Cơ quan Phòng vệ Đài Loan vừa thông báo đã phát hiện 153 máy bay quân sự Trung Quốc tham gia cuộc tập trận tác chiến xung quanh Đài Loan hôm 14.10.
Chiến đấu cơ Trung Quốc trong một cuộc tập trận
Trung Quốc hôm 14.10 nói rằng cuộc tập trận kéo dài một ngày nói trên là lời cảnh báo chống lại “các hành vi ly khai” sau khi Bắc Kinh lên án bài phát biểu vào tuần trước của lãnh đạo Đài Loan Lại Thanh Đức, theo Reuters.
Sau khi tiến hành cuộc tập trận trên, Bộ Quốc phòng Trung Quốc hôm 14.10 tuyên bố họ sẽ có hành động tiếp theo chống lại Đài Loan nếu cần.
Trong bản cập nhật hằng ngày về hoạt động quân sự của Trung Quốc quanh Đài Loan hôm nay 15.10, Cơ quan Phòng vệ Đài Loan nói đã phát hiện 153 máy bay quân sự, vượt qua con số kỷ lục trước đó là 125 máy bay/ngày đã ghi nhận vào hôm 14.10.
Một bản đồ do Cơ quan Phòng vệ Đài Loan công bố cho thấy 28 trong số những máy bay trên đã vượt qua đường trung tuyến nhạy cảm trên eo biển Đài Loan.
Những khu vực khác đã ghi nhận hoạt động của máy bay quân sự Trung Quốc là vùng biển gần bờ biển phía đông nam, nơi có một căn cứ không quân lớn của Đài Loan, và ở phía tây nam, tại phần trên cùng của Biển Đông, nơi có quần đảo Đông Sa do Đài Loan kiểm soát.
Cơ quan Phòng vệ Đài Loan cho biết thêm là đã phát hiện 14 tàu hải quân Trung Quốc và 12 tàu thuộc lực lượng hải cảnh và những lực lượng tương tự của Trung Quốc.
Cuộc tập trận mới của Trung Quốc đã bị Lầu Năm Góc chỉ trích là “vô trách nhiệm, không cân xứng và gây mất ổn định”, theo Reuters.
Ngoài ra, Phó chánh văn phòng Nội các Nhật Bản Kazuhiko Aoki hôm nay 15.10 thông báo Nhật Bản đã chuyển đến Trung Quốc mối quan ngại của mình về cuộc tập trận được tiến hành xung quanh Đài Loan hôm 14.10, theo Reuters.
Cơ quan Phòng vệ Đài Loan sáng nay 18.1 nói rằng trong 24 giờ trước đó, 10 máy bay quân sự Trung Quốc đã vượt qua đường trung tuyến của eo biển Đài Loan, theo Reuters.
Trước đó, vào tối 17.1, Cơ quan Phòng vệ Đài Loan nói rằng họ đã phát hiện 18 máy bay của lực lượng không quân Trung Quốc hoạt động quanh Đài Loan và thực hiện “các cuộc tuần tra sẵn sàng chiến đấu chung” với các tàu chiến Trung Quốc trong ngày 17.1. Đây là hoạt động quân sự quy mô lớn đầu tiên của Trung Quốc xung quanh Đài Loan kể từ sau cuộc bầu cử lãnh đạo và nghị viện ở Đài Loan, diễn ra ngày 13.1, theo Reuters.
Trong số 18 máy bay quân sự nói trên có 11 chiếc vượt qua đường trung tuyến của eo biển Đài Loan hoặc các khu vực lân cận. Đường trung tuyến của eo biển Đài Loan từng đóng vai trò là giới tuyến không chính thức giữa hai bên, nhưng máy bay Trung Quốc gần đây thường xuyên bay qua eo biển này.
Cơ quan Phòng vệ Đài Loan tối 17.1 nói rằng họ đã cử lực lượng của mình tới giám sát các máy bay Trung Quốc. Cơ quan này còn nhấn mạnh lực lượng phòng vệ Đài Loan “sẽ tiếp tục tăng cường khả năng tự vệ của mình phù hợp với các mối đe dọa của kẻ thù và nhu cầu tự vệ, đồng thời ứng phó với các mối đe dọa trong khu vực”.
Đài Loan nói nhiều máy bay quân sự Trung Quốc áp sát, Mỹ lên tiếng
Hiện chưa có thông tin về phản ứng của Trung Quốc đối với cáo buộc và tuyên bố trên của phía Đài Loan.
Trước đó vào ngày 17.1, Văn phòng các vấn đề Đài Loan của Trung Quốc cho hay quan điểm của Bắc Kinh – theo đó sẽ không từ bỏ khả năng sử dụng vũ lực để đặt Đài Loan dưới sự kiểm soát của mình – là nhằm vào sự can thiệp của nước ngoài và một số ít thành phần ly khai, nhưng nhấn mạnh người Đài Loan cần được loại bỏ “thành kiến” chống lại Trung Quốc, theo Reuters. Trong khi đó, một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Mỹ cho hay Washington đang theo dõi chặt chẽ các hành động của Bắc Kinh và kêu gọi Trung Quốc không sử dụng cuộc bầu cử vừa qua ở Đài Loan làm “cái cớ để leo thang”.
Reuters dẫn một nguồn tin hiểu rõ tư duy của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden cho rằng “sẽ không ngạc nhiên khi thấy Bắc Kinh sử dụng vài tháng tới để tăng dần áp lực lên Đài Loan”.
Ông Lại Thanh Đức, đã thắng cử trong cuộc bầu cử lãnh đạo Đài Loan ngày 13.1 và sẽ nhậm chức vào ngày 20.5, đã nhiều lần đề nghị đàm phán với Trung Quốc nhưng đều bị từ chối. Ông Lại nói rằng ông sẽ duy trì hòa bình và ổn định ở eo biển Đài Loan, nhưng chỉ người dân Đài Loan mới có thể quyết định tương lai của vùng lãnh thổ này, theo Reuters.
Ngày 12-1, Bộ Quốc phòng Trung Quốc tuyên bố quân đội nước này sẽ thực hiện mọi bước cần thiết để đập tan mọi âm mưu đòi ‘Đài Loan độc lập’. Tuyên bố được đưa ra một ngày trước bầu cử ở Đài Loan.
Theo Hãng tin Reuters, khi được báo giới hỏi về việc Đài Loan nâng cấp máy bay chiến đấu và có kế hoạch mua thêm máy bay từ Mỹ, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc Trương Hiểu Cương (Zhang Xiaogang) nói rằng quân đội Trung Quốc sẽ “kiên quyết” bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Trung Quốc.
Trung Quốc tuyên bố Đài Loan là một phần lãnh thổ của nước này và đến nay không loại trừ biện pháp vũ lực để thống nhất.
Trong tuyên bố ngày 12-1, Bộ Quốc phòng Trung Quốc còn tuyên bố quân đội nước này vẫn duy trì tình trạng cảnh giác cao độ mọi lúc và sẽ thực hiện mọi bước cần thiết để “đập tan” bất kỳ âm mưu ly khai nào nhằm đòi “Đài Loan độc lập”.
Cuối tuần trước, Trung Quốc thông báo áp các biện pháp trừng phạt (như đóng băng tài sản…) đối với 5 công ty quốc phòng của Mỹ để đáp trả đợt bán vũ khí mới nhất của Mỹ dành cho Đài Loan.
Tháng 12-2023, Bộ Ngoại giao Mỹ đã phê duyệt bán số thiết bị trị giá 300 triệu USD để giúp duy trì hệ thống thông tin chiến thuật của Đài Loan. Tuy nhiên, Trung Quốc nói rằng việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan “vi phạm trắng trợn” nguyên tắc “Một Trung Quốc”.
Những ngày qua Đài Loan cảnh giác cao độ trước các hoạt động của Trung Quốc, gồm cả quân sự và chính trị, ngay trước cuộc bầu cử ở vùng lãnh thổ này vào ngày 13-1. Cử tri sẽ tham gia các cuộc bỏ phiếu ở Đài Loan vào ngày 13-1 để bầu ra lãnh đạo và cơ quan lập pháp mới.
