Cơ quan Phòng vệ Đài Loan nói rằng Trung Quốc đã triển khai chiến đấu cơ và máy bay không người lái quanh Đài Loan trong ngày 27.10.

Cơ quan Phòng vệ Đài Loan nói rằng họ đã phát hiện 19 máy bay Trung Quốc, trong đó có máy bay chiến đấu và máy bay không người lái, bay gần hòn đảo trong khoảng thời gian gần bốn giờ như một phần của “cuộc tuần tra sẵn sàng chiến đấu chung” của Trung Quốc xung quanh Đài Loan hôm nay 27.10, theo AFP.

Cơ quan Phòng vệ Đài Loan còn nói rằng lực lượng phòng vệ Đài Loan đã theo dõi chặt chẽ tình hình bằng các hệ thống tình báo, giám sát và trinh sát chung, triển khai máy bay, tàu quân sự và hệ thống tên lửa trên bờ như một phản ứng thích hợp.

Đài Loan phát hiện số máy bay trên của Trung Quốc sau khi Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 26.10 ra tuyên bố lên án mạnh mẽ việc Mỹ duyệt gói bán vũ khí 2 tỉ USD cho Đài Loan và đã gửi “lời phản đối nghiêm túc” tới Mỹ. Theo Reuters dẫn lại tuyên bố, Trung Quốc kêu gọi Mỹ ngừng cung cấp vũ khí cho Đài Loan ngay lập tức và chấm dứt các động thái nguy hiểm làm suy yếu hòa bình và ổn định ở eo biển Đài Loan.

Ngoài ra, Văn phòng các vấn đề Đài Loan của Trung Quốc hôm nay nói rằng gói vũ khí mới nhất cho thấy Washington “liên tục mâu thuẫn với lời hứa của các nhà lãnh đạo của mình là không ủng hộ “Đài Loan độc lập”… và gây tổn hại đến hòa bình và ổn định ở khu vực eo biển Đài Loan”.

Trước đó, Bộ Ngoại giao Mỹ hôm 25.10 đã phê duyệt gói bán vũ khí trị giá 2 tỉ USD cho Đài Loan, bao gồm việc lần đầu tiên chuyển giao cho hòn đảo này hệ thống tên lửa phòng không tiên tiến (NASAMS), theo AFP.

BDN

Views: 0

Campuchia mới đây đã trải qua tình trạng báo động buộc nước này phải khẩn cấp triển khai hàng nghìn cảnh sát đặc nhiệm để đối phó với các cuộc biểu tình chính trị đang manh nha diễn ra tại đất nước Chùa Tháp. Mục đích những cuộc biểu tình này là gì? Những thế lực đứng sau kích động là ai? Liệu Campuchia có trở thành một “Bangladesh” thứ 2 hay không?

Chuyện gì đang xảy ra tại Campuchia?

Ngày 23/7/2024, nhà hoạt động đối lập Srun Srorn cùng với 3 người khác đã bị cảnh sát tỉnh Xiêm Riệp bắt giữ sau khi đăng một video trực tiếp thảo luận về sự hợp tác giữa khu vực Tam giác phát triển Campuchia – Lào – Việt Nam (gọi tắt là CLV-DTA). Các nhà hoạt động này bày tỏ quan ngại về việc Campuchia có thể bị mất lãnh thổ ở khu vực Đông Bắc hoặc quyền kiểm soát tài nguyên thiên nhiên vào tay Việt Nam.

Không lâu sau đó, nhóm Telegram có tên là “Roub Roum Dermbei Cheat” (“Đoàn kết vì Tổ quốc”) do phe đối lập ở nước ngoài tạo ra nhằm kêu gọi biểu tình trước Cung điện Hoàng gia Campuchia tại thủ đô Phnom Penh vào lúc 16 giờ ngày 18/8. Đáng chú ý, một số phần tử quá khích còn đề xuất trên mạng xã hội về việc người dân nên học theo các cuộc biểu tình vừa diễn ra tại Bangladesh quốc gia đang lâm vào khủng hoảng lâu nay.

Song song đó, ước tính có hơn 16.000 người Campuchia tại Nhật Bản, Hàn Quốc, và Australia đã xuống đường tuần hành và giương cao khẩu hiệu “No CLV With Vietnam”. Ngày 11/8/2024, nhiều người dân Campuchia đang sinh sống và làm việc tại Hàn Quốc đã tổ chức một cuộc biểu tình tại Giao lộ Jonggak, nằm ở thủ đô Seoul, kêu gọi chính phủ đất nước Chùa Tháp rút khỏi dự án Tam giác phát triển Campuchia – Lào – Việt Nam.

Đến ngày 13/8, Phong trào Dân chủ Khmer có trụ sở ở Mỹ đưa ra tuyên bố rằng, việc Phnom Penh tham gia vào Tam giác phát triển Campuchia – Lào – Việt Nam sẽ tạo thành “vỏ bọc” cho phép nước ngoài phá rừng bất hợp pháp, cưỡng chế đất đai và khai thác tài nguyên ở Campuchia. Tổ chức này cũng quan ngại vấn đề người Việt Nam nhập cư trái phép vào 4 tỉnh của Campuchia khiến khu vực này trở thành “chư hầu” nằm dưới sự kiểm soát của chính quyền Hà Nội.

Trước tình hình leo thang đó, chính quyền xứ Chùa Tháp đã triển khai nhiều biện pháp cứng rắn sẵn sàng ứng phó và trấn áp các lực lượng thù địch đang âm mưu kích động người dân, nhất là tại thủ đô Phnom Penh. Trong một thông điệp ghi âm dài 1 giờ chia sẻ trên kênh Telegram vào ngày 12/8, Chủ tịch Thượng viện kiêm Chủ tịch Đảng Nhân dân Campuchia Hun Sen cảnh báo sẽ xử lý mạnh tay các đối tượng có mưu toan kích động gây bạo loạn, đồng thời nhấn mạnh người dân tránh bị lôi kéo vượt “lằn ranh đỏ”.

Song song đó, Thủ tướng Hun Manet cũng tuyên bố nước này sẽ có hành động cứng rắn đối với những kẻ cố gắng chống phá đất nước; khẳng định không cho phép âm mưu do một số ít thế lực thù địch thực hiện hòng chia rẽ đất nước.

Hai ngày sau, người phát ngôn Bộ Tư pháp Campuchia cho biết, lực lượng thực thi pháp luật của nước này đã nắm rõ bằng chứng về kế hoạch kích động người dân trong nước biểu tình gắn với âm mưu tiến hành “Cách mạng màu” nhằm lật đổ chính phủ của các phần tử lưu vong đang sống ở nước ngoài.

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Nội vụ Campuchia Sar Sokha sau đó đã yêu cầu chính quyền các tỉnh thành và lực lượng chức năng địa phương chú trọng công tác an ninh trên địa bàn, đề cao cảnh giác trước âm mưu biểu tình bạo loạn lật đổ chính phủ, đặc biệt là các hoạt động tụ tập di chuyển vào thủ đô Phnom Penh đến hết tháng 8.

