Hàn Quốc khẳng định nước này sẽ đẩy nhanh tiến độ phát triển loại vũ khí chống UAV cỡ nhỏ nhằm đối phó với những mối đe dọa từ Triều Tiên.
Cơ quan giám sát chương trình mua sắm vũ khí của Hàn Quốc (DAPA) hôm 29/12 cho biết nước này sẽ bắt đầu phát triển một loại vũ khí chống máy bay không người lái (UAV) cỡ nhỏ vào năm tới. Thời gian của quá trình phát triển sẽ được đẩy nhanh xuống còn 39 tháng, thay vì 48 tháng như trước kia.
Theo DAPA, gói thầu sản xuất các thiết bị chống UAV cơ động đã được mở và các nhà sản xuất Hàn Quốc được khuyến khích tham dự.
Việc đẩy nhanh tốc độ sản xuất vũ khí chống UAV đến sau sự cố 5 UAV được cho là của Triều Tiên bay qua biên giới liên Triều hôm 26/12. Các UAV này đã bay trong nhiều giờ trên không phận thủ đô Seoul và nhiều thành phố khác của Hàn Quốc.
Quân đội Hàn Quốc đã ngay lập tức điều động nhiều vũ khí hạng nặng, bao gồm cả tiêm kích và máy bay trực thăng, để ngăn chặn các UAV trên. Tuy nhiên, sau hơn 100 phát đạn, Seoul vẫn không thể bắn rơi các UAV cỡ nhỏ này. Việc ngăn cản không thành công đã khiến quân đội Hàn Quốc bị chỉ trích gay gắt.
Bên cạnh đẩy nhanh tốc độ sản xuất vũ khí chống UAV, Bộ Quốc phòng Hàn Quốc cũng đã thông qua khoản ngân sách trị giá 2,73 tỷ USD cho dự án nâng cấp 60 tiêm kích hạng nặng F-15K của Không quân nước này nhằm “đối phó với các mối đe dọa mới từ Triều Tiên”. Ngoài ra, khoảng 1,5 tỷ USD cũng sẽ được chi để mua thêm 2 máy bay tiếp dầu và tăng cường năng lực chiến đấu của tàu khu trục lớp Chungmugong.
Bộ Ngoại giao Mỹ đã phê chuẩn việc bán tổ hợp rải mìn chống tăng Volcano cho Đài Loan.
Reuters ngày 29/12 đưa tin, Bộ Ngoại giao Mỹ đã phê duyệt việc bán các tổ hợp rải mìn chống tăng Volcano trị giá 180 triệu USD cho Đài Loan. Thông tin này được Bộ Quốc phòng Mỹ thông báo hôm 28/12.
Hai nhà sản xuất vũ khí Northrop Grumman và Oshkosh Corporation sẽ đóng vai trò nhà thầu chính trong thương vụ này.
Thương vụ trên được xem là một phần trong Đạo luật ngân sách quốc phòng mới được Quốc hội Mỹ thông qua, trong đó phê chuẩn một khoản viện trợ an ninh trị giá 10 tỷ USD và chấp thuận đơn giản hóa thủ tục bán vũ khí cho Đài Loan.
Trung Quốc đã ngay lập tức lên tiếng phản đối Đạo luật trên với lý do nó bao gồm nhiều điều khoản “tiêu cực” liên quan tới Đài Loan. Trong phát biểu được đưa ra hôm 24/12, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc chỉ trích Đạo luật ngân sách quốc phòng mới của Mỹ đã “can thiệp vào công việc nội bộ của nước này” và là “một sự khiêu khích chính trị nghiêm trọng nhằm vào Trung Quốc”.
Trước đó, vào ngày 6/12, Bộ Ngoại giao Mỹ cũng xác nhận đã bán lô hàng phụ tùng máy bay quân sự trị giá 425 triệu USD cho lực lượng phòng vệ Đài Loan.
Tình hình eo biển Đài Loan đã trở nên căng thẳng sau chuyến thăm của phái đoàn Quốc hội Mỹ, dẫn đầu bởi Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi, đến hòn đảo này vào ngày 2/8. Bộ Ngoại giao Trung Quốc cáo buộc chuyến thăm Đài Loan của bà Pelosi đã vi phạm chính sách “Một Trung Quốc”.
Chánh Văn phòng an ninh quốc gia Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc Kim Sung-han hôm nay (28/12) đã công bố báo cáo cuối cùng về Chiến lược quốc phòng.
KBS cho biết Báo cáo bao gồm 9 bài toán xúc tiến trọng điểm, cụ thể là; thiết lập trật tự dựa trên chuẩn mực và quy tắc; hợp tác thúc đẩy pháp quyền và nhân quyền; tăng cường hợp tác không phổ biến hạt nhân và chống khủng bố; mở rộng hợp tác an ninh toàn diện; mở rộng mạng lưới an ninh kinh tế; tăng cường hợp tác ở lĩnh vực khoa học công nghệ cao và góp phần thu hẹp khoảng cách số trong khu vực; đi đầu trong hợp tác khu vực liên quan tới biến đổi khí hậu và an ninh năng lượng; đóng góp tích cực về ngoại giao bằng cách tăng cường hợp tác phát triển và quan hệ đối tác; tăng cường hiểu biết lẫn nhau và giao lưu văn hóa, nhân lực.
Chiến lược này cũng bao gồm nhận định về tầm quan trọng chiến lược của khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, phương hướng hợp tác mà Hàn Quốc hướng tới, phương án xúc tiến quan hệ với các bên trong khu vực như Bắc Thái Bình Dương, Đông Nam Á, Nam Á, châu Đại Dương, các nước châu Phi giáp Ấn Độ Dương, châu Âu, Trung Nam Mỹ.
Ý tưởng của Chính phủ đương nhiệm là mở rộng tầm nhìn sang toàn bộ khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, thay vì chỉ giới hạn ở vấn đề Bán đảo Triều Tiên, Đông Bắc Á, hay các sáng kiến khu vực bó hẹp ở lĩnh vực hợp tác kinh tế, thương mại như các Chính phủ tiền nhiệm; từ đó tăng cường hợp tác chiến lược tích cực hơn nữa trong các vấn đề song phương, khu vực và toàn cầu.
Các yếu tố trọng tâm mà Chính phủ đề ra là tự do, pháp trị và nhân quyền, được phân tích là nhằm bắt kịp chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Mỹ. Trong đó, báo cáo nêu rõ Hàn Quốc sẽ thúc đẩy và tăng cường trật tự khu vực dựa tên quy tắc và giá trị phổ quát, với nền tảng là sự liên minh với các quốc gia cùng chia sẻ giá trị này; tuyên bố Hàn Quốc phản đối việc thay đổi hiện trạng đơn phương bằng sức mạnh.
Seoul cũng tuyên bố sẽ đẩy mạnh hợp tác an ninh hàng hải trong khu vực, nhấn mạnh hòa bình, ổn định, tự do hàng hải và hàng không phải được tôn trọng trên biển Đông – một kênh giao thông đường biển quan trọng. Ngoài ra, hòa bình và ổn định tại Eo biển Đài Loan cũng có ý nghĩa quan trọng với hòa bình và ổn định Bán đảo Triều Tiên, cũng nhưu khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.
Báo cáo khẳng định tầm nhìn Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Hàn Quốc là một sáng kiến bao trùm, không nhắm đến hay loại trừ một quốc gia nào, được phân tích là nhằm nhấn mạnh sự khác biệt với chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Mỹ, vốn coi Trung Quốc là một thế lực thách thức quy chuẩn hiện hành, thay đổi hiện trạng thế giới.
Trong khi đó, Mỹ đã hoan nghênh việc Hàn Quốc thông qua Chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, thể hiện cam kết chung của hai nước trong việc đóng góp vào an ninh và thịnh vượng khu vực, đồng thời khẳng định mục tiêu mở rộng hợp tác với các đồng minh và đối tác khác trên toàn khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Hàn Quốc sẽ góp phần tăng cường năng lực chung của hai nước trong việc thúc đẩy không phổ biến hạt nhân, đẩy mạnh hòa bình và an ninh quốc tế.
Trong năm 2023 sẽ có nhiều thay đổi do Chính phủ “đèn giao thông” ban hành, chúng tôi chọn ra đây những thay đổi quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân.
Foto: Verbraucherzentrale
1. Phanh giá Gas, Sưởi ấm và Điện
Do khủng hoảng năng lượng toàn cầu anh hưởng mạnh đến người tiêu dùng trong mùa Đông, Chính phủ đã ban hành luật “phanh giá” gọi là qui định về “giá trần” cho Gas, Sưởi và Điện, có nghĩa: Người cung cấp không được tính quá giá trong Qui định này. Về mặt văn bản hành chính luật này có hiệu lực vào tháng 03.2023, nhưng rất có thể sẽ được thực hiện ngay từ tháng 01.2023, nhằm giảm gánh nặng cho người tiêu dùng do lạm phát gây ra:
Giá Gas: 12 Cent/kWh
Giá Sưởi: 40 Cen/kWh
Giá Sưởi: 9,5 Cent/kWh
2. Tăng trợ cấp tiền nhà
Bình quân tăng 190 Euro/tháng. Trợ cấp này là bao nhiêu phụ thuộc vào thu nhập, nơi ở, giá thuê của từng cá nhân nên sẽ rất khác nhau. Muốn được trợ cấp tiền nhà phải làm đơn xin.
3. 01.01.2023 sẽ không còn Berlinpass, thay vào đó là “Berechtigungsnachweis Berlin-Ticket S”, giấy này sẽ được gửi trực tiếp đến nơi ở của những người có tiêu chuẩn mà không phải làm đơn xin.
4. Bắt đầu 01.01.2023 vé giao thông công cộng thay vì 9€/tháng sẽ là 49 €/tháng và được đi bất kỳ đâu giống như qui định cho 9 € Ticket.
5. 01.07.2023 lương hưu tăng (trên cơ sở hệ số cân bằng Đông Tây), Tây Đức tăng 3,5%, Đông Đức tăng 4,2 %.
6. 01.01.2023 trợ cấp tiền nuôi con (Kindergeld) cho đến 18 tuổi, đồng nhất là 250 €/tháng.
7. 01.01.2023 tiền lương “công dân” thay cho Hartz IV: Thật ra đây là tên mới thay cho Hartz IV (trợ cấp tối thiểu cho sự tồn tại của người dân trong XH). Vi phạm những qui định của Jobcenter sẽ bị phạt như sau: Vi phạm lần thứ nhất sẽ bị cắt giảm 10%, lần thứ hai 20% và lần thứ 3 bị phạt 3 tháng liền 30%. Tiền nhà không bị ảnh hưởng.
Đơn thân và chủ hộ được: 502 €/tháng
Người trưởng thành trong hộ: 451 €/tháng
Thanh niên 18 – 24 tuổi: 402 €/tháng
Thiếu niên 14 – 17 tuổi: 420 €/tháng
Trẻ em 6 – 13 tuổi: 348 €/tháng
Trẻ em 0 – 5 tuổi: 318 €/tháng
8. Tích luỹ cơ bản không phải đóng thuế cho năm 2023 là 10.908 Euro (tăng 561 Euro), cho năm 2024 là 11.604 Euro (tăng 696 Euro).
9. Ngành ăn uống phải dùng đồ đựng thức ăn sử dụng được nhiều lần. Riêng quán nhỏ (diện tích tối đa 80 m2), quán ăn nhanh (Imsse) hay cà phê bánh ngọt…với nhiều nhất 5 người làm phải chấp nhận đong đồ ăn thức uống để đem đi (“to go”) vào hộp đựng của khách hàng mang đến.