Hôm 6-1, Cơ quan Phòng vệ Đài Loan cáo buộc Trung Quốc đe dọa an toàn hàng không và tiến hành chiến tranh tâm lý đối với người dân trên hòn đảo này bằng một loạt khinh khí cầu.
Cơ quan Phòng vệ Đài Loan cáo buộc Trung Quốc đe dọa an toàn hàng không và tiến hành chiến tranh tâm lý đối với người dân trên hòn đảo này bằng một loạt khinh khí cầu.
Theo Hãng tin Reuters, từ tháng 12-2023, Cơ quan Phòng vệ Đài Loan đã phát hiện các khinh khí cầu Trung Quốc bay qua eo biển Đài Loan. Tuần này họ ghi nhận một số khinh khí cầu đã bay qua đảo Đài Loan, đến gần các căn cứ không quân lớn.
Trong tuyên bố ngày 6-1, Đài Loan nói các khinh khí cầu này là “mối đe dọa nghiêm trọng” đối với an toàn hàng không quốc tế vì đường bay của chúng.
“Chúng tôi lên án việc Trung Quốc coi thường an toàn hàng không cũng như coi thường sự an toàn của hành khách trên các chuyến bay qua eo biển Đài Loan và quốc tế” – Cơ quan Phòng vệ Đài Loan nói. Theo phân tích của cơ quan này, các khinh khí cầu nói trên là một phần trong chiến thuật “vùng xám” của Bắc Kinh chống lại Đài Loan, nhằm sử dụng chiến tranh tâm lý để gây ảnh hưởng đến tinh thần của người dân ở Đài Loan.
Tuyên bố ngày 6-1 mạnh hơn các tuyên bố trước đó của Đài Loan về khinh khí cầu Trung Quốc. Trước đó Đài Loan nói rằng các khinh khí cầu này dường như chủ yếu dùng để theo dõi thời tiết.
Tuần trước Bộ Quốc phòng Trung Quốc đã từ chối bình luận về các khinh khí cầu nói trên tại cuộc họp báo hằng tháng.
Trung Quốc tuyên bố Đài Loan là một phần lãnh thổ của nước này. Theo Hãng tin Reuters, hiện Đài Loan cảnh giác cao độ trước các hoạt động của Trung Quốc, gồm cả quân sự và chính trị, ngay trước cuộc bầu cử ở vùng lãnh thổ này vào ngày 13-1.
Việc Trung Quốc sử dụng khinh khí cầu cho mục đích do thám hay không đã trở thành vấn đề toàn cầu vào tháng 2-2023, khi Mỹ bắn hạ khinh khí cầu Trung Quốc. Tuy nhiên, Bắc Kinh nói rằng đây chỉ là khinh khí cầu dân sự vô tình bay lạc vào không phận Mỹ.
Trung Quốc đề xuất cho phép cư dân Đài Loan sống, làm việc, kinh doanh ở tỉnh ven biển Phúc Kiến. Bên cạnh đó, doanh nghiệp ở hòn đảo được khuyến khích niêm yết cổ phiếu trên các sàn giao dịch chứng khoán Trung Quốc.
Theo Đài RT (Nga), Ủy ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc và Quốc vụ viện (Chính phủ Trung Quốc) đã công bố kế hoạch hội nhập kinh tế cho Đài Loan vào hôm 13-9.
Bản đề xuất này được coi là “kế hoạch chi tiết” cho sự phát triển trong tương lai của hòn đảo này.
Theo đó, đề xuất kêu gọi cho phép cư dân Đài Loan sống, làm việc và học tập trên đất liền, dự kiến triển khai ban đầu ở tỉnh Phúc Kiến.
Các doanh nghiệp Đài Loan sẽ được phép treo biển hiệu và được khuyến khích niêm yết cổ phiếu của họ trên các sàn giao dịch chứng khoán Trung Quốc. Tỉnh Phúc Kiến nằm ở ven biển đông nam của Trung Quốc đại lục. Đài Loan nằm ở phía đông của Phúc Kiến, qua eo biển Đài Loan.
“Giải quyết vấn đề Đài Loan và hiện thực hóa sự thống nhất hoàn toàn của tổ quốc là nhiệm vụ lịch sử không thể thay đổi của Đảng Cộng sản Trung Quốc, là khát vọng chung của toàn thể người dân Trung Quốc và là yêu cầu tất yếu để hiện thực hóa sự phục hưng vĩ đại của dân tộc Trung Quốc”, đề xuất nêu.
Tuy nhiên, nghị sĩ Wang Ting Yu của Đảng Dân tiến cầm quyền ở Đài Loan có cái nhìn không mấy thiện cảm về bản đề xuất này. Ông cho rằng Trung Quốc trước mắt nên giải quyết các khoản nợ xấu của họ.
Cũng trong ngày 13-9, Đài Loan thông báo phát hiện 35 máy bay quân sự Trung Quốc quanh hòn đảo này. Trong đó, một số chiếc bay vào khu vực Tây Thái Bình Dương để tập trận cùng tàu sân bay Sơn Đông.
Trung Quốc xem Đài Loan là một phần lãnh thổ không thể tách rời của mình. Thời gian qua, Bắc Kinh tăng cường các hoạt động quân sự quanh đảo Đài Loan để phản ứng lại với cái gọi là “sự cấu kết” giữa các lực lượng đòi độc lập ở hòn đảo này và Mỹ.
Đài Loan phát hiện 33 máy bay và 10 tàu quân sự của Trung Quốc ở gần hòn đảo này trong vòng 24 giờ qua.
“Trong vòng 24 giờ qua, tính đến 6h sáng nay, chúng tôi phát hiện tổng cộng, 33 máy bay quân sự và 10 tàu hải quân của Trung Quốc hoạt động quanh Đài Loan. Chúng tôi tiếp tục theo dõi sát tình hình”, Sputnik dẫn thông cáo của Cơ quan phòng vệ Đài Loan ngày 27/5 cho hay.
Thông cáo cho biết thêm, trong số đó, 12 máy bay bị phát hiện đi vào vùng nhận diện phòng không ở đông nam và tây nam đảo Đài Loan. Các máy bay này gồm Su-30, J-10, J-16, máy bay vận tải Y-8, máy bay không người lái WZ-7, trực thăng Z-9.
Tình hình eo biển Đài Loan gần đây có xu hướng leo thang căng thẳng sau khi lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn gặp gỡ Chủ tịch Hạ viện Mỹ Kevin McCarthy hồi tháng 4.
Trong khi đó, Trung Quốc liên tục tiến hành các cuộc tập trận quân sự quanh hòn đảo. Trung Quốc luôn coi Đài Loan là một vùng lãnh thổ không thể tách rời và tuyên bố sẵn sàng thống nhất bằng mọi giá, kể cả biện pháp quân sự.
Ngày 21-4, Ngoại trưởng Trung Quốc Tần Cương tuyên bố cả hai bờ eo biển Đài Loan đều thuộc về Trung Quốc, đồng thời khẳng định Bắc Kinh không “đổ dầu vào lửa” tại Ukraine.
Theo Hãng tin Reuters, ông Tần nhấn mạnh Trung Quốc có quyền bảo vệ lãnh thổ của mình, trong bài phát biểu tại Diễn đàn Lanting ở Thượng Hải.
“Gần đây xuất hiện những luận điệu vô lý cáo buộc Trung Quốc thay đổi hiện trạng, phá vỡ hòa bình và ổn định ở eo biển Đài Loan. Lối suy nghĩ này thật vô lý và kết luận như thế là nguy hiểm”, ông Tần nói.