Từ ngày 17/8, hơn 1.000 cảnh sát đặc nhiệm đã được triển khai tại thủ đô Phnom Penh, đáng chú ý là con số này tương đương 50% lực lượng cảnh sát ở thủ đô. Chính quyền đất nước Chùa Tháp không muốn viễn cảnh các cuộc biểu tình bùng phát thành bạo loạn từng diễn ra tại nước này vào năm 2014, khiến ít nhất 4 người thiệt mạng và khoảng 27 người bị thương.

Từ trang web của Cảnh sát Quốc gia Campuchia, Trung tướng Chuon Narin đã trấn an người dân đừng lo lắng về tình hình trật tự và an toàn công cộng khi an ninh tại thủ đô đã được tăng cường trong nhiều ngày qua. Người dân có thể ra vào thủ đô như bình thường vì đường phố không bị chặn, tuy nhiên với những nhóm người có số lượng lớn tập trung sẽ bị kiểm tra rất nghiêm ngặt. Lý giải về việc triển khai lực lượng an ninh đông đảo, ông Narin khẳng định lực lượng này sẽ nhanh chóng trấn áp bất kỳ nhóm cực đoan nào cố gắng tổ chức một cuộc biểu tình bất hợp pháp.

Trong đêm ngày 17/8 cho đến sáng hôm sau, cảnh sát địa phương đã đồng loạt bắt giữ ít nhất 30 người, trong đó có 2 phụ nữ tại nhà riêng hoặc khách sạn. Theo tuyên bố của Tòa án thành phố Phnom Penh, hầu hết họ đều bị cáo buộc âm mưu lật đổ chính phủ, trong khi một số khác được cho là có hành vi kích động gây mất an ninh trật tự. Nổi bật có một số thành viên thuộc Hiệp hội Liên đoàn Sinh viên Khmer Thông minh, 3 viên chức đảng đối lập và 16 nhà hoạt động xã hội. Nhiều vật chứng như xăng, dao, côn, dùi cui, ná cao su và đạn kim loại dùng cho súng hơi đã bị thu giữ. Đồng thời, văn phòng của KLSA cũng bị tòa án yêu cầu đóng cửa.

Đến ngày 19/8, 16 người bị bắt giữ trước đó được phép trở về nhà, trong khi những người còn lại vẫn bị giam giữ để thẩm vấn. Báo chí Campuchia sau đó đã đăng tải thông tin về kế toán viên của KLSA là Lach Tina thừa nhận các sai lầm của mình khi lên kế hoạch tham gia cuộc biểu tình gây ảnh hưởng đến an sinh xã hội. Bà bày tỏ sự hối hận khi một nhóm đối lập ở nước ngoài đã lợi dụng biểu tình để chống lại chính phủ và kêu gọi sự tha thứ từ Hun Sen và Hun Manet.

Trong thông cáo báo chí cùng ngày, Bộ Quốc phòng Campuchia khẳng định không có hoạt động biểu tình hay chống chính phủ nào đã diễn ra ở nước này, mặc dù lực lượng vũ trang nước này đã được đặt trong tình trạng báo động để ngăn chặn bất kỳ hoạt động gây hỗn loạn nào. Theo Tướng Chhum Socheat, những nỗ lực của phe đối lập nhằm châm ngòi cho một cuộc biểu tình đã thất bại, đồng thời cho rằng đây là một thất bại đáng xấu hổ đối với phe đối lập ở nước ngoài, những người mà ông tuyên bố là đang cố gắng lật đổ chính phủ hợp pháp theo cách phi dân chủ. Ông cũng lưu ý rằng, mặc dù không có sự cố nào xảy ra, lực lượng vũ trang Hoàng gia Campuchia vẫn trong tình trạng báo động và sẵn sàng can thiệp nếu có bất kỳ sự cố nào xảy ra có thể đe dọa đến hòa bình và ổn định.

Bên cạnh đó, ông Touch Sokhak, phát ngôn viên Bộ Nội vụ Campuchia, cũng xác nhận rằng, nhà chức trách đang trong quá trình xác định danh tính và tiến hành bắt giữ những đối tượng liên quan. Ông cũng cảnh báo rằng việc đăng tin nhắn trên mạng xã hội với mục đích kích động biểu tình không phải là hành vi tự do ngôn luận mà là hành vi phạm tội.

Ông Sokhak gọi những hành động phản đối là “cách mạng màu” nhằm lật đổ chính quyền hợp pháp, đồng thời khẳng định đây là một trong những hành vi phạm tội nghiêm trọng nhất theo luật pháp Campuchia và kêu gọi những kẻ vi phạm phải chấm dứt hoạt động ngay lập tức.

Theo tờ Khmer Times ngày 21/8, Thủ tướng Hun Manet đã có lời cảm ơn đến lực lượng quân đội, cơ quan thực thi pháp luật và các cơ quan có liên quan khác đã nỗ lực duy trì an ninh trật tự và ổn định xã hội ở nước này. Ông khẳng định chính phủ sẽ không cho phép bất kỳ ai phá hoại hòa bình và gây ra bất ổn cho xã hội.

Mặc dù đa phần người dân đều ủng hộ những hành động cứng rắn của chính phủ Campuchia. Tuy vậy, vẫn có nhiều ý kiến trái chiều xoay quanh sự kiện này. Điển hình như việc ông Yong Kim Eng, Chủ tịch Trung tâm Phát triển và Hòa bình Nhân dân, ông Pa Chanroeun, Viện trưởng Viện Dân chủ Campuchia, cho rằng sáng kiến Tam giác Phát triển Campuchia – Lào – Việt Nam không có gì sai trái, nhưng khẳng định vấn đề diễn ra phát sinh từ việc thiếu hiểu biết và giải thích không đầy đủ cho người dân từ chính phủ.

Trên các diễn đàn quốc tế, vấn đề này cũng sôi nổi không kém. Theo đánh giá của The Diplomat, chính phủ Campuchia đã có những hành động thái quá đối với cuộc biểu tình về sáng kiến Tam giác Phát triển chủ yếu mang tâm lý bài Việt Nam, mặc dù nước này đã có những hành động ngoại giao tách rời khỏi Hà Nội nhiều năm trở lại đây.

Bên cạnh đó, cựu lãnh đạo Đảng Cứu quốc Campuchia là Sam Rainsy cũng đã đăng tải trên X cho rằng đây là những phản ứng thái quá khủng khiếp nhưng quen thuộc trong bối cảnh CPP bắt đầu thắt chặt nghiêm ngặt đối với các bài phát biểu chính trị.

Trong một diễn biến mới nhất vào ngày 22/8/2024, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam đã đưa ra quan điểm chính thức của Việt Nam trước những sự kiện biểu tình diễn ra gần đây tại nước láng giềng liên quan đến Tam giác Phát triển Campuchia – Lào – Việt Nam, mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị. gắn bó và tin cậy giữa ba nước Campuchia, Lào và Việt Nam là di sản quý báu đối với cả ba dân tộc và có ý nghĩa chiến lược trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước, và cả ba nước góp phần vào sự phát triển của cộng đồng ASEAN; khẳng định, trải qua 25 năm hình thành và phát triển, hợp tác khu vực Tam giác Phát triển Campuchia – Lào – Việt Nam đã giúp thúc đẩy quan hệ kinh tế, thương mại, giao lưu nhân dân giữa ba nước.