10. Thuế giá trị gia tăng (Umsatzsteuer) cho ngành ăn uống được giảm còn 7% thay vì hết hạn 31.12.2022 nay gia hạn đến 31.12.2023.
11. Thuế giá trị gia tăng ngành nông nghiệp năm 2022 đã giảm còn 9,5%, năm 2023 tiếp tục giảm còn 9,0%.
12. Trợ giá cho xe Ô tô điện sẽ giảm
Xe có giá cho đến 40.000 € được trợ giá đến 4.500 thay vì 6.000 €. Hãng sản xuất bù thêm 2.250 €.
Xe có giá đến 65.000 € được trợ giá 3.000 thay vì 5.000 Euro. Hãng sản xuất bù thêm 1.500 €.
13. Bắt đầu từ 2023 EU ban hành luật “sửa chữa đồ điện”, thay vì mua mới khách hàng có quyền yêu cầu sửa chữa đồ điện.
14. 01.01.2023 Kroatien sẽ dùng đồng Euro thay cho đồng Kuna.
15. 01.01.2023 thuốc lá sẽ đắt lên, kể cả thuốc điếu thuốc tẩu, Shisha, thuốc điện tử (Liquids)…1 bao 20 điếu tăng 10 Cent, 2025 và 2026 tăng 15 Cent.
Khoảng 71 máy bay và tàu quân sự của Trung Quốc được cho là đã áp sát đảo Đài Loan trong vòng 24h qua, chính quyền hòn đảo cho hay.
Reuters dẫn thông tin từ Cơ quan phòng vệ Đài Loan cho hay, 71 máy bay quân sự này gồm cả máy bay chiến đấu và máy bay không người lái rạng sáng 25/12 đã đi vào vùng nhận diện phòng không ở phía nam hòn đảo. Trong đó, 43 chiếc vượt qua đường trung tuyến – ranh giới ngầm phân định eo biển Đài Loan.
Đây là đợt áp sát đảo Đài Loan với quy mô lớn nhất từ trước đến nay của phi đội Trung Quốc.
Ngoài 71 máy bay, 7 tàu quân sự của Trung Quốc cũng bị phát hiện hoạt động gần hòn đảo. Đài Loan đã điều động máy bay chiến đấu, tàu hải quân và triển khai hệ thống tên lửa mặt đất để giám sát.
Trung Quốc nói rằng, hôm 25/12, quân đội của nước này tập trận ở vùng biển và vùng trời xung quanh Đài Loan để đáp trả những hành động mà Bắc Kinh cho là “sự khiêu khích” của Mỹ và chính quyền đảo Đài Loan. Tuy nhiên, Đài Loan đã bác bỏ cáo buộc.
Trung Quốc luôn coi Đài Loan là một phần lãnh thổ không thể tách rời và tuyên bố sẵn sàng thống nhất bằng mọi giá, kể cả phải dùng đến biện pháp quân sự.
Bắc Kinh liên tục đưa máy bay quân sự vào ADIZ của Đài Loan, trong một động thái được cho là nhằm “nắn gân” Đài Bắc cũng như các bên ủng hộ hòn đảo. Tần suất các chuyến bay áp sát Đài Loan có xu hướng tăng lên trong bối cảnh Bắc Kinh gia tăng sức ép quân sự lên Đài Loan bằng các biện pháp truyền thống và phi truyền thống.
Báo cáo của một tổ chức thuộc Đại học Bắc Kinh cho rằng các máy bay do thám của Mỹ ngày càng tiến gần hơn đến bờ biển Trung Quốc.
Tờ South China Morning Post ngày 25.12 đưa tin Tổ chức theo dõi tình hình Biển Đông (SCSPI) thuộc Đại học Bắc Kinh (Trung Quốc) cho rằng các máy bay do thám Mỹ tiếp tục hoạt động và tiến gần hơn đến Trung Quốc trong năm qua.
Hôm 3.6, một máy bay do thám RC-135C của Mỹ bay trên biển Hoa Đông, cách Thượng Hải khoảng 166 km, vài ngày trước khi Trung Quốc chính thức hạ thủy tàu sân bay Phúc Kiến.
Ông Hồ Ba, giám đốc SCSPI, cho rằng các máy bay của Mỹ đã bay gần Trung Quốc hơn trong năm qua. Ông cho biết đánh giá dựa trên dữ liệu thương mại và có thể chỉ là một phần nhỏ trong hoạt động do thám gần của Mỹ.
“Con số thực tế có thể cao hơn. Những hoạt động do thám tiếp cận này ngày càng gần bờ biển Trung Quốc”, ông cho biết. Vấn đề Đài Loan vẫn sẽ là trung tâm căng thẳng Mỹ-Trung Quốc vào năm 2023
Ngoài ra, tại Biển Đông, Mỹ điều các máy bay lớn thực hiện 589 chuyến bay để thu thập thông tin tình báo từ tháng 1 đến tháng 11.
Trong khi SCSPI chưa thống kê số lượng các chuyến bay tương tự trong tháng 12, phía Mỹ đã điều 47 chuyến bay với các máy bay do thám lớn đến khu vực Biển Đông.
Chuyến bay mới nhất diễn ra hôm 21.12, khi Mỹ điều 3 máy bay tuần tra săn ngầm P-8A, một máy bay cảnh báo sớm E-3G và một máy bay do thám RC-135V từ căn cứ không quân Kadena ở Nhật Bản và căn cứ không quân Clark ở Philippines tuần tra eo biển Đài Loan và khu vực Biển Đông.
Phía Mỹ chưa bình luận về báo cáo trên của SCSPI.
Trong năm ngoái, các máy bay do thám Mỹ thực hiện khoảng 1.200 chuyến bay ở Biển Đông, theo báo cáo của SCSPI đưa ra hồi tháng 3. Ngoài ra, các máy bay của Mỹ cũng tuần tra ở các khu vực khác như biển Hoa Đông và Hoàng Hải.
Các chuyến bay do thám có thể thu thập, xếp loại và phân tích nhiều tín hiệu điện tử khác nhau trong bán kính gần 400 km.
Trí tuệ nhân tạo – AI (artificial intelligence) đã có nhiều tiến bộ vượt bậc trong khoảng hai thập niên qua. Một trong những chỉ dấu rõ rệt nhất cho sự phát triển của AI là việc nó đã lần lượt đánh bại con người một cách thuyết phục trong gần như tất cả các bộ môn thể thao trí tuệ hàng đầu.
Năm 1997, siêu máy tính Deep Blue của IBM lần đầu giành chiến thắng trước đại kiện tướng cờ vua Gary Kasparov với tỉ số 3½–2½ trong trận tái đấu ở New York. Năm 2016, phần mềm AlphaGo do Google phát triển đã đánh bại kỳ thủ cờ vây 9 đẳng thế giới Lee Sedol với tỉ số 4-1. Và chỉ ba năm sau đó, phần mềm Pluribus do Facebook và các nhà khoa học trường Carnegie Mellon phát triển đã khuất phục những vận động viên poker hàng đầu thế giới trong bộ môn bài hai lá có 6 người chơi (6-max No-limit Texas Hold’Em poker).
Mới đây nhất, nhóm các nhà nghiên cứu tại Meta đã thử nghiệm thành công Cicero, một AI có khả năng đánh bại con người trong Diplomacy, một trò chơi mô phỏng cuộc tranh đấu quyền lực giữa 7 cường quốc Châu Âu trước thềm Chiến tranh thế giới lần thứ nhất (được coi là một trong những trò boardgame ưa thích của các chính khách nổi tiếng). Trên một phương diện nào đó, rõ ràng AI đang ngày một thông minh hơn và có khả năng tư duy giống con người hơn. Liệu điều này sẽ có mang lại những hệ luỵ gì cho ngoại giao trong tương lai?
Bài viết này tập trung giải thích tại sao chúng ta cần đặc biệt chú ý tới việc AI đã đánh bại được con người trong một trò chơi mô phỏng tương đối sát thực chính trị quốc tế, đồng thời chỉ ra một số hàm ý của đà phát triển AI hiện nay đối với chính trị quốc tế nói chung và ngoại giao nói riêng trong tương lai.
Sơ lược về Diplomacy
Lấy bối cảnh châu Âu thời kì trước Chiến tranh thế giới lần thứ nhất, Diplomacy mô phỏng cuộc tranh đấu quyền lực ở châu Âu giữa 7 cường quốc: Anh, Pháp, Nga, Đức, Áo-Hung, Ý và Thổ Nhĩ Kỳ. Để giành chiến thắng tuyệt đối, người chơi phải điều khiển các quân đoàn và hạm đội của mình để chiếm được 18 trên tổng số 34 “vùng hậu cần” (supply center).
Điểm đặc biệt của Diplomacy là luật chơi được thiết kế để không ai, dù xuất sắc đến mấy, có thể một mình giành chiến thắng mà không có sự hỗ trợ của ít nhất một đồng minh khác. Trò chơi không sử dụng xúc xắc nên không có yếu tố may rủi hay bất định tác động đến kết quả. Vì vậy, người chơi chỉ có một cách duy nhất để đánh bại các đối thủ của mình là vận dụng những kỹ năng ngoại giao như: phân tích tình huống, hoạch định chiến lược, đàm phán, v.v. Mục tiêu của người chơi là đánh giá đúng ý đồ của cả các “đối tác” lẫn “đối tượng”, xây dựng và duy trì các liên minh bền vững với đồng minh, và đồng thời ly gián những liên quân tiềm năng chống lại mình.
Tuy nhiên, khác với những bộ môn cờ mà trong đó người chơi sẽ đi theo lượt, sau khi đàm phán xong, cả 7 người chơi Diplomacy sẽ ra lệnh cùng một lúc và các mệnh lệnh sẽ được thực thi đồng thời. Hệ quả là sẽ có những người chơi thực hiện đúng cam kết đã đề ra trong quá trình đàm phán và sẽ có những người chơi “nói một đường, làm một nẻo”. Do đó, duy trì lòng tin giữa các đồng minh và phản bội đối tác đúng thời điểm là một phần tất yếu của trò chơi này.
Tựu chung, chơi Diplomacy giống như đánh cờ nhưng thay vì chỉ đánh với một người thì bạn đánh với 6 người, và thay vì chơi theo lượt thì tất cả di chuyển quân cùng lúc. Cuối cùng, giao tiếp, trò chuyện, thương thảo với nhau là một điều bạn bắt buộc phải làm tốt để giành phần thắng.
Cicero đã làm được gì?
Theo một ý kiến đánh giá thì trò chơi Diplomacy đã đặt ra một bài toán hóc búa cho các nhà nghiên cứu AI trong suốt hơn 5 thập kỷ vừa qua. Sự khác biệt giữa Diplomacy và các trò đấu tay đôi kinh điển như cờ vua hay cờ vây nằm ở hai điểm chính: (1) trong Diplomacy bạn phải thi đấu với 6 đối thủ thay vì 1 đối thủ và (2) giao tiếp bằng ngôn ngữ là một phần của trò chơi. Do đó, để AI có thể đánh bại con người ở trò chơi này, nó phải có cả khả năng tư duy chiến lược (strategic reasoning) để nhận biết đối tác/đối tượng và các tình thế thuận lợi/nguy hiểm, lẫn khả năng giao tiếp sử dụng ngôn ngữ con người (natural language). Cũng chính vì sự bất tương xứng về thông tin là một phần của trò chơi nên AI phải biết lúc nào nên chia sẻ ít, lúc nào nên chia sẻ nhiều, lúc nào cần thành thật, lúc nào cần gian trá. Vì lý do này, khác với các môn cờ hay poker, AI không thể tự học cách đánh Diplomacy thành thạo bằng việc tự đánh với bản thân mà buộc phải học từ một bộ dữ liệu đã có sẵn của con người.
