Hải quân Pháp đang chuyển đổi tập trung hoạt động từ chống buôn lậu và đánh bắt trái phép sang việc chuẩn bị cho một cuộc chiến tranh chống lại kẻ thù đe dọa sự tồn vong của đất nước.
Trong cuộc phỏng vấn với tờ Politico tuần này, chuẩn đô đốc Jacques Mallard, chỉ huy nhóm tác chiến tàu sân bay Charles de Gaulle của Pháp, cho biết hải quân đang chuyển đổi trọng tâm hoạt động từ việc ngăn chặn buôn ma túy và đánh bắt hải sản trái phép sang việc huấn luyện chuẩn bị chiến tranh.
Pháp là quốc gia duy nhất thuộc Liên minh châu Âu (EU) có hải quân với vũ khí hạt nhân. Ngoài tàu sân bay Charles de Gaulle chạy bằng năng lượng hạt nhân, Pháp còn có các tàu ngầm hạt nhân cùng nhiều khí tài uy lực khác như tàu hộ tống và chiến đấu cơ Rafale.
Pháp có đồng minh ủng hộ ‘mơ hồ chiến lược’ đối với Nga
Chuẩn đô đốc Mallard cho biết với việc xung đột tại Ukraine đang dần lan ra biển Đen và những vụ tấn công liên tiếp của Houthi tại biển Đỏ, hải quân các nước phương Tây phải thay đổi để thích ứng với môi trường mới với ngày càng nhiều đối thủ.
“Đó là nơi mà chúng tôi đang trở nên quyết liệt hơn, hay chí ít là chúng tôi chuẩn bị như vậy”, ông Mallard nói.
Vị chuẩn đô đốc cho hay các thủy thủ hải quân Pháp đang huấn luyện việc chiến đấu chống kẻ thù “muốn hủy diệt chúng tôi”.
Ông cho biết từ năm 2021, hải quân Pháp bắt đầu tiến hành một cuộc tập trận huấn luyện mới, giả định một cuộc hải chiến. Bước chuyển này được cho là “rủi ro hơn nhưng rất hữu ích cho việc giảm tư duy chiến thuật”.
Trung Quốc được cho là lại điều tàu chiến đến một căn cứ hải quân của Campuchia, trong khi Nhật Bản tăng cường nhân lực quốc phòng cũng như mở rộng quy mô các căn cứ trên các đảo gần Đài Loan.
Nikkei Asia cùng ngày cũng đưa tin Nhật Bản đang tăng cường khả năng phòng thủ trên các đảo xa xôi nhất ở phía nam đất nước. Trong tháng 3, một đơn vị tác chiến điện tử gồm khoảng 50 nhân sự đã đi vào hoạt động tại căn cứ của Lực lượng Phòng vệ Mặt đất Nhật Bản trên đảo Yonaguni, cách Đài Loan chỉ 110 km. Bộ Quốc phòng Nhật Bản dự định sớm triển khai tên lửa đất đối không ở đó cũng như mở rộng diện tích căn cứ gấp 1,6 lần quy mô hiện tại.
Mỹ “cải tổ” bộ chỉ huy quân sự ở Nhật Bản
Ngoài ra, Tokyo cũng có kế hoạch mở rộng căn cứ trên đảo Ishigaki gần đó, mới hoạt động được một năm. Bộ Quốc phòng Nhật Bản chưa tiết lộ quy mô mở rộng nhưng hiện đang đàm phán để mua đất. Trên đảo Miyako, một đơn vị tác chiến điện tử dự kiến sẽ được triển khai vào cuối tháng 3.2025.
Siêu tàu đổ bộ USS Somerset và “căn cứ viễn chinh di động” USS Miguel Keith của Mỹ với hơn 4.000 quân nhân sẽ được triển khai trong cuộc tập trận Hổ mang Vàng 2024 (Cobra Gold 2024) diễn ra tại Thái Lan từ ngày 26/2 đến ngày 8/3 tới đây.
Tổng Tham mưu trưởng Lực lượng Vũ trang Hoàng gia Thái Lan, Tướng Thitichai Tiantong cho biết hơn 4.000 binh sĩ của quân đội Mỹ sẽ nằm trong số 9.590 binh sĩ từ 30 quốc gia tham gia cuộc tập trận thường niên “Hổ mang Vàng 2024” tại Thái Lan.
Hai tàu đổ bộ của Mỹ là USS Miguel Keith và USS Somerset cũng sẽ tham gia diễn tập. Tàu USS Miguel Keith, thuộc lớp Lewis B Puller của Hải quân Mỹ trong khi tàu USS Somerset là siêu tàu vận tải đổ bộ thuộc lớp San Antonio.
Theo ông Kurtis A Leffler, Trưởng trưởng Nhóm Cố vấn quân sự chung của Mỹ tại Thái Lan, phía Mỹ năm nay sẽ tập trung nhiều hơn vào hoạt động tập trận đổ bộ.
Đại sứ quán Mỹ tại Thái Lan cũng cho biết trong khuôn khổ cuộc tập trận năm nay, lực lượng hải quân hai nước Thái Lan và Mỹ cũng sẽ phối hợp trục với xác tàu HTMS Sukhothai của Thái Lan đã bị chìm cách bờ biển Prachuap Khiri Khan của Thái Lan khoảng 35 km vào tháng 12/2022 sau khi gặp bão.
Binh sỹ từ 7 quốc gia gồm Thái Lan, Mỹ, Singapore, Nhật Bản, Indonesia, Hàn Quốc và Malaysia sẽ tham gia các hoạt động chính trong cuộc tập trận, trong khi Trung Quốc, Australia và Ấn Độ sẽ cử đoàn tham gia các hoạt động diễn tập cứu trợ nhân đạo và cứu trợ thiên tai.
10 quốc gia khác bao gồm Bangladesh, Canada, Pháp, Mông Cổ, Nepal, New Zealand, Philippines, Fiji, Anh và Brunei sẽ tham dự cuộc tập trận nhóm có tên gọi “Tăng cường lập kế hoạch đa quốc gia”. Trong khi đó, 10 quốc gia còn lại là Campuchia, Lào, Brazil, Pakistan, Việt Nam, Đức, Thụy Điển, Hy Lạp, Kuwait và Sri Lanka sẽ tham gia hoạt động diễn tập nhóm khác có tên gọi “Đội liên lạc quan sát viên tổng hợp.”
Bắt đầu tổ chức từ năm 1982, Hổ mang Vàng hiện là một trong những cuộc tập trận thường niên có quy mô lớn nhất và kéo dài nhất ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Cuộc tập trận được tổ chức nhằm tăng cường khả năng tương tác giữa quân đội Thái Lan và Mỹ cũng như lực lượng quân sự của các quốc gia trong khu vực.
Tàu hộ tống Nguyên soái Shaposhnikov của Nga đã thực hiện cuộc tập trận chống ngầm tại Biển Đông, một phần trong chuyến hải trình xa từ hôm 22.1.
Tàu hộ tống Nguyên soái Shaposhnikov
Tàu hộ tống Nguyên soái Shaposhnikov của Hạm đội Thái Bình Dương Nga đã thực hiện một cuộc tập trận chống ngầm tại Biển Đông, Reuters ngày 29.1 dẫn thông tin từ truyền thông Nga, vốn trích lại từ thông báo của hạm đội.
Nội dung của cuộc tập trận là tìm kiếm và tiêu diệt tàu ngầm. Cụ thể, sau khi phát hiện tàu ngầm của đối phương và xác định tọa độ nhờ máy bay trực thăng, tàu chiến phóng các ngư lôi và thả vũ khí chống ngầm để tiêu diệt.
Tàu Nguyên soái Shaposhnikov rời khỏi cảng Vladivostok ở vùng Viễn Đông của Nga vào ngày 22.1. Một biên đội tàu chiến của Hạm đội Thái Bình Dương Nga, gồm soái hạm Varyag và tàu Nguyên soái Shaposhnikov, đang trong chuyến hải trình xa bờ, gồm các hoạt động tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương, thăm cảng nước ngoài cho mục đích ngoại giao. Chưa rõ sứ mệnh này kéo dài bao lâu.
Trang tin Eurasian Times hôm 26.1 đưa tin hai tàu chiến nói trên đã thực hiện một cuộc tập trận chiến lược tại biển Hoa Đông, ngăn chặn một cuộc tấn công giả định trên không của đối phương.
Trong cuộc tập trận, các tàu chiến phô diễn chuyên môn bằng cách phát hiện nhiều mục tiêu trên không tiếp cận đội tàu, sau đó kích hoạt hệ thống tác chiến điện tử và hệ thống tên lửa chống máy bay để ngăn chặn mối đe dọa tiềm tàng.
Cuộc tấn công giả định trên không được thực hiện trên máy tính và không có tên lửa phòng không thực tế nào được phóng, Eurasian Times dẫn thông báo của Quân khu miền Đông của Nga.
Tờ Financial Times dẫn hình ảnh vệ tinh cho thấy bước tiến đáng kể trong việc xây dựng căn cứ hải quân Ream ở Campuchia. Trung Quốc từng cho biết nước này hỗ trợ Campuchia trong việc xây dựng cơ sở này.
Ảnh chụp căn cứ Ream hồi tháng 2.
Các ảnh vệ tinh được công bố trên trang web của BlackSky, một công ty của Mỹ đang giám sát việc xây dựng tại căn cứ hải quân Ream ở Campuchia. BlackSky cho biết những dấu hiệu đầu tiên về việc xây dựng đã xuất hiện vào tháng 7.2022. Các hình ảnh cho thấy Trung Quốc đã nhanh chóng xây dựng cơ sở này kể từ cuối năm 2022.
Dựa trên hình ảnh, một bến tàu gần như hoàn thiện ở Ream có có kích thước và thiết kế tương tự một bến tàu mà Trung Quốc sử dụng trong căn cứ hải ngoại duy nhất của nước này ở Djibouti. Căn cứ Ream nằm ở phía nam Biển Đông.
Ông Harrison Prétat, Phó giám đốc Sáng kiến minh bạch hàng hải châu Á tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS, Mỹ), nói rằng bến tàu Ream tương tự như bến tàu Djibouti. Cả hai đều một không gian với chiều dài 335 m có thể neo đậu một hàng không mẫu hạm của Trung Quốc.
