà để sửa chữa, và vì nhu cầu y tế của thủy thủ đoàn. Tuy nhiên, một số nhà quan sát đang không khỏi lo thay cho Philippines rằng: rút về thì dễ, nhưng đưa nó trở lại: khó đấy, khi Trung Quốc đã rắp tâm.
Tàu sân bay Liêu Ninh của Trung Quốc được cho là có lần đầu tiên đi vào vùng tiếp giáp quanh các đảo miền nam Nhật Bản.
Tàu sân bay Liêu Ninh (trên cùng) và hai tàu khu trục Lữ Dương II của Trung Quốc đi qua gần Nhật Bản
Theo hãng tin AFP, Bộ Quốc phòng Nhật Bản ngày 18.9 thông báo tàu sân bay Liêu Ninh của Trung Quốc, được hai tàu khu trục lớp Lữ Dương II hộ tống, đã di chuyển theo hướng nam qua vùng biển giữa hai đảo Yonaguni và Iriomote (tỉnh Okinawa, Nhật Bản) từ ngày 17-18.9.
“Đây là lần đầu tiên tàu sân bay của Hải quân Trung Quốc, trong đó có tàu Liêu Ninh, đi vào vùng biển tiếp giáp của chúng tôi”, ông Hiroshi Moriya, Phó chánh văn phòng nội các Nhật Bản nhấn mạnh.
Đài NHK đưa tin rằng tàu sân bay đã đi vào vùng tiếp giáp lãnh hải, khu vực rộng 12 hải lý tính từ ranh giới ngoài của lãnh hải.
Theo luật quốc tế, các tàu nước ngoài được phép đi qua vùng tiếp giáp nhưng nước ven biển có thể thực hiện một số biện pháp cần thiết để ngăn chặn các hành vi trái phép.
Bộ Quốc phòng Nhật Bản nói đang theo dõi tàu Liêu Ninh và phân tích mục đích động thái trên của tàu sân bay Trung Quốc.
Tuy nhiên, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm tuyên bố “các hoạt động liên quan của phía Trung Quốc tuân thủ luật trong nước và quốc tế”.
Trước đó, Cơ quan Phòng vệ Đài Loan thông báo đã phát hiện nhóm tàu Trung Quốc di chuyển qua vùng biển phía đông hòn đảo này về hướng đảo Yonaguni, cách Đài Loan khoảng 110 km về hướng đông. Đài Loan nói đã phát hiện và cử lực lượng theo dõi.
Hồi tháng 8, Nhật Bản đã phản đối sau khi cáo buộc một máy bay do thám và một tàu khảo sát của Trung Quốc xâm phạm không phận và lãnh hải.
Các tàu chiến thuộc Hạm đội Thái Bình Dương của Nga và Hải quân Trung Quốc đã diễn tập bắn tên lửa trên Biển Nhật Bản trong khuôn khổ cuộc tập trận Ocean 2024.
Một tàu chiến phóng tên lửa trong cuộc tập trận Ocean 2024 có sự tham gia của Hải quân Nga và Hải quân Trung Quốc tại Biển Nhật Bản.
Hãng thông tấn nhà nước RIA của Nga ngày 16/9 đưa tin, hơn 15 tàu chiến phía Nga tham gia cuộc tập trận, bao gồm cả tàu chiến chủ lực của Hạm đội Thái Bình Dương, tàu tuần dương tên lửa Varyag.
Cuộc tập trận Ocean 2024 diễn ra từ ngày 10/9 – 16/9, được tổ chức đồng thời tại Thái Bình Dương, Bắc Băng Dương, Đại Trung Hải, Biển Caspi và Biển Baltic. Cuộc tập trận có sự tham gia của hơn 400 tàu chiến, tàu ngầm và các tàu phụ trợ, khoảng 120 máy bay và hơn 90.000 nhân sự.
Hôm 12/9, Bộ Quốc phòng Nga thông báo Hạm đội Thái Bình Dương của nước này đã cùng Hải quân Trung Quốc diễn tập bắn pháo ở Biển Nhật Bản trong khuôn khổ cuộc tập trận.
Theo bộ này, các tàu từ Hạm đội Thái Bình Dương của Nga và Hải quân Trung Quốc hoạt động nhóm chung, thực hành nhiều chiến lược phòng thủ khác nhau khi di chuyển qua các khu vực hoạt động ở trung tâm Biển Nhật Bản.
Đội tàu chiến Nga – Trung thực hành điều động theo nhiều đội hình khác nhau và tổ chức phòng thủ chống máy bay, chống tàu ngầm và chống mìn. Dưới sự chỉ huy thống nhất, lực lượng hai bên đã đẩy lùi một cuộc tấn công từ các mối đe dọa trên không được mô phỏng, tiến hành bắn pháo thực tế, điều hướng qua một khu vực bị đe dọa bởi mìn và vô hiệu hóa một quả mìn biển nổi.
Các thủy thủ Nga và Trung Quốc cũng thực hành chiến đấu với tàu không người lái tốc độ cao, máy bay không người lái và tiến hành các cuộc tập trận bắn đêm vào các mục tiêu trên biển.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết, đội tàu chiến chung Nga – Trung tham gia tập trận bao gồm các tàu hộ tống Gromky, Sovershenny, chiến hạm Anh hùng nước Nga Aldar Tsydenzhapov và các tàu hỗ trợ của Hạm đội Thái Bình Dương, cũng như các tàu khu trục Xining và Wuxi, khinh hạm Linyi và tàu tiếp tế Taihu của Hải quân Trung Quốc.
Philippines đã rút một tàu tuần duyên để sửa chữa sau 5 tháng neo đậu tại bãi Sa Bin trên Biển Đông. Trung Quốc cùng ngày xác nhận tàu Philippines đã rời đi.
Ngày 15-9, nhà chức trách Philippines xác nhận đã rút tàu tuần duyên mang tên BRP Teresa Magbanua về cảng để “sửa chữa và đáp ứng nhu cầu y tế của thủy thủ”.
Kể từ tháng 4, tàu tuần duyên BRP Teresa Magbanua đã được triển khai để giám sát những gì Manila nghi ngờ là hoạt động cải tạo quy mô nhỏ của Trung Quốc tại bãi Sa Bin.
Sự hiện diện của con tàu đã khiến Bắc Kinh tức giận, biến bãi cạn thành điểm nóng đối đầu giữa Trung Quốc và Philippines trên Biển Đông.