Để chuẩn bị cho quá trình thử nghiệm với những người chơi thật, các nhà nghiên cứu đã dạy Cicero cách chơi Diplomacy bằng một bộ dữ liệu gồm 125.261 ván Diplomacy trên mạng, với tổng cộng hơn 12 triệu tin nhắn mà các người chơi gửi cho nhau trong quá trình thảo luận, đàm phán. Từ tháng 8 cho tới tháng 10 năm 2022, Meta đã cho Cicero thi đấu (ẩn danh) với những người chơi ngoài đời thực, bao gồm cả nhà vô địch thế giới Markus Zijlstra. Sau tổng cộng 72 giờ thi đấu với hơn 80 người chơi qua 40 ván Diplomacy khác nhau, Cicero đã lọt vào top 10%những người chơi tốt nhất. Đây là một thành tích quá ấn tượng đối với bất kỳ người chơi Diplomacy nào. Nhưng ấn tượng hơn cả là việc Cicero đã đánh giá tương đối chính xác ý đồ của những người chơi khác, giao tiếp thành thục và không để lộ danh phận AI của mình. Hơn hết, Cicero không bị ảnh hưởng bởi những thiên kiến cố hữu trong tâm lý con người và không ra quyết định dựa trên cảm xúc. Mọi quyết định mà AI đưa ra thuần tuý dựa trên phán đoán của nó về lợi ích mà một nước đi có thể mang lại. Trên đường dài, điều đó khiến cho AI mắc ít sai lầm hơn con người.
Dù vậy, cần nói rằng Cicero mới đánh bại được con người trong trò Diplomacy ở nội dung “siêu tốc” (blitz) khi thời gian để tư duy và thương thảo chỉ giới hạn trong ít phút. Trong những trò chơi có thời gian tư duy dài hơn thì những người chơi hàng đầu vẫn chiếm ưu thế so với máy. Bên cạnh đó, Cicero vẫn có xu hướng hơi thật thà quá và chia sẻ hơi nhiều thông tin với các đối thủ khác, điều có thể khiến nó đôi lúc bị lợi dụng bởi đối thủ.
Tuy nhiên, đây mới chỉ là bước đầu của Cicero. Điều gần như chắc chắn sẽ xảy ra trong vòng 2-3 năm nữa là Cicero sẽ ngày càng phán đoán được chính xác hơn ý đồ (cả thật thà lẫn gian trá) của đối thủ và ngày càng giao tiếp được một cách khéo léo hơn qua các tin nhắn có văn phong “giống người”.
AI và tương lai của quan hệ quốc tế
Vì đa số các vấn đề được đàm phán ở cấp quốc gia đều quá hệ trọng nên sẽ có ít dư địa cho người trẻ nói chung và những sự thử nghiệm nói riêng. Vì vậy, một trong những ứng dụng trực tiếp và thiết thực của các phần mềm trí tuệ nhân tạo như Cicero là nó tạo ra môi trường có độ thực tế tương đối cao để các nhà ngoại giao trẻ có thể trui rèn các kỹ năng cốt lõi của mình và thử nghiệm các chiến thuật đàm phán sáng tạo, mới lạ. Tuy Diplomacy chỉ tập trung vào ngoại giao nước lớn và do đó không phản ánh được chính xác và toàn diện quan hệ quốc tế (đặc biệt từ góc nhìn của các nước nhỏ và tầm trung) nhưng với những bước phát triển này, rất có thể trong tương lai sẽ có thêm các phần mềm mô phỏng giả lập thêm nhiều tình huống đa dạng để mọi nhà ngoại giao có thể sử dụng và chuẩn bị cho các cuộc đàm phán thật của mình.
Sự phát triển của các phần mềm AI như Cicero rất có thể sẽ dẫn tới một công cụ dự báo được tương đối chính xác khả năng xảy ra các sự kiện như chiến tranh. Tại thời điểm này, do công việc dự báo vẫn chủ yếu được thực hiện bởi con người nên độ chính xác có biên độ sai số rất lớn bởi 3 yếu tố hàng đầu gồm: (1) độ chính xác thấp của ngôn ngữ tự nhiên, (2) các lỗi tư duy cố hữu của con người, và (3) ít người có phương pháp suy luận logic chặt chẽ, có hệ thống. Một phần mềm AI được kết nối trực tiếp với một bộ dữ liệu khổng lồ gần như chắc chắn sẽ đưa ra những dự báo khách quan và chính xác hơn con người nhiều lần, góp phần giảm thiểu xác suất các nhà lãnh đạo đưa ra các quyết sách sai lầm.
Cuối cùng, chúng ta hoàn toàn có thể kỳ vọng rằng trong tương lai các nhà khoa học sẽ phát triển thành công một phần mềm AI có khả năng đánh giá chính xác độ tin cậy (credibility) của các phát ngôn công khai của các nhà lãnh đạo quốc tế. Một sản phẩm như vậy sẽ giải quyết được một trong những vấn đề hóc búa nhất trong quan hệ quốc tế, đó là “đọc vị” chính xác ý đồ của các quốc gia khác. Liệu lãnh đạo nước A có thật sự sẵn sàng sử dụng vũ khí hạt nhân hay không? Liệu nguyên thủ nước B có thực sự định rút ra khỏi hiệp định thương mại này hay không? Khi mà AI có thể trả lời được những câu hỏi như vậy mà không bị ảnh hưởng bởi định kiến hay cảm xúc của con người, gần như chắc chắn chất lượng của mọi quyết định ở cấp cao nhất sẽ được cải thiện. Và chúng ta có quyền tin rằng đó sẽ là một thế giới hoà bình và ổn định hơn rất nhiều.
Chiều 24.12, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác thông tin đối ngoại, tuyên truyền biển, đảo, phân giới, cắm mốc và quản lý biên giới năm 2022; triển khai nhiệm vụ năm 2023.
Các đại biểu chủ trì Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác thông tin đối ngoại, tuyên truyền biển, đảo, phân giới, cắm mốc và quản lý biên giới năm 2022; triển khai nhiệm vụ năm 2023. (Nguồn: TTXVN)
Đa dạng, sinh động và nhiều đổi mới, sáng tạo
Năm 2022, tình hình quốc tế và khu vực có nhiều biến động phức tạp, khó lường, chưa từng có tiền lệ và vượt ra ngoài các kịch bản dự báo. Tuy nhiên, với sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Lãnh đạo Đảng và Nhà nước, sự vào cuộc của các ban, bộ, ngành và địa phương, công tác thông tin đối ngoại, tuyên truyền biển, đảo, phân giới, cắm mốc và quản lý biên giới đã được triển khai một cách chủ động, đồng bộ, kịp thời, có trọng tâm, trọng điểm và đạt hiệu quả cao.
Các cơ quan, đơn vị, địa phương đã có nhiều đổi mới, sáng tạo cả về nội dung, phương thức, tiếp cận đa dạng các đối tượng khác nhau một cách linh hoạt, thuyết phục hơn, qua đó phản ánh sự đổi mới về tư duy, nhận thức của các cấp ủy, chính quyền cũng như tính chuyên nghiệp, tinh thần trách nhiệm của các lực lượng làm công tác thông tin đối ngoại, tuyên truyền về biển đảo, biên giới.
Công tác thông tin, tuyên truyền đã truyền tải đầy đủ, toàn diện các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, văn bản chỉ đạo điều hành của Nhà nước; quán triệt sâu sắc ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị Văn hóa, Hội nghị Đối ngoại toàn quốc triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.
Nhiều vấn đề thời sự, trọng tâm của năm 2022 được chú trọng thúc đẩy như chính sách phục hồi nền kinh tế, thu hút đầu tư, phát triển kinh tế xanh, chuyển đổi số, chuyển đổi chuỗi cung ứng…; quan điểm, lập trường của Việt Nam về các vấn đề quốc tế, có tính chất toàn cầu, điển hình là cuộc xung đột Nga – Ukraine; quan hệ hợp tác với các nước, trong đó tập trung vào những nước, đối tác có hoạt động kỷ niệm năm tròn ngày thiết lập quan hệ ngoại giao.
Đối với nội dung tuyên truyền biển, đảo, phân giới cắm mốc, quản lý biên giới, nổi bật là những nội dung cơ bản, ý nghĩa, vai trò của Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982) và Luật Biển Việt Nam; chủ quyền, an ninh biên giới gắn với tuân thủ pháp luật quốc tế và Việt Nam; hợp tác giao lưu nhân dân nơi miền biên giới… Các nội dung trên đều được thông tin, tuyên truyền dưới nhiều phương thức đa dạng, hình thức hấp dẫn, sinh động, có tác động tích cực đến đông đảo quần chúng nhân dân trong và ngoài nước, nhất là thế hệ trẻ.
Thông tin đối ngoại là mặt trận quan trọng
Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Trưởng Ban Chỉ đạo Công tác thông tin đối ngoại đánh giá cao kết quả của công tác thông tin đối ngoại, tuyên truyền biển, đảo, biên giới trong bối cảnh năm 2022 đầy thách thức. Qua đó, góp phần quan trọng bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, củng cố niềm tin của nhân dân vào chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước; nâng cao sự đồng thuận trong xã hội, duy trì luồng thông tin tích cực, sự ủng hộ của bạn bè quốc tế, tranh thủ và huy động tối đa mọi nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế – xã hội của đất nước.
Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương nhấn mạnh, năm 2023 cũng là năm bản lề thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, đòi hỏi các lực lượng làm công tác thông tin đối ngoại, tuyên truyền biển, đảo, phân giới, cắm mốc và quản lý biên giới phải quyết tâm, nỗ lực hơn nữa để có được những kết quả, điểm nhấn rõ ràng; khơi dậy, bồi dưỡng tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, niềm tin, khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc của quần chúng nhân dân.
35 tập thể và 15 cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác thông tin đối ngoại, tuyên truyền biển, đảo và phân giới, cắm mốc, quản lý biên giới năm 2022 đã được nhận Bằng khen của Ban Tuyên giáo Trung ương, trong đó có Báo Thế giới & Việt Nam. (Nguồn: TTXVN)
Trước yêu cầu trên, đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa đề nghị tiếp tục xem công tác thông tin đối ngoại, tuyên truyền về biển, đảo, biên giới là mặt trận quan trọng; xác định việc nâng cao nhận thức, sự đồng thuận trong xã hội, sự ủng hộ của bạn bè quốc tế là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Đồng thời, cần chủ động, sớm có kế hoạch chỉ đạo, định hướng triển khai trong hệ thống chính trị đối với các sự kiện chính trị, xã hội, văn hóa, đối ngoại quan trọng của đất nước; tiếp tục đổi mới, đa dạng hóa phương thức thông tin, tuyên truyền, phát huy hiệu quả việc áp dụng các phương thức truyền thông mới.
“Đã làm tốt rồi, phải làm tốt hơn nữa và coi trọng hơn nữa công tác thông tin tuyên truyền đối ngoại và phân giới, cắm tuyên truyền, phân giới, cắm mốc và biển đảo, coi đây là một mặt trận hết sức là quan trọng, không những góp phần nâng cao hình ảnh của Việt Nam, vị thế Việt Nam, mà quan trọng hơn là góp phần vào bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Tinh thần này cần được quán triệt sâu, rộng hơn nữa, trước hết là trong lực lượng nòng cốt, lực lượng chuyên trách, sau đó là trong toàn dân”, đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa chỉ đạo.