Financial Times dẫn lời ông Prétat nhận định sự tương đồng với bến tàu Djibouti là một dấu hiệu khác cho thấy Trung Quốc có thể đã tham gia xây dựng. Tuy nhiên, ông nói rằng vẫn chưa có cơ sở để xác định cách cơ sở này được sử dụng.
Cả Bắc Kinh và Phnom Penh đều phủ nhận thông tin cho rằng Trung Quốc có quyền tiếp cận căn cứ ở Campuchia. Mới đây, người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ nói hiến pháp của Campuchia cấm việc xây dựng căn cứ quân sự nước ngoài trên lãnh thổ của nước này, và việc xây dựng là để tăng cường năng lực của Phnom Penh. Vào tháng 3, Trung Quốc và Campuchia đã có cuộc tập trận hải quân đầu tiên trong vùng lãnh hải Campuchia.
Dù vậy, Lầu Năm Góc vẫn tin rằng căn cứ ở Campuchia sẽ được Trung Quốc sử dụng để thúc đẩy năng lực hải quân. Tuy nhiên, Washington chưa có bằng chứng nào về giả thiết này. Một cựu quan chức tình báo Mỹ tiết lộ chính phủ nước này vẫn đang tranh luận về việc liệu Trung Quốc sẽ làm gì với căn cứ ở Campuchia.
Đà phát triển quân sự nhanh chóng của Trung Quốc đang khiến giới chức quốc phòng Mỹ lo ngại, khiến họ hối thúc quốc hội tăng ngân sách để duy trì ưu thế.
Xe quân sự mang tên lửa siêu thanh DF-17 đi qua Quảng trường Thiên An Môn, Bắc Kinh, trong một cuộc duyệt binh hồi tháng 10/2019.
Khi các chỉ huy quân sự và quan chức quốc phòng Mỹ tuần qua họp với các ủy ban phân bổ ngân sách của quốc hội để tìm kiếm nguồn tài chính cho năm tài khóa 2024, quốc gia được họ nhắc đến nhiều nhất là Trung Quốc.
Trong cuộc họp, Bộ trưởng Không quân Mỹ Frank Kendall nêu quan ngại về việc Trung Quốc mở rộng kho vũ khí hạt nhân, trong khi Bộ trưởng Hải quân Carlos Del Toro đề cập đến hoạt động của hạm đội tàu cá Trung Quốc tại các vùng biển trong khu vực.
Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mark Milley cho biết mục tiêu quan trọng nhất của Mỹ lúc này là phải giành ưu thế trước Trung Quốc trên mọi lĩnh vực quân sự, nhằm duy trì hòa bình, ổn định giữa các cường quốc.
Chi tiêu quốc phòng ngày càng tăng và quá trình hiện đại hóa quân sự nhanh chóng của Trung Quốc đã tạo ra một mối lo chung, khiến lưỡng đảng Mỹ cũng đồng thuận rằng họ cần làm nhiều hơn nữa để không bị Bắc Kinh vượt mặt. Đây là sự đồng thuận rất hiếm hoi tại quốc hội Mỹ, vốn luôn phân cực chính trị gay gắt, giúp các yêu cầu tăng ngân sách quân sự dễ được thông qua hơn.
Các yêu cầu về ngân sách quân sự “được lưỡng đảng tại quốc hội Mỹ đón nhận hơn, bởi chính quyền đang rất tập trung vào Trung Quốc”, Mark Cancian, cố vấn chương trình an ninh quốc tế tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), trụ sở tại Washington, bình luận.
Trong chiến dịch tranh cử, ông Joe Biden đã nhấn mạnh yêu cầu kiềm chế sự trỗi dậy của Trung Quốc. Sau khi nhậm chức, Tổng thống Biden đã bổ sung các biện pháp trừng phạt, vốn đã được áp dụng dưới thời Donald Trump, nhắm vào các tập đoàn công nghiệp quân sự Trung Quốc.
Theo Cancian, Sáng kiến Răn đe Thái Bình Dương, quỹ trị giá 9,1 tỷ USD được lập ra để ứng phó với Trung Quốc ở Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương dành cho năm tài khóa 2024, là bằng chứng rõ nét nhất về quyết tâm của lưỡng đảng Mỹ trong nỗ lực kiềm chế Trung Quốc.
“Quá trình hiện đại hóa quân sự của Trung Quốc tiếp tục diễn ra với tốc độ rất nhanh”, Aaron Lin, chuyên gia theo dõi và dự báo ngân sách quốc phòng của Mỹ tại công ty tình báo quốc phòng Janes, trụ sở ở Washington, cho hay. “Điều này cũng góp phần giúp việc tăng ngân sách quân sự dễ dàng hơn đôi chút”.
Chính quyền Tổng thống Biden ngày 10/3 yêu cầu quốc hội phê duyệt ngân sách quốc phòng trị giá 886 tỷ USD, tăng 3% so với năm trước, trong đó 842 tỷ USD dành riêng cho Lầu Năm Góc. Ngân sách quốc phòng này cũng chiếm hơn một nửa so với tổng yêu cầu ngân sách 1.695 tỷ USD cho cả năm 2023 của Mỹ.
Đây là “yêu cầu mang tính chiến lược nhất” của Lầu Năm Góc nhắm vào Trung Quốc, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin cho biết trong một tuyên bố trước quốc hội khi ngân sách quốc phòng được công bố. Bộ Quốc phòng Mỹ coi Trung Quốc là “đối thủ cạnh tranh chiến lược quan trọng nhất” vì khả năng Bắc Kinh vượt mặt Washington trên nhiều lĩnh vực, trong đó có cả quân sự, ông nhấn mạnh.
“Ngân sách trên nhằm giải quyết thách thức nổi bật ở hiện tại và trong tương lai bằng cách cung cấp nguồn lực để tiếp tục thực hiện Chiến lược Phòng thủ Quốc gia và giữ cho nước Mỹ an toàn, đồng thời duy trì lực lượng tác chiến liên quân đáng tin cậy”, Bộ trưởng Austin nói.
Trong Chiến lược Phòng thủ Quốc gia năm 2022, chính quyền Tổng thống Biden đã gọi Trung Quốc là “thách thức ngày càng tăng”. Chiến lược này được công bố 4 năm một lần, vạch ra kế hoạch của Lầu Năm Góc nhằm duy trì an ninh toàn cầu.
Trung Quốc đang bám đuổi Mỹ về tốc độ phát triển quân sự, thường bằng cách nghiên cứu và áp dụng các học thuyết quân sự, công nghệ cũng như cách chính phủ Mỹ phối hợp với ngành công nghiệp quốc phòng nội địa. Trong một số lĩnh vực, như vũ khí siêu vượt âm, Washington tin rằng Bắc Kinh đã đạt năng lực ngang ngửa, thậm chí vượt trội.
Theo Lin, Lầu Năm Góc đã nhận ra điều này và đã cấp nhiều ngân sách hơn cho các chương trình cạnh tranh tiềm tàng với Trung Quốc trong lĩnh vực tên lửa hành trình tầm xa và tên lửa siêu vượt âm. Các khoản tiền này được chuyển hướng từ ngân sách từng dành cho chương trình chống nổi dậy ở Trung Đông, nơi Mỹ đang giảm hiện diện sau nhiều thập kỷ.
“Quân đội Mỹ đột nhiên nhận ra rằng họ đã không đầu tư cho tên lửa tầm xa suốt 20 năm, trong lúc Trung Quốc, Nga hay Iran đều dốc toàn lực cho lĩnh vực này. Vì vậy Mỹ giờ đây phải bắt kịp họ”, ông nói.
Nhưng quyết tâm của lưỡng đảng Mỹ nhằm ứng phó Trung Quốc đã vấp phải trở ngại bởi những tiếng nói phản đối xu hướng tăng ngân sách của chính phủ.
Nỗi lo ngại về tình trạng lạm phát do gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu và hệ lụy từ cuộc xung đột Nga – Ukraine đang khiến nhiều nghị sĩ cảm thấy bất an về đề xuất ngân sách quốc phòng lớn nhất trong thời bình của Mỹ.
“Quốc hội Mỹ có nhiều quan điểm khác nhau”, Cancian cho hay. “Một số người mang quan điểm cứng rắn về quốc phòng, nhưng cũng có những người cấp tiến không muốn tăng chi tiêu quân sự và có cả những người hoài nghi về tất cả các khoản ngân sách. Năm nào cũng có các cuộc tranh luận giữa những nhóm đó”.
Lầu Năm Góc đã yêu cầu tăng ngân sách cho năm tài khóa 2024 để mua các loại tên lửa hành trình tầm xa như tên lửa không đối đất liên quân AGM-158B hay tên lửa chống hạm AGM-158C.
Cancian đánh giá việc mua sắm những loại tên lửa này không chỉ là phản ứng trước xung đột ở Ukraine, mà còn là bước đề phòng cho nguy cơ căng thẳng gia tăng ở eo biển Đài Loan. Quân đội Trung Quốc gần đây liên tục tổ chức các cuộc tập trận quy mô lớn quanh đảo Đài Loan, trong đó có hoạt động mô phỏng tập kích tên lửa vào hòn đảo.
Dù các cuộc thảo luận trong tiểu ban phân bổ quốc phòng của quốc hội Mỹ thể hiện quan điểm cứng rắn về Trung Quốc, Lin lưu ý rằng rất khó để phân biệt giữa những giọng điệu mang tính “diều hâu” với các lo ngại thực tế về mặt quân sự.
“Các lãnh đạo quân đội có mục tiêu rất rõ ràng”, ông nói. “Họ phải lên kế hoạch ứng phó với mối đe dọa lớn nhất mà họ cho là cần chuẩn bị, dù nó có xảy ra trong 5, 10 năm tới hay không”.
“Quân đội giống như một chính sách bảo hiểm. Khi rủi ro xảy ra, họ cần lên kế hoạch ứng phó mối đe dọa lớn nhất. Các nhà hoạch định chiến lược của quân đội Trung Quốc cũng đang làm điều tương tự”, Lin nhấn mạnh.