“Sau hơn năm tháng trên biển, nơi tàu thực hiện nhiệm vụ canh gác của mình trước mọi khó khăn, BRP Teresa Magbanua hiện đang quay trở lại cảng nhà sau khi hoàn thành nhiệm vụ”, nhà chức trách Philippines thông báo ngày 15-9.
Cùng ngày, Tân Hoa xã dẫn lời lực lượng hải cảnh Trung Quốc xác nhận tàu BRP Teresa Magbanua đã rời đi ngày 14-9. Bãi Sa Bin nằm ở quần đảo Trường Sa thuộc chủ quyền của Việt Nam.
Phía Trung Quốc tuyên bố đã tiến hành các động thái phù hợp với luật định trong thời gian con tàu Philippines neo tại bãi Sa Bin, đồng thời nhấn mạnh mọi nỗ lực tiếp tế của Philippines cho con tàu “đều thất bại”.
Việc rút tàu diễn ra sau các cuộc đàm phán cấp cao giữa Manila và Bắc Kinh tại Trung Quốc vào tuần trước. Trong đó Philippines tái khẳng định lập trường của mình về bãi Sa Bin còn Trung Quốc nhắc lại yêu cầu rút tàu.
Hồi tháng trước, Manila và Bắc Kinh đã cáo buộc bên còn lại cố ý đâm tàu vào bên kia ở bãi Sa Bin, ngay sau khi hai bên đạt được thỏa thuận về các nhiệm vụ tiếp tế cho một tàu hải quân Philippines mắc cạn ở bãi Cỏ Mây.
Các vụ va chạm khiến một số thiết bị và mạn tàu BRP Teresa Magbanua bị hư hỏng, theo Philippines.
BRP Teresa Magbanua là một trong những tàu lớn nhất của tuần duyên Philippines do Nhật Bản chế tạo. Tàu có lượng choán nước hơn 2.300 tấn, dài 96,6m. Hiện Philippines đang sở hữu hai chiếc loại này và đặt kế hoạch trong tương lai sẽ có bảy chiếc cùng loại.
Dự trữ hành trình của tàu ước tính khoảng hai tuần, tầm hoạt động hơn 4.000 hải lý. Tháng trước, các tàu Trung Quốc đã chặn tàu tiếp tế cho các thủy thủ Philippines, khiến họ thiếu lương thực và các nhu yếu phẩm khác nghiêm trọng.
Trung Quốc và Philippines đã từng đối đầu nhau ở Scarborough năm 2012
Diễn biến mới nhất ở bãi Sa Bin có nhiều điểm tương đồng với năm 2012, khi Bắc Kinh kiểm soát bãi cạn Scarborough.
Với lý do thời tiết khắc nghiệt, Manila đã rút tàu của mình trở lại sau hai tháng căng thẳng trên biển khi tin rằng Bắc Kinh cũng tuân thủ cam kết sau 16 cuộc gặp giữa các bên.
Tuy nhiên, tàu Trung Quốc vẫn ở lại khu vực và kiểm soát trên thực tế bãi cạn Scarborough từ đó đến nay. Bắc Kinh giải thích rằng hiểu nhầm trong lúc liên lạc đã khiến Manila hiểu Trung Quốc cũng cam kết rút tàu.
Philippines hôm nay 15.9 nói rằng một tàu tuần duyên nước này đã rời khỏi một thực thể ở Biển Đông sau 5 tháng triển khai.
Kể từ tháng 4, tàu tuần duyên BRP Teresa Magbanua (mang số hiệu 9701) của Philippines đã được triển khai để giám sát những gì Manila nghi ngờ là hoạt động cải tạo quy mô nhỏ của Trung Quốc ở Biển Đông, theo Reuters.
“Sau hơn 5 tháng lênh đênh trên biển để thực hiện nhiệm vụ canh gác, tàu BRP Teresa Magbanua đang quay trở lại cảng nhà với nhiệm vụ đã hoàn thành”, Chủ tịch Hội đồng Hàng hải Quốc gia Philippines Lucas Bersamin cho hay.
Ông Bersamin nhấn mạnh việc tàu BRP Teresa Magbauna trở lại là cần thiết để đáp ứng nhu cầu y tế cho thủy thủ đoàn và tiến hành sửa chữa.
Lực lượng Hải cảnh Trung Quốc hôm nay nói rằng tàu 9701 của Philippines đã rút khỏi thực thể nói trên vào ngày 14.9, sau khi ở đó gần 5 tháng, theo Tân Hoa xã.
Tân Hoa Xã dẫn lời một phát ngôn viên của Lực lượng Hải cảnh Trung Quốc tuyên bố Trung Quốc đã thực hiện các biện pháp chống lại tàu 9701 theo đúng luật pháp, trong khi các nỗ lực lặp đi lặp lại của Philippines nhằm bổ sung tàu đã thất bại.
Động thái mới của Philippines diễn ra sau các cuộc đàm phán cấp cao giữa Manila và Bắc Kinh tại Trung Quốc vào tuần trước, sau khi hai bên cáo buộc lẫn nhau về việc cố ý đâm tàu của nhau trong một loạt vụ đụng độ gần thực thể nói trên ở Biển Đông vào tháng 8, theo Reuters.
Hai tàu hải quân Đức, trong đó có một tàu hộ vệ, đi qua eo biển Đài Loan hôm nay 13.9, theo Reuters.
Phát biểu tại Berlin, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cho hay ông có thể xác nhận việc tàu hộ vệ Baden-Württemberg và tàu tiếp tế Frankfurt am Main đi qua eo biển Đài Loan.
Một nguồn tin an ninh nắm rõ tình hình cho Reuters hay hai tàu hải quân Đức có thể sẽ ra khỏi eo biển Đài Loan vào ngày mai 14.9.
Một nguồn tin khác cho rằng việc hai tàu hải quân Đức đi qua eo biển Đài Loan là một tuyên bố “rõ ràng” từ Berlin rằng Đức đang sát cánh cùng các đồng minh của mình để duy trì các quy tắc quốc tế.
Cơ quan Phòng vệ Đài Loan cho hay kể từ sáng nay, hai tàu hải quân Đức đã đi qua eo biển Đài Loan theo hướng nam. Cơ quan này cho biết thêm các lực lượng Đài Loan đã theo dõi và tình hình vẫn “như bình thường”, theo Reuters.
Đây là lần đầu tiên tàu hải quân Đức đi qua eo Đài Loan sau hai thập niên. Hoạt động diễn ra vào thời điểm căng thẳng giữa Trung Quốc và Đài Loan gia tăng, theo Reuters.