Tiếp tục nâng cao hiệu quả về công tác thông tin đối ngoại
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ nhấn mạnh, thông tin truyền thông và thông tin đối ngoại là một công cụ bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, trong năm qua, thông tin đối ngoại đã tạo ra một hình ảnh Việt Nam tốt đẹp, tích cực với dư luận thế giới và Việt Nam đã tận dụng khá hiệu quả công cụ về thông tin đối ngoại trong để bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ.
Xác định tầm quan trọng đó, trong thời gian tới, Bộ Ngoại giao sẽ tiếp tục bám sát chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Nhà nước về công tác thông tin đối ngoại; tích cực tuyên truyền các hoạt động đối ngoại của các đoàn cấp cao, các đoàn công tác các cấp để tiếp tục khẳng định đường lối đối ngoại của Việt Nam.
Đồng thời, tiếp tục tuyên truyền về công tác biên giới, lãnh thổ, biển đảo, đặc biệt là kết quả quả phân giới cắm mốc biên giới trên bộ với các nước láng giềng, những nội dung tích cực liên quan đến hợp tác trên biển; triển khai tích cực các đề án nâng cao hiệu quả về công tác thông tin đối ngoại tại cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài năm 2030 và sớm hoàn tất đưa vào triển khai đề án tổng thể mới về tuyên truyền, bảo vệ chủ quyền của Việt Nam ở biển Đông đến năm 2030 và đẩy mạnh công tác thông tin đối ngoại trên báo chí bằng tiếng nước ngoài…
Dịp này, 35 tập thể và 15 cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác thông tin đối ngoại, tuyên truyền biển, đảo và phân giới, cắm mốc, quản lý biên giới năm 2022 đã được nhận Bằng khen của Ban Tuyên giáo Trung ương, trong đó có Báo Thế giới & Việt Nam.
Phó chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev có chuyến đi bất ngờ tới Trung Quốc và chuyển tới Chủ tịch Tập Cận Bình thông điệp về quan hệ hai nước. Ngày 21-12 cựu Tổng thống Nga Dmitry Medvedev đã thực hiện một chuyến đi bất ngờ tới Bắc Kinh và hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, trong đó ông cho biết họ đã thảo luận về cuộc xung đột Ukraine.
Cựu Tổng thống Nga và Chủ tịch Trung Quốc. Ảnh: Reuters
Ông Medvedev, hiện là Phó chủ tịch Hội đồng An ninh Nga, đã đăng một video trên kênh Telegram cá nhân cho thấy ông gặp ông Tập, chụp ảnh cùng nhau và cuộc gặp giữa các quan chức Trung Quốc và Nga, theo hãng tin Reuters.
Ông Medvedev cho biết ông và ông Tập đã thảo luận về quan hệ đối tác chiến lược “không giới hạn” của hai nước, cũng như vấn đề Ukraine. Ông không cung cấp thêm chi tiết.
“Chúng tôi đã thảo luận về sự hợp tác giữa hai đảng cầm quyền của Trung Quốc và Nga… hợp tác song phương trong khuôn khổ quan hệ đối tác chiến lược của chúng ta, bao gồm cả về kinh tế và sản xuất công nghiệp. Chúng tôi cũng thảo luận về các vấn đề quốc tế – tất nhiên bao gồm cả cuộc xung đột ở Ukraine” – ông Medvedev nói.
“Các cuộc nói chuyện rất hữu ích” – ông nói thêm.
Hãng tin Nga RIA Novosti ngày 21-12 dẫn một tuyên bố của Ban thư ký của Phó chủ tịch Hội đồng An ninh Nga cho biết trong chuyến thăm Trung Quốc ông Medvedev đã chuyển thông điệp của Tổng thống Nga Vladimir Putin tới ông Tập. Trong thư nhà lãnh đạo Nga ghi nhận mức độ đối thoại và hợp tác chưa từng có giữa hai nước và bày tỏ tin tưởng vào sự phát triển quan hệ song phương và giữa hai đảng cầm quyền.
Về phía Trung Quốc, ông Tập bày tỏ hy vọng các bên liên quan cuộc xung đột Ukraine sẽ duy trì sự hợp lý và kiềm chế, tổ chức một cuộc đối thoại toàn diện và giải quyết các mối lo ngại về an ninh của mình, Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc CCTV đưa tin.
Nga đã tăng tốc xoay trục sang Trung Quốc sau khi bị phương Tây áp đặt một loạt biện pháp trừng phạt liên quan chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine hồi tháng 2. Moscow đang tìm kiếm mối quan hệ gần gũi hơn về kinh tế, chính trị và an ninh với Bắc Kinh trong bối cảnh quan hệ với phương Tây xấu đi nghiêm trọng.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 21/12 cho biết ông đang trên đường tới Mỹ, đánh dấu chuyến công du nước ngoài đầu tiên của ông kể từ khi xung đột Nga – Ukraine nổ ra cách đây 300 ngày. “Tôi đang trên đường đến Mỹ để tăng cường năng lực phục hồi và phòng thủ của Ukraine. Đặc biệt, tôi và Tổng thống Mỹ sẽ thảo luận về sự hợp tác giữa Ukraine và Mỹ. Tôi cũng sẽ có bài phát biểu tại Quốc hội Mỹ và có một số cuộc gặp song phương”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky viết trên Twitter, theo Guardian.
Nhà Trắng xác nhận Tổng thống Biden mời Tổng thống Zelensky đến Washington. Ảnh: CNN
Nhà Trắng cũng ra thông cáo xác nhận chuyến thăm của Tổng thống Zelensky đến Washington vào hôm nay 21/12. Thư ký báo chí Nhà Trắng Karine Jean-Pierre cho biết, Tổng thống Joe Biden mời Tổng thống Zelensky đến Washington “để nhấn mạnh cam kết lâu dài của Mỹ đối với Ukraine, thông qua hỗ trợ kinh tế, nhân đạo và quân sự”.
Một quan chức cấp cao giấu tên của Mỹ cho biết, ông Biden và ông Zelensky hôm 11/12 đã thảo luận về một chuyến thăm tiềm năng trong cuộc điện đàm. Đến ngày 14/12, Nhà Trắng chính thức gửi lời mời ông Zelensky thăm Washington. Văn phòng Tổng thống Ukraine đã nhận lời mời vào ngày 16/12 và chuyến thăm được xác nhận vào ngày 18/12.
Trước đó, trong bức thư ngắn gửi cho các nghị sĩ ngày 20/12, Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi kêu gọi các thành viên nên tham dự đầy đủ “sự kiện rất đặc biệt về vấn đề dân chủ vào tối 21/12”.
Quan chức giấu tên nói rằng, theo dự kiến, Washington sẽ tổ chức một chương trình đón tiếp ông Zelensky tại Nhà Trắng, trong đó có cuộc hội đàm với Tổng thống Joe Biden, một cuộc họp với các thành viên chủ chốt trong hội đồng an ninh quốc gia và nội các. Hai Tổng thống sẽ có cuộc họp báo chung. Tiếp theo, ông Zelensky sẽ đến Đồi Capitol để phát biểu trong phiên họp chung của Thượng viện và Hạ viện Mỹ.
Kế hoạch cho chuyến thăm của Tổng thống Zelensky đã được tiến hành trong bí mật khi các quan chức Mỹ và Ukraine tìm cách đưa ông rời khỏi đất nước và đến Mỹ một cách an toàn.
Người này cũng tiết lộ, dự kiến trong cuộc hội đàm song phương, hai nhà lãnh đạo sẽ thảo luận một loạt vấn đề, trong đó có tình hình chiến sự ở Ukraine, về khả năng tiếp tục hỗ trợ của Mỹ và đồng minh dành cho Ukraine và các biện pháp trừng phạt Nga
Tổng thống Joe Biden có thể sẽ công bố gói hỗ trợ an ninh mới trị giá 2 tỷ USD cho Ukraine, trong đó có tổ hợp phòng không Patriot để giúp Kiev tăng khả năng phòng thủ và tự vệ, cũng như hỗ trợ huấn luyện cho binh sĩ nước này cách vận hành khí tài này ở một nước thứ ba. Reuters cho biết, Đức có thể là địa điểm diễn ra các hoạt động huấn luyện trên.
Quan chức giấu tên cũng bác bỏ thông tin cho rằng ông Biden sẽ gây áp lực với ông Zelensky để tìm kiếm một giải pháp ngoại giao chấm dứt cuộc xung đột.
“Tổng thống sẽ không đưa ra thông điệp nhằm thúc giục Zelensky theo bất kỳ cách nào. Đây sẽ một lời kêu gọi về sự đoàn kết và hỗ trợ, phối hợp và liên kết, nhằm đảm bảo rằng Mỹ đang đặt Ukraine vào vị trí tốt nhất có thể để bảo vệ lợi ích và đảm bảo các mục tiêu của mình”, người này cho biết.
Chuyến thăm Mỹ của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky diễn ra trong bối cảnh các nhà lập pháp Mỹ chuẩn bị bỏ phiếu về dự luật bao gồm gói hỗ trợ khẩn cấp 44,9 tỷ USD cho Ukraine. Số tiền này sẽ được sử dụng để hỗ trợ huấn luyện quân sự, thiết bị, hậu cần và tình báo, cũng như bổ sung các thiết bị quân sự tới Kiev.
Cho đến nay, Washington đã cung cấp các khoản hỗ trợ cho Ukraine ước tính lên tới 50 tỷ USD, trong đó có khoảng 20 tỷ USD hỗ trợ an ninh.
* Ukraine ban bố cảnh báo không kích trên khắp cả nước: Ngày 21/12, các quan chức địa phương cho biết còi báo động không kích đã vang khắp Ukraine trong ngày, nhưng hiện chưa có thông tin tức thời nào về việc Nga thực hiện một đợt tấn công mới. Trước đó, các lực lượng Nga đã tiến hành một loạt cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái vào cơ sở hạ tầng của Ukraine từ giữa tháng 10, làm hư hại lưới điện và gây mất điện nhiều khu vực. (AFP/Reuters)
* Ukraine nhận định về chuyến công du Mỹ của ông Zelensky: Ngày 21/12, Cố vấn chính trị của Tổng thống Ukraine Mykhailo Podolyak nêu rõ chuyến công du của ông Volodymyr Zelensky, bao gồm cả hội đàm với Tổng thống chủ nhà Joe Biden, là cơ hội để giải thích về tình hình thực tế ở Ukraine, cũng như các loại vũ khí mà Kiev cần. Ông nói: “Thứ nhất, cả chuyến thăm và cấp độ các cuộc gặp theo kế hoạch đều cho thấy rõ mức độ tin tưởng cao giữa hai nước. Thứ hai, điều này cuối cùng đã chấm dứt nỗ lực của phía Nga… hòng chứng minh sự nguội lạnh trong quan hệ song phương của (hai nước) chúng ta”.
Theo ông, động thái này còn chứng tỏ Mỹ ủng hộ Ukraine: “Theo tôi, chuyến thăm này chắc chắn sẽ khởi động và tối ưu hóa các lĩnh vực hợp tác quân sự chính, tăng cường sự ủng hộ chính trị của lưỡng đảng (ở Mỹ đối với Kiev) và phác họa rõ nét bức tranh về tương lai, nếu xung đột ở Ukraine không được kết thúc một cách đúng đắn”. (Reuters)
* Ukraine cạn kiệt vũ khí: Ngày 21/12, Politico (Mỹ) dẫn lời ông Aleksandr Danilyuk, cựu Thư ký Hội đồng an ninh và quốc phòng Ukraine nêu rõ: “Chúng tôi đã đạt đến giới hạn những gì có thể làm liên quan vũ khí mà Mỹ đã cung cấp. Trong giai đoạn tiếp theo, chúng tôi cần vũ khí tầm xa hơn để đạt được mục tiêu”.