Tam giác Phát triển Việt Nam – Lào – Campuchia

Trải qua nhiều thập kỷ loạn lạc, Campuchia với mối quan hệ gắn chặt với Trung Quốc, hiện đã đạt nhiều tín hiệu khả quan trong phát triển kinh tế và xã hội. Trong một thông báo được công bố vào tháng 5/2024, Thủ tướng Hun Manet cho biết nước này đang theo đuổi kế hoạch phát triển hạ tầng toàn diện với tổng số 174 dự án nhằm nâng cấp mạng lưới vận tải và hậu cần quốc gia chỉ trong một thập kỷ, với chi phí ước tính là 36,6 tỷ USD.

Một trong những công trình tham vọng nhất hiện nay là kênh đào Phù Nam, nhằm kết nối khu vực trung tâm của nước này với Vịnh Thái Lan. Lễ động thổ công trình được nước này tổ chức vào ngày 5/8 vừa qua.

Tiếp đến là kế hoạch mở rộng Cảng nước sâu quốc tế Sihanoukville để tăng công suất gấp 3 lần hiện nay. Hay sân bay quốc tế Techo Takhmao với hệ thống đường băng dài 4.000 m, được xây dựng trên một khu vực rộng 26 km² thuộc địa phận tỉnh Kandal và một phần của tỉnh Takeo, sẽ là một công trình tầm cỡ thế giới nếu đi vào hoạt động trong tương lai.

Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng, sự phát triển hiện nay giữa các khu vực của Campuchia là không đồng đều, bởi đa số công trình hạ tầng như đường xá, cầu cống hay các tụ điểm vui chơi giải trí chủ yếu tập trung ở trung tâm phía Tây và phía Nam đất nước.

Ngược lại, khu vực phía Đông Bắc đất nước lại có phần kém phát triển hơn. Vì vậy, không phải tự nhiên mà thủ tướng Hun Sen lại chỉ định khu vực này trở thành một phần của Tam giác Phát triển Campuchia – Lào – Việt Nam.

Đây vốn là sáng kiến mà ông Hun Sen đưa ra tại cuộc họp cấp cao ba thủ tướng Campuchia – Lào – Việt Nam lần thứ nhất tại Viêng Chăn vào năm 1999, với mục tiêu là tạo ra một khu vực ở ngã ba biên giới của ba nước, nơi triển khai các chương trình hợp tác trong nhiều lĩnh vực như giao thông vận tải, viễn thông, năng lượng, nông nghiệp, du lịch, y tế, văn hóa, giáo dục. Qua đó, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội, giảm nghèo và tăng cường sự kết nối giữa ba nước láng giềng.

Cụ thể, phạm vi của Tam giác Phát triển Campuchia – Lào – Việt Nam bao gồm 13 tỉnh, đó là Ratanakiri, Stung Treng, Mondulkiri, và Kratie thuộc miền Đông Bắc Campuchia; tiếp đến là Attapu, Salavan, Sekong, và Champasak ở miền Nam Lào; cuối cùng là Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông và Bình Phước ở vùng Tây Nguyên của Việt Nam. Nhìn chung, đây đều là các tỉnh kém phát triển của ba quốc gia, đồng thời là vùng rất nhạy cảm về an ninh, quốc phòng, buôn lậu, chất cấm, tập hợp nhiều đồng bào dân tộc thiểu số và nằm xa những khu vực kinh tế phát triển.

Trong số 4 tỉnh thuộc Tam giác Phát triển của Campuchia, Mondulkiri là tỉnh lớn nhất của Xứ Chùa Tháp hiện nay với diện tích 14.288 km². Tuy nhiên, quy mô dân số tại đây lại tương đối nhỏ, chỉ vào khoảng 102.000 người, trong đó 80% là dân tộc thiểu số bản địa. Vì vậy, tỉnh Mondulkiri cũng là địa phương có mật độ dân số thưa thớt nhất cả nước, khi chỉ có khoảng 7 người/km².

Ở vị trí thứ hai là tỉnh Kratie với diện tích 11.094 km² và dân số là 412.000 người. Còn tỉnh Stung Treng, rộng 11.092 km², hiện là nơi sinh sống của khoảng 183.000 người. Cuối cùng là tỉnh Ratanakiri, với diện tích 10.782 km², đây là tỉnh có diện tích nhỏ nhất trong khu vực Đông Bắc của đất nước Chùa Tháp. Hiện đây là nơi sinh sống của khoảng 239.000 người.

Nhìn chung, vùng Đông Bắc rộng khoảng 47.256 km², chiếm khoảng 26,1% diện tích Campuchia, còn dân số là 936.000 người, chỉ chiếm khoảng 5,3% dân số của đất nước Chùa Tháp, nên đây hiện là khu vực có dân cư thưa thớt nhất cả nước, với mật độ dân số chỉ là 20 người/km².

Vì hạn chế về mặt địa hình và nguồn lực mà cơ sở hạ tầng tại đây cũng không phát triển. Vì vậy, đời sống của người dân tại đây còn nhiều khó khăn và thiếu thốn mọi thứ. Cùng với đó là do là khu vực biên giới nằm xa trung tâm đất nước nên các chính sách an sinh xã hội cũng không được chú trọng. Theo một nghiên cứu được công bố năm 2012, hầu hết cư dân ở bốn tỉnh của Campuchia là nông dân và ngư dân, với tỷ lệ nghèo đói là 46% và tỉ lệ biết chữ là 60%, thấp hơn mức trung bình của cả nước.

Mặc dù đời sống còn khó khăn và đối mặt với nhiều rào cản, nhưng do là một phần của Tam giác phát triển Campuchia – Lào – Việt Nam nên khu vực Đông Bắc của đất nước Chùa Tháp đã và đang đón nhận nhiều dự án tiềm năng, góp phần cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của người dân.

Theo thông tin từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam, trong khu vực Tam giác phát triển thuộc Lào và Campuchia, Việt Nam có 110 dự án với số vốn đăng ký đầu tư trên 3,7 tỷ USD. Trong đó, đầu tư vào khu vực Đông Bắc Campuchia có 45 dự án với số vốn gần 1,7 tỷ USD. Các dự án đầu tư của Việt Nam tại khu vực này tập trung chủ yếu vào lĩnh vực trồng cây công nghiệp, xây dựng, khai khoáng và thủy điện. Nhiều dự án đã đi vào hoạt động ổn định, có những đóng góp và tác động tích cực đối với phát triển kinh tế của địa phương.

Điển hình như tại tỉnh Kratie, hiện có 6 công ty thuộc Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam đang hoạt động sản xuất kinh doanh có hiệu quả. Nổi bật là Công ty Cổ phần Dầu Tiếng – Kratie đang triển khai dự án trồng và khai thác cao su trên một khu vực rộng 20 km² tại tỉnh Kratie với tổng số vốn đăng ký là 450 tỷ đồng. Vào năm 2022, công ty có sản lượng khai thác gần 2.500 tấn. Điều đặc biệt là các dự án cao su của Việt Nam phát triển tại tỉnh Kratie đều sử dụng 100% công nhân là người Campuchia.