Trong khi đó, Global Times, tờ báo thuộc People’s Daily, cơ quan ngôn luận của đảng Cộng sản Trung Quốc, đăng bình luận của cựu tổng biên tập Hồ Tích Tiến, cho rằng việc Mỹ không ngừng tăng ngân sách quân sự là động thái nhằm tăng áp lực với Trung Quốc.
Theo ông Hồ Tích Tiến, ngân sách quốc phòng của Mỹ hiện chiếm khoảng 40% tổng chi tiêu quân sự toàn cầu và tương đương 3,5% GDP của nước này. “Rất ít nước trên thế giới có tỷ lệ ngân sách quốc phòng cao như vậy, còn tỷ lệ của Trung Quốc là chưa đầy 1,5% GDP”, ông viết.
Theo ông, điều này không chỉ tạo tiền lệ xấu, mà còn ảnh hưởng tiêu cực tới quan hệ quốc tế. “Mỹ đã biến cạnh tranh quân sự thành vấn đề nổi bật trong quan hệ nước lớn, gửi thông điệp đến thế giới rằng sức mạnh quân sự là lá bài tẩy trong trò chơi giữa các cường quốc”, Hồ Tích Tiến nhận định.
Tàu Prairial có cuộc diễn tập với Hải quân Việt Nam ở Hải Phòng trong chuyến thăm đầu tiên của một chiến hạm Pháp sau dịch COVID-19.
Chiến hạm Pháp Prairial thuộc nhóm khinh hạm, chuyên trách nhiệm vụ giám sát của Hải quân Pháp. Con tàu cập cảng Hải Phòng ngày 2-4 và rời cảng ngày 6-4. Diễn tập kiểu PASSEX
Đây là chuyến thăm đầu tiên hậu COVID-19 của một tàu Hải quân Pháp, do đó hai bên có thể tiến hành nhiều hoạt động trao đổi thông thường như trình diễn và trao đổi chiến thuật, thăm tàu lẫn nhau, giao lưu bóng chuyền…
Ngày 5-4, một nhóm thủy thủ đoàn tàu Prairial và Hải quân Việt Nam đã chia sẻ kinh nghiệm kiểm soát tàu tình nghi, phòng cháy chữa cháy trên tàu.
Tổ y tế của tàu cũng gặp các bác sĩ quân y Việt Nam và đến thăm Đại học Y dược Hải Phòng.
Ngày 6-4, khi tàu Prairial rời cảng, Hải quân Pháp và Hải quân Việt Nam sẽ có một hoạt động diễn tập “PASSEX” (passage exercise) – là một hình thức diễn tập trong đó các tàu chiến di chuyển theo đội hình và trao đổi, liên lạc bằng các tín hiệu đèn, thiết bị vô tuyến nhằm đảm bảo khả năng phối hợp khi cần thiết.
Chuyến thăm xã giao của tàu Prairial “đánh dấu tình đoàn kết trong hợp tác quốc phòng giữa hai nước và sự thiết tha của hai bên trong việc tôn trọng luật pháp quốc tế, đặc biệt là tự do hàng hải”, Đại sứ quán Pháp khẳng định. Chuyến thăm có ý nghĩa đặc biệt
Hồi tháng 3-2021, tàu Prairial cũng từng đến Việt Nam và cập cảng Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa.
Đại sứ Pháp tại Việt Nam Nicolas Warnery cho biết trong khuôn khổ hợp tác quốc phòng song phương, mỗi năm đều có tàu Hải quân Pháp thăm Việt Nam.
Tuy nhiên chuyến thăm của tàu Prairial năm nay đặc biệt hơn vì rơi vào dịp kỷ niệm 50 năm hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao cũng như 10 năm thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược.
“Chuyến thăm lần này cho thấy Pháp thiết tha bảo đảm tự do hàng hải và hàng không trên các đại dương cũng như bảo vệ các không gian chung, điều mà các đối tác Việt Nam của chúng tôi cũng rất chia sẻ”, ông Warnery khẳng định. Tùy viên quốc phòng Pháp tại Việt Nam – đại tá Frederic Daumas cho biết bản thân cũng từng là chỉ huy của chiến hạm Pháp Prairial. Do đó ông rất vui khi thấy con tàu đến cảng Hải Phòng, thể hiện một cách cụ thể các hoạt động hợp tác quốc phòng giữa hai nước.
Tàu khởi hành từ Tahiti ngày 20-2 và thực hiện nhiệm vụ giám sát hàng hải cho Forum Fisheries Agency (FFA) – cơ quan ngư nghiệp của Diễn đàn các đảo trên Thái Bình Dương.
Đây là sứ mệnh nhằm giúp FFA chống nạn đánh bắt IUU trong các vùng biển quốc tế cũng như trong vùng đặc quyền kinh tế của các quốc đảo Thái Bình Dương.
Nói thêm về điều này, đại tá Francois Maignan – thuyền trưởng tàu Prairial – cho biết Hải quân Pháp có “hai vai”: ngoài nhiệm vụ quân sự còn thực hiện nhiệm vụ như cảnh sát biển.
Do đó sự hiện diện của một chiến hạm Pháp tại khu vực không phải nhắm vào nước nào mà là sự hỗ trợ, chia sẻ kinh nghiệm và nguồn lực với các nước trong khu vực.
Các chính trị gia về ngân sách hàng đầu của Chính phủ đèn giao thông, Sven-Christian Kindler (Greens), Dennis Rohde (SPD) và Otto Fricke (FDP), đã cùng tóm tắt báo cáo ngân sách của Chính phủ liên bang cho năm tới 2023 trong 887 từ. Tuy nhiên, người ta khó khăn lắm mới tìm được danh mục về ngân sách quốc phòng giữa đống thuật ngữ cổ phiếu, khủng hoảng khí hậu và quảng bá văn hóa…
Boeing CH-47 Chinook
Quân đội vẫn không phải là một trong những ưu tiên hàng đầu của Chính phủ liên bang này – điều này thể hiện qua việc ngân sách quốc phòng đã bị cắt giảm gần 300 triệu Euro so với năm trước xuống còn tổng cộng 50,1 tỷ Euro. Ngoài ra, có khoảng 8,4 tỷ từ quỹ đặc biệt trong tổng trị giá 100 tỷ Euro. Theo Tổng thanh tra quân đội Alfons Mais, năm 2023 sẽ là khoảng thời gian “lấp lỗ trống”. Và không chỉ vì Bundeswehr đã cung cấp khí tài cho Ukraine mà một số giao dịch mua bán quan trọng đã được thực hiện:
Đầu tư vào máy bay vận tải thân rộng A400M và tàu hỗ trợ hạm đội Klasse 424.
Mua sắm máy bay chiến đấu F-35 và trực thăng vận tải hạng nặng CH-47 cũng đã được lên kế hoạch. Ở một mức độ nhất định, Đức có nghĩa vụ mua các máy bay chiến đấu hiện đại, vì đó là một phần trong khái niệm răn đe hạt nhân của khối NATO. Các máy bay F-35 thay thế phi đội Tornado đã lỗi thời và có khả năng vận chuyển bom hạt nhân.
Điều đáng chú ý là Ủy ban ngân sách quốc gia đã tăng đáng kể ngân quỹ cho việc mua sắm đạn dược – thêm khoảng một tỷ trong 3 năm tới. Khoảng 160,2 triệu Euro được chi vào năm 2023 cho việc bảo dưỡng đạn dược và thay thế các chi tiết đạn dược.
Giảm chi tiêu cho hệ thống vũ khí Eurofighter (1,3 tỷ EUR thay vì 1,5 EUR) và trực thăng tấn công Tiger sẽ tiếp tục, nhưng với số tiền ít hơn (56 triệu EUR thay vì 74 triệu EUR).
Tiền từ ngân sách quốc phòng còn được đầu tư vào thiết bị bảo hộ cho binh lính và thiết bị nhìn ban đêm.
Trong lĩnh vực nâng cao năng lực chỉ huy và kiểm soát các dịch vụ vũ trang, các khoản đầu tư cụ thể đang được thực hiện vào số hóa, thiết bị vô tuyến mới cũng sẽ được mua ở đây. Đối với số hóa các hoạt động trên đất liền (D-LBO), chi phí ước tính là 747 triệu thay vì 658 triệu Euro theo kế hoạch ban đầu.
Trong lĩnh vực trang bị đất đối không, chi tiêu cho hệ thống phòng không Iris-T và hiện đại hóa hệ thống Patriot, ban đầu được lên kế hoạch cho năm 2023, nay được lên kế hoạch trong vài năm tới.
Tiếp theo đó tiếp tục rót tiền cho dự án Đức-Pháp FCAS, là dự án hợp tác phát triển máy bay chiến đấu mới. Cho đến nay, dự án này đã không được kích hoạt vì lý do chính trị sau hậu trường. Theo báo cáo, các chính trị gia về ngân sách muốn cắt giảm toàn bộ khoản tiền đó trong cuộc họp tối thứ Sáu, điều này sẽ tương đương với một cuộc khủng hoảng chính trị trong mối quan hệ Pháp-Đức vốn đã căng thẳng. Thủ tướng Đức được cho là đã can thiệp.
Sẽ còn mất một khoảng thời gian nữa thì các khoản đầu tư mới được hiển thị
Tổng thanh tra quân đội, Alfons Mais, nói rằng mọi người “rất biết ơn” về quỹ đặc biệt 100 tỷ Euro. Tuy nhiên, nó không nên che được thực tế rằng sẽ mất nhiều năm trước khi nó ảnh hưởng đến toàn bộ qui mô của quân đội. Theo Mais, đợt vật tư đầu tiên sẽ đến “vào cuối năm”. Tiếp theo: “Chúng tôi mong đợi những đợt giao hàng thiết bị cá nhân: quần áo, mũ bảo hiểm, thiết bị nhìn ban đêm và những chiếc điện đàm hiện đại đã chờ đợi từ lâu”.