Đại sứ Trung Quốc nêu 4 lằn ranh đỏ trong quan hệ Mỹ-Trung
Phát biểu tại Bắc Kinh trước khi việc hai tàu hải quân Đức đi qua eo biển Đài Loan được xác nhận, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh tuyên bố Bắc Kinh “kiên quyết phản đối các hành động khiêu khích và gây nguy hiểm cho chủ quyền và an ninh của Trung Quốc dưới danh nghĩa “tự do hàng hải””.
Tàu chiến Mỹ đi qua eo biển Đài Loan hai tháng một lần, khiến Bắc Kinh phẫn nộ, và một số đồng minh của Mỹ như Canada và Anh cũng thỉnh thoảng đưa tàu quân sự đi qua eo biển này, theo Reuters.
Căng thẳng giữa Trung Quốc và Philippines trên Biển Đông vẫn chưa hạ nhiệt. Hai bên liên tục tố cao nhau là “kẻ chủ mưu” gây ra những tranh chấp phức tạp. Không chỉ trên biển, những hoạt động gần đây của không quân Trung Quốc đã xâm phạm vùng trời Philippines.
Việc tranh chấp Biển Đông giữa các bên đang mở rộng từ trên biển tới trên không, dẫn tới nguy cơ đối đầu quân sự. Mới đây tờ Nhân Dân Nhật Báo của Trung Quốc đăng bài: “Quan hệ Trung Quốc-Philippines đang đứng trước ngã rẽ” về tranh chấp Biển Đông. Báo Đảng của Trung Quốc lên tiếng sau khi Ngoại trưởng Philippines Enrique Manalo thông báo với báo giới, Bắc Kinh sẽ tổ chức vòng tiếp theo của các cuộc họp Cơ chế Tham vấn Song phương nhằm quản lý sự khác biệt giữa hai nước.
Nội dung các cuộc đàm phán sẽ xoay quanh việc giải quyết dứt điểm những bất đồng về các vụ va chạm giữa hai bên, nhất là khi các tàu của lực lượng tuần duyên đụng nhau tại bãi cạn Sa Bin. Lực lượng tuần duyên Philippines đã công bố video cho thấy tàu của lực lượng tuần duyên Trung Quốc đâm trực tiếp vào tàu BRP Teresa Magbanua của Philippines.
Khi trên biển lặp lại các hành động khiêu khích, cản trở nhưng không mang lại hiệu quả, quân đội Trung Quốc chuyển sang phương án tác chiến mới: xâm lấn trên không. Trong hai tháng 8-9/2024, không chỉ Trung Quốc, Philiippines cũng dùng máy bay trực thăng để tiếp tế cho các quân nhân trên đảo Sa Bin.
Trung Nam Hải thông báo, từ đầu năm 2024, Philippines đã “nhiều lần điều máy bay quân sự xâm nhập các đảo và rạn san hô ở quần đảo Trường Sa và bãi ngầm Macclesfield” và cũng dùng máy bay quân sự thực hiện các nhiệm vụ thả hàng và tiếp tế trên biển. Điều này cho thấy “việc xâm nhập không phận đang trở thành một con đường chính để Philippines gây rắc rối ở Biển Đông”. (!)
Từ các diễn biến nêu trên, các nhà phân tích nhận định, khả năng chuyển đổi từ nhiệm vụ tiếp tế trên biển sang trên không rõ ràng là một rủi ro và không kém phần nguy hiểm, vì không bên nào chịu lùi bước. Một khi có va chạm, hậu quả sẽ nghiêm trọng hơn nhiều so với va chạm trên biển.
Sắp tới Bắc Kinh sẽ tăng cường hiện diện trên không ở quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Quân đội Trung Quốc cũng sẽ triển khai máy bay chiến đấu tới các đảo nhân tạo. Đó là một lựa chọn chính sách vô cùng nguy hiểm. Bằng cách đó, họ hạn chế khả năng của các bên trong việc duy trì sự hiện diện lâu dài tại các vùng lãnh thổ tranh chấp.
Như quý độc giả đã quan tâm theo dõi, chính quyền của Tổng thống Ferdinand Marcos Jr đã gửi chính phủ Trung Quốc 176 công hàm phản đối ngoại giao. Không chỉ có Manila phản đối, các quốc gia/vùng lãnh thổ như Brunei, Indonesia, Malaysia, Việt Nam, Đài Loan cũng đã có những việc làm tương tự ở các mức độ khác nhau.
Lý giải về việc xâm lấn vùng trời, ông Song Zhongping, chuyên gia quân sự Trung Quốc nghiên cứu tại Trung tâm Trao đổi Khoa học và Công nghệ Xuanyuan – Hong Kong, cho rằng, bất kỳ động thái quân sự nào của Trung Quốc trên không phận Biển Đông đều do “sự bành trướng bất hợp pháp” của Philippines. “Dù là bãi cạn Scarborough, bãi Cỏ Mây hay bãi cạn Sa Bin, tất cả đều là lãnh thổ chủ quyền của Trung Quốc” chuyên gia này nói. Về vấn đề này, Bắc Kinh từng tuyên bố: “Nếu Philippines muốn tuần tra hoặc tiếp tế bằng đường không, điều này tự nó đã vi phạm an ninh không phận của Trung Quốc, và quân đội nước này chắc chắn sẽ thực hiện các biện pháp cứng rắn để ngăn chặn”.
Khi Manila tỏ ra “ngoan cố”, Bắc Kinh tuyên bố, trước tiên có thể thực hiện các biện pháp can thiệp, giống như với máy bay quân sự của Mỹ và Úc. Có thể sẽ rải pháo sáng nhiệt để gây nhiễu, khiến trực thăng của Philippines không thể tiếp cận được. Họ cũng có thể sử dụng máy bay phản lực để tạo ra nhiễu động.
Thật đáng lo ngại khi hành động leo thang của cả hai bên quyết liệt hơn, gia tăng đáng kể nguy cơ xảy ra xung đột. Và như thế “vùng xám” đang đứng trước nguy cơ trở thành “vùng đỏ”, tiến gần hơn tới hướng chiến tranh nóng. Phải vì thế chăng mà hồi tháng 8/2024, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Gilberto Teodoro thông báo, Philippines có kế hoạch mua 40 máy bay chiến đấu đa năng mới và phi đạn tầm trung để củng cố phòng thủ lãnh thổ.
Trước nguy cơ đồng minh bị “bóp chết”, Nhà Trắng đã nhắc lại cam kết bảo đảm an ninh cho Philippines sau các hành động ngày càng quyết đoán của Trung Quốc ở Biển Đông. Mỹ tái khẳng định “cam kết vững chắc” đối với Philippines nếu Trung Quốc manh động ở Biển Đông.