Trước đó ít lâu, trả lời phỏng vấn The Economist (Anh), Tổng tư lệnh các lực lượng Ukraine Valeriy Zaluzhny cho rằng, với nguồn lực hiện tại, ông không thể thực hiện một chiến dịch mới quy mô lớn. Theo Tổng tư lệnh Ukraine, hiện Kiev cần 300 xe tăng, 600-700 xe chiến đấu bộ binh, 500 khẩu pháo… Hiện Mỹ đã cấp viện trợ quân sự trị giá 18,2 tỷ USD cho Ukraine kể từ tháng 1/2021. Nếu tính từ năm 2014, tổng số tiền mà Washington viện trợ cho Kiev đã lên tới 20,3 tỷ USD. (Sputnik)
* Moscow nhận định về khả năng hòa đàm với Kiev: Ngày 21/12, trao đổi với các phóng viên qua điện thoại, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết, chuyến đi tới Washington của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trong ngày sẽ không mang lại điều gì tốt đẹp. Đồng thời, ông cảnh báo việc phương Tây tiếp tục cung cấp vũ khí cho Ukraine sẽ “làm nghiêm trọng thêm” xung đột hiện nay, gây tác dụng ngược với mong muốn của Kiev. (Reuters)
Đây là đơn vị quân sự mới và là thành phần không gian thứ hai ở nước ngoài của Lực lượng Không gian Mỹ, có nhiệm vụ giám sát, phát hiện và theo dõi các tên lửa đang bay tới, cũng như củng cố khả năng không gian nói chung của quân đội.
Tham mưu trưởng Không quân Hàn Quốc, tướng Park In-ho (bên phải) và Tư lệnh Lực lượng Không gian Mỹ, tướng John Raymond, ký biên bản ghi nhớ thành lập cơ quan tư vấn chính sách không gian chung tại Căn cứ Không quân Peterson, Colorado, Mỹ, ngày 27/8/2021. Nguồn: Korea Air Force.
Hôm 14/12, quân đội Mỹ đã ra mắt Lực lượng Không gian tại Hàn Quốc, do trung tá Joshua McCullion chỉ huy.
Đây là thành phần không gian thứ hai ở nước ngoài của Lực lượng Không gian Mỹ, có nhiệm vụ giám sát, phát hiện và theo dõi các tên lửa đang bay tới, cũng như củng cố khả năng không gian tổng thể của quân đội.
Lễ ra mắt đơn vị mới được tổ chức tại Căn cứ Không quân Osan ở thành phố Pyeongtaek, tây bắc Hàn Quốc, do Tư lệnh Lực lượng Mỹ tại Hàn Quốc, tướng Paul LaCamera chủ trì.
Động thái diễn ra trong bối cảnh Mỹ và các đồng minh của Mỹ trong khu vực tăng cường tăng cường hợp tác an ninh trong nỗ lực đối phó với các mối đe dọa hạt nhân và tên lửa đang gia tăng Triều Tiên, quốc gia đã tiến hành các vụ thử tên lửa với tần xuất dày chưa từng thấy trong năm nay, bao gồm tên lửa đạn đạo xuyên lục địa có khả năng vươn tới lục địa Mỹ.
Lực lượng Không quân của Hàn Quốc cũng đã thành lập đơn vị Không gian của riêng mình trong tháng này để tăng cường sức mạnh không gian và khả năng hoạt động cùng với Lực lượng Không gian Mỹ.
Khoảng 28.500 lính Mỹ đang đồn trú tại Hàn Quốc theo một hiệp ước phòng thủ chung được hình thành sau khi Chiến tranh Triều Tiên 1950-1953 kết thúc bằng một hiệp định đình chiến.
Vào tháng 11, Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ đã thành lập các đơn vị Không gian của mình tại Hawaii và Florida.
Trước đó, vào cuối tháng 8/2021, Không quân Hàn Quốc và Lực lượng Không gian Mỹ đã ký thỏa thuận về việc tham gia các cuộc tập trận quân sự chung do USSF lãnh đạo nhằm củng cố khả năng phòng thủ.
Theo thỏa thuận, hai bên cũng sẽ thành lập một cơ quan tư vấn chung về chính sách không gian, chia sẻ thông tin về giám sát không gian và cải thiện khả năng hoạt động chung trong không gian như phòng thủ tên lửa.
Việt Nam và Cộng hòa Liên bang Đức (CHLB Đức) cùng đối thoại năng lượng, chia sẻ những cơ hội và thách thức chung của hai quốc gia trong tiến trình chuyển dịch năng lượng xanh. Đối thoại mở ra những cơ hội mới trong hợp tác giữa hai nước cùng hướng tới mục tiêu chung về trung hòa các-bon trong dài hạn.
Đoàn đại biểu Đức làm việc với Tập đoàn Điện lực Việt Nam.
Từ hai ngày (28 – 30/11/2022), đại diện Bộ Kinh tế và Hành động Khí hậu CHLB Đức (BMWK) bà Nicole Glahnemann – Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác Năng lượng và Khí hậu tại khu vực châu Á đã có chuyến thăm, làm việc với Bộ Công Thương, cũng như các bộ, ban, ngành liên quan, các doanh nghiệp nhà nước và tư nhân trong ngành năng lượng tại Việt Nam.
Trước đó, mối quan hệ hợp tác năng lượng Việt Nam – Đức đã được xây dựng, phát triển thông qua chuyến thăm và làm việc của đoàn đại biểu Việt Nam tại Đối thoại Chuyển dịch Năng lượng và Ngày Năng lượng Việt – Đức tổ chức tại Berlin (tháng 3/2022).
Chuyến thăm lần này của BMWK đến Việt Nam nhằm tăng cường hơn nữa mối quan hệ tin cậy giữa hai nước thông qua các cuộc đối thoại xung quanh việc xây dựng chính sách phát triển cho năng lượng tái tạo, tiềm năng hydrogen xanh tại Việt Nam, việc thiết lập câu lạc bộ hiệu quả năng lượng, cũng như gặp gỡ các doanh nghiệp Đức tại Việt Nam.
Thách thức và giải pháp vận hành hệ thống điện có tỷ trọng năng lượng tái tạo cao:
Việt Nam và Đức cùng hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0. Để hiện thực hóa mục tiêu này vào năm 2045, nước Đức xây dựng và phát triển hệ thống điện với tỷ trọng năng lượng tái tạo cao.
Trong buổi trao đổi tại Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) vào ngày 29/11, phía Đức đã chia sẻ những thách thức khi vận hành hệ thống điện, như luồng công suất ngược, khó khăn trong công tác dự báo, hệ thống chưa ổn định, khó khăn trong quản lý công suất dự phòng…
Để giải quyết những bài toán này, nhiều sáng kiến số đã được chia sẻ (bao gồm việc thiết kế thị trường tập trung vào cả sản xuất và tiêu thụ, tính toán giá điện thời gian thực, lấy nhà tiêu dùng làm trung tâm). Cạnh đó là xây dựng các nền tảng đấu thầu dịch vụ quản lý nghẽn lưới; ứng dụng các giải pháp trí tuệ nhân tạo cho các tài sản năng lượng tái tạo, thúc đẩy tăng cường các thiết bị có thể điều khiển được, cũng như nâng cao hoạt động dự báo mất cân bằng hệ thống.
Câu lạc bộ hiệu quả năng lượng:
Theo Báo cáo Đóng góp Quốc gia Tự quyết định (NDC): Việt Nam cam kết cắt giảm 9% lượng phát thải khí nhà kính (giai đoạn 2021 – 2030) so với kịch bản thông thường (BaU) bằng nguồn lực trong nước và có thể tăng lên đến 27% khi nhận được sự hỗ trợ của quốc tế.
Bên cạnh việc chuyển đổi sang các nguồn năng lượng xanh, việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả cũng là một trong những chiến lược quan trọng và bền vững.
Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019 – 2030 (VNEEP III) đặt mục tiêu đưa tiết kiệm năng lượng trở thành hoạt động thường xuyên đối với các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm và các ngành kinh tế trọng điểm tiêu thụ nhiều năng lượng.
Đứng trước nhiệm vụ này, hoạt động của các câu lạc bộ hiệu quả năng lượng đã được thảo luận trong buổi làm việc giữa các đại diện của BMWK, đại diện các hiệp hội về thiết bị điện, năng lượng và môi trường Đức với Hội Khoa học công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam (VECEA) và Trung tâm nghiên cứu và phát triển về Tiết kiệm năng lượng (ENERTEAM).
Các câu lạc bộ này sẽ giúp kết nối các doanh nghiệp có địa bàn gần nhau, đặc thù tương đối giống nhau có thể hỗ trợ nhau về kỹ thuật, máy móc, thiết bị. Qua đó giúp nâng cao chất lượng của hoạt động kiểm toán năng lượng và quản lý năng lượng. Các doanh nghiệp nhờ vậy có thể học hỏi lẫn nhau, mở rộng mạng lưới kết nối với các đơn vị tư vấn uy tín trong ngành.
Cũng trong ngày làm việc này, một ý định thư đã được ký kết đánh dấu cam kết hỗ trợ của các hiệp hội, mạng lưới năng lượng Đức đối với sự phát triển mạng lưới hiệu quả năng lượng tại Việt Nam.
Chính sách phát triển năng lượng tái tạo và tiềm năng Hydrogen xanh tại Việt Nam:
Xây dựng cơ chế, chính sách đột phá để khuyến khích và thúc đẩy phát triển các nguồn năng lượng tái tạo là nhiệm vụ quan trọng được nêu rõ trong Nghị quyết 55-NQ/TW của Bộ Chính trị về “Định hướng chiến lược phát triển Quốc gia của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”. Các chính sách phát triển năng lượng tái tạo giúp đưa ra những hướng dẫn rõ ràng và chiến lược nhằm thúc đẩy sự phát triển của năng lượng tái tạo, tích hợp năng lượng tái tạo vào hệ thống điện.
Tọa đàm về chính sách phát triển năng lượng tái tạo.
BMWK và Cục Điện lực và Năng lượng Tái tạo (Bộ Công Thương) đã tổ chức hội thảo (trong ngày 30/11) về chủ đề “Xây dựng Chính sách phát triển năng lượng tái tạo và tiềm năng phát triển Hydrogen xanh tại Việt Nam”.
Hội thảo đã thu hút hơn 80 đại biểu từ các bộ, ban ngành liên quan như Cục Điều tiết Điện lực, Vụ Than và Dầu khí (Bộ Công Thương), các tổ chức quốc tế, hiệp hội, doanh nghiệp và các trường đại học trong cả nước tham gia. Sự kiện cũng thu hút hơn 400 người theo dõi trên nền tảng trực tuyến.
Các kinh nghiệm quốc tế trong xậy dựng khung chính sách phát triển năng lượng tái tạo đã được chia sẻ tại sự kiện.
Theo đó, Luật Năng lượng Tái tạo cần gắn với chiến lược trong dài hạn của quốc gia và toàn cầu, thống nhất với chính sách ngành, cũng như chiến lược đảm bảo an ninh năng lượng. Nội dung của Luật cần ổn định, không thay đổi trong vài năm, hoặc nhiều thập kỷ và cần quan tâm đến an toàn đầu tư của các nhà đầu tư tư nhân.
Đức, Việt Nam cùng hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 lần lượt vào năm 2045 và 2050. Trên thế giới đã có 136 quốc gia cam kết đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào giữa thế kỷ.
Theo chiến lược của nước Đức, có 5 trụ cột chiến lược chính để hiện thực hóa mục tiêu này, bao gồm:
1/ Thúc đẩy năng lượng tái tạo.
2/ Loại bỏ nhiên liệu than.
3/ Tăng cường hiệu quả năng lượng.