“Các dự án quan trọng đối với chúng tôi, chẳng hạn như trang bị thêm hoặc tăng số lượng đơn vị xe chiến đấu bộ binh Puma, xe bánh lốp cho lực lượng hạng trung, trực thăng mới, bảo vệ máy bay không người lái – chúng tôi phải quyết định tất cả các dự án này ngay bây giờ, vì nó cần một thời gian còn để sản xuất vũ khí” ông thanh tra quân đội cảnh báo. Rõ ràng là không thể thực hiện được những bước nhảy vọt hay “bước ngoặt” mà Thủ tướng Olaf Scholz (SPD) đưa ra với ngân sách cho năm 2023, bởi vì còn thiếu khoảng 20 tỷ Euro nữa mới đạt được mục tiêu 2% tổng sản phẩm quốc nội do NATO đề ra.
Lĩnh vực công nghiệp quân sự của Trung Quốc đang tìm các nguồn đầu tư mới nhằm giảm tác động từ những lệnh cấm vận của Mỹ.
Giới quan sát cho rằng những công ty công nghiệp liên quan quân sự tại Trung Quốc đang chịu ảnh hưởng lớn từ những lệnh cấm vận của Mỹ, khiến Trung Quốc phải nỗ lực tăng cường khả năng tự chủ.
Những lệnh cấm vận đưa ra vào cuối nhiệm kỳ của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump và tiếp tục dưới nhiệm kỳ người kế nhiệm Joe Biden buộc tất cả những nhà đầu tư Mỹ phải rút khỏi các công ty Trung Quốc bị coi là có liên hệ với quân đội nước này.
Thời hạn rút vốn là ngày 3.6, sau một năm thông báo. Chỉ vài ngày trước thời hạn trên, chính quyền của Tổng thống Biden âm thầm nới lỏng các điều khoản, cho phép những nhà đầu tư giữ cổ phần, dù họ bị cấm bán nếu chưa được Washington thông qua.
Tác động lớn
Khó nắm bắt hết tác động toàn diện của những lệnh cấm vận, nhưng một nghiên cứu của Nikkei Asia đối với 40 công ty niêm yết trong số 68 công ty có trong danh sách đen cho thấy những thay đổi lớn trong cấu trúc cổ phần.
Trong số 40 công ty đó có 21 công ty đã có số cổ đông sụt giảm. China SatCom mất gần 10% cổ đông trong một năm, trong khi Tập đoàn Công nghiệp máy bay Tây An mất hơn 20%.
Số lượng cổ phiếu hạng A do các nhà đầu tư bên ngoài nắm giữ thông qua chương trình Kết nối Chứng khoán Hồng Kông – một trong hai kênh chính để dòng vốn nước ngoài chảy vào các công ty niêm yết của Trung Quốc đại lục – cũng giảm đáng kể.
Trong số 29 công ty mở cửa đối với đầu tư thông qua kênh này, 21 công ty có tỷ lệ sở hữu nước ngoài giảm so với tháng 9 năm ngoái.
Tìm nguồn vốn mới
Báo Nikkei Asia mới đây đưa ví dụ về tổ hợp công nghiệp – quân sự Trung Quốc (CMIC) xoay xở trước những lệnh cấm vận của Mỹ là trường hợp China Satcom, công ty con của Tập đoàn Khoa học và công nghệ Hàng không Vũ trụ Trung Quốc (CASC).
Dưới lệnh cấm vận của Mỹ, China Satcom đang chuẩn bị bán trực tiếp 400 triệu cổ phiếu mới và đã mở một tài khoản ngân hàng cho nguồn vốn dự kiến.
“Quy trình liên quan việc bán trực tiếp đang triển khai một cách có trật tự”, chủ tịch Li Zhongbao của công ty phát biểu với các nhà đầu tư tại một hội nghị trực tuyến hôm 16.9.
China Satcom và cổ đông nắm quyền điều khiển là CASC nằm trong số 68 công ty thuộc lĩnh vực quân sự – công nghiệp của Trung Quốc bị Mỹ cấm vận, khiến các nhà đầu tư Mỹ muốn hỗ trợ tài chính cho họ gặp trở ngại.
Thế nhưng, trong khi những hạn chế khiến các công ty gặp khó khăn về tăng trưởng, Bắc Kinh đang cố hết sức lấp đầy khoảng trống và giữ lĩnh vực chiến lược này đi đúng hướng.
Theo giáo sư Tai Ming Cheung tại Đại học California ở San Diego (Mỹ), lệnh cấm vận của Mỹ thực sự có ảnh hưởng đến những công ty Trung Quốc do sự lệ thuộc vào nguồn vốn Mỹ. Điều này khiến Trung Quốc phải nỗ lực về tự chủ.
“Chính phủ Trung Quốc đã gia tăng đáng kể hỗ trợ cho những công ty này, thông qua thị trường chức khoán trong nước và hỗ trợ của chính phủ. Họ hy vọng rằng trong vài năm tới, những công ty này của Trung Quốc có thể khôi phục phát triển công nghệ bất chấp những tác động này”, chuyên gia này nhận định.
Sáp nhập, hỗ trợ của nhà nước
Các nhà đầu tư do nhà nước hậu thuẫn tại Trung Quốc đang cố lấp đầy khoảng trống. Một quỹ đầu tư do Bộ Tài chính nước này dẫn đầu đã tích cực mua cổ phần của các công ty bị Mỹ cấm vận và trở thành cổ đông lớn thứ 5 tại Jonhon Optronic Technology, công ty niêm yết tại Thâm Quyến chuyên sản xuất thiết bị viễn thông quang học.
Quỹ trên còn là cổ đông lớn tại những công ty khác, trong đó có Heavy Machinery, công ty sản xuất gang và máy thủy lực, và Aerospace CH UAV, công ty sản xuất máy bay không người lái (UAV) thuộc CASC.
Bên cạnh đó, những kế hoạch sáp nhập cũng đang được triển khai đối với những công ty bị Mỹ cấm vận. China Avionics Systems, một công ty thuộc Tập đoàn Công nghiệp hàng không Trung Quốc (AVIC), cho biết đã được Ủy ban Giám sát và Quản lý Tài sản Nhà nước Trung Quốc thông qua việc thâu tóm công ty Electromechanical Systems cũng thuộc AVIC.
Ấn Độ biên chế tàu sân bay nội địa đầu tiên mang tên Vikrant trong nỗ lực phát triển năng lực hải quân và tự chủ quốc phòng.
“Đây là một ngày lịch sử và thành tựu mang tính bước ngoặt. Đó là ví dụ vè sự thúc đẩy của chính phủ để Ấn Độ tự chủ trong lĩnh vực quốc phòng”, Thủ tướng Narendra Modi ngày 2/9 phát biểu trong lễ biên chế tàu sân bay INS Vikrant tại nhà máy đóng tàu Cochin ở miền nam Ấn Độ.
Vikrant, trong tiếng Phạn có nghĩa là “mạnh mẽ” hoặc “can đảm”, là tàu sân bay thứ hai mà hải quân Ấn Độ vận hành. Chiếc còn lại là tàu sân bay INS Vikramaditya, được nâng cấp từ tàu sân bay Đô đốc Gorshkov mua lại từ Nga năm 2004.
Hải quân Ấn Độ cho biết tàu sân bay Vikrant, với chiều dài 262 m và lượng giãn nước 47.400 tấn, là chiến hạm lớn nhất nước này chế tạo. Vikrant có thủy thủ đoàn 1.600 người, mang theo 30 máy bay trực thăng và tiêm kích.
Bộ Quốc phòng Ấn Độ khẳng định 75% thành phần tàu sân bay Vikrant được chế tạo trong nước do hơn 100 doanh nghiệp cung cấp. Ấn Độ khởi đóng Vikrant tháng 2/2009, hạ thủy tháng 8/2013 và ra biển chạy thử tháng 8/2021.
Giới chuyên gia quốc phòng nhận định chương trình chế tạo tàu sân bay Vikrant bị chậm tiến độ 6 năm khiến chi phí tăng lên gấp 6 lần và tới mức 200 tỷ rupee (2,5 tỷ USD).
Tàu sân bay Vikrant dự kiến hoạt động đầy đủ vào năm 2023 sau khi trải qua đợt thử nghiệm cất hạ cánh với tiêm kích MiG-29K do Nga sản xuất. Ấn Độ dự kiến trang bị cho tàu sân bay hơn 20 tiêm kích mới, nước này đang cân nhắc giữa Rafale-M của Pháp và F/A-18 Block III của Mỹ.
Ấn Độ biên chế tàu sân bay nội địa đầu tiên trong bối cảnh Trung Quốc những năm qua mở rộng hiện diện quân sự sang Ấn Độ Dương, Tây Thái Bình Dương và các vùng khu vực xa hơn. Trung Quốc hồi đầu tháng 8 điều trinh sát hạm Viễn Vọng 5 tới Sri Lanka, động thái khiến Ấn Độ lo ngại.
Hải quân Ấn Độ năm 2021 cử 4 chiến hạm tới Đông Nam Á, Biển Đông và khu vực Thái Bình Dương. Một số chiến hạm Ấn Độ tham gia diễn tập với các thành viên khác của nhóm Bộ Tứ là Mỹ, Nhật Bản và Australia.
Thủ tướng Modi ngày 2/9 nhận định quan ngại về an ninh tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương bị phớt lờ quá lâu. “Khu vực này ngày nay là một ưu tiên quốc phòng lớn của đất nước chúng tôi, do đó chúng tôi đang hành động theo mọi hướng, từ tăng ngân sách cho hải quân cho tới nâng cao năng lực của quân chủng”, ông Modi nói.
Cơ quan Phòng vệ Đài Loan khẳng định Trung Quốc đang mô phỏng các cuộc tấn công nhắm vào tàu hải quân Mỹ và muốn ngăn chặn các lực lượng nước ngoài viện trợ cho Đài Loan trong trường hợp xảy ra chiến tranh.
Căng thẳng giữa Đài Loan và Trung Quốc đã tăng vọt sau chuyến thăm Đài Bắc vào đầu tháng trước của Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi, khiến Bắc Kinh tức giận, tiến hành nhiều cuộc tập trận xung quanh Đài Loan.