Trong một diễn biến khác, Hãng tin Pháp AFP trích dẫn lời Trung tướng Hà Lôi (He Lei) trong một cuộc tiếp xúc với một số phóng viên quốc tế trưa 12/09. Phát biểu được đưa ra bên lề Diễn đàn Hương Sơn Bắc Kinh lần thứ 11, từ ngày 12 đến 14/09/2024.
Khi đề cập đến tình hình Biển Đông, Trung tướng tuyên bố, ông “hi vọng Biển Đông sẽ vẫn là một vùng biển hòa bình”. Song, quân đội Trung Quốc sẵn sàng “đập tan mọi hành động thù nghịch” nhắm vào “lãnh thổ, chủ quyền, lợi ích trên biển”.
Lợi ích trên biển, xâm lấn trên trời. Sự can thiệp đến từ nhiều hướng và có sự tham gia của các cường quốc. Mọi cảnh giác lúc này đều hết sức cần thiết.
Quân đội Philippines khẳng định sẽ không để Trung Quốc dùng vũ lực kéo tàu, mà nước này dùng làm tiền đồnra khỏi Biển Đông.
Trong phỏng vấn mới đây trên tờ This week in Asia, lãnh đạo Văn phòng quan hệ công chúng của quân đội Philippines, đại tá Xerxes Trinidad, đã đề cập đến bình luận gần đây của các chuyên gia về tàu của Manila đóng ở Biển Đông.
Theo chuyên gia Hu Bo tại Bắc Kinh, Trung Quốc có thể đang cân nhắc kéo tàu BRP Teresa Magbanua của Philippines đóng ở bãi Sa Bin.
Trong khi đó, ông Ray Powell – cựu sĩ quan không quân Mỹ – nói trên kênh ABS-CBN News rằng Bắc Kinh có thể điều tàu hải cảnh lớn để vô hiệu hóa tàu Philippines và kéo nó ra khỏi khu vực này.
Cách đây khoảng 4 tháng, Manila triển khai tàu BRP Teresa Magbanua đến bãi cạn Sa Bin ở Biển Đông, nằm cách đảo Palawan của Philippines 200km và thuộc quần đảo Trường Sa thuộc chủ quyền của Việt Nam.
Một tàu khác của là BRP Sierra Madre được Philippines cố tình cho mắc cạn tại khu vực bãi Cỏ Mây để làm tiền đồn.
Đây cũng là trung tâm của những căng thẳng kéo dài thời gian qua giữa Manila và Bắc Kinh.
Ông Trinidad cho biết quân đội Philippines cũng có kế hoạch đối phó nếu Trung Quốc cưỡng ép di dời tàu BRP Teresa Magbanua.
“Chúng tôi có những phương án dự phòng. Tuy nhiên, chúng tôi sẽ không cho phép điều đó vì nó xâm phạm quyền chủ quyền của chúng tôi ở Biển Tây Philippines”, tờ South China Morning Post ngày 9-9 dẫn lại lời ông Trinidad.
Biển Tây Philippines là tên Manila đặt cho những khu vực Biển Đông mà họ khẳng định là nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của mình.
“Chúng tôi sẽ không nhượng bộ một tấc lãnh thổ nào của mình”, ông Trinidad nhắc lại tuyên bố trước đó của Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr, khẳng định rằng sự hiện diện của Trung Quốc tại khu vực này là bất hợp pháp.
Trong nhiều tháng, nhiều cuộc đụng độ giữa tàu Philippines đã làm nóng căng thẳng ở Biển Đông. Đầu tháng này, Philippines cáo buộc tàu tuần duyên Trung Quốc đâm vào tàu BRP Teresa Magbanua gần bãi Sa Bin. Sự leo thang khiến các nhà phân tích lo ngại có thể xảy ra xung đột vũ trang. Trung Quốc cảnh báo quan hệ với Philippines đang ở ngã ba đường
Ngày 9-9, tờ People’s Daily của Trung Quốc đăng bài kêu gọi Philippines nghiêm túc cân nhắc tương lai của mối quan hệ song phương.
“Mối quan hệ Trung Quốc – Philippines đang ở ngã ba đường, phải lựa chọn hướng đi nào… Đối thoại và tham vấn là con đường đúng đắn, vì không có cách nào thoát khỏi xung đột thông qua đối đầu”, tờ này viết.
Theo đó, Trung Quốc đổ lỗi cho Philippines khi triển khai các thủy thủ trên “một con tàu mắc cạn bất hợp pháp” tại bãi cạn Sa Bin và thường xuyên tiếp tế cho họ.
Trước đó, Bắc Kinh đã yêu cầu Manila di dời con tàu BRP Teresa Magbanua.
Một tạp chí của Đức đưa tin đầu tiên và các hãng truyền thông nước ngoài dẫn lại nhưng phía chính phủ Đức không xác nhận cũng không phủ nhận việc hai tàu chiến nước này sắp đi qua eo biển Đài Loan.
Tàu chiến Baden-Württemberg của Đức
Đây là hai tàu đã tới khu vực châu Á – Thái Bình Dương từ cách đây vài tháng để tham gia các cuộc tập trận hải quân chung với hải quân Indonesia, Malaysia, Singapore, Philippines, Pháp, Mỹ, Ý và Nhật Bản.
Ngay từ tháng 8 vừa qua, Reuters đã đưa tin hai tàu chiến của Đức chờ lệnh đi qua eo biển Đài Loan. Cho tới nay, tàu chiến của Mỹ, Canada và một số quốc gia khác vẫn thường đi qua eo biển này. Nếu tới đây, tàu chiến Đức đi qua eo biển Đài Loan thì sẽ là lần đầu tiên kể từ năm 2002.
Chỉ là dự định không thôi chứ chưa phải là hành động cụ thể cũng đã đủ để khiến mối quan hệ giữa Đức và Trung Quốc bị ảnh hưởng tiêu cực. Sự khác biệt quan điểm ở chỗ Trung Quốc coi eo biển này là vùng nội thủy trong khi Đức và các nước nói trên coi là tuyến đường hàng hải quốc tế. Trung Quốc là đối tác kinh tế và thương mại rất quan trọng của Đức nhưng giống như EU nói chung và nhiều nước phương Tây khác, Đức dè chừng và đối phó Trung Quốc trên nhiều phương diện, đồng thời muốn tiếp cận và chinh phục khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.
