Dự án cải tạo tàu khu trục chở máy bay trực thăng JS Kaga của Lực lượng phòng vệ biển Nhật Bản (JMSDF) thành tàu sân bay chở F-35B đã gần hoàn tất tại bến tàu thuộc thành phố Kure, tỉnh Hiroshima ở phần phía tây của đảo Honshu.
JS Kaga là chiếc thứ hai thuộc lớp Izumo có độ choán nước toàn tải khoảng 27.000 tấn và dài gần 250 m. Chiếc đầu tiên là JS Izumo, theo USNI News hôm 30.12.
Ban đầu, lớp tàu này được thiết kế để chở theo trực thăng SH-60 và đảm nhận vai trò trung tâm trong hoạt động tác chiến chống tàu ngầm.
Tuy nhiên, năm 2018, chính phủ Nhật Bản quyết định cải tạo tàu lớp Izumo theo hướng trở thành “tàu sân bay” mang theo phi đội F-35B. Đây là hướng đi giống như cách Mỹ đã áp dụng với các tàu đổ bộ tấn công lớp Wasp (LHD) và America (LHA).
Mục tiêu của nỗ lực trên là nhằm củng cố năng lực phòng không, đặc biệt tại khu vực Thái Bình Dương, và đóng vai trò hỗ trợ các chiến dịch của LHA/LHD thuộc Hải quân Mỹ.
Việc cải tạo cũng nhằm tăng cường sự hiện diện của Nhật Bản tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong quá trình thực thi các sự mệnh của JMSDF ở khu vực, hoặc các sứ mệnh dài hạn của tàu lớp Izumo và những tàu khu trục khác.
Để phục vụ vai trò mới, tàu lớp Izumo cần được thay đổi hình dạng của phần mũi tàu, từ hình thang ban đầu sang hình vuông, đồng thời tiến hành phủ lớp chịu nhiệt cho sàn đáp. Việc tăng cường năng lực kháng nhiệt của sàn đáp là khâu quan trọng cho phép boong tàu chịu được nhiệt lượng tỏa ra trong quá trình F-35B đáp thẳng đứng.
Tàu đầu tiên của lớp này là JS Izumo năm 2021 hoàn tất khâu đầu tiên của công tác điều chỉnh thiết kế và đã trải qua các cuộc thử nghiệm cất cánh và đáp lên sàn tàu với F-35B của lực lượng lính thủy đánh bộ Mỹ. “Tàu sân bay mini” của Nhật Bản theo dõi sát nhóm tàu sân bay Liêu Ninh của Trung Quốc
Dự án cải tạo tàu JS Izumo được chia làm 2 phần. Trong phần đầu tiên, sàn tàu được phủ lớp chịu nhiệt và trong giai đoạn hai, phần mũi tàu sẽ được điều chỉnh. Dự kiến giai đoạn hai sẽ được bắt đầu vào tháng 3.2025, và hoàn tất đầu năm 2027.
Đối với tàu JS Kaga, con tàu đang trong giai đoạn đầu của dự án là phủ lớp chịu nhiệt và tiến hành thay đổi phần mũi tàu. Ước tính công đoạn này sẽ hoàn tất vào tháng 3.2023. Theo lịch trình, JS Kaga sẽ trải qua giai đoạn 2 trong năm tài khóa 2026 và 2027, bao gồm cân bằng lại phần thân tàu và gia cố về mặt cấu trúc để phù hợp với tải trọng gia tăng trong trường hợp chở theo F-35B.
Lực lượng phòng vệ trên không của Nhật Bản sẽ chịu trách nhiệm vận hành phi đội F-35B đóng trên tàu lớp Izumo. Đầu tiên, 6 tiêm kích F-35B sẽ được triển khai cho tàu lớp Izumo trong năm 2024, kế tiếp là 2 chiếc vào năm 2025. Một khi hoàn tất, tổng cộng 42 tiêm kích F-35B sẽ nhận nhiệm vụ trên các tàu lớp Izumo.
Kế hoạch được đảng cầm quyền Nhật Bản đề xuất, trong đó nâng gấp đôi chi tiêu quốc phòng trong 5 năm tới, sẽ đưa Tokyo trở thành nước có chi tiêu quốc phòng lớn thứ 3 thế giới chỉ sau Mỹ, Trung Quốc.
Theo Hãng tin Bloomberg ngày 26-8, trong đề xuất ngân sách quốc phòng tài khóa 2023, Đảng Dân chủ tự do của Thủ tướng Kishida Fumio muốn nâng chi tiêu quốc phòng, hiện nay là 39,5 tỉ USD, lên gấp đôi trong 5 năm tới.