Trong báo cáo đề ngày 1.9 mà Reuters xem được, Cơ quan Phòng vệ Đài Loan khẳng định Trung Quốc đang tiếp tục tăng cường khả năng sẵn sàng chiến đấu cho một cuộc tấn công nhắm vào hòn đảo này. Trung Quốc đang tập trung vào chuỗi đảo thứ nhất, trải dài từ Nhật Bản qua Đài Loan, Philippines và đến đảo Borneo, bao quanh các vùng biển gần bờ của Trung Quốc.
Cũng theo báo cáo trên, Trung Quốc đã “sử dụng những cuộc diễn tập tác chiến để thực hiện cuộc tấn công được mô phỏng nhắm vào các tàu Mỹ đi vào chuỗi đảo thứ nhất, và đặt mục tiêu giành quyền kiểm soát chiến lược đối với chuỗi đảo này vào năm 2035.
Mỹ thường xuyên điều tàu hải quân vào Biển Đông và qua eo biển Đài Loan nhằm “duy trì tự do hàng hải”, khiến Trung Quốc tức giận.
Cơ quan Phòng vệ Đài Loan còn nói rằng bắt đầu từ năm nay, Trung Quốc đã tăng cường đe dọa quân sự bao gồm các cuộc tập trận nhằm làm suy yếu tinh thần của Đài Loan và “buộc thống nhất bằng vũ khí”.
Cũng theo báo cáo, Trung Quốc có thể sử dụng các lực lượng đặc nhiệm để làm tê liệt các hệ thống chỉ huy của Đài Loan và phá hoại cơ sở hạ tầng trong một cuộc tấn công, đồng thời có khả năng tiến hành các cuộc tấn công điện tử để phá vỡ hệ thống liên lạc và chỉ huy.
Trung Quốc cũng có thể phong tỏa Đài Loan và cắt nguồn cung cấp năng lượng, nhưng báo cáo lưu ý Bắc Kinh vẫn có những hạn chế về giao thông và hậu cần nếu tiến hành một cuộc tấn công toàn diện.
Tuy nhiên, Trung Quốc lâu nay dùng các tàu vận tải dân sự cho các cuộc tập trận đổ bộ hằng năm để tăng cường hỗ trợ hậu cần cho bất kỳ cuộc tấn công nhắm vào Đài Loan, theo Cơ quan Phòng vệ Đài Loan. Hiện chưa có thông tin về phản ứng của Trung Quốc đối với báo cáo mới từ Cơ quan Phòng vệ Đài Loan.
Kế hoạch được đảng cầm quyền Nhật Bản đề xuất, trong đó nâng gấp đôi chi tiêu quốc phòng trong 5 năm tới, sẽ đưa Tokyo trở thành nước có chi tiêu quốc phòng lớn thứ 3 thế giới chỉ sau Mỹ, Trung Quốc.
Theo Hãng tin Bloomberg ngày 26-8, trong đề xuất ngân sách quốc phòng tài khóa 2023, Đảng Dân chủ tự do của Thủ tướng Kishida Fumio muốn nâng chi tiêu quốc phòng, hiện nay là 39,5 tỉ USD, lên gấp đôi trong 5 năm tới.
Tokyo hiện đứng thứ 9 thế giới về chi tiêu quốc phòng nhưng có thể vượt lên vị trí thứ 3, sau Washington, Trung Quốc, nếu kế hoạch này được thông qua.
Cuộc xung đột Nga-Ukraine, căng thẳng ở eo biển Đài Loan và vũ khí hạt nhân của Triều Tiên đã làm gia tăng lo ngại ở Nhật Bản và sự ủng hộ của công chúng đối với việc chi tiêu nhiều hơn cho quốc phòng.
Ngoài việc chỉ mua thiết bị mới, Nhật Bản còn đối mặt với áp lực chi tiêu nhiều hơn cho các vấn đề như tăng lương, đạn dược, phụ tùng thay thế và hậu cần.
“Có lẽ hầu hết mọi người đều nghĩ rằng nếu chúng tôi tăng gấp đôi ngân sách quốc phòng, chúng tôi sẽ nhận được nhiều thiết bị hơn. Nhưng vấn đề không chỉ là mua nhiều thứ hơn”, ông Toshiyuki Ito, phó đô đốc đã nghỉ hưu và hiện là giáo sư tại Học viện Công nghệ Kanazawa, cho biết.
Theo báo Yomiuri, Bộ Quốc phòng Nhật Bản muốn mua các thiết bị mới bao gồm tên lửa và hệ thống radar cải tiến có thể đánh chặn tên lửa từ Trung Quốc và Triều Tiên – kể cả hệ thống siêu thanh – và trình làng máy bay chiến đấu không người lái. Tokyo cũng có kế hoạch nâng kho vũ khí lên khoảng 1.000 tên lửa có thể bắn từ tàu và máy bay, vươn tới Triều Tiên và Trung Quốc, tờ báo cho biết.
Hãng tin Kyodo cho biết Nhật Bản đã lập ban chuyên gia về việc đảm bảo nguồn tài chính cho tăng ngân sách quốc phòng.
Ban chuyên gia này sẽ bắt đầu họp từ đầu tháng 9-2022 sau khi kế hoạch ngân sách ban đầu cho tài khóa 2023 và bản cập nhật 3 tài liệu quan trọng liên quan đến an ninh như Chiến lược An ninh quốc gia được công bố.
Một quan chức Mỹ cho biết tàu tuần duyên nước này không thể cập cảng vào Quần đảo Solomon để tiếp nhiên liệu và tiếp tế hàng thiết yếu vì chính quyền quốc đảo không phản hồi yêu cầu của họ.
Cảng Honiara, thủ đô của Quần đảo Solomon.
Các quan chức Hoa Kỳ nói rằng một tàu tuần duyên Hoa Kỳ không thể vào quần đảo Solomon để neo đậu thường xuyên vì chính phủ đã không trả lời yêu cầu neo đậu của con tàu.
Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Mỹ cho biết tàu tuần tra USCGC Oliver Henry đã không được cấp phép nhập cảnh vào thủ đô Honiara của Quần đảo Solomon khi đang làm nhiệm vụ tuần tra chống đánh bắt cá bất hợp pháp ở Nam Thái Bình Dương.
Bà Kristin Kam, nhân viên phụ trách công vụ của Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Mỹ tại Hawaii, cho biết con tàu được lên kế hoạch cho một chuyến ghé cảng hậu cần như thường lệ ở Quần đảo Solomon.
Bà Kristin Kam cho biết trong một tuyên bố qua email: “Chính phủ Quần đảo Solomon đã không trả lời yêu cầu ngoại giao của chính phủ Hoa Kỳ để tiếp nhiên liệu và tiếp tế cho con tàu ở Honiara”.
Bà nói thêm: “Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đang liên lạc với chính phủ Quần đảo Solomon và hy vọng rằng tất cả các tàu Mỹ sẽ được phép cập cảng trong tương lai”.
Quan chức này cho biết, sau khi bị từ chối, tàu của Mỹ phải chuyển hướng sang Papua New Guinea.
Chính phủ Quần đảo Solomon đã không trả lời yêu cầu bình luận của Reuters.
Hải quân Anh từ chối bình luận về thông tin trên mạng xã hội rằng, tàu tuần tra HMS Spey của họ khi tham gia hoạt động giám sát Operation Island Chief trong vùng đặc quyền kinh tế của Fiji, Papua New Guinea, Quần đảo Solomon và Vanuata cũng bị Quần đảo Solomon từ chối cho cập cảng.
Người phát ngôn của Hải quân Hoàng gia Anh cho biết: “Chương trình của các tàu đang được xem xét liên tục và chúng thường xuyên thay đổi. Vì lý do an ninh, chúng tôi không thảo luận chi tiết về vấn đề này”.
Trước đó, chính phủ Solomon và Trung Quốc đã loại trừ khả năng xây dựng một căn cứ quân sự của Trung Quốc trên quần đảo mặc dù một bản dự thảo bị rò rỉ cho thấy thỏa thuận an ninh hai nước sẽ cho phép Hải quân Trung Quốc cập cảng và tiếp liệu. Bắc Kinh cũng có thể triển khai “các lực lượng thích hợp” để bảo vệ nhân viên cùng dự án của nước này ở Quần đảo Solomon.
Hiện chưa rõ tàu cảnh sát biển Mỹ có liên quan đến thỏa thuận đó hay không.
Mỹ và các đồng minh nhiều lần bày tỏ lo ngại hiệp ước có thể làm đảo lộn các thỏa thuận an ninh khu vực và tạo chỗ đứng quân sự cho Bắc Kinh ở Thái Bình Dương. Tuy nhiên, Bắc Kinh bác bỏ cáo buộc khi nhấn mạnh rằng hiệp ước với Quần đảo Solomon chỉ tập trung vào chính sách trong nước, đồng thời chỉ trích phương Tây can thiệp tới chủ quyền của quốc đảo.
Chính phủ Solomon và Bắc Kinh phủ nhận thông tin rằng sẽ có một căn cứ quân sự của Trung Quốc ở Solomon, dù dự thảo thoả thuận rò rỉ trước đó cho thấy hải quân Trung Quốc sẽ được phép cập cảng và tái nạp ở Solomon.
Cơ quan nghề cá của Diễn đàn quần đảo Solomon – khối gồm 17 quốc đảo Thái Bình Dương – có một trung tâm giám sát hàng hải đặt ở Honiara và tổ chức hoạt động giám sát chống đánh bắt trái phép thường niên với sự hỗ trợ của Úc, Mỹ, New Zealand và Pháp.
Trong một tuyên bố hôm thứ Năm (25/8), Hải quân Anh cho biết trên tàu tuần tra HMS Spey có các sĩ quan hải quân Fiji, làm việc với các máy bay tuần tra hàng hải tầm xa từ Úc và New Zealand và Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Hoa Kỳ để thu thập thông tin cho Cơ quan Thủy sản Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương.
Tuyên bố cho biết họ đã tiến hành kiểm tra các tàu đáng ngờ tại cảng và cả tàu trên biển.
Bộ Quốc phòng Trung Quốc cho hay lục quân 2 nước đã ký kết bản ghi nhớ nhưng không nêu rõ chi tiết.
Hãng Bloomberg ngày 31.3 đưa tin quân đội 2 nước Trung Quốc và Campuchia đã ký bản ghi nhớ, trong bối cảnh Bắc Kinh tăng cường mối quan hệ an ninh trong khu vực.