Để đạt những mục tiêu này, Đức cũng chủ trương gây dựng và tăng cường sự hiện diện trực tiếp ở khu vực về chính trị, kinh tế, thương mại và đặc biệt về quân sự cũng như chính trị an ninh. Trong cục diện tình hình ấy, đưa tàu chiến đi qua eo biển Đài Loan luôn được họ nhìn nhận là phép thử ứng phó Trung Quốc.
Tàu sân bay thứ 3 và là chiếc tiên tiến nhất của hải quân Trung Quốc, CNS Phúc Kiến ngày 3/9 đã hạ thủy lần thứ 4 để thực hiện cuộc thử nghiệm trên biển mới sau khi ra khơi cách đây 2 năm.
Theo Newsweek, con tàu được đặt theo tên tỉnh Phúc Kiến, phía đông nam Trung Quốc. Các bức ảnh lan truyền trên mạng cho thấy, tàu CNS Phúc Kiến đã rời xưởng đóng tàu Giang Nam của Thượng Hải, nơi nó được đóng. Ít nhất hai máy bay trên tàu sân bay và nhiều công-ten-nơ có cửa sổ được đặt trên sàn bay phẳng của con tàu.
Tàu sân bay Phúc Kiến do Trung Quốc thiết kế và chế tạo hoàn toàn, được hạ thủy vào 17/6/2022 tại xưởng đóng tàu Giang Nam. Đây là tàu sân bay đầu tiên của Trung Quốc sử dụng máy phóng để máy bay cất cánh. Các tàu sân bay trước đó của Trung Quốc là CNS Liêu Ninh và CNS Sơn Đông sử dụng đường dốc cất cánh kiểu trượt tuyết.
Tàu chiến chưa được đưa vào biên chế này là tàu sân bay lớn nhất trong ba tàu, với lượng giãn nước hơn 80.000 tấn khi đầy tải, trong khi Liêu Ninh và Sơn Đông là 60.000 đến 70.000 tấn. Các tàu sân bay của hải quân Mỹ, với 11 chiếc đang hoạt động, có trọng tải 100.000 tấn.
Tàu Phúc Kiến có hệ thống máy phóng điện từ tương tự như tàu sân bay lớp Gerald R. Ford của Hải quân Hoa Kỳ. Đây là tàu thứ hai trên thế giới, sau tàu USS Gerald R. Ford, sở hữu công nghệ như vậy. Tuy nhiên, tàu Phúc Kiến có ba đường phóng so với bốn đường phóng của tàu Gerald R. Ford.
Các nhà quan sát cho biết, thời gian thử nghiệm của tàu Phúc Kiến đã tăng lên, cho thấy kết quả tích cực mỗi lần. Hôm qua (3/9), cơ quan quản lý hàng hải của tỉnh ven biển Liêu Ninh đã ban hành cảnh báo hàng hải, thiết lập một khu vực hạn chế dành cho hoạt động quân sự ở phía bắc biển Hoàng Hải. Theo giới quan sát, khu vực này là nơi tàu Phúc Kiến sẽ có chuyến đi thử nghiệm.
Quân đội Trung Quốc không công bố thời điểm bắt đầu thử nghiệm, nhưng một phát ngôn viên của Bộ Quốc phòng cho biết hôm 25/7 rằng, các cuộc thử nghiệm tiếp theo có liên quan của tàu Phúc Kiến “sẽ được thực hiện dựa trên quá trình xây dựng”.
Thêm nhiều chuyển động quân sự tiếp tục diễn ra tại Biển Đông và khu vực xung quanh như những cơn sóng ngầm tiềm ẩn căng thẳng giữa một số bên.
Hình ảnh về cuộc tập trận chung của Mỹ, Philippines, Úc và Canada ở Biển Đông vào ngày 7.8
Hôm qua (10.8), Reuters dẫn lời Tư lệnh lực lượng vũ trang Philippines Romeo Brawner đưa ra cùng ngày để cực lực lên án “các hành động nguy hiểm và khiêu khích” của không quân Trung Quốc tại bãi cạn Scarborough.
Tập trận căng thẳng Cụ thể, theo thông cáo trên, 2 máy bay của không quân Trung Quốc đã “thực hiện một động tác nguy hiểm và thả pháo sáng” trên đường bay của một máy bay cánh quạt NC-212i của không quân Philippines. Vụ việc xảy ra khi máy bay Philippines đang thực hiện tuần tra hàng hải định kỳ trên bãi cạn Scarborough vào ngày 10.8. Tư lệnh Romeo Brawner cho rằng hành động của phía Trung Quốc “gây nguy hiểm cho tính mạng của những người bên phía Philippines”. Theo Reuters, phía Trung Quốc chưa phản hồi cáo buộc trên.
Trong khi đó, tờ Hoàn Cầu thời báo dẫn thông báo từ Chiến khu nam Trung Quốc cho biết lực lượng này ngày 7.8 tổ chức một cuộc tuần tra sẵn sàng tác chiến ở Biển Đông nhằm thể hiện sự phản ứng cuộc tập trận chung của Philippines, Mỹ, Úc và Canada trong khu vực. Tờ báo dẫn lời một số chuyên gia Trung Quốc cho rằng cuộc tuần tra sẵn sàng tác chiến trên nhằm gửi cảnh báo tới các bên liên quan trong khu vực. Cuộc tuần tra vừa nêu cũng diễn ra tại khu vực bãi cạn Scarborough. Theo tờ Hoàn Cầu thời báo, động thái này của Trung Quốc được cho là còn nhằm phản ứng cuộc tập trận chung của Philippines và Nhật Bản diễn ra hồi tuần trước. Đầu tháng 7, Tokyo và Manila đã đạt thỏa thuận quan trọng để tăng cường hợp tác quân sự song phương ở mức độ chưa từng có giữa hai bên.
Tại sao Mỹ tăng cường thực lực tên lửa? Tuy nhiên, không chỉ có các cuộc tập trận trên vừa diễn ra ở Biển Đông. Tờ South China Morning Post đưa tin Mỹ và Philippines ngày 9.8 vừa tiến hành cuộc tập trận chung tại một căn cứ ở Philippines có hướng ra Biển Đông. Trong cuộc tập trận này, phía Mỹ đã khai hỏa Hệ thống pháo phản lực cơ động cao M142 (HIMARS) với giả định phòng thủ trong tình huống bao gồm một cuộc xung đột có thể xảy ra ở Biển Đông đe dọa chủ quyền của Philippines.
Trả lời Thanh Niên hôm qua (10.8), TS Satoru Nagao (Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ) phân tích: “Mỹ đang triển khai HIMARS và tiến hành các cuộc tập trận chung với Philippines. Cuộc tập trận chung này cho thấy các chiến thuật mới của Mỹ tại khu vực”.