Tokyo hiện đứng thứ 9 thế giới về chi tiêu quốc phòng nhưng có thể vượt lên vị trí thứ 3, sau Washington, Trung Quốc, nếu kế hoạch này được thông qua.
Cuộc xung đột Nga-Ukraine, căng thẳng ở eo biển Đài Loan và vũ khí hạt nhân của Triều Tiên đã làm gia tăng lo ngại ở Nhật Bản và sự ủng hộ của công chúng đối với việc chi tiêu nhiều hơn cho quốc phòng.
Ngoài việc chỉ mua thiết bị mới, Nhật Bản còn đối mặt với áp lực chi tiêu nhiều hơn cho các vấn đề như tăng lương, đạn dược, phụ tùng thay thế và hậu cần.
“Có lẽ hầu hết mọi người đều nghĩ rằng nếu chúng tôi tăng gấp đôi ngân sách quốc phòng, chúng tôi sẽ nhận được nhiều thiết bị hơn. Nhưng vấn đề không chỉ là mua nhiều thứ hơn”, ông Toshiyuki Ito, phó đô đốc đã nghỉ hưu và hiện là giáo sư tại Học viện Công nghệ Kanazawa, cho biết.
Theo báo Yomiuri, Bộ Quốc phòng Nhật Bản muốn mua các thiết bị mới bao gồm tên lửa và hệ thống radar cải tiến có thể đánh chặn tên lửa từ Trung Quốc và Triều Tiên – kể cả hệ thống siêu thanh – và trình làng máy bay chiến đấu không người lái. Tokyo cũng có kế hoạch nâng kho vũ khí lên khoảng 1.000 tên lửa có thể bắn từ tàu và máy bay, vươn tới Triều Tiên và Trung Quốc, tờ báo cho biết.
Hãng tin Kyodo cho biết Nhật Bản đã lập ban chuyên gia về việc đảm bảo nguồn tài chính cho tăng ngân sách quốc phòng.
Ban chuyên gia này sẽ bắt đầu họp từ đầu tháng 9-2022 sau khi kế hoạch ngân sách ban đầu cho tài khóa 2023 và bản cập nhật 3 tài liệu quan trọng liên quan đến an ninh như Chiến lược An ninh quốc gia được công bố.
Đi vận động tranh cử 300 nhà mỗi ngày, ông Yoshihide Suga đã tới 30.000 gia đình để vận động cho chiếc ghế ở hội đồng thành phố ở Yokohama khi bắt đầu sự nghiệp chính trị.
Những khác biệt rõ rệt giữa ông Abe và ông Suga không thể ngăn cản họ sát cánh cùng nhau trong suốt gần 1 thập kỷ.
Sự đối nghịch thú vị
Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền vừa bầu ông Yoshihide Suga trở thành tân chủ tịch với 70% số phiếu ủng hộ. Cùng với việc đảng LDP chiếm đa số trong Quốc hội Nhật Bản, ông Suga gần như chắc chắn sẽ trở thành Thủ tướng tiếp theo của quốc gia này. Ở tuổi 71, ông Suga sẽ kế nhiệm ông Shinzo Abe sau cuộc bỏ phiếu mang tính thủ tục vào ngày 16/9 tới.
Từng là Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản suốt nhiều năm dưới thời ông Abe, ông Suga được xem như cánh tay phải của vị thủ tướng nắm nhiều kỷ lục của Nhật Bản. Việc ông Abe tuyên bố từ chức vì lý do sức khỏe mang đến cho ông Suga một cơ hội để trở thành người chèo lái nền kinh tế Nhật Bản và ông ấy đã tận dụng rất tốt cơ hội đó.
Nếu ông Shinzo Abe có lẽ được sinh ra để làm Thủ tướng Nhật Bản, con đường đến đỉnh vinh quang của người kế nhiệm Suga lại sóng gió hơn rất nhiều. Ông Abe sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống chính trị, với ông ngoại là Thủ tướng Nhật Bản trong khi bố là Bộ trưởng Ngoại giao và cũng từng ứng cử cho vị trí chèo lái nền kinh tế Nhật Bản. Ngược lại, ông Suga sinh ra trong một gia đình nhà nông thuần túy. Sự nghiệp chính trị của ông cũng là một hành trình gian khó, hoàn toàn tự thân vận động ngay cả trên những bước đi đầu tiên
Ông Abe và ông Suga gắn bó với nhau trong gần 1 thập kỷ, kể từ khi ông Abe tái đắc cử vị trí Thủ tướng Nhật Bản vào năm 2012. Ông Abe đang là nhà lãnh đạo tại vị lâu nhất ở Nhật Bản kể từ khi Thế chiến II kết thúc. Trong khi đó, ông Suga là cánh tay phải của ông Abe suốt nhiều năm trong vai trò Chánh văn phòng Nội các, một vị trí vừa là Chánh văn phòng, vừa là người phụ trách báo chí.