4/ Điện hóa ngành giao thông vận tải, nhiệt, công nghiệp.
5/ Phát triển hydrogen sạch.
Việc phát triển chính sách liên tục đã góp phần thúc đẩy việc triển khai năng lượng tái tạo ở Đức với tỷ trọng nguồn năng lượng tái tạo chiếm gần 50% trong sản lượng điện hiện nay.
Trong phiên làm việc buổi chiều, các đại biểu đã thảo luận sôi nổi về tiềm năng phát triển hydrogen xanh tại Việt Nam.
Hydrogen xanh là công nghệ quan trọng trong thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và là giải pháp tối ưu cho các lĩnh vực khó giảm phát thải khí nhà kính.
Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi để sản xuất hydrogen xanh, nhưng sẽ cần chính sách và quan hệ đối tác để đảm bảo thành công.
Bên cạnh đó, phần lớn năng lực sản xuất hydrogen phục vụ xuất khẩu có thể sẽ hình thành dựa trên quan hệ đối tác song phương với các điều kiện tài chính ưu đãi và hợp đồng cung ứng dài hạn.
Theo cách tiếp cận này, Việt Nam có thể có chi phí sản xuất đủ thấp để cạnh tranh trên thị trường thế giới.
Bà Nicole Glahnemann – Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác Năng lượng và Khí hậu tại khu vực châu Á (thuộc BMWK) chia sẻ: Trong bối cảnh hai nước cùng hướng tới mục tiêu tham vọng về Net Zero, nước Đức hi vọng có thêm nhiều hoạt động hợp tác song phương với Việt Nam để nắm bắt cơ hội, vượt qua các thách thức trong tiến trình chuyển dịch năng lượng xanh, hướng tới sự phát triển bền vững về kinh tế và xã hội của quốc gia.
Đài Sputnik dẫn ý kiến phân tích từ Giáo sư-Tiến sĩ kinh tế Vladimir Mazyrin, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Việt Nam và ASEAN thuộc Viện nghiên cứu Trung Quốc và châu Á hiện đại, đánh giá về kinh tế Việt Nam năm 2022 như sau:
Một góc dự án Nhà máy sản xuất Polypropylene (PP) và Kho ngầm chứa khí hóa lỏng LPG Hyosung tại khu vực Cái Mép-Thị Vải. (Ảnh: Hoàng Nhị/TTXVN)
Tăng trưởng GDP là thành công rõ ràng của Việt Nam Ông Vladimir Mazyrin cho rằng tăng trưởng tổng sản phẩm nội địa (GDP) là thành công rõ ràng của Việt Nam: “Tất nhiên, chưa có số liệu cuối cùng và trong các báo cáo thống kê 11 tháng đầu năm cũng chưa có chỉ tiêu này. Mới có số liệu về tăng trưởng GDP 6 tháng đầu năm là khoảng 3%. Các tổ chức xếp hạng và ngân hàng thế giới dự đoán tăng trưởng GDP của Việt Nam trong năm nay và những năm tới ở mức 6,5-7%, nhưng theo tôi, con số này chỉ ở mức 4-5%. Tuy nhiên, đây cũng đã là thành công lớn đối với kinh tế Việt Nam trong bối cảnh đại dịch và hậu COVID-19 khiến chỉ số này của nhiều quốc gia về âm”. Theo ông Mazyrin, ở khía cạnh này, thu nhập bình quân đầu người rất đáng lưu ý. Các cơ quan xếp hạng đang ca ngợi thành công của Việt Nam và báo cáo rằng mức thu nhập bình quân đầu người đã tăng lên 3.700-4.000 USD, có nghĩa là tăng 26% trong một thời gian ngắn. Theo định nghĩa, điều này là không thể: “Tôi đã tìm được lời giải thích cho hiện tượng này: Cơ quan thống kê Việt Nam đã thay đổi phương pháp tính toán và đưa vào đó các nguồn bổ sung: kinh tế ngầm, hộ gia đình – được cho là chưa được tính đến trước đây. Việt Nam không phải là quốc gia duy nhất sử dụng các kỹ xảo như vậy. Nói chung, đây là một trò chơi thống kê. Những thành công được phóng đại một cách có chủ ý để cho thấy sức hấp dẫn đầu tư của đất nước”.
Công nghiệp là đầu tàu của nền kinh tế Việt Nam Khi phân tích số liệu sản xuất công nghiệp 11 tháng, Giáo sư Mazyrin lưu ý tình hình đang khả quan: “Tăng trưởng sản xuất ngành công nghiệp là khoảng 9%, trong đó sản xuất điện tăng trưởng 7,7%, cho thấy công nghiệp vẫn là ngành chủ đạo của nền kinh tế Việt Nam. Và với sự hỗ trợ đầy đủ của phương Tây, Việt Nam đang chuyển đổi thành công thành ‘xưởng sản xuất thế giới’, thay thế một phần vai trò này của Trung Quốc”.
Vốn đầu tư nước ngoài không nằm chết
Theo kết quả 11 tháng, vốn đầu tư nước ngoài trực tiếp vào Việt Nam đạt 25 tỷ USD, mức này thấp hơn 5% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, Giáo sư Mazyrin cho rằng, nhìn chung, con số hiện tại là khá tốt: “Hơn nữa, có hai tỷ lệ vốn khác nhau: vốn được đăng ký và vốn đã sử dụng. Cần lưu ý rằng tỷ lệ hấp thụ vốn tại Việt Nam đã được cải thiện rõ rệt. Trong 11 tháng, chỉ số này đã tăng 15% và đạt gần 20 tỷ USD. Ngoài ra, như chúng ta thấy sự chênh lệch giữa vốn đăng ký và vốn đã sử dụng là rất nhỏ, điều này cho thấy hiệu quả của nền kinh tế Việt Nam”. Tuy nhiên, Giáo sư Mazyrin lưu ý rằng một phần lớn trong dòng vốn chảy vào là do các doanh nghiệp nước ngoài – chủ yếu là các tập đoàn xuyên quốc gia Mỹ và châu Âu, đang tích cực chuyển sản xuất từ Trung Quốc sang Việt Nam và đã góp phần lớn trong gia tăng sản xuất: “Mức tăng trưởng này lớn đến mức khiến chúng ta phải suy nghĩ lại về những lý do giải thích cho mức tăng trưởng GDP kỷ lục của nước này do các cơ quan xếp hạng thế giới dự đoán. Có lẽ họ đang thống kê cho Việt Nam khối lượng sản xuất tại các nhà máy trước đây đặt tại Trung Quốc nhưng hiện đã chuyển sang Việt Nam”. Khối lượng ngoại thương đang tiến gần đến một nghìn tỷ USD Giáo sư Mazyrin cho rằng ngoại thương là một ví dụ về thành công nổi bật nhất của nền kinh tế Việt Nam. Trong suốt thời kỳ đại dịch, cũng như trong năm 2022, quan hệ ngoại thương của Việt Nam tiếp tục tăng trưởng ổn định, trong khi ở nhiều nước, chỉ số ngoại thương là âm. Ở Việt Nam, cả xuất khẩu lẫn nhập khẩu đều tăng trưởng, trong đó xuất khẩu có phần tăng nhanh hơn: “Tôi tin rằng đến cuối năm, cả xuất khẩu lẫn nhập khẩu sẽ đạt khoảng 400 tỷ USD và kim ngạch thương mại của Việt Nam sẽ đạt 800 tỷ USD. Các cơ quan xếp hạng có cơ sở báo cáo rằng chỉ số ngoại thương của Việt Nam sẽ đạt mốc nghìn tỷ USD trong thời gian tới”. Tuy nhiên, theo ông Mazyrin, ở đây cần tính đến bối cảnh chiến tranh thương mại Mỹ-Trung. Trung Quốc vì không có lợi khi cung cấp trực tiếp nhiều mặt hàng cho Mỹ nên thực hiện điều này thông qua Việt Nam bằng cách chuyển các sản phẩm gần như đã hoàn thành đến Việt Nam: “Khối lượng của những sản phẩm như vậy được đo bằng những con số khổng lồ, vì xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ vào cuối năm rõ ràng sẽ vượt quá 120-150 tỷ USD”./.
Tuần qua, Quân đội nhân dân Việt Nam (VPA) lần đầu tiên tổ chức triển lãm quốc phòng quốc tế nhằm thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực quốc phòng, xây dựng niềm tin giữa Việt Nam và các nước khác đồng thời giới thiệu ngành công nghiệp quốc phòng mới lập của mình với thế giới.
Các phương tiện chiến đấu, giải pháp công nghệ, vũ khí trưng bày tại không gian ngoài trời – Ảnh: VGP/Nhật Nam
Nhưng điều quan trọng hơn là, VPA muốn đa dạng hóa nguồn khí tài và thiết bị quốc phòng, bắt kịp với xu thế công nghệ quốc phòng gần đây của thế giới, và tìm kiếm cơ hội nhằm xuất khẩu các sản phẩm quốc phòng được sản xuất trong nước. Triển lãm phản ánh quyết tâm của lực lượng vũ trang Việt Nam giảm sự phụ thuộc nặng nề vào vũ khí Nga. Tuy nhiên, nhu cầu cấp thiết hiện đại hóa quân đội trong bối cảnh tranh chấp Biển Đông, nền kinh tế đang phát triển với nền tảng công nghệ và công nghiệp đang phát triển, tham vọng phát triển ngành công nghiệp quốc phòng trong nước cũng là những yếu tố khuyến khích quân đội Việt Nam tìm cách thay đổi chiến lược mua sắm của mình. Đối với Việt Nam Vũ khí Nga hấp dẫn hơn so với các nước khác vì lý di về lịch sử, chính trị, và thể chế. Việc Việt Nam phụ thuộc vào vũ khí Nga đã định hình các thể chế quốc phòng Việt Nam và quyết định nhiều đến bản chất của các thể chế này. Toàn bộ cơ sở quốc phòng Việt Nam đã được thiết lập để phù hợp với công nghệ quân sự kiểu Xô Viết, về mặt đào tạo, bảo trì và vận hành. Đã có nhiều nỗ lực nhằm đa dạng hóa dần dần khỏi sự phụ thuộc quá nhiều vào các hệ thống quân sự của Nga và có nhiều kết quả khác nhau. Ví dụ sớm nhất là nỗ lực mua máy bay chiến đấu phản lực Mirage-2000 từ Pháp vào những năm 1990 của Việt Nam đã thất bại do lệnh cấm vận vũ khí của Mỹ được áp dụng vào thời điểm đó. Thất bại trong việc mua Mirage-2000 cũng đáng chú ý vì Trung Quốc bắt đầu hiện đại hóa lực lượng không quân bằng cách mua lô máy bay phản lực Su-27 đầu tiên từ Nga vào năm 1992. VPA biết rằng việc mua cùng loại vũ khí với kẻ thù tiềm tàng từ cùng một nhà cung cấp sẽ đem đến rất nhiều rủi ro về mặt tác chiến. Sự kiện thứ hai diễn ra vào đầu những năm 2010 khi Việt Nam quyết định mua một số khinh hạm lớp Gegard của Nga. Động cơ của các con tàu đáng lẽ phải do Ukraine cung cấp. Phần thỏa thuận đã phá sản khi Nga sáp nhập Crimea vào năm 2014, do đó buộc Việt Nam phải đàm phán với chính Ukraine để có được những phần quan trọng. Quân đội Việt Nam hiện đang áp dụng chiến lược mua sắm ba hướng để đáp ứng nhu cầu hiện đại hóa. Thứ nhất, Việt Nam đang cố gắng đa dạng hóa nguồn cung cấp các nền tảng quân sự tiên tiến. Israel đã và đang đóng một vai trò thiết yếu trong nỗ lực này vì hai nước có mối quan hệ quốc phòng bền chặt từ những năm 1990. Cũng có vị trí cao trong danh sách là Ấn Độ (có thể mua tên lửa Brahmos) và một số quốc gia Đông Âu như Czechia (với việc mua L-39NG vào năm 2021) và Bulgaria (vũ khí hạng nhẹ và vũ khí nhỏ). Thứ hai, quân đội đang cố gắng kéo dài tuổi thọ của các vũ khí cũ thông qua các dự án hiện đại hóa khác nhau. Đáng chú ý nhất trong số này là nỗ lực nâng cấp xe tăng chiến đấu chủ lực T-54/55 của Việt Nam với sự giúp đỡ không nhỏ của Israel. Thứ ba, với kế hoạch đầy tham vọng nhằm phát triển một tổ hợp công nghiệp-quân sự tiên tiến, quân đội đã cố gắng chế tạo vũ khí của riêng mình, từ vũ khí nhỏ đến vũ khí mà họ coi là vũ khí công nghệ cao. Ngành công nghiệp quốc phòng non trẻ của đất nước đã sản xuất được các phương tiện vũ trang và vũ khí hạng nhẹ như tên lửa chống tăng, súng phóng lựu và súng máy.