Ngoài ra, ngoại trưởng Trung Quốc cho rằng “những người công bằng có thể thấy ai đang tham gia vào các hành vi bắt nạt bá quyền”. Ông nói đó “không phải Trung Quốc đại lục, mà là lực lượng đòi Đài Loan độc lập và một số nước nỗ lực thay đổi hiện trạng”.
“Những người đùa với lửa trong vấn đề Đài Loan cuối cùng sẽ bị bỏng”, ông Tần nhấn mạnh.
Trung Quốc gần đây tổ chức nhiều cuộc tập trận xung quanh Đài Loan, đáp lại việc nhà lãnh đạo Thái Anh Văn của hòn đảo đã gặp Chủ tịch Hạ viện Mỹ Kevin McCarthy dù chỉ “quá cảnh” tại Mỹ trước chuyến thăm Trung Mỹ của bà.
Bắc Kinh luôn xem Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình, cũng như phản đối các chuyến thăm cấp cao giữa Đài Bắc và các lãnh đạo, quan chức nước ngoài.
Bên cạnh đó, Ngoại trưởng Trung Quốc khẳng định Bắc Kinh không “đổ dầu vào lửa” ở Ukraine. Ông cũng kêu gọi giải pháp hòa bình cho các xung đột quốc tế thông qua đối thoại và ngoại giao.
Theo ông Tần, Trung Quốc không có ý định can thiệp vào một cuộc cạnh tranh quyền lực lớn. Ông nói thêm rằng Trung Quốc phản đối những nỗ lực xây tường và hàng rào biên giới gây ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu.
Hồi tuần trước, ông Tần đã kêu gọi các nước liên quan đến cuộc khủng hoảng tại Ukraine ngừng kích động với tuyên bố “Ukraine ngày nay là Đài Loan của ngày mai”.
Năm 2022, Bắc Kinh đã thiết lập quan hệ đối tác “không giới hạn” với Matxcơva và duy trì quan điểm trung lập trong tình hình xung đột tại Ukraine.
Giữa bối cảnh này, Mỹ cảnh báo Trung Quốc sẽ phải gánh chịu hậu quả nếu hỗ trợ quân sự cho Nga, điều mà Bắc Kinh khẳng định rằng “họ sẽ không làm”.
Dù vậy, Bắc Kinh bác bỏ luận điểm này và khẳng định Trung Quốc sẽ tiếp tục đóng vai trò xây dựng trong việc thúc đẩy đối thoại và đàm phán về cuộc khủng hoảng Ukraine.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tuyên bố Bắc Kinh sẽ không thỏa hiệp hay nhượng bộ về vấn đề Đài Loan.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (giữa), Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (trái) và Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von de Leyen chụp ảnh chung tại Bắc Kinh hôm 6/4.
“Bất kỳ ai mong đợi Trung Quốc thỏa hiệp và nhượng bộ về vấn đề Đài Loan đều tự bắn vào chân mình. Đó là những giấc mơ viển vông”, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nói trong cuộc trao đổi với Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen hôm 6/4.
Ông Tập Cận Bình nhấn mạnh, vấn đề Đài Loan là trọng tâm trong các lợi ích cốt lõi của Trung Quốc.
Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Trung Quốc từ ngày 5/4 đến ngày 7/4.
Tuyên bố của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình được đưa ra sau khi nhà lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn có cuộc gặp với Chủ tịch Hạ viện Mỹ Kevin McCarthy ở bang California, Mỹ hôm 5/4. Hai quan chức đã tham dự cuộc họp kín kéo dài hai giờ cùng với 18 thành viên lưỡng đảng của Quốc hội Mỹ.
Tại cuộc họp báo sau cuộc gặp với bà Thái Anh Văn, ông McCarthy cho biết hai bên đã thảo luận về biện pháp tăng tốc độ chuyển giao vũ khí của Mỹ cho Đài Loan.
Cuộc gặp với các nghị sĩ Mỹ diễn ra khi bà Thái Anh Văn quá cảnh tại Mỹ để trở về Đài Loan sau chuyến thăm tới một số nước châu Mỹ. Tuần trước, bà Thái đã quá cảnh ở New York, Mỹ khi bắt đầu chuyến thăm Guatemala và Belize.
Cơ quan phòng vệ Đài Loan ngày 5/4 thông báo, nhóm tác chiến do tàu sân bay Sơn Đông của Trung Quốc dẫn đầu đã đi qua eo biển Ba Sĩ rồi tiến vào vùng biển phía đông nam hòn đảo. Trong khi đó, người đứng đầu cơ quan phòng vệ Đài Loan xác nhận, Mỹ cũng triển khai một tàu sân bay tới gần vùng biển của Đài Loan.
Vài giờ sau khi lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn gặp gỡ Chủ tịch Hạ viện Mỹ Kevin McCarthy và nhóm nghị sĩ Mỹ tại California, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cảnh báo, Mỹ phải ngừng toàn bộ liên hệ với Đài Loan ngay lập tức. Cơ quan này chỉ trích cuộc gặp là “vi phạm nghiêm trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Trung Quốc, đồng thời gửi một tín hiệu sai lầm tới các lực lượng đòi độc lập cho Đài Loan”.
Trước chuyến đi của lãnh đạo Đài Loan tới Mỹ, Bắc Kinh cảnh báo sẽ “kiên quyết đáp trả” nếu cuộc gặp giữa bà Thái và ông McCarthy được tiến hành. Bắc Kinh tuyên bố phản đối “bất kỳ hình thức tương tác và liên lạc chính thức nào giữa phía Mỹ và chính quyền Đài Loan”.
Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken cho rằng việc bà Thái Anh Văn quá cảnh ở Mỹ không phải là chuyện mới và những điểm dừng chân như vậy mang tính chất “riêng tư” và “không chính thức”.
Trung Quốc luôn coi Đài Loan là một phần lãnh thổ không thể tách rời và sẵn sàng thống nhất bằng mọi giá, kể cả biện pháp quân sự.
Tuy không có quan hệ chính thức với Đài Loan, nhưng Mỹ vẫn duy trì một số hoạt động trao đổi, trong đó có bán vũ khí cho hòn đảo.
Đài Loan đã có phát ngôn mạnh mẽ để đáp lại việc Trung Quốc thông báo sẽ kiểm tra tàu ở eo biển Đài Loan, sau cuộc gặp của bà Thái Anh Văn và Chủ tịch Hạ viện Mỹ Kevin McCarthy.
Tàu cảnh sát biển Trung Quốc tuần tra trên Biển Đông ngày 5.4.2017.
Hãng tin Reuters ngày 6.4 đưa tin cơ quan quản lý an toàn hàng hải tỉnh Phúc Kiến của Trung Quốc đã phát động cuộc tuần tra và kiểm tra phối hợp đặc biệt kéo dài 3 ngày ở khu vực trung tâm và phía bắc của eo biển Đài Loan.
Theo thông báo ngày 5.4, cơ quan an toàn hàng hải Phúc Kiến cho biết hoạt động lần này bao gồm “kiểm tra tại chỗ” đối với các tàu chở hàng trực tiếp và tàu xây dựng ở cả hai bên eo biển Đài Loan. Điều này theo Trung Quốc là “nhằm đảm bảo an toàn cho việc điều hướng tàu và đảm bảo hoạt động an toàn và trật tự các công trình trọng điểm trên biển”.
Động thái của Bắc Kinh được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Trung Quốc và Đài Loan gia tăng, sau khi Chủ tịch Hạ viện Mỹ Kevin McCarthy tiếp đón Lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn ngày 5.4. Đây cũng là cuộc gặp đầu tiên giữa một lãnh đạo Đài Loan và chủ tịch Hạ viện Mỹ trên đất Mỹ trong nhiều thập niên.
Đáp lại, bộ phận hàng hải thuộc cơ quan giao thông Đài Loan cuối ngày 5.4 đã gay gắt phản đối động thái của Trung Quốc, theo trang Focus Taiwan.