Theo TS Nagao, Trung Quốc thời gian qua mở rộng tầm bắn tên lửa nên các căn cứ của Washington ở khu vực gặp rủi ro vì nằm trong tầm tấn công của Bắc Kinh. Vì thế, Washington đã tiến hành một số bước. Trong đó, lực lượng quân đội Mỹ ở khu vực đã tăng cường khả năng cơ động và triển khai các căn cứ luân phiên. Theo chiến thuật như vậy, Mỹ đang tổ chức các cuộc tập trận chung ở nhiều nơi. Đặc biệt là ở Philippines và Nhật Bản, vốn liên quan trực tiếp biển Hoa Đông và Biển Đông. Vào tháng 4 vừa qua, Mỹ triển khai hệ thống tên lửa tầm trung (MRC) tới Philippines lần đầu tiên. Hệ thống này có thể phóng tên lửa hành trình Tomahawk và tên lửa đối không SM-6. Mới nhất, Mỹ đã bắn thử HIMARS khi tập trận cùng Philippines.
“MRC có thể phóng tên lửa tầm xa hơn 1.000 km. Còn HIMARS có thể phóng tên lửa có tầm xa tối đa 300 km. Tuy có tầm bắn khác nhau, nhưng cả hai đều có khả năng chống lại tàu chiến và mục tiêu trên bộ. Cả MRC lẫn HIMARS đều có thể được vận chuyển bằng máy bay vận tải như C-17, nên có thể được triển khai và tái triển khai nhanh chóng. Là một căn cứ triển khai luân phiên, những tên lửa này là phù hợp. Nhờ đó, MRC và HIMARS rất khó bị xác định vị trí, tạo áp lực lớn lên đối thủ”, TS Nagao đánh giá.
“Hiện tại, cả lục quân và thủy quân lục chiến Mỹ đều đang thành lập đơn vị tác chiến các loại tên lửa trên. Trong tương lai gần, số lượng các đơn vị như vậy sẽ tăng lên và chúng sẽ là lực lượng chủ lực cùng với tàu hải quân và máy bay ném bom”, chuyên gia Nagao dự báo.
Philippines yêu cầu Trung Quốc bồi thường 1 triệu USD vụ đụng độ khiến 8 thủy thủ bị thương, trong bối cảnh các nhà ngoại giao hai nước đã gặp nhau để xoa dịu căng thẳng.
Theo Independent, Philippines yêu cầu Trung Quốc bồi thường 1 triệu USD cho vụ đụng độ hồi tháng 6 trên Biển Đông khiến 8 thủy thủ bị thương.
Trước đó, Philippines đã cáo buộc lực lượng hải cảnh Trung Quốc triển khai xuồng máy để chặn và liên tục đâm vào một cặp thuyền cao su của Philippines, phá hủy các tàu hải quân và tịch thu tám khẩu súng. Trong khi đó, hải cảnh Trung Quốc đã cáo buộc hải quân Philippines châm ngòi cho cuộc đối đầu khi điều khiển một trong những thuyền của mình đi quá gần một tàu Trung Quốc. Philippines cáo buộc lực lượng hải cảnh Trung Quốc triển khai xuồng máy chặn và liên tục đâm vào một cặp thuyền Philippines. Trong khi đó, hải cảnh Trung Quốc đã cáo buộc hải quân Philippines châm ngòi cho cuộc đối đầu.
Philippines cáo buộc lực lượng hải cảnh Trung Quốc triển khai xuồng máy chặn và liên tục đâm vào một cặp thuyền Philippines. Trong khi đó, hải cảnh Trung Quốc đã cáo buộc hải quân Philippines châm ngòi cho cuộc đối đầu.
Tham mưu trưởng Philippines, Tướng Romeo S Brawner Jr, cho biết, khoản bồi thường mà nước này yêu cầu chỉ cho thiệt hại về tài sản, không bao gồm thương tích của thủy thủ.
Trước đó, ông đã yêu cầu Trung Quốc trả lại súng trường và thiết bị đã tịch thu trong vụ đụng độ.
Trong bối cảnh căng thẳng song phương gia tăng, các nhà ngoại giao Trung Quốc và Philippines đã tổ chức một cuộc họp và “khẳng định cam kết hạ nhiệt căng thẳng mà không ảnh hưởng đến lập trường của mỗi bên”.
Hai bên chưa đề cập đến thỏa thuận nào nhằm cố gắng ngăn chặn sự việc hôm 17/6 tại bãi Cỏ Mây lặp lại. Tuy nhiên, họ đã ký một thỏa thuận cải thiện thông tin liên lạc trong các trường hợp khẩn cấp trên biển và nhất trí tiếp tục đàm phán về việc tăng cường quan hệ giữa hai lực lượng bảo vệ bờ biển.
Một thỏa thuận tương tự được ký kết vào tháng 1 đã không ngăn chặn được các cuộc đối đầu giữa lực lượng bảo vệ bờ biển Philippines và Trung Quốc.
Trung Quốc tuyên bố Phúc Kiến tự đóng là tàu sân bay chạy bằng động cơ thông thường lớn nhất thế giới, đồng thời hé lộ thêm những chi tiết mới.
Phúc Kiến là tàu sân bay đầu tiên do Trung Quốc tự thiết kế và chế tạo.
Trong bài đánh giá chuyên sâu đầu tiên về hệ thống năng lượng và vận hành của tàu sân bay Phúc Kiến, đài truyền hình nhà nước Trung Quốc CCTV tuyên bố con tàu đã làm được điều mà trước giờ bị xem là bất khả thi, khi trang bị máy phóng điện từ tiên tiến trên một con tàu chạy bằng động cơ truyền thống.
Trước đây, người ta cho rằng chỉ các tàu chạy bằng năng lượng hạt nhân mới có thể tạo ra đủ điện để phóng máy bay bằng công nghệ này.
“Phúc Kiến hiện là tàu sân bay chạy bằng năng lượng thông thường lớn nhất thế giới tính theo lượng giãn nước”, CCTV cho hay. “Lượng giãn nước càng lớn thì sức mạnh chiến đấu của nó càng cao”.
Phúc Kiến, tàu sân bay thứ ba và là tàu tiên tiến nhất của Trung Quốc, hoàn toàn được thiết kế và chế tạo trong nước, hạ thủy vào tháng 6/2022.
Thời điểm đó, các nhà chức trách cho biết lượng giãn nước đầy tải của Phúc Kiến là hơn 80.000 tấn. Đây là một chỉ số quan trọng để đánh giá khả năng vận chuyển, tầm hoạt động, tốc độ và khả năng cơ động của tàu.