Ngoài các dự án nông nghiệp, Việt Nam cũng dành nhiều sự quan tâm cho lĩnh vực thủy điện. Điển hình như Nhà máy Thủy điện Hạ Sesan 2 nằm trên dòng Sesan, một phụ lưu lớn của sông Mê Kông ở tỉnh Stung Treng. Với công suất lên đến 400 MW, đây hiện là công trình thủy điện lớn nhất đã được xây dựng tại Campuchia. Nhà máy có tổng giá trị đầu tư lên đến 816 triệu USD, trong đó Công ty Năng lượng Quốc tế Hydrolancang của Trung Quốc nắm 51% cổ phần, Tập đoàn Hoàng gia Campuchia nắm 39% cổ phần và Tập đoàn Điện lực Việt Nam nắm 10% cổ phần còn lại.

Bên cạnh các dự án phát triển kinh tế, Việt Nam trong nhiều năm qua luôn triển khai nhiều dự án và chương trình có ý nghĩa. Điển hình như chương trình thăm khám, tư vấn sức khỏe, cấp thuốc cho người dân tỉnh Kratie vào ngày 23/3/2024 do Bệnh viện Chợ Rẫy – Phnom Penh trực tiếp triển khai với sự đồng hành hỗ trợ của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Campuchia – công ty con của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), Hội Khmer – Việt Nam chi nhánh tỉnh Kratie. Đây là hoạt động đầu tiên trong năm 2024 của đội ngũ y bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy – Phnom Penh hướng tới người dân còn nhiều khó khăn ở địa bàn vùng sâu vùng xa trên đất nước Chùa Tháp, đặc biệt là người dân ở các tỉnh biên giới Việt Nam – Campuchia.

Trước đó, Khánh Hòa cũng là địa phương tiên phong trong việc thúc đẩy tinh thần đoàn kết và hỗ trợ tỉnh bạn khi trao tặng dự án Nhà làm việc Sở chỉ huy Tiểu khu Quân sự tỉnh Stung Treng trị giá gần 15 tỷ đồng. Việc đầu tư xây dựng công trình này đã tạo điều kiện cho cán bộ, chiến sĩ của tỉnh bạn có nơi làm việc, sinh hoạt, học tập và nâng cao tình đoàn kết giữa hai nước cùng nhau giữ vững an ninh chính trị và trật tự biên giới.

Những thế lực nào đang muốn lật đổ cha con ông Hun Sen?

Chính trường đất nước Chùa Tháp đã từng có giai đoạn được ví như một “sàn đấu nảy lửa” giữa Đảng Nhân dân Campuchia của ông Hun Sen và Đảng Cứu Quốc Campuchia nằm dưới sự lãnh đạo của Sam Rainsy và Kem Sokha. Trong suốt nhiều năm, việc kích động chủ nghĩa dân tộc cực đoan, vu cáo và kêu gọi chống Việt Nam là chiêu bài quen thuộc của Sam Rainsy để tìm kiếm phiếu bầu trong các cuộc tranh cử.

Kể từ khi Đảng Cứu Quốc Campuchia bị giải thể, thủ lĩnh Kem Sokha bị chính quyền Phnom Penh bắt giữ với cáo buộc phản quốc và có âm mưu lật đổ chính quyền, trong khi thủ lĩnh còn lại là Sam Rainsy nhanh chân bỏ trốn sang nước ngoài.

Trước tình cảnh đó, nhiều đảng viên của đảng này sau đó gia nhập Đảng Nhân dân Campuchia của Thủ tướng Hun Sen. Tuy vậy, vẫn có một nhóm tách ra, đổi tên thành Đảng Ánh Nến. Kể từ đó, nó nhanh chóng trở thành đảng đối lập lớn nhất với đảng cầm quyền và Đảng Bảo hoàng FUNCINPEC. Bên cạnh Đảng Ánh Nến, còn có 3 đảng đối lập khác nhưng có quy mô nhỏ, đó là Đảng Ý Chí Khmer, Đảng Dân chủ Cơ sở và Đảng Cải cách Campuchia.

Trong bối cảnh đất nước Chùa Tháp tổ chức cuộc bầu cử năm 2023, 4 đảng đối lập này đã tổ chức lễ công bố liên minh nhằm cạnh tranh với Đảng Nhân dân Campuchia. Tuy nhiên, một bước ngoặt đã diễn ra vào ngày 15/5/2023 khi Ủy ban Bầu cử Quốc gia Campuchia tuyên bố Đảng Ánh Nến không được tham gia bầu cử vào hồi tháng 7 vì không cung cấp đầy đủ giấy tờ đăng ký hợp lệ.

Việc đảng đối lập lớn nhất không thể tham dự tranh cử đã khiến mọi việc dường như trở nên dễ dàng hơn rất nhiều đối với Đảng Nhân dân Campuchia. Ông Hun Sen đã giành thêm một nhiệm kỳ 5 năm nữa với tư cách là Thủ tướng Campuchia trong cuộc bầu cử vào tháng 7 năm ngoái, nhưng ông đã nhanh chóng trao lại chức vụ này cho con trai cả của ông, đó là Hun Manet, kết thúc quá trình cầm quyền từ năm 1985 – 2023.

Mặc dù đã rời khỏi vị trí lãnh đạo, nhưng ông Hun Sen vẫn có quyền lực gần như là tối cao, có thể can thiệp trực tiếp vào việc vận hành đất nước nhờ vào chức vụ Chủ tịch Thượng viện Campuchia hiện nay, đồng thời giữ chức vụ Chủ tịch Đảng Nhân dân Campuchia, chính đảng cầm quyền lớn nhất hiện nay.

Những người ủng hộ ông Hun Sen nắm quyền trong thời gian dài đều cho rằng ông đã đưa Campuchia vào thời đại phát triển sau cuộc diệt chủng dưới thời Khmer Đỏ từ năm 1975 – 1979, khiến gần 25% dân số nước này thiệt mạng. Tuy vậy, những người chỉ trích lại khẳng định ông Hun Sen đã lãnh đạo Campuchia như một chế độ độc tài, đàn áp mọi đối thủ chính trị và tổ chức các cuộc bầu cử thiếu tự do và công bằng.

Cho đến nay, dường như không có đối thủ chính trị nào trong nước Campuchia đủ lớn để thách thức CPP. Do đó, các nhân vật chính trị Campuchia ở nước ngoài đã phát động một phong trào ủng hộ dân chủ mới, đó là phong trào Khmer vì Dân chủ. Được thành lập vào tháng 3/2024 tại tiểu bang Massachusetts của Mỹ, phong trào này có ý định hoạt động như một tổ chức đối lập thực tế với Đảng Nhân dân Campuchia, với mục tiêu buộc chế độ Hun Manet phải chịu trách nhiệm về các cuộc đàn áp của chính phủ đối với các tiếng nói chính trị và các nhà hoạt động trong và ngoài nước hiện nay. Phong trào này được lãnh đạo bởi Mu Sochua, người đã từng được đề cử giải Nobel Hòa bình vào năm 2005 và là Phó Chủ tịch của Đảng Cứu Quốc Campuchia trước đây. Bà đã rời khỏi đất nước và sống lưu vong ở Mỹ sau khi Thủ tướng Hun Sen đe dọa sẽ bắt giữ thêm các chính trị gia đối lập tại nước này, Mu Sochua cũng là một trong 118 nhân vật đối lập cấp cao đang thụ án cấm tham gia chính trường trong 5 năm, sau phán quyết của tòa án vào ngày 16/11/2017.