Đài Loan đã yêu cầu các tàu mang cờ địa phương không hợp tác với cảnh sát biển Trung Quốc và liên hệ với Cơ quan Quản lý Cảnh sát biển để được bảo vệ. Trong khi đó, Cơ quan Cảnh sát biển Đài Loan (CGA) tuyên bố đang theo dõi chặt chẽ tình hình và thực hiện các cuộc tuần tra như bình thường.
Theo phía Đài Bắc, nếu Bắc Kinh cản trở giao thông trên eo biển Đài Loan bằng các hành động đơn phương, Đài Loan sẽ buộc phải có hành động tương ứng, và Trung Quốc có thể gánh chịu hậu quả.
Cựu lãnh đạo Đài Loan Mã Anh Cửu chiều ngày 27/3 đến Thượng Hải, bắt đầu chuyến thăm đầu tiên đến Trung Quốc đại lục của lãnh đạo vùng lãnh thổ này kể từ năm 1949.
Cựu lãnh đạo Đài Loan Mã Anh Cửu. Ảnh: Mạng chinaxiaokang
Theo tờ Đô thị Phương Nam của Trung Quốc, ông Mã Anh Cửu đã đáp chuyến bay từ Sân bay Đào Viên Đài Loan đến Thượng Hải vào ngày 27/3. Tờ này cũng dẫn truyền thông Đài Loan cho hay, ông dự kiến sẽ hạ cánh xuống Sân bay Phố Đông Thượng Hải vào chiều cùng ngày.
Trước khi khởi hành, ông sẽ có một bài phát biểu ngắn, giới thiệu về mục đích chuyến đi, gồm thăm mộ tổ tiên và trao đổi sinh viên, hy vọng thông qua chuyến thăm góp phần vào giao lưu nhân dân giữa hai bên, cũng như nối lại đối thoại và khôi phục thiện chí giữa hai bờ eo biển Đài Loan.
Đây sẽ là chuyến thăm đầu tiên của một lãnh đạo hoặc cựu lãnh đạo Đài Loan đến Trung Quốc đại lục kể từ năm 1949. Ông Mã Anh Cửu là thành viên Quốc Dân Đảng và từng gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Singapore hồi cuối năm 2015.
Theo lịch trình do truyền thông Đài Loan công bố, chuyến thăm này của cựu lãnh đạo Đài Loan dự kiến sẽ bắt đầu ở Thượng Hải, sau đó đến Nam Kinh, Vũ Hán, tiếp đó trở về quê hương ở Tương Đàm, Hồ Nam để thăm mộ tổ tiên, rồi đến Trùng Khánh và cuối cùng quay trở lại Thượng Hải, mà không gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Hồi tháng 2/2023, Phó Chủ tịch Quốc Dân Đảng Hạ Lập Ngôn (Andrew Hsia) cũng từng thăm Bắc Kinh và gặp ông Vương Hộ Ninh, Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, người vừa được bầu làm Chủ tịch Chính hiệp toàn quốc Trung Quốc (tương đương Mặt trận) hồi đầu tháng 3 vừa qua.
Quốc Dân Đảng có thái độ chính trị mềm mỏng đối với Trung Quốc đại lục hơn Dân Tiến Đảng, đảng đang cầm quyền hiện nay tại Đài Loan.
Bộ Ngoại giao Mỹ đã phát đi tín hiệu sẽ cho phép lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn đến bang California để gặp Chủ tịch Hạ viện Kevin McCarthy.
Lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn phát biểu tại cuộc họp báo ở Đài Bắc vào ngày 27.1.2023
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Ned Price ngày 8.3 mô tả chuyến đi dự kiến của lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn là “quá cảnh” chứ không phải là “chuyến thăm” Mỹ, theo AFP.
“Việc các quan chức cấp cao của Đài Loan đi qua Mỹ phù hợp với chính sách lâu dài của Mỹ và với mối quan hệ không chính thức và mạnh mẽ của chúng tôi với Đài Loan”, ông Price cho các phóng viên hay. Ông còn nói rằng bà Thái đã quá cảnh qua Mỹ 6 lần kể từ khi bà nhậm chức vào năm 2016.
Các lãnh đạo Đài Loan, bao gồm cả bà Thái Anh Văn, từng có những chuyến quá cảnh qua Mỹ trên đường đến thăm các quốc gia khác, thường là trong một hoặc hai ngày, dù chính phủ Mỹ hay tránh gặp các quan chức cấp cao của Đài Loan ở Washington D.C, theo Reuters.
Trước đó cùng ngày, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh tuyên bố Bắc Kinh “quan ngại sâu sắc” về kế hoạch “quá cảnh” qua Mỹ của bà Thái và đã yêu cầu Washington làm rõ, theo Reuters.
Trong khi đó, Chủ tịch Hạ viện Mỹ Kevin McCarthy hôm 7.3 đã xác nhận ông sẽ gặp bà Thái Anh Văn tại bang Califorina, theo AFP. Trước đó, Reuters dẫn một số nguồn tin tiết lộ ông McCarthy có kế hoạch gặp bà Thái ở Mỹ trong vài tuần tới.
Trong một tuyên bố ngắn gọn trả lời những câu hỏi của giới truyền thông về các chuyến thăm nước ngoài của bà Thái, Văn phòng lãnh đạo Đài Loan hôm 8.3 cho hay “việc sắp xếp quá cảnh” đã được thực hiện trong nhiều năm, nhưng không đề cập trực tiếp đến Mỹ, theo Reuters.
Việc cắt đứt liên lạc của Quần đảo Mã Tổ có thể là một cuộc tập dượt để chuẩn bị cho cuộc xâm lược sau này.
Trong lúc người Mỹ còn mải nhìn lên bầu trời sau sự cố khinh khí cầu do thám, Trung Quốc đã nhanh chóng hành động trên biển. Hồi đầu tháng 2, các tàu Trung Quốc đã “vô hiệu hóa” hai tuyến cáp quang biển vốn cung cấp kết nối Internet cho Quần đảo Mã Tổ của Đài Loan, một quần đảo nhỏ chỉ cách bờ biển Trung Quốc 10 hải lý. Giờ đây, cư dân trên quần đảo đành phải sử dụng Internet với kết nối chậm đi đáng kể và chờ đến khi cáp quang được sửa chữa. Hoạt động này trông như một hành vi quấy rối có chủ đích của Bắc Kinh – hoặc một cuộc tập dượt trước khi cắt đứt kết nối của toàn bộ Đài Loan.
Ngày 2/2, một tàu đánh cá Trung Quốc trong lúc đến gần Quần đảo Mã Tổ đã làm đứt một trong hai dây cáp nối quần đảo với Đài Loan. Sáu ngày hôm sau, một tàu vận tải của Trung Quốc tiếp tục làm đứt tuyến cáp thứ hai. Phát biểu ngay sau khi tuyến cáp thứ hai bị cắt, Ông Bá Tông (Wong Po-tsung), phó chủ tịch Ủy ban Truyền thông Quốc gia Đài Loan, nói với các phóng viên rằng không có dấu hiệu nào cho thấy các sự cố trên là cố ý. Việc cáp quang biển bị hư hỏng không phải là hiếm – nhưng việc mất hai tuyến cáp liên tiếp hoặc là sự cố cực kỳ đáng tiếc, hoặc không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên. Dù là vì lý do gì, cư dân Quần đảo Mã Tổ hiện chỉ có thể truy cập Internet theo cách rất thô sơ: Nhà cung cấp viễn thông thương mại của quần đảo, Chunghwa Telecom (CHT), đã thiết lập các trạm Wi-Fi miễn phí tại các cửa hàng CHT trên đảo, đồng thời sử dụng hệ thống vi sóng dự phòng dành cho điện thoại và thông tin liên lạc nhà nước.