Tại buổi họp báo thường kỳ ở Bắc Kinh, phát ngôn viên Ngô Khiêm của Bộ Quốc phòng Trung Quốc cho hay các chỉ huy cấp cao từ lực lượng lục quân 2 nước đã gặp trực tuyến và ký văn bản trên. Tuy nhiên, ông không nêu chi tiết về nội dung bản ghi nhớ.
“Trung Quốc và Campuchia là láng giềng gần gũi và bạn bè vững chắc. Trong những năm gần đây, hợp tác thực chất giữa quân đội 2 nước trên nhiều lĩnh vực, bao gồm liên lạc chiến lược, diễn tập và huấn luyện chung, trao đổi và huấn luyện nhân sự tiếp tục sâu sắc thêm”, theo ông Ngô.
Thỏa thuận trên được ký bởi Tham mưu trưởng Lục quân Trung Quốc Lưu Chấn Lập và ông Hun Manet, Phó tổng tư lệnh Lục quân Hoàng gia Campuchia.
Ông Hun Manet từng học tại Học viện quân sự Mỹ ở West Point và là con trai cả của Thủ tướng Campuchia Hun Sen. Tướng Hun Manet còn là ứng viên thủ tướng của đảng Nhân dân Campuchia.
Thông tin về bản ghi nhớ trên được đưa ra vài ngày sau khi có thông tin Trung Quốc và Quần đảo Solomon chuẩn bị ký thỏa thuận an ninh, với nội dung bị rò rỉ cho rằng có thể bao gồm việc cho phép các tàu chiến của Trung Quốc cập cảng ở Quần đảo Solomon, cách bờ biển Úc khoảng 2.000 km.
Giới chức Úc và New Zealand đã bày tỏ quan ngại rằng thỏa thuận của Quần đảo Solomon với Trung Quốc sẽ ảnh hưởng lớn đến an ninh khu vực nam Thái Bình Dương. Trong khi đó, phía Solomon bác bỏ lo ngại.
Trung Quốc đang tận dụng việc bán tàu ngầm để giành quyền tiếp cận quân sự tới một số cảng và căn cứ hải quân trên khắp khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, theo Asia Times.
Việc Trung Quốc bàn giao 2 tàu ngầm như đã cam kết đóng cho Thái Lan, hiện đang được lắp ráp tại Vũ Hán, có thể không sớm thành hiện thực. Nguyên nhân vì Đức từ chối bán các động cơ liên quan cho Trung Quốc vì các tàu này được bán cho nước thứ ba.
Theo Asia Times, bỏ qua cái cớ hạn chế xuất khẩu sang một bên, lý do thực sự có thể là do Đức, cũng như Thái Lan, đang ngày càng cảnh giác với nỗ lực ngoại giao tàu ngầm mới nổi của Trung Quốc.
Năm 2017, Trung Quốc thành lập căn cứ quân sự đầu tiên và duy nhất cho đến nay ở nước ngoài: cơ sở hải quân ở Djibouti thuộc vùng Sừng châu Phi. Điều này làm dấy lên đồn đoán Bắc Kinh đang xây dựng “Chuỗi ngọc trai” quân sự trong khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.
Nhưng giờ đây, rõ ràng là Trung Quốc có một cách tiếp cận quân sự khôn ngoan hơn nhiều để mở rộng ảnh hưởng trong khu vực: bán tàu ngầm cho các nước trong khu vực. Và cùng với đó là việc đào tạo nhân viên hải quân và duy trì sự có mặt của các kỹ thuật viên Trung Quốc tại những nước mua hàng.
Nếu Trung Quốc và các đối thủ trong khu vực như Mỹ và Ấn Độ leo thang căng thẳng, rõ ràng Bắc Kinh có thể tiếp cận các căn cứ nước ngoài nơi mà họ đã có sẵn nhân lực mà không cần phải thiết lập bất kỳ căn cứ riêng nào.
Những diễn biến như vậy đang được tiến hành ở các mức độ khác nhau ở Campuchia, Myanmar, Sri Lanka, Bangladesh, Pakistan, Thái Lan và các nước khác.
Khu vực Đông Nam Á
Trong trường hợp của Thái Lan, nhiều người lo ngại khi thỏa thuận tàu ngầm được chính phủ thời hậu đảo chính ký với Trung Quốc vào năm 2015. Theo quan điểm của hải quân Thái Lan, tàu ngầm Trung Quốc sẽ giúp nước này theo kịp các nước láng giềng đã có tàu ngầm khác.
Tuy nhiên, Vịnh Thái Lan có độ sâu trung bình là 58 m và tối đa chỉ 85 m, điều này khiến nó không phù hợp cho các tàu ngầm như vậy. Theo một nguồn tin theo dõi diễn biến hải quân trong khu vực, Vịnh Thái Lan quá cạn, một tàu ngầm ở đó có thể dễ dàng bị máy bay dò tìm phát hiện.
Nhưng khi hoặc nếu các tàu ngầm thực sự được chuyển giao, Trung Quốc sẽ có thể cử lực lượng đến Sattahip ở phía đông nam Bangkok, căn cứ lớn nhất của Hải quân Hoàng gia Thái Lan, để huấn luyện các đối tác Thái Lan cũng như thực hiện các hoạt động sửa chữa, nâng cấp.
Một số khóa đào tạo đã được tổ chức, nhưng hiện tại là ở Trung Quốc. Theo một nhà quan sát hải quân: “Trung Quốc đang đào tạo các đơn vị Hải quân Hoàng gia Thái Lan về cách sử dụng tàu ngầm và một số lượng lớn các sĩ quan cấp dưới đang học tiếng Quan Thoại khi ở Trung Quốc. Và có vẻ như người Trung Quốc đang có kế hoạch giúp người Thái xây dựng nhiều cơ sở bảo dưỡng và cầu cảng hơn những gì cần thiết hiện nay “.
Vào tháng 10/2017, Tư lệnh hạm đội hải quân Trung Quốc, Chuẩn Đô đốc Shen Hao, đã đến thăm Thái Lan và giám sát cuộc tập trận chung của 4 tàu với hơn 800 binh sĩ.
Trong khi đó, tại Campuchia, Trung Quốc đang hỗ trợ nâng cấp căn cứ hải quân Ream gần cảng Sihanoukville. Báo Washington Post dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên cho biết, thỏa thuận giữa Campuchia và Trung Quốc sẽ cho phép quân đội, vũ khí và tàu Trung Quốc tiếp cận trong 30 năm, với việc tự động gia hạn cứ sau 10 năm. Các quan chức Campuchia bác bỏ các thông tin đó.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Quốc phòng Campuchia Tea Banh đã thừa nhận Trung Quốc đang giúp xây dựng cơ sở hạ tầng trong và xung quanh căn cứ hải quân Ream nhưng “không có ràng buộc nào”. Mỹ trước đó đã giúp xây dựng các cấu trúc trên căn cứ, nhưng một số đã bị phá dỡ gần đây.
Ngày 21/1 vừa qua, Sáng kiến Minh bạch Hàng hải Châu Á, một dự án thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) có trụ sở tại Mỹ, đã báo cáo rằng các tàu nạo vét của Trung Quốc được phát hiện qua ảnh vệ tinh tại hải quân Ream.
Báo cáo lưu ý rằng việc nạo vét như vậy là cần thiết để tạo ra một cảng nước sâu cho các tàu quân sự cập cảng lớn hơn so với khả năng tiếp nhận của căn cứ hiện tại. Ba tòa nhà mới đã được xây dựng ở cơ sở này gần đây, một số khu vực được dọn sạch sẽ và một con đường mới dẫn vào đang được xây dựng, báo cáo cho biết.
Campuchia vẫn chưa được cung cấp bất kỳ tàu ngầm nào của Trung Quốc, nhưng vào tháng 12/2021, Myanmar đã nhận một tàu ngầm Type-035 Ming 2.100 tấn từ Trung Quốc.
Sự kiện lan truyền trên mạng xã hội với video cho thấy tàu ngầm đang di chuyển trên sông Yangon được hộ tống bởi tàu tấn công nhanh Type 5 của Hải quân Myanmar.
Không rõ tàu ngầm đã hướng đến đâu nhưng có thể nó đã được neo đậu tại căn cứ hải quân cũ ở Money Point để bảo dưỡng và rất có thể sau này sẽ được chuyển đến một trong những căn cứ hải quân chính của Myanmar.
Căn cứ Kyaukphyu trên đảo Ramree ở bang Rakhine sẽ là một nơi đáng để quan sát vì nó là căn cứ kép, được sử dụng vì mục đích dân sự và quân sự.
Kyaukphyu là điểm cuối trên biển của Hành lang Kinh tế Trung Quốc – Myanmar, chạy từ tỉnh Vân Nam phía nam của Trung Quốc đến Vịnh Bengal và là một thành phần của sáng kiến Vành đai – Con đường (BRI) trị giá hàng tỷ USD của Trung Quốc.
Trung Quốc đã tham gia liên doanh xây dựng cảng biển nước sâu và đặc khu kinh tế gần đó tại Kyaukphyu kể từ đầu năm 2007. Dưới thời chính phủ Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ (NLD), đã bị lật đổ, dự án đã bị trì hoãn vì chính phủ tiền nhiệm của cựu tướng Thein Sein đã trao 85% cổ phần cho nhà phát triển Trung Quốc, thuộc sở hữu nhà nước CITIC.
NLD đã quản lý để tăng thị phần của Myanmar lên 30% và cũng giảm quy mô và chi phí của dự án trong bối cảnh lo ngại cuối cùng có thể bị mắc vào “bẫy nợ” của Bắc Kinh. Dự án ban đầu được định giá 9-10 tỷ USD nhưng sau thu hẹp xuống còn khoảng 1,5 tỷ USD.
Kể từ cuộc đảo chính ngày 1/2/2021, chính quyền quân sự đã cố gắng thúc đẩy Kyaukphyu và các dự án khác do Trung Quốc tài trợ. Vào tháng 6/2021, Tướng Soe Win, Phó Tổng thống chính quyền mới, tuyên bố rằng việc thực hiện thành công dự án Kyaukphyu sẽ “tăng cường hợp tác Trung Quốc – Myanmar, do đó tạo ra việc làm và giúp bang Rakhine phát triển”.