Trong một thông cáo báo chí, bà Mu Sochua cho rằng, tình hình hiện tại ở Campuchia là rất đáng sợ, nơi mà những lời chỉ trích chính phủ phải chịu những hậu quả nghiêm trọng. Vì vậy, vị lãnh đạo của phong trào Khmer vì Dân chủ cho rằng, tiếng nói của người dân Campuchia hiện nay chỉ có thể vang vọng qua cộng đồng người di cư toàn cầu.

Có thể thấy, các nỗ lực biểu tình được diễn ra trong bối cảnh kỷ niệm 25 năm Sáng kiến Tam giác phát triển Campuchia – Lào – Việt Nam được ký kết. Chính sự thiếu hiểu biết và tâm lý “bài Việt Nam” âm ỉ trong một bộ phận cư dân của đất nước Chùa Tháp, cùng vấn đề đàn áp của Đảng đối lập, đã khiến họ dễ bị những phần tử xấu kích động và xúi giục.

Trên thực tế, đây chỉ là một cái cớ để các đảng phái chống đối muốn lật đổ chính quyền của ông Hun Sen và Hun Manet, và đó mới là mục đích thật sự cho những hành vi kích động lần này. Bởi nhìn những gì đã và đang xảy ra tại Bangladesh, không khó hiểu khi những phần tử kích động cũng muốn dựa vào các cuộc biểu tình và tuần hành để tạo sức ép lên chính phủ.

Tuy nhiên cần phải nhấn mạnh rằng, kịch bản này sẽ khó thực hiện được, bởi trên hết, quyền lực và danh tiếng của ông Hun Sen tại chính trường Campuchia sẽ không dễ bị sụp đổ. Đó là còn chưa kể Trung Quốc, nhà đầu tư lớn nhất hiện nay của Campuchia, sẽ không để mọi chuyện đi quá xa.

Xuyên suốt quá trình cầm quyền của ông Hun Sen và hiện tại của con trai ông là Hun Manet, quan điểm nhất quán của hai nhà lãnh đạo này là thắt chặt mối quan hệ với Bắc Kinh. Trong trường hợp một chính phủ mới lên nắm quyền ở đất nước Chùa Tháp, mối lo ngại lớn đối với đất nước tỷ dân sẽ xảy ra, nếu như Campuchia lúc này có xu hướng thân phương Tây hơn. Bắc Kinh không muốn các dự án đầu tư trị giá hàng tỷ đô la của nước này tại Campuchia trở nên vô nghĩa.

BDN

Views: 0

Bình Nhưỡng cáo buộc Mỹ – Hàn đẩy bán đảo Triều Tiên vào tình thế “không thể kiểm soát” khi tiến hành tập trận chung.

Mỹ và Hàn Quốc tuần này đã bắt đầu cuộc tập trận không quân chung có tên gọi Freedom Flag (Lá cờ Tự do). Cuộc tập trận dự kiến kéo dài đến ngày 1/11 và có thêm sự tham gia của lực lượng không quân Australia.

Đây là lần đầu tiên diễn ra cuộc tập trận chung Freedom Flag kéo dài 2 tuần. Freedom Flag thay thế cho 2 cuộc tập trận quy mô lớn của Mỹ và Hàn Quốc là Korea Flying Training và Vigilant Defense.

Trong một tuyên bố do hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) đăng tải hôm 26/10, một quan chức Bộ Ngoại giao Triều Tiên cho biết, cuộc tập trận Freedom Flag là một “hành động khiêu khích quân sự rất nguy hiểm” nhằm tung đòn tấn công “phủ đầu” và “bất ngờ” vào Triều Tiên.

Bình Nhưỡng cáo buộc Mỹ khuyến khích “sự thù địch điên rồ” của Hàn Quốc bằng cách ủng hộ Seoul thả truyền đơn sang Triều Tiên và tiếp tục triển khai các khí tài chiến lược đến bán đảo Triều Tiên.

“Mỹ đang đẩy bán đảo Triều Tiên vào tình huống không thể kiểm soát. Và nếu một tình huống không ai mong muốn xảy ra, Mỹ sẽ phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về việc đó, vì họ là tác nhân làm gia tăng căng thẳng trong khu vực”, KCNA tuyên bố.

Cuộc tập trận của liên minh Mỹ – Hàn diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang trên bán đảo Triều Tiên. Bình Nhưỡng và Seoul đều cáo buộc nhau có những hành động khiêu khích, trong khi Hàn Quốc và Mỹ thường xuyên tập trận chung để đáp trả lại các vụ thử vũ khí của Triều Tiên.

Triều Tiên đã cho nổ tung các đoạn đường bộ và đường sắt ở Gyeongui và Donghae gần khu vực phi quân sự ở biên giới liên Triều. Đây là những tuyến đường nối với Hàn Quốc và từng được xem là sự kết nối giữa 2 miền bán đảo.

Bộ Tổng tham mưu Quân đội Nhân dân Triều Tiên cho hay, đây là phản ứng của Bình Nhưỡng đối với các cuộc tập trận được tổ chức tại Hàn Quốc, cũng như việc Mỹ thường xuyên đưa vũ khí có khả năng tấn công hạt nhân tới khu vực.

Truyền thông nhà nước cho biết, những công trình bị phá bỏ sẽ được thay thế bởi các pháo đài phòng thủ trong tương lai.

Trong chỉ thị gần đây, Triều Tiên được cho đã yêu cầu quân đoàn 1 và 5 “xây dựng mạng lưới phòng thủ kiên cố” để tách biệt lãnh thổ nước này với Hàn Quốc.

Theo nguồn tin, công binh Triều Tiên sẽ tiến hành rải mìn ngẫu nhiên dọc biên giới và hạn chót để hoàn thành là trước ngày 1/12, thời điểm Bình Nhưỡng có thể sẽ tiến hành cuộc tập trận.

Trong thời gian qua, Triều Tiên cũng đã đặt thêm mìn ở khu phi quân sự, một vùng đệm dọc theo cả hai bên biên giới khi căng thẳng với Hàn Quốc không ngừng nóng lên.

Hồi giữa tháng, Triều Tiên đã ra lệnh cho quân đoàn pháo binh gần biên giới với Hàn Quốc chuyển sang tình trạng sẵn sàng khai hỏa.

Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un tuyên bố nước này sẽ nhanh chóng thực hiện các động thái để trở thành cường quốc quân sự sở hữu vũ khí hạt nhân. Tuyên bố này cho thấy mục tiêu của Mỹ và Hàn Quốc về một bán đảo Triều Tiên phi hạt nhân hóa dường như khó thành hiện thực trong tương lai gần.

BDN

Views: 0

Ấn Độ và Trung Quốc đã bắt đầu rút binh sĩ khỏi 2 vị trí đối mặt cuối cùng ở vùng biên giới trên dãy Himalaya đang tranh chấp, báo hiệu kết thúc cuộc đối đầu quân sự kéo dài 4 năm.

Ấn Độ và Trung Quốc – hai nước láng giềng và đều sở hữu vũ khí hạt nhân – đã đạt được một thỏa thuận về việc tuần tra biên giới, mở đường cho các cuộc đàm phán chính thức đầu tiên của các nhà lãnh đạo của họ sau 5 năm.