Sự gắn bó khăng khít không làm mờ đi những khác biệt rõ rệt về mặt phong cách giữa ông Abe và ông Suga. Ông Abe rõ ràng là con nhà nòi với những thành tích đáng nể. Ông Suga thì ngược lại. Lớn lên ở một vùng nông thôn tỉnh Akita và chuyển tới Tokyo học trung học, ông Suga được mô tả là người thật thà và vụng về.
Trong thời gian đi học, ông Suga từng phải làm những công việc lặt vặt, bao gồm cả công nhân tại một nhà máy sản xuất bìa cứng hay lao động ở chợ cá Tsukiji nổi tiếng để có tiền học đại học. Khi đi làm, ông Suga tiếp tục làm các công việc bán thời gian khác để có thêm thu nhập.
Sau khi tốt nghiệp, ông Suga nhanh chóng bước vào thế giới của những người làm công ăn lương ở Nhật Bản. Tuy nhiên, giai đoạn này không kéo dài. Khi nhận thức được tác động của chính trị, ông Suga nhận ra rằng đó là công việc mà ông muốn theo đuổi. Vì vậy, ông quyết định ứng cử vào Hội đồng Thành phố Yokohama.
Một ý chí kiên cường đáng ngưỡng mộ
Thiếu kết nối cũng như kinh nghiệm chính trị, Yoshihide Suga bù đắp chúng bằng sự chăm chỉ và dũng cảm. Ông đến từng nhà để vận động tranh cử. Mỗi ngày đi 300 nhà, Suga đã đặt chân đến 30.000 nhà để tìm kiếm sự ủng hộ. Cho tới khi bầu cử diễn ra, ông ấy đã đi mòn 6 đôi giày.
Cuộc đời của Suga có lẽ đã bước sang một chương mới kể từ sau chiến dịch vận động tranh cử đó. Đến nay, ông được biết đến như một nhà lãnh đạo chính trị thành công, người luôn nỗ lực hoàn thành công việc. Những phẩm chất của Suga khiến ông trở thành cánh tay phải xuất sắc của ông Abe.
Ông Suga cũng là đồng minh quan trọng trong nỗ lực ban hành chính sách kinh tế được gọi với cái tên “Abenomics” của ông Shinzo Abe. Nó là sự kết hợp giữa kích thích tiền tệ, tăng chi tiêu công và cải cách cơ cấu nhằm khởi động nền kinh tế trì trệ của Nhật Bản.
Kazuto Suzuki, phó trưởng khoa kiêm Giáo sư chính trị Quốc tế tại Đại học Hokkaido, cho biết: “Nếu được chọn làm thủ tướng, ông Suga sẽ là người thay thế cho ông Abe”. Tuy nhiên, chính điều này cũng đặt ra những áp lực lớn cho ông Suga trong hành trình để lại dấu ấn của bản thân mình trên chính trường Nhật Bản.
Thuận lợi trên con đường lãnh đạo nước Nhật nhưng ông Suga cũng phải cần chứng tỏ mình trong vai trò người chèo lái nền kinh tế Nhật, nhất là khi nó đang phải đối mặt với hàng loạt khó khăn, thách thức. Đại dịch Covid-19, cuộc chiến thương mại toàn cầu hay nợ công cao, dân số già… vẫn là những vấn đề lớn nhất mà ông Suga tìm ra lời giải.
Thậm chí, khi người dân Nhật Bản không hài lòng với cách ông Shinzo Abe chèo lái nước Nhật, trong đó có đại dịch Covid-19, người phải giải quyết giờ đây là ông Suga. Những gì mà người Nhật Bản kỳ vọng và chưa được thỏa mãn bởi Chính quyền của người tiền nhiệm giờ đây sẽ do Chính quyền của ông Suga giải quyết.
Khi việc trở thành Thủ tướng Nhật Bản của ông Suga đã gần như chắc chắn, ông sẽ sớm phải đối diện với bài thử nghiệm đầu tiên từ công chúng Nhật Bản trong một cuộc bỏ phiếu sớm. Có những dấu hiệu cho thấy một cuộc tổng tuyển cử trên toàn quốc có thể được tổ chức ở Nhật Bản trong tháng tới.