Khoảng 12.700 cư dân của Quần đảo Mã Tổ sẽ phải sống mà không có Internet trong nhiều tuần nữa; một tàu sửa chữa cáp sẽ đến sớm nhất vào ngày 20/4 và việc sửa chữa sẽ cần thêm thời gian. Người dân ở đây đã có kinh nghiệm sống chung với cáp quang biển bị hư hỏng. CHT báo cáo rằng các tuyến cáp đã bị hư hỏng năm lần vào năm 2021, và thêm bốn lần vào năm ngoái, dù không có lần nào nghiêm trọng như lần này. Trong những khoảng thời gian kết nối Internet bị chậm đi như vậy, “sẽ mất hơn 10 phút để gửi một tin nhắn văn bản và thậm chí lâu hơn để gửi một bức ảnh,” Lý Vấn (Lii Wen), người đứng đầu Đảng Dân Tiến (DPP) cầm quyền ở Quần đảo Mã Tổ, tiết lộ với tờ Thời báo Đài Bắc, và nói thêm rằng “hệ thống đặt phòng khách sạn và dịch vụ hậu cần không thể hoạt động bình thường, chưa kể đến việc xem các nội dung và phim ảnh trên mạng xã hội.”
Với việc cả hai dây cáp bị đứt, thì dù Internet chỉ chậm tương đối, cuộc sống thường nhật vẫn sẽ bị gián đoạn. Bắc Kinh đang theo dõi xem cư dân quần đảo giải quyết khó khăn này như thế nào – và họ xoay sở ra sao để duy trì liên lạc với Đài Loan. Quân đội Trung Quốc cũng luôn theo dõi sát sao khu vực mà họ cho là “nổi loạn.” Các hòn đảo ngoài khơi Đài Loan luôn là gót chân Achilles của người Trung Quốc. Năm 1958, Trung Quốc nã pháo vào Quần đảo Mã Tổ và đảo Kim Môn lân cận. Mùa hè năm ngoái, Hải quân thuộc Quân đội Giải phóng Nhân dân đã tiến hành các cuộc tập trận lớn gần quần đảo, với mục đích chính thức là đáp trả chuyến thăm Đài Loan của Chủ tịch Hạ viện Mỹ lúc đó là Nancy Pelosi. Tuy nhiên, quy mô lớn và sự phối hợp hiệu quả đã cho thấy những cuộc tập trận này phải được lên kế hoạch từ lâu.
Thật vậy, điều đáng chú ý là tần suất các tàu Trung Quốc làm hư hại cáp ngầm dưới biển kết nối với các đảo Đài Loan trong những năm gần đây. Việc này cần được quan tâm, vì chẳng có bí ẩn nào về vị trí của 380 tuyến cáp ngầm dưới biển của Đài Loan. Ngược lại, người ta còn công bố bản đồ chi tiết vị trí của chúng, để đảm bảo rằng các tàu đánh cá không vô tình làm chúng hư hỏng trong khi kéo lưới. Nhìn chung, cách làm này khá hiệu quả: Ủy ban Bảo vệ Cáp Quốc tế báo cáo rằng mỗi năm có từ 100 đến 200 trường hợp cáp quang bị hư hỏng và chỉ 50-100 trong số các sự cố đó liên quan đến tàu đánh cá; các vụ việc còn lại là do xây dựng công trình và các hoạt động khác. Nói cách khác, các sự cố liên quan đến tuyến cáp nối với Quần đảo Mã Tổ đang xảy ra nhiều bất thường.
Hơn nữa, cho đến nay, các vụ đứt cáp chủ yếu có liên quan đến các tàu cát Trung Quốc đậu ngoài khơi các đảo của Đài Loan. Các dây cáp dưới biển có đường kính 17-21 mm (gần bằng kích thước của vòi tưới cây trong vườn), phải là người cực kỳ xui xẻo mới có thể vô tình làm hỏng chúng thường xuyên như các tàu Trung Quốc đang làm – chứ đừng nói đến việc có thể liên tiếp làm đứt hai tuyến cáp chỉ trong vài ngày.
Tàu hút cát Trung Quốc đậu ở vùng biển Đài Loan và lấy cát của Đài Loan là ví dụ điển hình của chiến lược vùng xám: Đó không phải là một cuộc tấn công quân sự, nhưng cũng không phải là không có gì. Thật vậy, mỗi khi chúng xuất hiện, các tàu tuần dương Đài Loan phải đến tận nơi và yêu cầu chúng rời đi (dù phía Đài Loan không thể chắc chắn những vị khách không mời sẽ chịu rút lui nhanh chóng). Mỗi lần như vậy, các tàu cát đều gây hại cho động vật biển hoang dã lẫn đáy biển. Và bởi vì chúng thường làm hư hỏng các dây cáp dưới biển trong quá trình này, nên chúng cũng gây hại cho khả năng hoạt động và liên lạc của Quần đảo Mã Tổ với Đài Loan và toàn thế giới.
Vì các tuyến cáp ngầm này đều có vị trí được công bố công khai, nên mức độ thường xuyên và tổn hại lớn mà tàu Trung Quốc gây ra cho Quần đảo Mã Tổ không giống như thiệt hại do tai nạn – mà giống như hành vi quấy rối Đài Loan. Sau sự cố gần đây nhất, DPP đã cáo buộc Trung Quốc cố tình làm hỏng các tuyến cáp do tần suất chúng bị đứt. Các sự cố này thậm chí có thể là một cuộc tập trận chuẩn bị cho việc cắt đứt liên lạc của toàn bộ Đài Loan. Hiện có 15 tuyến cáp ngầm dưới biển kết nối hòn đảo với hệ thống viễn thông toàn cầu.
CHT hiện có kế hoạch đảm bảo chí ít là một phần khả năng kết nối Internet của Quần đảo Mã Tổ, bằng cách lắp đặt một tuyến cáp khác và lần này nó sẽ được chôn sâu dưới đáy biển. Tuy nhiên, tuyến cáp sẽ chỉ được đưa vào sử dụng vào năm 2025. Trong thời gian chờ đợi, CHT đang gánh chịu chi phí cho hệ thống Internet dự phòng và họ cũng miễn phí Internet cho cư dân trên đảo. Khi tàu sửa chữa đến, việc sửa chữa hai tuyến cáp sẽ tiêu tốn từ 660.000 USD đến 1,3 triệu USD.
Gây ra tổn thất ở mức độ này cũng là một phần của chiến lược vùng xám. Nếu một công ty bị tổn thất do xâm lược địa chính trị, công ty bảo hiểm của họ có thể không bồi thường: Cuộc tấn công mạng NotPetya của Nga đã dẫn đến các vụ kiện lớn giữa các công ty đa quốc gia và công ty bảo hiểm của họ. Dù cuộc thảo luận giữa CHT với công ty bảo hiểm của mình đương nhiên được giữ bí mật, nhưng cả hai sẽ phải thống nhất về việc liệu đứt cáp là thiệt hại do tai nạn, hay hành động gây thiệt hại do chính phủ nước khác khởi xướng nhằm làm suy yếu Đài Loan. Dù câu trả lời có thế nào, CHT hoặc công ty bảo hiểm của họ sẽ phải trả tiền cho những thiệt hại lặp đi lặp lại vượt xa mức thông thường đối với cáp biển. Điều gì xảy ra nếu CHT ngừng cung cấp kết nối đến Quần đảo Mã Tổ với lý do việc sửa chữa cáp liên tục khiến tình hình trở nên quá khó khăn và đắt đỏ? Như tôi đã trình bày trong nhiều bài viết, nguy cơ đối đầu địa chính trị đang khiến nhiều hoạt động kinh doanh toàn cầu không thể được bảo hiểm.