Nguồn tin từ chính phủ Ấn Độ cho biết, sau khi đạt được thỏa thuận hôm 25/10, quân đội của cả hai bên đã bắt đầu rút khỏi các khu vực Depsang và Demchok, những điểm còn lại cuối cùng mà họ vẫn đối mặt.

Bộ ngoại giao Ấn Độ đã không trả lời đề nghị bình luận về thông tin này.

Trong khi đó, tại Bắc Kinh, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm cho biết việc rút quân đang diễn ra suôn sẻ.

“Trên cơ sở giải pháp gần đây đã được thỏa thuận giữa Ấn Độ và Trung Quốc… quân đội tiền tuyến của họ đang thực hiện các công việc có liên quan, với tiến độ suôn sẻ cho đến nay”, ông Lâm Kiếm nêu rõ.

Tuy nhiên, cả hai bên đều chưa công bố nội dung cụ thể của thỏa thuận, vốn được kỳ vọng có thể giúp khôi phục quan hệ chính trị và kinh tế sau những năm lao dốc vì vụ ẩu đả chết người năm 2020.

Hai bên đã rút bớt lực lượng khỏi 5 điểm đối đầu tương tự kể từ năm 2020, lần gần đây nhất cách đây 2 năm.

BDN

Views: 0

Hàn Quốc cho đến nay vẫn chỉ gửi vũ khí không sát thương đến Ukraine, nhưng đang xem xét thay đổi nhằm phản ứng với khả năng Triều Tiên gửi quân đến Nga.

Ngày 22-10, các quan chức Hàn Quốc cho biết nước này có khả năng sẽ xem xét việc cung cấp vũ khí trực tiếp cho Ukraine, trong một phần của các biện pháp nhằm đối phó với mối quan hệ quân sự Nga – Triều.

Hồi tuần trước, bộ phận tình báo của Hàn Quốc cáo buộc Triều Tiên đã gửi 1.500 lính đặc nhiệm đến vùng Viễn Đông của Nga cho việc huấn luyện và tập thích nghi tại các căn cứ địa phương, với khả năng sẽ tham chiến tại Ukraine.

Theo đó, một quan chức tại Văn phòng Tổng thống Yoon Suk Yeol tiết lộ Hàn Quốc đang chuẩn bị cho các biện pháp ngoại giao, kinh tế và cả quân sự, phù hợp với các kịch bản khác nhau của mối quan hệ hợp tác quân sự Nga – Triều, bao gồm cả việc gửi đến Ukraine các loại vũ khí sát thương nếu tình hình trở nên tệ hơn.

“Như một phần trong kịch bản đối phó từng bước, chúng tôi sẽ xem xét cung cấp các loại vũ khí với mục đích phòng thủ. Và nếu họ đi quá xa, chúng tôi cũng sẽ xem xét gửi vũ khí cho mục đích tấn công”, Hãng tin Reuters dẫn lời vị quan chức.

Theo Reuters, Hàn Quốc với vai trò là một cường quốc về sản xuất vũ khí, đang chịu áp lực từ một số nước phương Tây và Kiev cho việc cung cấp các loại vũ khí chết người cho Ukraine. Tuy nhiên, Seoul cho đến nay vẫn chỉ cung cấp vũ khí không sát thương cho Kiev, bao gồm thiết bị rà phá bom mìn.

Cùng lúc đó, Hội đồng An ninh quốc gia Hàn Quốc (NSC) vừa tổ chức một cuộc họp khẩn nhằm tìm ra các biện pháp đáp trả việc Triều Tiên tăng cường hợp tác quân sự với Nga.

NSC cáo buộc Bình Nhưỡng hành động như một “tổ chức tội phạm”, khi nước này gửi quân tham chiến tại Ukraine.

“Chính phủ chúng tôi kêu gọi Triều Tiên rút quân ngay lập tức. Và nếu sự hợp tác quân sự hiện nay giữa Triều Tiên và Nga tiếp tục, chúng tôi sẽ không ngồi yên và sẽ có phản ứng nghiêm khắc cùng với cộng đồng quốc tế”, NSC nói trong thông cáo.

Triều Tiên vẫn đang điều tra vụ drone Hàn Quốc xâm nhập

Theo Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) ngày 22-10, bà Kim Yo Jong, em gái nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un, cho biết cuộc điều tra đối với việc thiết bị bay không người lái (drone) của Hàn Quốc xâm nhập Triều Tiên vẫn đang được tiếp tục.

BDN

Views: 0

Triều Tiên phát hiện ra phần còn lại của một máy bay không người lái quân sự Hàn Quốc bị rơi, cho rằng đây có thể là chiếc rải tờ rơi ở trung tâm Bình Nhưỡng.

Hãng thông tấn nhà nước Triều Tiên KCNA ngày 19/10 đưa tin, nước này phát hiện ra phần còn lại của một máy bay không người lái (UAV) quân sự Hàn Quốc bị rơi.

“Dựa trên hình dạng, thời gian bay dự kiến, hộp rải tờ rơi gắn ở phần dưới thân UAV…rất có thể UAV này chính là chiếc rải tờ rơi ở trung tâm thành phố Bình Nhưỡng. Kết luận cuối cùng vẫn chưa được đưa ra”, KCNA cho biết.

Chính phủ Hàn Quốc từ chối bình luận về sự việc này.

“Nếu hành vi vi phạm lãnh thổ trên bộ, trên không và trên biển của Triều Tiên bị phát hiện và xác nhận một lần nữa, thì đó được coi là hành động khiêu khích quân sự nghiêm trọng chống lại chủ quyền của Triều Tiên và Triều Tiên sẽ tấn công đáp trả ngay lập tức”, KCNA cho biết thêm.

Căng thẳng hai bên leo thang kể từ khi Triều Tiên bắt đầu thả bóng bay mang rác qua biên giới sang Hàn Quốc vào cuối tháng 5.

Seoul đáp trả bằng cách khởi động lại chương trình phát thanh tuyên truyền, khiến Bình Nhưỡng tức giận.

Trong những ngày gần đây, Triều Tiên cáo buộc quân đội Hàn Quốc điều khiển UAV bay trên vùng trời Bình Nhưỡng vào các ngày 3/10, 9/10 và 11/10, cảnh báo “thảm họa khủng khiếp” nếu phát hiện thêm UAV nào khác xâm nhập không phận nước này.

Triều Tiên hôm 9/10 tuyên bố sẽ đóng cửa vĩnh viễn biên giới với nước láng giềng phía nam.

Ngày 17/10, Bình Nhưỡng xác nhận việc cho nổ nhiều đoạn trên tuyến đường bộ và đường sắt liên Triều, đồng thời tuyên bố Hàn Quốc là “quốc gia thù địch”.

BDN

Views: 0

Bình Nhưỡng đang chơi bài khiến Nga và Trung Quốc mâu thuẫn nhau – và đã từ bỏ mục tiêu bình thường hóa quan hệ với Mỹ.

Tháng Giêng năm nay, hai nhà quan sát Triều Tiên giàu kinh nghiệm Robert Carlin và Siegfried Hecker đã khiến nhiều người ngạc nhiên khi viết rằng nhà lãnh đạo Kim Jong Un đang chuẩn bị cho chiến tranh. Quan ngại này có thể hơi thái quá, nhưng không phải là không có cơ sở. Tôi đã làm việc về vấn đề hạt nhân Triều Tiên ở cả trong và ngoài chính phủ suốt 30 năm qua, và hiện tại, Bán đảo Triều Tiên dường như nguy hiểm và bất ổn hơn bất kỳ thời điểm nào kể từ năm 1950.