Xét về kích thước, nó thường được so sánh với các siêu tàu sân bay lớp Kitty Hawk đã ngừng hoạt động của hải quân Mỹ, trong đó chiếc lớn nhất là USS America với lượng giãn nước đầy tải khoảng 85.000 tấn.
Tàu Phúc Kiến được cho là đã kết thúc chuyến thử nghiệm trên biển lần thứ hai vào đầu tháng này, sau chuyến đi thử nghiệm đầu tiên kéo dài 8 ngày hồi tháng 5.
Phúc Kiến là tàu sân bay đầu tiên của Trung Quốc được trang bị máy phóng điện từ, một cải tiến cho phép phóng máy bay với tần suất cao hơn.
USS Gerald R. Ford chạy bằng năng lượng hạt nhân của Mỹ hiện là tàu sân bay duy nhất khác trên thế giới có khả năng tiên tiến này. Tàu có trọng tải 100.000 tấn, dẫn đầu thế giới về lượng giãn nước đầy tải.
CCTV bình luận: “Sự xuất hiện của tàu Phúc Kiến không chỉ làm sáng tỏ lý thuyết thiết kế cho rằng chỉ các tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân mới có thể sử dụng máy phóng điện từ, mà còn nâng khả năng chiến đấu của các tàu sân bay sản xuất trong nước trong tương lai lên một tầm cao mới”.
Nhà phân tích quân sự Cao Weidong cho rằng về mặt nào đó, thiết kế của Phúc Kiến “phức tạp hơn nhiều” so với các tàu chạy bằng năng lượng hạt nhân vì phải đảm bảo cung cấp đủ điện cho tất cả các thiết bị.
Ông cho biết tàu Phúc Kiến có thể mang nhiều máy bay hơn và nhờ vào công nghệ máy phóng điện từ, tàu có thể phóng máy bay cảnh báo sớm cánh cố định để cải thiện thời gian bay trên không, hiệu suất radar và khả năng chỉ huy.
Nhà phân tích nói thêm, máy phóng điện từ cũng đồng nghĩa máy bay chiến đấu có thể cất cánh khi mang theo đầy đủ nhiên liệu và đạn dược, giảm nhu cầu tiếp nhiên liệu trên không và giải phóng hiệu quả không gian để mang thêm máy bay không người lái, máy bay vận tải và máy bay tác chiến điện tử.
CCTV cho biết thêm thông tin về máy bay hoạt động trên tàu Phúc Kiến sẽ sớm được công bố.
Ngoài ra, CCTV còn cung cấp hình ảnh cho thấy tàu Phúc Kiến có thể chuyển hướng đột ngột, lưu ý rằng tàu sân bay đã giảm bớt luồng sóng một cách hiệu quả, qua đó làm giảm khả năng xác định vị trí và tấn công tàu của vũ khí đối phương.
Ông Cao cho biết sẽ mất đến hai năm để hoàn thành các cuộc thử nghiệm tàu Phúc Kiến và nhấn mạnh Trung Quốc có thể sẽ đóng thêm nhiều tàu sân bay, bao gồm cả tàu sử dụng năng lượng hạt nhân.
Trung Quốc đặt tên 3 tàu sân bay dựa theo các tỉnh ven biển: Tỉnh Liêu Ninh ở vùng Đông Bắc, Sơn Đông ở miền Đông và Phúc Kiến ở vùng Đông Nam.
Trong số 2 hàng không mẫu hạm còn lại, Liêu Ninh, tàu sân bay đầu tiên của Trung Quốc, được hoán cải từ chiến hạm cũ mua của Ukraine. Sau khi biên chế tàu Liêu Ninh năm 2012, quân đội Trung Quốc đã đóng tàu sân bay nội địa đầu tiên là Sơn Đông, biên chế vào tháng 12/2019.
Ngày 21.6, báo Philippine Daily Inquirer dẫn lời Đại tá Xerxes Trinidad, phát ngôn viên quân đội Philippines, cho biết gần đây đã phát hiện nhóm 4 tàu hải quân Trung Quốc xuất hiện ở Biển Đông.
Tàu hải quân Trung Quốc trong một lần hiện diện ở Biển Đông vào tháng 3
Nhóm tàu bao gồm 2 khu trục hạm, 1 tàu hộ vệ và 1 tàu tiếp dầu, lộ diện ngày 19.6 ở eo biển Balabac, ngoài khơi đảo Palawan của Philippines. Đến hôm qua, Bắc Kinh chưa đưa ra phản ứng về thông tin này.
Dù nhóm tàu xuất hiện trên tuyến hàng hải được tàu bè quốc tế sử dụng, diễn biến này thu hút sự chú ý của giới quan sát vì gần đó là thị trấn Balabac của Palawan, một trong 4 khu vực được bổ sung vào Thỏa thuận tăng cường hợp tác quốc phòng (EDCA) do Mỹ và Philippines ký kết năm 2023. Theo EDCA, số căn cứ quân sự Philippines mà Mỹ có thể tiếp cận đã tăng từ 5 lên 9.
Nhà phân tích an ninh Chester Cabalza, Chủ tịch Tổ chức Hợp tác phát triển và an ninh quốc tế (trụ sở Manila, Philippines), nhận định sự hiện diện của các tàu hải quân Trung Quốc ở eo biển Balabac đồng nghĩa Bắc Kinh đang chuẩn bị cho bất kỳ cuộc đối đầu trên biển nào có thể xảy ra với Manila và các đồng minh.
Ông Cabalza cho hay thông qua việc điều tàu, Trung Quốc muốn gửi thông điệp và cùng lúc thử thách mức độ đoàn kết giữa Philippines và các nước đồng minh, đặc biệt là Mỹ. “Bắc Kinh muốn xem Manila và Washington sẽ áp dụng hiệp ước phòng thủ chung như thế nào trên thực tế”, theo chuyên gia này.
Trong một diễn biến liên quan, Philippines vẫn chưa cân nhắc kích hoạt hiệp ước phòng thủ chung với Mỹ sau khi Manila cáo buộc Bắc Kinh can thiệp một sứ mệnh tiếp tế cho các binh sĩ trú đóng tại tiền đồn ở Bãi Cỏ Mây trong tuần này. Bãi Cỏ Mây là thực thể ở quần đảo Trường Sa, thuộc chủ quyền Việt Nam nhưng bị Philippines chiếm đóng trái phép.