Ngoài ra, còn một vấn đề khác mà CHT, Đài Loan, và thực sự là mọi quốc gia phải đối mặt: tình trạng thiếu tàu cáp. Lý do CHT phải đợi đến cuối tháng 4 hoặc muộn hơn mới bắt đầu sửa chữa cáp bị đứt là vì chỉ có sẵn khoảng 60 tàu cáp. Cũng may là những con tàu với vẻ ngoài cũ kỹ này vẫn còn tồn tại, bởi nếu không có chúng thì Internet sẽ không hoạt động. Tuy nhiên, vấn đề không chỉ là có quá ít tàu cáp, mà chúng còn cũ. Theo báo cáo của Dan Swinhoe cho Tạp chí DCD, không có tàu cáp mới nào được đưa vào sử dụng từ năm 2004 đến năm 2010, và chỉ có năm tàu mới trong giai đoạn 2011-2020. “Chỉ có 8 trong số 60 tàu cáp là hoạt động dưới 18 năm, hầu hết đã hoạt động từ 20 đến 30 năm. Có 19 tàu hoạt động trên 30 năm và một tàu thậm chí đã hoạt động tận 50 năm,” Swinhoe lưu ý. Giống như các tuyến cáp biển trên thế giới, các tàu cáp thuộc sở hữu tư nhân, và cho đến nay, thị trường dường như không quan tâm đến việc cải thiện chất lượng tàu. Đây có thể là cơ hội để các chính phủ – đặc biệt là các cường quốc hải quân thống trị thế giới như Mỹ – vào cuộc. Ngoài ra, các nhà khai thác cáp, không chỉ bao gồm các công ty viễn thông mà còn cả những gã khổng lồ công nghệ như Google, có lẽ nên trang bị đội tàu cáp của riêng họ.
Trong tương lai, nhiều cáp ngầm hơn sẽ được chôn sâu dưới đáy biển để đảm bảo chúng ít bị hư hại hơn – nhưng điều đó cũng phụ thuộc vào 60 tàu cáp hiện có. Nếu các tàu đánh cá và tàu chở hàng của Trung Quốc cố tình làm hư hỏng hoặc cắt đứt 15 dây cáp biển nối Đài Loan với phần còn lại của thế giới, thì họ sẽ có nhiều cơ hội trong tương lai gần. Thật vậy, với sự phụ thuộc của thế giới vào các tuyến cáp này, và số lượng ít ỏi các con tàu có thể bảo dưỡng chúng, tương lai gần mang đến những “viễn cảnh hấp dẫn” cho bất kỳ quốc gia nào sẵn sàng tạo ra thêm một vài “tai nạn” trên biển.
Phá hoại cáp biển có thể trở thành phương tiện thực hiện “phong tỏa” của thời đại chúng ta – và khác với việc phong tỏa của các thế hệ trước, phong tỏa thời nay có thể được tiến hành bí mật. Không có gì ngạc nhiên khi các nhà khai thác viễn thông khác đang nghiên cứu chiến lược hoạt động dự phòng của CHT, bởi vì họ cũng có thể bị buộc phải triển khai các biện pháp như vậy, ở Đài Loan và nhiều nơi khác. Hãy hy vọng có nhiều quốc gia học tập phản ứng của Đài Loan. Ứng phó với một cuộc phong tỏa tàn khốc nhưng vô hình có thể trở thành một trong những thách thức ngoại giao gai góc nhất mà các chính phủ phương Tây phải đối mặt.
Elisabeth Braw là chuyên gia bình luận của Foreign Policy và là thành viên của Viện Doanh nghiệp Mỹ, nơi bà tập trung vào việc đối phó với những thách thức an ninh quốc gia đang nổi lên, chẳng hạn như các mối đe dọa hỗn hợp và vùng xám. Bà cũng là thành viên của Ủy ban Phòng bị Quốc gia của Anh.
Khoảng 71 máy bay và tàu quân sự của Trung Quốc được cho là đã áp sát đảo Đài Loan trong vòng 24h qua, chính quyền hòn đảo cho hay.
Reuters dẫn thông tin từ Cơ quan phòng vệ Đài Loan cho hay, 71 máy bay quân sự này gồm cả máy bay chiến đấu và máy bay không người lái rạng sáng 25/12 đã đi vào vùng nhận diện phòng không ở phía nam hòn đảo. Trong đó, 43 chiếc vượt qua đường trung tuyến – ranh giới ngầm phân định eo biển Đài Loan.
Đây là đợt áp sát đảo Đài Loan với quy mô lớn nhất từ trước đến nay của phi đội Trung Quốc.
Ngoài 71 máy bay, 7 tàu quân sự của Trung Quốc cũng bị phát hiện hoạt động gần hòn đảo. Đài Loan đã điều động máy bay chiến đấu, tàu hải quân và triển khai hệ thống tên lửa mặt đất để giám sát.
Trung Quốc nói rằng, hôm 25/12, quân đội của nước này tập trận ở vùng biển và vùng trời xung quanh Đài Loan để đáp trả những hành động mà Bắc Kinh cho là “sự khiêu khích” của Mỹ và chính quyền đảo Đài Loan. Tuy nhiên, Đài Loan đã bác bỏ cáo buộc.
Trung Quốc luôn coi Đài Loan là một phần lãnh thổ không thể tách rời và tuyên bố sẵn sàng thống nhất bằng mọi giá, kể cả phải dùng đến biện pháp quân sự.
Bắc Kinh liên tục đưa máy bay quân sự vào ADIZ của Đài Loan, trong một động thái được cho là nhằm “nắn gân” Đài Bắc cũng như các bên ủng hộ hòn đảo. Tần suất các chuyến bay áp sát Đài Loan có xu hướng tăng lên trong bối cảnh Bắc Kinh gia tăng sức ép quân sự lên Đài Loan bằng các biện pháp truyền thống và phi truyền thống.
Trung Quốc đã tiến hành các cuộc tập trận quân sự ngoài khơi Đài Loan sau khi Chủ tịch Hạ viện Mỹ có chuyến thăm hòn đảo.
“Chiến khu phía Đông của Bộ Tư lệnh Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc liên tục tiến hành các hoạt động quân sựchung quanh đảo Đài Loan”, đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV) đưa tin vài giờ sau khi Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi tới Đài Loan hôm 2/8.
“Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc đang trong tình trạng cảnh giác cao độ và sẽ tiến hành một loạt các hoạt động quân sự để đáp trả động thái (của Mỹ), kiên quyết bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, đồng thời kiên quyết ngăn chặn sự can thiệp từ bên ngoài và các nỗ lực ly khai đòi “Đài Loan độc lập”, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc Wu Qian cho biết.
Trong một tuyên bố khác Bộ Tư lệnh Chiến khu phía Đông của quân đội Trung Quốc đã công bố các cuộc tập trận quân sự chung ở ngoài khơi Đài Loan, tập trận bắn đạn thật ở eo biển Đài Loan và các vụ phóng thử tên lửa ở vùng biển phía đông Đài Loan. Theo các cảnh quay do CCTV chiếu, cuộc tập trận bắt đầu từ sáng 3/8.
Trước đó, mạng xã hội Trung Quốc lan truyền các video ghi lại hình ảnh hàng loạt xe bọc thép, trực thăng và khí tài quân sự ở tỉnh Phúc Kiến, cách bờ biển đảo Đài Loan chỉ khoảng 120 km. Người dân ở Phúc Kiến đã chứng kiến hàng chục xe bọc thép băng qua bãi cát và trực thăng bay trên mặt biển.
Trung Quốc cảnh báo các hãng hàng không
Trung Quốc hôm nay cảnh báo các hãng hàng không hoạt động ở châu Á tránh khu vực xung quanh Đài Loan, nơi Bắc Kinh đang tiến hành các cuộc tập trận. Thông báo của Trung Quốc đã nêu 6 khu vực không phận bị coi là “vùng nguy hiểm” và các chuyến bay bị hạn chế đi qua các khu vực này.
Đài Loan cáo buộc Trung Quốc tiến hành “chiến tranh tâm lý”
Giới chức Đài Loan cáo buộc Bắc Kinh đang tìm cách “xâm phạm” vùng trời và vùng biển của hòn đảo, sau khi Trung Quốc tuyên bố một loạt “hoạt động quân sự có mục tiêu” để đáp trả chuyến thăm của Chủ tịch Hạ viện Mỹ.