Kể từ năm 2019, ba thay đổi chiến lược có liên quan đến nhau, xoay quanh vấn đề hạt nhân Triều Tiên đã làm mất hiệu lực của các giả định cốt lõi vốn định hướng cho ngoại giao Mỹ và Hàn Quốc kể từ năm 1992. Đầu tiên, sau hội nghị thượng đỉnh không thành công giữa Kim và cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump vào năm 2019 tại Hà Nội, Kim đã công bố một kế hoạch 5 năm vào năm 2021 – đặt mục tiêu tăng cường kho vũ khí hạt nhân và tên lửa lớn, bao gồm ICBM nhiên liệu rắn, đầu đạn thu nhỏ, vũ khí hạt nhân chiến thuật, và tên lửa siêu thanh. Việc Triều Tiên đầu tư vào tổ hợp công nghiệp hạt nhân của mình, cùng với tuyên bố mạnh mẽ của Kim rằng họ sẽ không từ bỏ vũ khí hạt nhân (điều đã được thể hiện trong hiến pháp và học thuyết hạt nhân phủ đầu của họ) cho thấy một sự thay đổi tư thế chiến lược.

Những năng lực mới và ý định được nêu này đã làm thay đổi cán cân chiến lược ở Đông Bắc Á, đặt ra những câu hỏi mới về mức độ tin cậy của khả năng răn đe mở rộng của Mỹ, đồng thời thúc đẩy mong muốn sở hữu vũ khí hạt nhân của Hàn Quốc.

Kế đến là việc Bình Nhưỡng tái định vị địa chính trị. Bắt đầu với việc Kim từ bỏ mục tiêu lâu dài của Triều Tiên là bình thường hóa quan hệ với Mỹ, nhằm hướng đến cân bằng giữa các cường quốc. Điều này củng cố logic của ba thập kỷ ngoại giao hạt nhân.

Cùng lúc đó, Bình Nhưỡng cũng hàn gắn quan hệ với Trung Quốc, vốn đã trở nên căng thẳng sau khi Bắc Kinh ủng hộ các lệnh trừng phạt kinh tế của Liên Hiệp Quốc nhắm vào Triều Tiên sau khi nước này tiến hành các vụ thử hạt nhân vào năm 2016 và 2017. Kim đã đến thăm Bắc Kinh vào tháng 1/2019, và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có chuyến thăm đáp lễ tới Bình Nhưỡng vào tháng 6 cùng năm. Từ đó đến nay, Trung Quốc và Nga đã ngăn chặn các nỗ lực của Mỹ nhằm áp đặt các lệnh trừng phạt mới đối với các cuộc thử nghiệm ICBM của Triều Tiên.

Tình hình địa chính trị càng trở nên biến động khi Nga thiết lập quan hệ đối tác an ninh mới với Triều Tiên sau cuộc xâm lược Ukraine, sử dụng viện trợ kinh tế và quân sự để đổi lấy đạn dược và tên lửa. Động thái này khiến Trung Quốc cảm thấy không thoải mái, như được thể hiện trong các cuộc thảo luận riêng giữa các quan chức Trung Quốc với giới nghiên cứu. Họ lo ngại Tổng thống Nga Vladimir Putin đang trở thành đòn bẩy thay thế Bắc Kinh và tạo ra một tình huống giống như hồi thập niên 1950-1960, khi ông nội của Kim Jong Un, Kim Il Sung, đã khiến hai cường quốc cộng sản chống lại nhau.

Thay đổi thứ ba cũng không kém phần sâu sắc: Vào tháng 1, Kim đã từ bỏ chính sách thống nhất vốn được áp dụng trong vòng 70 năm qua, trong đó Triều Tiên và Hàn Quốc được định nghĩa là một quốc gia có chung huyết thống nhưng bị chia cắt bởi lịch sử, đồng thời tuyên bố Hàn Quốc là “kẻ thù chính.” Ông kêu gọi thay đổi hiến pháp của Triều Tiên – xóa bỏ cam kết thống nhất – giải thể các cơ quan xử lý quá trình hòa giải Bắc-Nam và phá bỏ tượng đài thống nhất ở Bình Nhưỡng mà cha ông đã xây dựng.

Các sự kiện gần đây củng cố những thay đổi này. Đối với Kim, các chu kỳ bầu cử của Mỹ thường là những cơ hội thú vị để truyền tải thông điệp. Vào tháng 9, Bình Nhưỡng đã tiến hành một loạt các cuộc thử tên lửa đạn đạo tầm ngắn, và Kim đã thề sẽ chuẩn bị lực lượng hạt nhân của mình để chiến đấu với Mỹ. Sau đó, như một lời đảm bảo, ông đã công bố một bức ảnh hiếm hoi ghi lại cảnh ông đang đi dạo qua một nhà máy làm giàu uranium tuyệt mật và cam kết chế tạo thêm vũ khí hạt nhân. Nhưng đây chỉ là khúc dạo đầu của những gì chúng ta có thể mong đợi.

Tại sao tất cả những điều này lại quan trọng? Chí ít là ở hiện tại, Kim đã loại bỏ cả phi hạt nhân hóa lẫn thống nhất Bắc-Nam khỏi bàn đàm phán – bất chấp sự thật rằng đây vẫn là mục tiêu chính sách của Mỹ và Hàn Quốc.

Vấn đề Triều Tiên hiện đang nằm trong cuộc cạnh tranh có tổng bằng không giữa các cường quốc. Nhiều khả năng nó sẽ tạo ra hai khối đối lập ở Đông Bắc Á: khối thứ nhất là Trung Quốc, Nga, và Triều Tiên, và khối còn lại là Mỹ, Hàn Quốc, và Nhật Bản. Những mối quan tâm chung về phổ biến vũ khí hạt nhân từng khiến Trung Quốc và Nga chịu hợp tác trong các cuộc đàm phán sáu bên (bao gồm Mỹ, Trung Quốc, Nga, Nhật Bản, Hàn Quốc và Triều Tiên) giờ đây đã không còn. Kim hiện đang trở nên táo bạo hơn bao giờ hết nhờ kho vũ khí hạt nhân và tên lửa đang phát triển của Triều Tiên, sự ủng hộ từ Putin, và tệ nhất, là sự thờ ơ từ Trung Quốc.

Nhưng đừng vội tin lời tôi nói. Một báo cáo năm 2023 của Hội đồng Tình báo Quốc gia về Triều Tiên đã phác thảo một môi trường rủi ro mới. Kết luận của báo cáo là:

Triều Tiên rất có thể sẽ tiếp tục sử dụng tình trạng vũ khí hạt nhân của mình để hỗ trợ cho chính sách ngoại giao cưỡng chế, và gần như chắc chắn sẽ cân nhắc các hành động cưỡng chế ngày càng nguy hiểm hơn khi chất lượng và số lượng kho vũ khí hạt nhân và tên lửa đạn đạo của nước này tăng lên.