Nhật thông qua kế hoạch xây dựng quốc phòng trị giá 320 tỷ USD, lớn nhất từ Thế chiến II, nhằm đối phó với “hàng loạt thách thức an ninh“. Trong kế hoạch cải tổ quốc phòng lớn nhất nhiều thập kỷ của mình, Nhật Bản tuyên bố sẽ tăng chi tiêu an ninh lên 2% GDP vào năm 2027, định hình lại bộ chỉ huy quân sự và mua vũ khí mới có thể tấn công các mục tiêu phóng tên lửa nhắm vào đất nước ở khoảng cách xa.
Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida phát biểu trong một cuộc họp báo ở Tokyo hôm 10/12. Ảnh: Reuters.
Phát biểu trong họp báo, Thủ tướng Fumio Kishida cho biết ông “quyết tâm thực hiện sứ mệnh bảo vệ đất nước và người dân trước thời điểm bước ngoặt lịch sử hiện nay”, khẳng định đây là câu trả lời của ông trước “hàng loạt thách thức an ninh mà chúng ta đang phải đối mặt”.
“Ở các quốc gia và khu vực láng giềng của chúng ta, việc tăng cường khả năng tên lửa hạt nhân, xây dựng quân đội nhanh chóng và nỗ lực đơn phương thay đổi hiện trạng bằng vũ lực thậm chí còn trở nên rõ ràng hơn”, ông nói, nhắc đến chiến dịch quân sự của Nga ở Ukraine.
Các mặt hàng trong danh sách mua sắm quân sự của Nhật Bản trong 5 năm tới gồm có tên lửa đánh chặn chống tên lửa đạn đạo, máy bay không người lái tấn công và trinh sát, thiết bị liên lạc vệ tinh, chiến đấu cơ tàng hình Lockheed Martin F-35, trực thăng, tàu ngầm, tàu chiến và máy bay vận tải hạng nặng.
Ngoài ra, Nhật Bản cũng sẽ dự trữ phụ tùng thay thế và một số loại vũ khí, mở rộng năng lực vận chuyển và phát triển khả năng chiến tranh mạng.
Các cuộc thăm dò cho thấy công chúng Nhật Bản phần lớn ủng hộ bước thay đổi này, nhưng chúng vẫn có thể gây tranh cãi vì hiến pháp thời hậu chiến của Nhật Bản không chính thức công nhận quân đội và chỉ giới hạn hoạt động của quân đội trên danh nghĩa ở khả năng tự vệ.
Kế hoạch cải tổ được nêu trong ba tài liệu về quốc phòng và được nội các Nhật Bản thông qua hôm nay. Các tài liệu cũng mô tả Trung Quốc là “thách thức chiến lược lớn nhất từ trước đến nay đối với việc đảm bảo hòa bình và ổn định của Nhật Bản”.
Bắc Kinh cùng ngày kêu gọi Tokyo “cẩn trọng với chính sách của mình”. “Nhật Bản đã coi thường sự thật, đi chệch khỏi sự hiểu biết chung giữa Trung Quốc và Nhật Bản và cam kết của họ đối với quan hệ song phương, đồng thời làm mất uy tín của Trung Quốc“, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao nước này Vương Văn Bân nói.
Tuy nhiên, Nhà Trắng cho biết kế hoạch đại tu quốc phòng của Tokyo sẽ “củng cố và hiện đại hóa” liên minh quân sự giữa Nhật Bản và Mỹ.
Trong khuôn khổ các hoạt động của Hội nghị cấp cao kỷ niệm 45 năm quan hệ ASEAN-EU, tối 14/12 (giờ địa phương), tại Brussels (Bỉ), Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã có các cuộc gặp với lãnh đạo các nước và đối tác gồm: Đức, Italy, Bồ Đào Nha, Czech, Ba Lan, Hy Lạp, Ủy ban châu Âu (EC), Croatia, Lithuania, Hà Lan, Luxembourg, Hội đồng châu Âu.
Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Nguồn: TTXVN)
Tại cuộc gặp với Thủ tướng Đức Olaf Scholz, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh chuyến thăm chính thức của Thủ tướng Đức vừa qua tới Việt Nam có ý nghĩa quan trọng, đánh dấu bước phát triển mới trong quan hệ song phương; đề nghị hai bên tiếp tục thúc đẩy hợp tác kinh tế, đồng thời mở rộng hợp tác trên các lĩnh vực mới như ứng phó với biến đổi khí hậu, chuyển đổi năng lượng, kinh tế số, tăng trưởng xanh.
Thủ tướng Olaf Scholz cảm ơn Thủ tướng Phạm Minh Chính, Chính phủ và nhân dân Việt Nam đã đón tiếp trọng thị, chu đáo trong chuyến thăm vừa qua; khẳng định Đức mong muốn phối hợp với Việt Nam thúc đẩy khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Đức đi vào chiều sâu, hiệu quả, thực chất và toàn diện trên tất cả các lĩnh vực.
Hai bên cũng nhất trí duy trì ủng hộ, phối hợp với nhau trong các vấn đề khu vực và quốc tế, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định, thịnh vượng tại hai khu vực và trên thế giới.
Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp Thủ tướng Italy Giorgia Meloni. (Nguồn: VGP)
Tại cuộc gặp với Thủ tướng Italy Giorgia Meloni, Thủ tướng Phạm Minh Chính chúc mừng bà Giorgia Meloni nhậm chức Thủ tướng Italy; khẳng định Việt Nam rất coi trọng quan hệ với Italy – một thành viên quan trọng của EU và Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7), và cũng là một trong những đối tác kinh tế, phát triển quan trọng hàng đầu của Việt Nam tại châu Âu; cảm ơn Italy đã hỗ trợ vaccine ngừa Covid-19 cho Việt Nam.
Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị hai bên tranh thủ những cơ hội hợp tác từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA), phấn đấu đưa kim ngạch thương mại hai chiều đạt mức 7 tỷ USD trong 2-3 năm tới; đề nghị Italy sớm phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam-EU (EVIPA), ủng hộ để EU sớm gỡ bỏ “thẻ vàng” đối với xuất khẩu thủy sản của Việt Nam, tạo điều kiện để thủy sản Việt Nam tiếp cận thị trường EU và Italy.
Thủ tướng Giorgia Meloni hoàn toàn nhất trí với các ý kiến của Thủ tướng Phạm Minh Chính; nhấn mạnh năm 2023 – kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và 10 năm Đối tác chiến lược là dịp tốt để hai bên đưa vào chiều sâu và tăng cường hơn nữa quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam-Italy trên tất cả các lĩnh vực; đề nghị hai nước tiếp tục triển khai hiệu quả các cơ chế hợp tác song phương, trong đó có tổ chức thành công Đối thoại quốc phòng lần thứ 4 tại Italy vào năm 2023.
Nhân dịp này, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã trân trọng mời Thủ tướng Italy Giorgia Meloni thăm Việt Nam. Thủ tướng Giorgia Meloni cám ơn và vui vẻ nhận lời.
Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp Thủ tướng Bồ Đào Nha António Luís Santos da Costa. (Nguồn: TTXVN)
Tại cuộc gặp với Thủ tướng Bồ Đào Nha António Costa, hai bên hài lòng nhận thấy quan hệ song phương đã có những bước tiến tích cực trong những năm gần đây và nhất trí các biện pháp thúc đẩy hơn nữa quan bệ trong thời gian tới, nhất là trong hợp tác kinh tế-thương mại-đầu tư.
Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị hai bên tận dụng hiệu quả EVFTA; đề nghị Bồ Đào Nha tạo điều kiện để hàng hóa nông sản và thủy sản của Việt Nam tiếp cận tốt hơn thị trường Bồ Đào Nha và EU, sớm phê chuẩn EVIPA, ủng hộ EU sớm gỡ “thẻ vàng” đối với thủy sản Việt Nam, tăng cường hợp tác trên các lĩnh vực du lịch, khoa học công nghệ, tăng trưởng xanh, chuyển đổi số.
Thủ tướng António Costa cam kết Bồ Đào Nha sẽ hỗ trợ tối đa để EU gỡ bỏ “thẻ vàng” đối với thủy sản Việt Nam, khẳng định Chính phủ Bồ Đào Nha ủng hộ và mong muốn hiệp định EVIPA được phê chuẩn trong năm 2023, bày tỏ sẵn sàng tạo điều kiện để hoa quả theo mùa và thủy sản của Việt Nam có mặt nhiều hơn ở thị trường EU và Bồ Đào Nha.
Thủ tướng António Costa đề nghị hai bên tăng cường hợp tác trong phát triển cơ sở hạ tầng, năng lượng tái tạo, tài chính điện tử, triển khai các dự án đầu tư xanh tại Việt Nam.
Hai bên cũng nhất trí đẩy mạnh các hoạt động giao lưu văn hóa, du lịch, giáo dục-đào tạo, hợp tác khoa học, quốc phòng trong thời gian tới, góp phần tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau và đưa quan hệ hữu nghị truyền thống Việt Nam-Bồ Đào Nha đi vào chiều sâu, thiết thực.
Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp Thủ tướng Cộng hoà Czech Petr Fiala. (Nguồn: VGP)
Tại cuộc gặp với Thủ tướng Czech Petr Fiala, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh Việt Nam luôn coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác tốt đẹp với Czech, cảm ơn Czech đã hỗ trợ Việt Nam ứng phó với dịch Covid-19.
Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định Việt Nam sẵn sàng tạo điều kiện để các mặt hàng chủ lực của Czech như đồ thủy tinh pha lê, bia, thực phẩm, thiết bị, máy móc, phụ tùng nhập khẩu vào Việt Nam, đồng thời đề nghị Czech tạo thuận lợi cho hàng dệt may, da giày, nông sản, hải sản, hoa quả nhiệt đới của Việt Nam, tiếp tục đẩy mạnh hợp tác giáo dục với Việt Nam, trong đó có việc cấp thêm học bổng cho du học sinh Việt Nam sang Czech học tập, ủng hộ EU sớm gỡ “thẻ vàng” đối với thủy sản Việt Nam.
Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng cảm ơn chính quyền Czech đã tạo điều kiện cho cộng đồng người Việt Nam trở thành một dân tộc thiểu số và ổn định cuộc sống, kinh doanh làm ăn lâu dài tại Czech.
Thủ tướng Petr Fiala ủng hộ các ý kiến của Thủ tướng Phạm Minh Chính, nhấn mạnh trong lịch sử quan hệ của Czech với châu Á, không có quốc gia nào Czech có quan hệ khăng khít như với Việt Nam.