Ngay cả khi tàu ngầm Trung Quốc có thể không đóng ở đó, việc giao hàng chắc chắn đã góp phần “tăng cường” quan hệ giữa Bắc Kinh và Naypyitaw.
Các nước Nam Á
Theo Asia Times, giống Myanmar, Bangladesh đã tham gia BRI của Trung Quốc nhưng phải thận trọng bước đi vì áp lực từ nước láng giềng Ấn Độ.
Trong một dự án BRI, Công ty Kỹ thuật Cảng Trung Quốc đã đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cấp cảng ở Chittagong, một cơ sở thương mại gần căn cứ hải quân BNS Issa Khan chính của Pakistan.
Năm 2015, Reuters dẫn lời một quan chức Bangladesh nói rằng đất nước ông “chưa bao giờ tiếp đón tàu hải quân từ Trung Quốc và cũng không có kế hoạch nào”. Nhưng sau đó, vào tháng 1/2016, ba tàu Trung Quốc gồm các khinh hạm mang tên lửa dẫn đường Liễu Châu và Tam Á và tàu tiếp liệu Qinghaihu đã cập cảng Chittagong.
Chuyến thăm kéo dài 5 ngày là chuyến thăm đầu tiên kiểu này ở Bangladesh và diễn ra vài tháng sau khi Trung Quốc hạ thủy một tàu khu trục nhỏ được chế tạo đặc biệt cho Hải quân Bangladesh.
Tại Sri Lanka, cảng tại Hambantota là một liên kết chiến lược khác trong BRI của Trung Quốc. Giai đoạn đầu tiên của dự án cảng được khánh thành vào tháng 11/2010 và Ngân hàng Exim Trung Quốc cho vay 306,7 triệu USD, tương đương 85% tổng chi phí của dự án. Khi chi phí tăng, sự tham gia của Trung Quốc cũng vậy.
“Vương miện ngọc” trong cái gọi là “Chuỗi ngọc trai” của Trung Quốc chắc chắn là cảng Gwadar ở Pakistan. Cảng này nằm trên bờ biển Arab, gần với các tuyến đường thương mại giữa Trung Quốc và châu Phi, Trung Đông và đến Djibouti, Biển Đỏ, Kênh đào Suez.
Gwadar chịu sự kiểm soát hành chính của Bộ trưởng Hàng hải Pakistan và kiểm soát hoạt động của Công ty Cổ phần Cảng Hải ngoại Trung Quốc. Cảng là một thành phần quan trọng của Hành lang Kinh tế Trung Quốc – Pakistan (CPEC), một liên kết chính trong BRI.
Vào cuối năm 2015, khoảng 2.000 mẫu đất đã được cho Công ty China Overseas Port Holdings Limited thuộc sở hữu nhà nước Trung Quốc thuê trong 43 năm để phát triển khu vực hiện được gọi là Đặc khu kinh tế Gwadar.
Vào tháng 6/2020, các hình ảnh vệ tinh cho thấy một số khu phức hợp mới đã được xây dựng ở Gwadar. Những hình ảnh và an ninh cực kỳ chặt chẽ xung quanh các cấu trúc cho thấy giai đoạn đầu của một dự án xây dựng căn cứ hải quân.
Tháng 1/2021, Cố vấn An ninh Quốc gia Pakistan Moeed Yusuf đã bác bỏ tuyên bố rằng nước ông đã cho phép Trung Quốc đặt căn cứ quân sự tại Gwadar. Mặt khác, căn cứ này có lẽ sẽ không phải do Bắc Kinh chính thức điều hành mà phù hợp với mô hình ngoại giao tàu ngầm của nước này.
Nhưng đến tháng 2/2021, Pakistan thông báo sẽ mua 4 khinh hạm hiện đại và 8 tàu ngầm lớp Hangor từ Trung Quốc.
Theo Thời báo Hoàn Cầu, Trung Quốc sẽ tăng ngân sách quốc phòng năm 2021 vì tăng trưởng kinh tế tích cực vừa qua, Trung Quốc đang đối diện “nhiều mối đe dọa quân sự gay go”, và “nhu cầu chính đáng” phát triển năng lực quốc phòng.
Hãng tin Reuters hôm 26-2 dẫn đánh giá của các chuyên gia an ninh Trung Quốc và phương Tây cho biết dự kiến Trung Quốc sẽ thông báo tăng chi tiêu quốc phòng cho năm mới tại cuộc họp thường niên của Quốc hội Trung Quốc khai mạc ngày 5-3 tới, trong bối cảnh nền kinh tế nước này hồi phục trước tác động của dịch COVID-19 và căng thẳng quân sự gia tăng.
Năm ngoái, do tác động của COVID-19 lên nền kinh tế, Trung Quốc đã thông báo tăng chi tiêu quốc phòng 6,6% lên mức 178 tỉ USD – mức tăng thấp nhất trong 3 thập niên.
Không chỉ truyền thông phương Tây, tờ Thời báo Hoàn Cầu của Trung Quốc cũng dẫn đánh giá của giới chuyên gia cho biết ngân sách quốc phòng Trung Quốc sẽ tiếp tục tăng trong năm 2021, với mức tăng khoảng 7%.
Chuyên gia quân sự Trung Quốc Tống Trung Bình (Song Zhong Ping) nói rằng trong năm ngoái Trung Quốc đối diện nhiều căng thẳng quân sự cao và Trung Quốc cũng đang hiện đại hóa quân đội – “tất cả đều cần nguồn quỹ”.
Ông Tống nói với khả năng một số điểm nóng có thể biến thành xung đột, quân đội Trung Quốc muốn tăng cường sức mạnh và năng lực tác chiến toàn diện. Chuyên gia quân sự Lý Khiết (Li Jie) ở Bắc Kinh cũng nói Trung Quốc cần tiền để phục vụ việc đưa vào biên chế thêm nhiều vũ khí mới.
“Trung Quốc phải có nền quốc phòng mạnh để đảm bảo phát triển kinh tế” – ông Tống chỉ ra.
Trong khi đó, Hãng tin Reuters lưu ý chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden thời gian qua đã nhanh chóng nhắc nhở Bắc Kinh rằng Mỹ sẽ “đấu” với ảnh hưởng và sức mạnh quân sự đang tăng lên của Trung Quốc ở châu Á – Thái Bình Dương. Gần đây Hải quân Mỹ đã điều tàu chiến tới Biển Đông và eo biển Đài Loan thách thức Bắc Kinh.
“Trung Quốc đang đối diện với tình hình an ninh gay go nhất kể từ Chiến tranh Triều Tiên (1950 – 1953)” – ông Nghê Lạc Hùng (Ni Le Xiong), giáo sư đã về hưu tại Đại học Khoa học chính trị và luật Thượng Hải, đánh giá.
Ngày 16/5, Hải quân Mỹ đã tiến hành thử nghiệm thành công một loại vũ khí laser cao năng lượng mới có thể tiêu diệt máy bay không người lái (UAV) trong lúc bay tại khu vực Thái Bình Dương. Đây được đánh giá là tiến bộ vượt trội của Mỹ đối với Trung Quốc trong lĩnh vực vũ khí laser tiêu diệt UAV, nhiều khả năng sẽ được Hải quân Mỹ triển khai trong các cuộc tuần tra hàng hải ở Biển Đông trong tương lai.
Hình ảnh tàu Mỹ bắn súng laser hạ UAV trên biển. (Nguồn: Hải quân Mỹ)
Những hình ảnh và đoạn video mà Hải quân Mỹ công bố cho thấy tàu vẫn tải đổ bộ lưỡng cư USS Portland đang triển khai hệ thống laser cao năng lượng để vô hiệu hóa một UAV.Một số bức ảnh cho thấy tia laser phát ra từ phần mũi tàu Portland, trong khi các đoạn video ngắn cho thấy một chieencs UAV đang bốc cháy. Hải quân Mỹ không nêu chi tiết về địa điểm mà họ thực hiện vụ thử nghiệm hệ thống Nguyên mẫu Vũ khí Laser hoàn thiện (LWSD). Sức mạnh của thứ vũ khí này cũng không được tiết lộ, nhưng một bản báo cáo từ Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) năm 2018 từng nói là nó có thể là vũ khí laser 150 KW. “Bằng việc thực hiện các cuộc thử nghiệm chống UAV và chiến đấu cơ cỡ nhỏ trên biển, chúng tôi sẽ thu được thông tin quý giá về khả năng đối phó với các mối đe dọa của LWSD”, Đại tá Hải quân Karrey Sanders, Hạm trưởng tàu USS Portland tuyên bố.
Hải quân Mỹ cho hay laser, còn gọi là vũ khí năng lượng định hướng (DEW), rất hữu hiệu trong việc đối phó với UAV và các tàu vũ trang cỡ nhỏ. “Việc Hải quân Mỹ phát triển DEW giống như LWSD sẽ lập tức mang lại nhiều lợi ích cho lực lượng chiến đấu và cung cấp cho các tướng lĩnh chỉ huy thêm nhiều lựa chọn phản ứng”, theo tuyên bố của Hải quân Mỹ. Năm 2017, kênh CNN từng đăng tải thông tin về một cuộc tập trận bắn đạn thật trong đó sử dụng vũ khí laser 30 KW gắn trên tàu vận tải lưỡng cư USS Ponce trên Vịnh Ba Tư. Vào thời điểm đó, Đại úy Hải quân Cale Hughes, phụ trách hệ thống vũ khí laser, đã mô tả về cách thức mà nó vận hành. “Nó phóng đi một lượng lớn photon vào một vật thể đang lao tới”, ông Hughes lý giải “Chúng tôi không phải lo lắng về sức gió, tầm bắn, hay bất cứ thứ gì khác. Chúng tôi có thể xử lý các mục tiêu nhờ vào vận tốc ánh sáng”.