Chính quyền Đài Loan chỉ trích Bắc Kinh tiến hành “chiến tranh tâm lý đối với Đài Loan và người dân” trên hòn đảo. Đài Loan tuyên bố “kiên quyết bảo vệ an ninh” hòn đảo và nâng mức độ sẵn sàng chiến đấu lên mức cao nhất, nhưng vẫn duy trì nguyên tắc không gây bùng phát chiến tranh.
Mỹ điều tàu đề phòng
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, Mỹ được cho là đã điều một nhóm tác chiến tàu sân bay tới gần đảo Đài Loan. Theo Tổ chức Sáng kiến Theo dõi Tình hình Chiến lược Biển Đông (SCSPI), nhóm tác chiến này sẽ do tàu sân bay Ronald Reagan dẫn đầu cùng các tàu chiến, tiêm kích F/A-18, trực thăng và máy bay trinh sát.
Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi gặp lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn sáng 3/8 (Ảnh: Reuters).
Chủ tịch Hạ viện Mỹ đã có cuộc gặp với nhà lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn hôm nay 3/8. Đây là một điểm dừng chân trong chuyến công du của bà Pelosi tới các nước châu Á, gồm Singapore, Malaysia, Hàn Quốc và Nhật Bản.
Trong bài phát biểu đầu tiên sau khi đặt chân tới Đài Loan, bà Pelosi khẳng định chuyến thăm của bà “không mâu thuẫn” với chính sách lâu nay của Mỹ về Đài Loan. Bà Pelosi cũng khẳng định cam kết vững chắc của Mỹ với hòn đảo.
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị chỉ trích chuyến thăm của Chủ tịch Hạ viện Mỹ tới Đài Loan, cáo buộc đây là sự khiêu khích chính trị và là hành động xâm phạm nghiêm trọng nguyên tắc Một Trung Quốc. Ông Vương Nghị cáo buộc Washington “phá hoại” hòa bình trên eo biển Đài Loan và ổn định khu vực. Ông khẳng định “Đài Loan là một phần của Trung Quốc” và yêu cầu Mỹ ngừng cản trở “sự thống nhất của Trung Quốc”.
Sau chuyến thăm Đài Loan của bà Nancy Pelosi Chủ tịch Hạ viện Mỹ, tranh chấp về „chính sách Một Trung Quốc“ giữa Bắc Kinh, Đài Bắc và Washington ngày càng gia tăng.
Đồ hoạ sau đây cung cấp tổng quan về sức mạnh quân sự giữa Trung Quốc và Đài Loan.
Ông Uông Vương, quan chức cấp cao của Đảng Cộng sản Trung Quốc, cho biết Bắc Kinh vẫn đang tìm cách thống nhất hòa bình với Đài Loan. Lúc này, Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi vẫn đang lên kế hoạch thăm Đài Loan.
Ông Uông – hiện là ủy viên thường vụ Bộ Chính trị, chủ tịch Chính hiệp toàn quốc Trung Quốc – cũng đồng thời cảnh báo Đài Loan không nên dựa vào các thế lực nước ngoài để đòi độc lập.
Theo báo South China Morning Post, ông Uông nêu rõ các thông điệp như trên tại một hội thảo ở thủ đô Bắc Kinh vào ngày 26-7.
Tuyên bố của ông Uông được đưa ra trong bối cảnh lo ngại xung đột giữa Trung Quốc và Mỹ leo thang, sau thông tin Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi đang lên kế hoạch thăm Đài Loan.
Cụ thể, ông Uông cho biết Bắc Kinh sẵn sàng tham gia đối thoại cùng các bên khác nhau ở Đài Loan với điều kiện công nhận Đồng thuận 1992 dựa trên nguyên tắc “một Trung Quốc”.
Ông Uông cũng cảnh báo Đài Loan độc lập là một mối nguy hiểm nghiêm trọng đối với Trung Quốc.
“Trên cơ sở của nguyên tắc “một Trung Quốc”, chúng tôi sẵn sàng đối thoại, liên lạc và tham vấn dân chủ với tất cả các đảng, nhóm và người dân ở Đài Loan về các vấn đề chính trị xuyên eo biển, cũng như các vấn đề liên quan đến hòa bình thống nhất đất nước” – Tân Hoa xã trích lời ông Uông.
Đồng thuận 1992 thừa nhận đại lục và Đài Loan thuộc về một Trung Quốc, đồng thời phản đối “Đài Loan độc lập”. Thỏa thuận này đạt được sau một cuộc họp vào tháng 11-1992 giữa Hiệp hội Quan hệ qua eo biển Đài Loan (ARATS) đại diện cho Trung Quốc và Tổ chức Trao đổi qua eo biển (SEF) đại diện cho Đài Loan tại Hong Kong.
Nhà lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn đã bác bỏ Đồng thuận 1992 kể từ năm 1996.
Về vấn đề trên, ông Uông cho rằng “đa số đồng bào Đài Loan phải hiểu rõ rằng thống nhất là có lợi và đòi độc lập cho Đài Loan là ngõ cụt”.
“Họ nên hiểu rằng họ không thể dựa dẫm vào người ngoài”, ông Uông nhấn mạnh.
Trước đó, Bắc Kinh tuyên bố sẽ thực hiện “các biện pháp mạnh mẽ” và quân đội của họ “sẽ không làm ngơ” nếu bà Pelosi đến thăm Đài Loan.
Hiện tại bà Pelosi chưa xác nhận chuyến thăm trên, nhưng bà nói với báo giới rằng “việc thể hiện sự ủng hộ dành cho Đài Loan là điều quan trọng đối với chúng tôi”.
Vừa qua, có lo ngại cho rằng nhân lúc Mỹ bị cuốn vào khủng hoảng ở Ukraine, Trung Quốc có thể hành động gây quan ngại ở châu Á.
Một số nhà phân tích ở Mỹ nhận thấy sự tương đồng giữa những gì Tổng thống Nga Vladimir Putin đang làm với Ukraine và một kịch bản tiềm năng mà Trung Quốc đại lục sử dụng sức mạnh quân sự thống nhất Đài Loan.
Dù có nhiều điểm tương đồng, nhưng lo ngại về việc Bắc Kinh dùng vũ lực thống nhất Đài Bắc vào năm 2022 hoặc 2023 là không có cơ sở. Bởi ông Tập Cận Bình, Chủ tịch nước Trung Quốc, đang cố gắng củng vị thế nội bộ nhân dịp đại hội toàn quốc của đảng Cộng sản nước này vào năm 2022 và cuộc bầu cử quốc hội nước này vào năm 2023. Trong thời điểm nhạy cảm hiện tại, việc phát sinh tình huống quân sự liên quan Đài Loan sẽ dẫn đến hậu quả kinh tế, ngoại giao và quân sự, gây bất ổn và hỗn loạn cho Trung Quốc và khu vực.
Mặc dù vậy, việc chính quyền của Tổng thống Mỹ Joe Biden và các đồng minh trong NATO ứng phó thế nào trước tình huống Nga gây sức ép với Ukraine sẽ tác động đến lựa chọn của Trung Quốc đại lục trong nỗ lực thống nhất Đài Loan.
Nếu Mỹ cùng đồng minh phản ứng thiếu đồng bộ và yếu ớt trước Nga thì có thể trở thành động lực thúc đẩy Bắc Kinh và những người có quan điểm cứng rắn trong chính quyền Trung Quốc đại lục sẽ sử dụng vũ lực để thống nhất Đài Loan.
Ngược lại, nếu Washington và đồng minh ứng phó thành công trước hành động của ông Putin thì sẽ gây lo ngại cho những người có quan điểm cứng rắn ở Bắc Kinh trong vấn đề Đài Loan.
Cơ quan Phòng vệ Đài Loan hôm nay 15.2 khẳng định một máy bay dân sự nhỏ của Trung Quốc bay rất gần một đảo hẻo lánh do Đài Bắc kiểm soát ở gần bờ biển Trung Quốc trong tháng này.