Reuters ngày 21.6 dẫn lời ông Lucas Bersamin, Chủ tịch Hội đồng Hàng hải quốc gia Philippines, cho biết Manila cho rằng vụ chạm trán trên có lẽ chỉ là “một sự hiểu lầm, hoặc một tai nạn”. “Chúng tôi chưa xếp vụ việc vào hành động tấn công có vũ trang”, ông Bersamin nói.
Cùng ngày, một phát ngôn viên của Đại sứ quán Trung Quốc tại Tokyo (Nhật Bản) tuyên bố Nhật Bản không phải là bên tham gia tranh chấp ở Biển Đông và vì thế không có quyền can thiệp những vấn đề giữa Manila và Bắc Kinh tại đây, theo Reuters. Trước đó, Bộ Ngoại giao Nhật Bản bày tỏ quan ngại về vụ chạm trán giữa tàu Philippines và tàu Trung Quốc gần Bãi Cỏ Mây.
Một số chuyên gia quân sự vừa đưa ra những lý giải về việc một tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân mang tên lửa đạn đạo của Trung Quốc bất ngờ nổi lên ở eo biển Đài Loan.
Một chiếc tàu ngầm Type 094 của Trung Quốc
Một số ngư dân đã phát hiện một chiếc tàu ngầm của quân đội Trung Quốc (PLA) bất ngờ nổi lên vào sáng sớm 18.6, ở ngay phía tây đường trung tuyến của eo biển Đài Loan, cách quần đảo Kim Môn do Đài Loan kiểm soát khoảng 46 km, theo tờ South China Morning Post (SCMP).
Ngay sau đó, một tàu chiến khác của PLA được nhìn thấy đang hộ tống tàu ngầm về Trung Quốc. Chiếc tàu ngầm khi đó di chuyển trên mặt nước chứ không lặn xuống, theo một số báo dẫn lời ngư dân.
Trưởng Cơ quan Phòng vệ Đài Loan Cố Lập Hùng cho hay lực lượng phòng vệ Đài Loan “đã hiểu biết toàn diện về tình hình thông qua các phương pháp trinh sát và tình báo có liên quan” mà không cung cấp thêm thông tin chi tiết hay suy đoán về ý định của hải quân Trung Quốc. Cho đến nay vẫn chưa có thông tin về phản ứng của phía Trung Quốc.
Lý giải của chuyên gia quân sự Đài Loan Trong khi đó, các chuyên gia quân sự Đài Loan cho rằng chiếc tàu ngầm nói trên là tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân thuộc Type 094, dựa trên những bức ảnh do các thuyền viên chụp được. Họ cho rằng tàu ngầm có thể nổi lên để bảo trì định kỳ, gặp trục trặc kỹ thuật, thay đổi địa hình dưới nước hoặc cố ý phô trương sức mạnh, theo SCMP.
Trong đó, ông Lâm Dĩnh Hựu, giáo sư quan hệ quốc tế và nghiên cứu chiến lược tại Đại học Đạm Giang ở thành phố Tân Bắc (Đài Loan) nhận định: “Các tàu ngầm hạt nhân như Type 094 có nhiệm vụ chuyên biệt và thường tránh nổi lên do tính nhạy cảm và nhu cầu tàng hình”. Tuy nhiên, ông Lâm không loại trừ khả năng “sự cố định hướng hoặc trục trặc kỹ thuật khiến tàu ngầm nổi lên”.
Còn ông Zivon Wang, một nhà phân tích quân sự tại Đài Bắc, nhận định vị trí của chiếc tàu ngầm Trung Quốc nói trên cho thấy nó đang di chuyển trong giới hạn 12 hải lý tính từ lãnh hải của Trung Quốc đại lục. “Đây có thể là một chuyến quá cảnh thường lệ để chuyển đổi nhiệm vụ hoặc bảo trì tại xưởng đóng tàu ở Bột Hải, do nó có quỹ đạo hướng về phía bắc từ căn cứ trên bờ biển Hải Nam ở phía nam”, ông Wang nhận định.
Ông Wang còn cho rằng việc chỉ có một tàu chiến PLA hộ tống tàu ngầm đã làm giảm khả năng xảy ra trục trặc kỹ thuật. “Thông thường, trong trường hợp xảy ra sự cố, những tàu bổ sung sẽ được điều động để hỗ trợ”.
Nhắm vào Mỹ, Nhật, Philippines, Úc? Việc nổi lên hiếm hoi của một tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân, vốn có thể hoạt động dưới nước trong thời gian dài, đã gây lo ngại ở Đài Loan và đặt ra câu hỏi liệu đây có phải là một màn thể hiện khác của Bắc Kinh nhắm vào hòn đảo này hay chỉ đơn giản là một chuyến quá cảnh thường lệ, theo SCMP.
Các nhà lập pháp Đài Loan đã bày tỏ lo ngại quanh câu hỏi đây có phải là nỗ lực của PLA nhằm tăng áp lực quân sự lên Đài Loan hay không, đặc biệt là sau khi PLA tiến hành cuộc tập trận vào tháng 5 mô phỏng việc phong tỏa hòn đảo này.
Nhà phân tích cấp cao Tô Tử Vân thuộc Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh, một tổ chức tư vấn cho chính quyền ở Đài Bắc, cho rằng sự xuất hiện của tàu ngầm Type 094 có thể được hiểu là một màn phô trương sức mạnh không chỉ nhắm vào Đài Loan mà còn nhắm vào Mỹ và các đồng minh của Mỹ ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, gồm Nhật Bản, Philippines và Úc.
Ông Tô còn cho rằng quyết định cho tàu ngầm Type 094 (có trọng tải nặng) nổi lên có thể là biện pháp phòng ngừa nhằm tránh nguy cơ mắc cạn, đặc biệt là ở vùng nước nông của eo biển Đài Loan. Các chuyên gia quân sự cũng cho rằng do đây là cao điểm của mùa câu mực nên việc nổi lên trong khu vực có thể làm giảm nguy cơ tàu ngầm mắc vào lưới đánh cá.
Tàu ngầm Type 094, còn được gọi là lớp Tấn, đã được thấy nổi lên ở eo biển Đài Loan vào năm 2021 và 2020, theo SCMP.
Tàu ngầm lớp Tấn của Trung Quốc được trang bị tên lửa đạn đạo JL-2 có tầm bắn 7.000 km, đặt lục địa Mỹ trong tầm bắn. Phiên bản mới nhất của tàu ngầm, Type 094A, được đưa vào sử dụng vào tháng 4 và được cho là mang theo tên lửa đạn đạo JL-3 thậm chí còn mạnh hơn, có tầm bắn hơn 10.000 km, theo SCMP.