Dù báo cáo đánh giá rằng Kim sẽ không sử dụng vũ khí hạt nhân trừ khi ông “tin rằng chế độ đang gặp nguy hiểm,” nó đã ám chỉ nguy cơ xảy ra tính toán sai lầm khi tuyên bố, “Ông ta có thể sẵn sàng chấp nhận rủi ro quân sự thông thường lớn hơn, vì tin rằng vũ khí hạt nhân sẽ ngăn chặn được một phản ứng dữ dội không thể đáp trả được của Mỹ hoặc Hàn Quốc.”

Báo cáo nhận định “một chiến lược tấn công nhằm chiếm giữ lãnh thổ và đạt được sự thống trị chính trị trên Bán đảo Triều Tiên” bằng vũ lực “ít có khả năng xảy ra hơn so với một chiến lược cưỡng chế,” nhưng báo cáo cũng đưa ra một cảnh báo quan trọng mà tôi cho rằng hội đồng có lẽ sẽ xem xét lại:

Chiến lược tấn công sẽ có khả năng xảy ra hơn nếu Kim tin rằng ông ta có thể đánh bại quân đội Hàn Quốc, đồng thời ngăn chặn sự can thiệp của Mỹ và duy trì sự ủng hộ của Trung Quốc, hoặc nếu ông ta kết luận rằng một cuộc khủng hoảng trong nước hoặc quốc tế là cơ hội cuối cùng để thực hiện các mục tiêu xét lại.

Những kịch bản nào có thể xảy ra từ một chiến lược như vậy? Một điểm nóng có thể dẫn đến leo thang là Ranh giới phía Bắc (NLL), tức biên giới trên biển giữa hai miền Triều Tiên. NLL đã được Bộ Tư lệnh Liên Hiệp Quốc phân định vào khoảng thời gian đình chiến năm 1953, nhưng nó đã bị Triều Tiên tranh chấp và trở thành nguồn gốc của những bất bình âm ỉ kéo dài và các đợt đụng độ quân sự rải rác. Năm 2010, Bình Nhưỡng đã nổ súng vào Đảo Yeonpyeong, một trong năm hòn đảo mà NLL xác định là của Hàn Quốc. Cuộc tấn công đã giết chết hai lính Thủy quân Lục chiến Hàn Quốc và đánh chìm một tàu của nước này. Triều Tiên đã một lần nữa bắn đạn pháo gần hòn đảo này vào đầu năm nay.

Trong cùng bài phát biểu vào tháng 1, khi Kim kêu gọi thay đổi hiến pháp và tuyên bố Hàn Quốc là “kẻ thù chính” của mình, ông cũng ám chỉ đến việc sửa đổi các yêu sách đối với NLL tại một cuộc họp trong tương lai của Hội đồng Nhân dân Tối cao (SPA): “Vì biên giới phía nam của đất nước chúng ta đã được vạch ra rõ ràng, nên ‘ranh giới phía bắc’ bất hợp pháp và bất kỳ ranh giới nào khác sẽ không bao giờ được dung thứ, và nếu Hàn Quốc vi phạm dù chỉ 0,001 mm vùng đất, vùng trời, và vùng biển của chúng ta, thì điều đó sẽ bị coi là hành động kích động chiến tranh.” Kim đã lên lịch họp cho SPA vào ngày 07/10.

Những rủi ro phát sinh từ tình hình thực tế trên Bán đảo Triều Tiên và tình hình địa chính trị ở Đông Bắc Á dẫn đến một số kịch bản nguy hiểm, nhưng hoàn toàn có thể xảy ra. Đầu tiên là kịch bản hạt nhân đã được báo trước trong báo cáo của Hội đồng Tình báo Quốc gia và bởi các nhà phân tích Hàn Quốc:

Sau khi lên án cuộc tập trận quân sự Mỹ-Hàn, Bình Nhưỡng có thể bắt đầu một cuộc tập trận bắn đạn thật gần hai hòn đảo, sau đó bắn một loạt đạn pháo, và kế đến là đổ bộ lên Đảo Yeonpyeong. Những nỗ lực của Mỹ nhằm kiềm chế Hàn Quốc có thể thất bại và Seoul sẽ gửi lực lượng không quân và hải quân đến khu vực này, bắn phá các tàu của Triều Tiên và đổ bộ Thủy quân Lục chiến lên đảo. Khi giao tranh xảy ra, Bình Nhưỡng sẽ bắn một vũ khí hạt nhân chiến thuật vào một hòn đảo không có người ở gần đó.

Liệu Mỹ hay Hàn Quốc sẽ có phản ứng quân sự và dẫn đến nguy cơ leo thang? Liệu Trung Quốc sẽ phủ quyết một nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc đối với vụ sử dụng vũ khí hạt nhân đầu tiên kể từ Hiroshima, hay sẽ hợp tác với Mỹ để kiềm chế tình hình? Vào thời điểm mà cả Mỹ và Hàn Quốc đều thiếu các kênh liên lạc ngoại giao hoặc quân sự đáng tin cậy với Bình Nhưỡng, tình hình có thể dễ dàng trở nên mất kiểm soát.

Kịch bản đáng báo động hơn là một cuộc chiến hai mặt trận ở châu Á nếu khủng hoảng đồng thời xảy ra ở cả Triều Tiên và Đài Loan. Trong một báo cáo chuyên sâu năm 2023 dựa trên kết quả từ các trò chơi chiến tranh, các cuộc phỏng vấn với các quan chức, và các hội thảo chuyên đề, Markus Garlauskas, cựu sĩ quan tình báo quốc gia Mỹ về Triều Tiên, đã nêu chi tiết cách mà chính sách răn đe có thể thất bại, cũng như những logic và động lực có thể khiến Kim tấn công Hàn Quốc nếu Trung Quốc xâm lược Đài Loan và Mỹ can thiệp quân sự, theo đó chuyển hướng sự tập trung và nguồn lực. Hoặc ngược lại, khả năng xảy ra các cuộc tấn công đồng thời được phối hợp, trong đó Trung Quốc và Triều Tiên cùng lúc tấn công Đài Loan và Hàn Quốc.

Ba quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân cùng tham gia xung đột (có thể suy đoán Putin sẽ hành động như thế nào) là một điều nghe thật kỳ lạ, hoặc như một số người lo sợ, là dấu hiệu rằng chúng ta đã tiến tới ngày tận thế. Dù những kịch bản tồi tệ nhất khó có thể xảy ra trong tương lai gần, nhưng sự tái định vị về mặt địa chính trị của Triều Tiên đã làm dấy lên khả năng Bình Nhưỡng sẽ có động thái mạnh mẽ trong 6 đến 18 tháng tới.

Cả Mỹ và Trung Quốc đều không thể hiện cảm giác cấp bách cần thiết trong vấn đề Bán đảo Triều Tiên. Các quan chức Trung Quốc nói với tôi rằng Bắc Kinh xem hành động của Bình Nhưỡng là hậu quả do lệnh trừng phạt của Mỹ – chứ không phải vấn đề của Trung Quốc. Xét đến những cuộc xung đột đang diễn ra ở Ukraine và Trung Đông, cũng như ưu tiên dành cho cuộc cạnh tranh có tổng bằng không với Trung Quốc trong chương trình nghị sự, vấn đề Triều Tiên có lẽ sẽ tiếp tục bị xếp sau. Nhưng Kim Jong Un có thể thay đổi điều đó.

BDN

Views: 0