Thủ tướng Czech đề nghị hai nước tiếp tục làm sâu sắc hơn quan hệ song phương, triển khai hiệu quả EVFTA, sớm ký kết bản ghi nhớ về hợp tác sản xuất ô tô trong đó có ô tô điện, tăng cường hợp tác trên lĩnh vực quốc phòng an ninh, mong muốn sớm thiết lập đường bay thẳng giữa hai nước để tăng cường giao lưu nhân dân, thúc đẩy du lịch.
Thủ tướng Petr Fiala đánh giá cao những đóng góp với sở tại của cộng đồng người Việt đang sinh sống, lao động và học tập tại Czech.
Nhân dịp này, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã trân trọng mời Thủ tướng Séc Petr Fiala thăm Việt Nam. Thủ tướng Petr Fiala đã vui vẻ nhận lời. Thời gian cụ thể của chuyến thăm sẽ được thu xếp qua đường ngoại giao.
Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp Thủ tướng Ba Lan Mateusz Jakub Morawiecki. (Nguồn: VGP)
Tại cuộc gặp với Thủ tướng Ba Lan Mateusz Morawiecki, Thủ tướng Phạm Minh Chính cảm ơn Nhà nước, Chính phủ và nhân dân Ba Lan đã hỗ trợ Việt Nam đối phó với dịch Covid-19, khẳng định đây là thời điểm để hai nước tăng cường hợp tác cùng nhau phục hồi và phát triển sau đại dịch.
Theo đó, Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị hai bên tập trung đẩy mạnh hợp tác thương mại, tận dụng hiệu quả hiệp định EVFTA, phấn đấu đưa kim ngạch thương mại hai chiều đạt 3 tỷ USD trong 2-3 năm tới, đề nghị phía Ba Lan tạo thuận lợi cho thủy, hải sản, hoa quả nhiệt đới theo mùa của Việt Nam như vải, nhãn, thanh long… xem xét sớm phê duyệt EVIPA nhằm hiện thực hóa các lợi ích mà hiệp định có thể đem lại, ủng hộ để EU sớm gỡ “thẻ vàng” đối với thủy sản Việt Nam.
Thủ tướng Mateusz Morawiecki nhất trí với những ý kiến của Thủ tướng Phạm Minh Chính; khẳng định quan hệ chính trị và hợp tác kinh tế – thương mại giữa hai nước đang phát triển rất mạnh, nhấn mạnh đây là điều rất có ý nghĩa trong bối cảnh tình hình thế giới khu vực diễn biến phức tạp như hiện nay; mong muốn thúc đẩy hợp tác hai nước trong các lĩnh vực thương mại, y dược, đóng tàu, quốc phòng, chế tạo máy.
Thủ tướng Mateusz Morawiecki khẳng định Ba Lan luôn mong muốn được chào đón thêm nhiều người Việt Nam đến học tập và sinh sống ở Ba Lan.
Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp Thủ tướng Hy Lạp Kyriákos Mitsotákis. (Nguồn: VGP)
Tại cuộc gặp với Thủ tướng Hy Lạp Kyriákos Mitsotákis, hai Thủ tướng vui mừng nhận thấy sau gần 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, quan hệ giữa hai nước đã có những bước tiến vượt bậc trên tất cả các lĩnh vực.
Hai Thủ tướng nhất trí đẩy mạnh hơn nữa hợp tác kinh tế-thương mại, coi đây là ưu tiên chính cho quan hệ hai nước.
Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị hai bên tận dụng hiệu quả EVFTA, đề nghị phía Hy Lạp tạo điều kiện cho các mặt hàng nông sản Việt Nam trong đó có cà phê, hoa quả theo mùa (thanh long, chôm chôm, vú sữa, vải, nhãn…) tiếp cận thị trường Hy Lạp, cũng như hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực cho Việt Nam trong lĩnh vực chế biến thực phẩm và nuôi trồng thủy sản, hợp tác nghiên cứu phát triển nông nghiệp bền vững và chế biến thực phẩm an toàn, để đáp ứng những yêu cầu chất lượng tại thị trường châu Âu.
Thủ tướng Kyriákos Mitsotákis khẳng định Hy Lạp coi trọng quan hệ với Việt Nam, nhấn mạnh chuyến thăm Việt Nam vừa qua của Tổng thống Katerina Sakellaropoulou đã tạo động lực quan trọng để hai bên phát triển hơn nữa quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác tốt đẹp giữa hai nước.
Thủ tướng Hy Lạp đề xuất hai bên tăng cường hợp tác về năng lượng cơ sở hạ tầng, vận tải đường biển, đóng tàu, du lịch; cam kết Hy Lạp sẽ tạo điều kiện để sản phẩm nông sản Việt Nam tiếp cận thị trường Hy Lạp; mong muốn và sẵn sàng tiếp nhận lao động Việt Nam đến Hy Lạp làm việc trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng, sản xuất nông nghiệp, xây dựng và các lĩnh vực khác.
Hai bên cũng nhất trí phối hợp chặt chẽ trên các diễn đàn quốc tế và khu vực; khẳng định tầm quan trọng của việc tăng cường đối thoại, củng cố lòng tin, giải quyết hòa bình, thượng tôn pháp luật, qua đó góp phần củng cố môi trường hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới.
Tại cuộc gặp với Chủ tịch EC Ursula von der Leyen, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định Việt Nam luôn coi trọng quan hệ với EU, thể hiện qua việc Việt Nam là quốc gia ASEAN đầu tiên có tất cả các khuôn khổ hợp tác với EU về chính trị, kinh tế, quốc phòng, an ninh.
Về hợp tác kinh tế-phát triển, Thủ tướng Phạm Minh Chính bày tỏ mong muốn EU giữ vững và phát huy vai trò là một trong những đối tác hàng đầu của Việt Nam.
Để thực hiện được mục tiêu đó, Thủ tướng đề nghị hai bên tiếp tục phối hợp chặt chẽ nhằm thực thi hiệu quả EVFTA; đề nghị EU hỗ trợ Việt Nam trong phát triển kinh tế biển, tạo điều kiện cho các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam như nông thủy sản, sớm gỡ bỏ “thẻ vàng” IUU đối với hàng thuỷ sản Việt Nam; hỗ trợ Việt Nam thực hiện chuyển đổi cơ cấu kinh tế, phát triển bền vững.
Thủ tướng cũng đề nghị EC thúc đẩy các thành viên EU phê chuẩn hiệp định EVIPA để mở ra những cơ hội đầu tư mới cho doanh nghiệp hai bên.
Bà Ursula von der Leyen chia sẻ những ý tưởng, đề xuất của Thủ tướng; hoan nghênh việc Việt Nam và G7 đã thông qua Tuyên bố chính trị về thiết lập Đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP), khẳng định đây là bước tiến quan trọng để mở đường cho EU tăng cường đầu tư vào các dự án ứng phó biến đổi khí hậu, hướng tới chuyển đổi xanh, phát triển xanh ở Việt Nam.
Về vấn đề “thẻ vàng” đối với thủy sản Việt Nam, sau khi nghe Thủ tướng thông báo về những nỗ lực triển khai và kết quả tích cực mà các cấp, các ngành, các địa phương của Việt Nam đã đạt được trong thời gian qua, Chủ tịch EC ghi nhận bước tiến mà hai bên đã đạt được trong xử lý vấn đề này.
Chủ tịch EC cũng khẳng định EU ủng hộ mạnh mẽ Việt Nam trong phát triển kinh tế biển bền vững, bảo tồn đa dạng sinh học biển; sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam phát triển nông nghiệp bền vững và hợp tác cùng Việt Nam trong bảo đảm an ninh lương thực trong khu vực và trên thế giới.
Tại cuộc gặp với Thủ tướng Croatia Andrej Plenković, hai nhà lãnh đạo vui mừng nhận thấy những bước tiến tốt đẹp của quan hệ song phương trong thời gian qua, cùng khẳng định coi trọng và ưu tiên cao tiếp tục phát triển quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác tốt đẹp Việt Nam-Croatia trong thời gian tới.
Hai bên nhất trí đẩy mạnh hơn nữa hợp tác kinh tế, phục vụ phục hồi và phát triển bền vững kinh tế-xã hội sau đại dịch Covid-19; tiếp tục triển khai hiệu quả các cơ chế đối thoại và hợp tác; thúc đẩy triển khai các dự án trong các lĩnh vực tiềm năng, nhất là hàng hải, vận tải, công nghiệp nhẹ, năng lượng sạch.
Hai bên cũng nhất trí duy trì và tăng cường phối hợp trong các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm, cùng thúc đẩy quan hệ ASEAN-EU phát triển bền vững.
Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp Tổng thống Lithuania Gitanas Nauseda. (Nguồn: TTXVN)
Tại cuộc gặp với Tổng thống Lithuania Gitanas Nauseda vào đúng dịp kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Lithuania (1992-2022), Thủ tướng Phạm Minh Chính cảm ơn Chính phủ và nhân dân Litva đã hỗ trợ Việt Nam trong công tác phòng chống dịch Covid-19.
Khẳng định Việt Nam luôn coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống với Lithuania, Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị hai bên trong thời gian tới thúc đẩy hơn nữa trao đổi đoàn, tiếp xúc cấp cao.
Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị Litva tạo điều kiện cho hàng thủy sản, cà phê, hạt điều, chè, dược phẩm của Việt Nam, ủng hộ EU sớm gỡ “thẻ vàng” đối với thủy sản Việt Nam và mong muốn hai nước tăng cường hợp tác trong xây dựng Chính phủ điện tử, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, phát triển bền vững.
Tổng thống Gitanas Nauseda đồng tình với các ý tưởng, đề xuất của Thủ tướng Phạm Minh Chính, đề nghị hai nước sớm ký kết Hiệp định tránh đánh thuế hai lần, mong muốn và sẵn sàng hợp tác với Việt Nam trên lĩnh vực phát triển chính phủ điện tử, an ninh mạng, xây dựng chuỗi cung ứng nguyên vật liệu thô phục vụ chế tạo sắt thép, thực phẩm.
Tổng thống Gitanas Nauseda bày tỏ mong muốn sớm thăm Việt Nam cùng đoàn doanh nghiệp để thúc đẩy quan hệ kinh tế, thương mại, đầu tư giữa hai nước.
Tại các cuộc gặp với Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte và Thủ tướng Luxembourg Xavier Bettel, Thủ tướng Phạm Minh Chính cảm ơn Hà Lan và Luxembourg đã đón tiếp đoàn công tác Chính phủ Việt Nam nồng nhiệt, trọng thị và chân tình.
Các nhà lãnh đạo nhất trí sẽ giao các cơ quan hữu quan phối hợp chặt chẽ triển khai các cam kết và biện pháp đã được các bên thống nhất trong chuyến thăm, từ đó đưa quan hệ Việt Nam-Hà Lan và Việt Nam-Luxembourg ngày càng đi vào chiều sâu, hiệu quả và thực chất trên tất cả các lĩnh vực.
Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel. (Nguồn: VGP)
Tại cuộc gặp với Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel, hai bên hài lòng với những bước tiến tích cực trong quan hệ Việt Nam-EU nhất là sau 10 năm triển khai Quan hệ Đối tác và Hợp tác toàn diện (2012-2022).
Hai bên nhất trí cùng nỗ lực đưa quan hệ Việt Nam-EU vượt qua đại dịch một cách vững chắc và bước vào thập kỷ phát triển mới với những chuyển đổi mạnh mẽ theo hướng “xanh” hơn – “sạch” hơn – bền vững hơn.