Cơ quan Phòng vệ Đài Loan cho hay chiếc máy bay nói trên bay rất gần đảo Đông Dẫn thuộc quần đảo Mã Tổ do Đài Bắc kiểm soát gần bờ biển thuộc tỉnh Phúc Kiến của Trung Quốc vào ngày 5.2, theo Reuters.
Cơ quan Phòng vệ Đài Loan lúc đầu không nhận diện được máy bay Trung Quốc, nhưng sau đó khẳng định đó là chiếc máy bay dân sự Y-12. Báo chí Đài Loan đăng hình ảnh chiếc Y-12 bay sát Đông Dẫn và loan tin người dân có thể nhìn thấy rõ chiếc máy bay đó.
Cũng theo Cơ quan Phòng vệ Đài Loan, chiếc máy bay Trung Quốc đã bay vào “vùng phản ứng phòng thủ” của Đài Loan, nhưng không vào không phận ở khu vực. Ông Sử từ chối cung cấp chi tiết về cách lực lượng phản ứng đối với chiếc máy bay Y-12 nói trên.
Phát ngôn viên Cơ quan Phòng vệ Đài Loan Sử Thuận Văn cho hay liên quan vụ việc trên, cơ quan này không loại trừ khả năng Trung Quốc đang dùng máy bay dân sự để kiểm tra khả năng ứng phó của lực lượng phòng vệ Đài Loan.
Ông Sử nhấn mạnh lực lượng phòng vệ Đài Loan chắc chắn sẽ có hành động đối phó tương ứng, nhưng sẽ thực hiện những hành động đối phó tình huống bất ngờ mà không để xảy ra sự cố nhỏ có thể khơi mào chiến tranh.
Trong hai năm qua, Đài Bắc than phiền về những hoạt động quân sự của Trung Quốc gần Đài Loan, chủ yếu máy bay quân sự Trung Quốc bay vào vùng nhận diện phòng không của Đài Loan gần bờ biển phía nam và tây nam của vùng lãnh thổ này.
Trước sự thẩm thấu ngày càng gia tăng của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), mới đây nhà lập pháp Đài Loan đã yêu cầu tăng cường giáo dục quốc phòng toàn dân tại các cấp trung học phổ thông và đại học để sinh viên có thể cảnh giác hơn trước các thủ đoạn mặt trận thống nhất của ĐCSTQ.
Đài Loan tăng cường giáo dục quốc phòng để đối phó với sự thâm nhập ngày càng tăng của ĐCSTQ
Nhà lập pháp Đài Loan Thang Huệ Trinh (Tang Hui-Jen) cho biết trong cuộc họp điều tra của Ủy ban Văn Hóa Giáo dục Viện Lập pháp Đài Loan hôm thứ Tư (ngày 31/3), ĐCSTQ ngoài việc gia tăng các mối đe dọa quân sự, thậm chí còn thâm nhập vào Đài Loan trong các ấn phẩm học thuật hoặc văn hóa. Điều đáng lo ngại nhất là gần đây ĐCSTQ cũng đã có các loại hành vi ăn cắp bí mật công nghệ và sản xuất quan trọng của Đài Loan.
Bà nói rằng từ những hành động tấn công và phòng thủ của Mỹ-Trung trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ vừa rồi, chúng ta mới biết vì sao Hoa Kỳ lại tẩy chay ĐCSTQ một cách quyết liệt như vậy, hơn nữa Đài Loan lại rất gần với Trung Quốc, có cùng ngôn ngữ và sắc tộc, dưới tình huống luộc ếch trong nước ấm như vậy, dần dần người dân Đài Loan chúng ta sẽ rất dễ “dính bẫy” của ĐCSTQ một cách không hay không tự biết.
Bà Thang ví dụ, sau khi tốt nghiệp, nhiều kỹ sư Đài Loan thường sẽ trở thành đối tượng tiếp cận và moi móc thông tin dưới các loại danh nghĩa được dùng làm vỏ bọc tinh vi của đặc vụ Trung Quốc, mà các kỹ sư Đài Loan này nhiều khi không có đủ lý trí cũng như kỹ năng để phản kháng, họ không ý thức được rằng đây là vấn đề liên quan đến an ninh quốc gia, và họ thậm chí còn hỗ trợ ĐCSTQ trong việc ăn cắp bí mật công nghệ của Đài Loan, “Tôi cảm thấy vấn đề này đã khá nghiêm trọng”. Vậy nên, bà cho rằng cần tăng cường giáo dục quốc phòng toàn dân.
Bộ trưởng Bộ Giáo dục Đài Loan Phan Văn Trung cũng bày tỏ sự ủng hộ với bà Thang Huệ Trinh, ông nhìn nhận rằng giáo dục quốc phòng phải là một môn học bắt buộc đối với các trường trung học phổ thông và các trường đại học căn cứ theo “Luật Đại học”, chúng ta phải liệt nó vào môn giáo dục thường xuyên, nhiều trường học hiện đang lên kế hoạch cho các khóa học giáo dục thường xuyên được huấn luyện bởi các quan chức trong quân đội.
Bộ trưởng Phan cũng cho biết thêm, khi các trường tiến hành giao lưu giữa hai bờ eo biển, Bộ Giáo dục phải đưa ra đánh giá rõ ràng, không phải hễ cứ cầm tờ rơi liền đồng ý cho giao lưu, đặc biệt nếu đơn vị tổ chức của phía Trung Quốc là đảng phái, chính phủ và quân đội, nếu có mâu thuẫn với “Quy định giữa hai bờ eo biển” thì càng phải cẩn thận để không dính bẫy của ĐCSTQ, các trường cần đặc biệt chú ý nếu có sự khác biệt.
Trung Quốc tiếp tục lên tiếng phản đối Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan, đồng thời cảnh báo Mỹ tránh xa con đường „sai lầm“.
„Trung Quốc cương quyết phản đối các thương vụ vũ khí của Mỹ với Đài Loan“, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh phát biểu tại cuộc họp báo thường kỳ hôm 31/11 khi được đề nghị bình luận về các hợp đồng vũ khí của Mỹ cho Đài Loan.
Bà Hoa dẫn các số liệu thống kê cho biết Đài Loan đã chi 11,8 tỷ USD kể từ đầu năm đến nay để mua vũ khí từ Mỹ.
„Chúng tôi một lần nữa gửi thông điệp cứng rắn này đến phía Mỹ: Trung Quốc sẽ kiên quyết đáp trả mọi nỗ lực nhằm làm xói mòn các lợi ích cốt lõi của Trung Quốc và can thiệp vào các công việc nội bộ của Trung Quốc“, bà Hoa Xuân Oánh cho biết thêm.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc hối thúc Mỹ tuân thủ nguyên tắc Một Trung Quốc và 3 tuyên bố chung Mỹ – Trung, dừng bán vũ khí cho Đài Loan, chấm dứt các liên kết quân sự với hòn đảo, xử lý phù hợp và thận trọng các vấn đề liên quan tới Đài Loan, đồng thời tránh đi vào con đường sai lầm và nguy hiểm.
„Chúng tôi cũng một lần nữa gửi thông điệp cứng rắn tới giới chức Đài Loan rằng đòi „độc lập cho Đài Loan“ là con đường chết. Mọi nỗ lực và hành động nhằm can thiệp từ bên ngoài và sử dụng vũ khí để cản trở việc tái thống nhất chắc chắn sẽ thất bại“, bà Hoa nhấn mạnh.
Trung Quốc luôn coi Đài Loan là vùng lãnh thổ không thể tách rời và tuyên bố sẵn sàng sáp nhập bằng mọi giá, kể cả bằng vũ lực.
Mỹ, cũng như hầu hết quốc gia khác, chỉ có quan hệ ngoại giao chính thức với Trung Quốc đại lục, và không có quan hệ chính thức với Đài Loan kể từ năm 1979. Mặc dù vậy, Washington vẫn là đối tác thương mại và quân sự quan trọng của hòn đảo trong nhiều năm qua.