Trong những năm gần đây Trung Quốc đã phát triển nhiều mẫu vũ khí laser, vũ khí điện từ từ công suất thấp đến cao, có thể bắn hạ máy bay không người lái, phá hủy cảm biến hay gây mù mắt. Đáng chú ý, trong số những khí tài hiện đại sẽ có nhiều loại được Bắc Kinh triển khai phi pháp ở Biển Đông nhằm gia tăng khả năng kiểm soát tình hình, răn đe các nước liên quan và từng bước phụ vụ âm mưu thôn tính Biển Đông. Hệ thống vũ khí laser LW-30của Trung Quốc được giới thiệu có khả năng bắn hạ máy bay không người lái, bom và tên lửa không đối đất. LW-30 do Tập đoàn công nghiệp và khoa học hàng không vũ trụ Trung Quốc (CASIC) nghiên cứu và sản xuất. Tổ hợp này bao gồm một xe chỉ huy và liên lạc, xe chiến đấu với pháo laser và thiết bị hỗ trợ. LW-30 được thiết kế để tấn công các mục tiêu đường không như máy bay không người lái, máy bay cánh cố định bay thấp, trực thăng, bom, tên lửa không đối đất. Hệ thống gồm trạm vũ khí laser điều khiển từ xa lắp trên nóc thùng xe. Nó được tích hợp sẵn cảm biến quang-điện để tìm kiếm và chỉ thị mục tiêu. LW-30 có thể bắn tia laser với công suất 30 kW, có thể tiêu diệt mục tiêu ở cự ly 25 km. Một trạm radar di động được triển khai cùng LW-30 để hỗ trợ phát hiện mục tiêu tầm xa. Hệ thống LW-30 có thể hoạt động độc lập hoặc kết hợp trong đội hình phòng không. Song CASIC cho rằng LW-30 đặc biệt thích hợp với nhiệm vụ tiêu diệt các mục tiêu bay thấp, chậm và có kích thước nhỏ (LSS), vốn được các nhóm vũ trang sử dụng để mang theo thuốc nổ và chất phóng xạ.
Bên cạnh vũ khí laser,gần đây, Trung Quốc còn tăng cường đáng kể việc triển khai hoạt động của thiết bị bay không người lái ở Biển Đông và Biển Hoa Đông. Theo các báo cáo của Bộ Quốc phòng các nước, hải quân Mỹ, Nhật Bản và Philippines đã nhiều lần phát hiện và thậm chí còn chụp được hình ảnh về các UAV của Hải quân Trung Quốc hoạt động trong vùng biển thuộc khu vực đảo Phú Lâm và nhóm đảo An Vĩnh thuộc quần đảo Hoàng Sa, ở khu vực bãi Cỏ Mây thuộc quần đảo Trường Sa và trên các tàu chiến của Trung Quốc hoạt động nhiều khu vực khác nhau của Biển Đông và Biển Hoa Đông. Tổ chức Nghiên cứu Project 2049 Institute (Mỹ) cho hiện nay, quân đội Trung Quốc đã triển khai ở Biển Đông và Biển Hoa Đông 04 loại UAV, gồm BZK-005, S-100, ASN-209 và GJ-1. Đặc điểm và tính năng, nhận dạng của các loại UAV này có thể dựa vào các căn cứ như: Loại S-100 có kích thước dài 3,11 m, cao 1,11 m, rộng 4,06 m, có tầm bay xa 100-200 km và có thể cát cánh từ các tàu hộ vệ tên lửa lớp 054/054A. Loại S-100 của các nước khác được sơn nhiều màu khác nhau, song loại của Trung Quốc phổ biến là màu trắng để tránh bị phát hiện trên không. Loại ASN-209 có kích thước dài 4,3 m, rộng 5 m và cáo 2,6 m, có tầm bay xa 200 km, cất cánh nhờ bệ phóng phản lực lắp rời và hạ cánh bằng dù, cho phép cất cánh ở mọi nơi có đủ không gian để đặt thiết bị phóng và có thể hạ cánh ở mọi địa điểm. ASN-209 biến chế trong hải quân Trung Quốc được sơn nhiều màu khác nhau, nhưng phổ biến nhất vẫn là màu trắng. ASN-209 được Trung Quốc triển khai ở quần đào Hoàng Sa và dự kiến có thể triển khai ở các đảo nhân tạo của Trung Quốc mới bồi đắp ở Trường Sa. Loại BZK-005 có kích thước dài 9,14 m, rộng 16,76 m, tầm bay xa 2.400 km, cất cánh bằng bệ phóng, biên chế trong không quân Trung Quốc có màu xanh da trời, còn hải quân Trung Quốc có màu trắng và xám. BZK-005 hiện được phóng từ các bệ phóng trong đất liền thuộc đảo Hải Nam, song có thể hoạt động dao trùm khắp Biển Đông. Loại GJ-1 có kích thước dài 9 m, rộng 14 m, cao 2,8 m, màu sơn xám, có tầm bay xa tối đa 4.000 km nên có thể bao trùm toàn bộ Biển Đông, có thể cất cánh từ các căn cứ quân sự ở miền Nam Trung Quốc và bao trùm toàn bộ Biển Hoa Đông nếu cất cánh từ các căn cứ phía Đông của Trung Quốc.
Vì vậy, việc thử nghiệm thành công loại vũ khí tiêu diệt UAV mới của Hải quân Mỹ sẽ giúp nước này đối phó với những chiến thuật và hành vi của Trung Quốc ở Biển Đông nói riêng và thế giới nói chung. Nhiều khả năng Mỹ sẽ dùng loại vũ khí này để ngăn chặn việc Trung Quốc sử dụng các UAV để theo dõi, trinh sát và quẫy nhiễu tàu thuyền, bay Mỹ trên Biển Đông như nhiều vụ việc thời gian qua.
Tập đoàn xuất khẩu vũ khí của Nga – Rosoboronexport sẽ lần đầu tiên đưa một dàn vũ khí đến tham gia triển lãm ADAS-2018 ở Manila, Philippines trong thời gian từ 26-28/9.
“Tập đoàn sẽ mang đến Triển lãm và Hội nghị Quản lý Khủng hoảng, An ninh và Quốc phòng Châu Á (ADAS-2018) một loạt sản phẩm của ngành quốc phòng Nga – những vũ khí có liên quan nhiều nhất đến tình hình Đông Nam Á”, văn phòng báo chí của tập đoàn Rosoboronexport tiết lộ.
Rosoboronexport là nhà tổ chức của gian hàng Nga ở triển lãm ADAS-2018. Tập đoàn này sẽ cho trưng bày hơn 300 mẫu vũ khí và thiết bị quân sự do Nga sản xuất.
Tập đoàn Rosoboronexport cho biết, họ sẽ đưa đến triển lãm một số máy bay được xem là rất tiềm năng và đầy hứa hẹn cho Không lực các quốc gia Đông Nam Á như chiến đấu cơ Sukhoi-35; Sukhoi-30SME; máy bay huấn luyện và chiến đấu Yakovlev-130; trực thăng vận tải và chiến đấu Mi-35M; trực thăng đa chức năng hạng nhẹ Ka-226T và trực thăng vận tải quân sự Mi-171Sh. Nổi bật trong những cái tên được nhắc ở trên là Su-35 và Su-30SM.
Su-35 là một phiên bản hiện đại hóa rất sâu của loại chiến đấu cơ Su-27M – máy bay chiến đấu chủ lực hiện nay của Không quân Nga. Máy bay chiến đấu ưu việt Su-35 hoạt động bằng hai động cơ phản lực 117S có véc-tơ điều khiển cung cấp lực đẩy. Su-35 sở hữu khả năng tấn công hiệu quả vượt trội hơn so với rất nhiều loại chiến đấu cơ tối tân khác cùng loại của phương Tây khi có thể tấn công cùng lúc nhiều mục tiêu trên không bằng việc sử dụng cả các tên lửa và hệ thống vũ khí có điều khiển và không điều khiển. Cụ thể, máy bay tiêm kích Su-35 thế hệ 4++ có thể cùng một lúc theo dõi 30 mục tiêu, phát hiện mục tiêu ở cách xa 400km và tấn công đồng thời 8 mục tiêu trên không, hoặc cùng một lúc theo dõi 4 mục tiêu và tấn công 2 mục tiêu trên mặt đất. Máy bay chiến đấu Su-35 được trang bị một khẩu pháo 30mm với 150 viên đạn, và có thể mang tới 8 tấn vũ khí trên 12 giá treo bên ngoài. Loại máy bay chiến đấu tối tân này có thể bay 6.000 giờ với thời gian sử dụng khoảng 30 năm.
Trong khi đó, Su-30SM là loại máy bay chiến đấu đa năng được phát triển từ dòng máy bay Su-30MK do Sukhoi sản xuất. Máy bay được trang bị hai động cơ kiểm soát vector lực đẩy hai chiều AL-31FP, có tổng lực đẩy lên tới 25.000 kg, giúp máy bay có thể đạt được vận tốc Mach 2 (2.100 km/h). Tầm hoạt động của Su-30SM lên tới 3.000 km và có thể mang theo 8 tấn vũ khí. Chiến đấu cơ này sở hữu khả năng cơ động và không chiến linh hoạt cao. Su-30SM có thể thực hiện các cuộc tấn công trên đất liền và trên biển, cũng có thể thực hiện các sứ mệnh cảnh báo sớm và chống tác chiến điện tử, thậm chí có thể là một máy bay kiểm soát và chỉ huy trong phi đội máy bay chiến đấu thực hiện nhiệm vụ chung.
Trong lĩnh vực phòng không, các nước Châu Á đặc biệt quan tâm đến hệ thống tên lửa Pantsir-S1; tên lửa vác vai Igla-S của Nga.
Các thiết bị quân sự và vũ khí khác được chú ý là súng trường tự động Kalashnikov-100, phương tiện chiến đấu bộ binh BMP-3; xe bọc thép BT-3F; tàu ngầm thuộc Đề án 636, tàu khu trục Gepard-3.9….
Tập đoàn Rosoboronexport hy vọng thông qua triển lãm sẽ thúc đẩy hoạt động xuất khẩu vũ khí của họ. Triển lãm ADAS-2018 được cho sẽ thu hút không dưới 7.500 lượt người đến xem. 145 công ty đến từ 54 quốc gia sẽ có sản phẩm được trưng bày trong cuộc triển lãm lần này.