Nhật Bản sẽ khởi động một chương trình trợ cấp nhằm khuyến khích các nhà sản xuất trong nước chuyển cơ sở sản xuất ở nước ngoài tới Đông Nam Á, trong bối cảnh đại dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19 đã làm rối loạn đáng kể chuỗi cung ứng của những công ty này, vốn phụ thuộc nhiều vào Trung Quốc.
Theo TTXVN, chương trình nói trên trị giá 23,5 tỷ yen (220 triệu USD), được tích hợp vào gói kích thích kinh tế khẩn cấp của Chính phủ Nhật Bản nhằm giảm bớt đà đi xuống của nền kinh tế do COVID-19, sẽ giúp các công ty đa dạng hóa chuỗi cung ứng bằng việc hỗ trợ tài chính để xây dựng các cơ sở sản xuất cũng như những nghiên cứu khả thi tại các nước thuộc Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).
Sáng kiến này được đưa ra sau khi nhiều hãng sản xuất ô tô và các nhà chế tạo khác của Nhật Bản bị thiếu hụt phụ tùng sản xuất ở Trung Quốc, sau khi đại dịch COVID-19 bùng phát vào cuối năm 2019 ở thành phố Vũ Hán, thủ phủ của tỉnh Hồ Bắc, miền Trung Trung Quốc.
Trong một nỗ lực khác nhằm củng cố chuỗi cung ứng, Chính phủ Nhật Bản sẽ chi 220 tỷ yen để thúc đẩy sản xuất trong nước các mặt hàng hiện phải nhập khẩu nhiều từ những khu vực nhất định.
Cũng nằm trong gói kích thích kinh tế nói trên, những khoản trợ cấp này sẽ hỗ trợ tài chính cho các công ty nhật Bản chuyển địa điểm sản xuất ở nước ngoài về trong nước.
Chương trình này cũng nhằm vào những nhà sản xuất các mặt hàng thiết yếu cho người dân Nhật Bản, hướng tới “một cuộc sống lành mạnh” trong bối cảnh đại dịch, trong đó có khẩu trang và dung dịch sát khuẩn. Các công ty này cũng có thể nhận được trợ cấp khi mở thêm nhà máy hoặc thúc đẩy công suất hiện có của mình ở Nhật Bản.
63,9% doanh nghiệp Nhật Bản muốn mở rộng kinh doanh tại Việt Nam. Ảnh TG&VN
Doanh nghiệp Nhật Bản đến Việt Nam để ‘trốn rủi ro’
Trước đó, sáng 14/2/2020, tại Hà Nội, văn phòng JETRO Hà Nội đã công bố kết quả “Khảo sát thực trạng hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp Nhật Bản tại châu Á và châu Đại Dương năm tài chính 2019”. Kết quả khảo sát cho thấy những điểm sáng và tín hiệu lạc quan trong hợp tác kinh tế Việt Nam – Nhật Bản.
Dẫn lời ông Takeo Nakajima, Trưởng đại diện văn phòng JETRO, báo Thế giới và Việt Nam cho biết: Năm 2019, 63,9% doanh nghiệp Nhật Bản tham gia khảo sát có định hướng mở rộng kinh doanh ở Việt Nam, đứng đầu trong ASEAN.
Các doanh nghiệp Nhật Bản muốn mở rộng kinh doanh tại Việt Nam là do kỳ vọng lớn về việc gia tăng doanh thu. Bên cạnh đó, triển vọng về lợi nhuận kinh doanh của các doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam khá cao với tỉ lệ doanh nghiệp được dự tính có lợi nhuận kinh doanh năm 2019 là 65,5%. Tuy tình hình kinh doanh ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương đang suy giảm nhưng Việt Nam vẫn có nhiều doanh nghiệp vững mạnh.
Doanh nghiệp Nhật Bản quan tâm tới các dự án liên quan đến điện và thành phố thông minh. Các lĩnh vực doanh nghiệp Nhật Bản có thể đầu tư nhiều trong thời gian tới có thể chia làm 2 loại: Doanh nghiệp sản xuất, gia công để xuất khẩu vào thị trường Nhật Bản và doanh nghiệp đầu tư vào Việt Nam, hướng vào thị trường nội địa Việt Nam.
Doanh nghiệp đầu tư vào Việt Nam hướng vào thị trường nội địa Việt Nam sẽ gia tăng trong thời gian tới, nhất là trong lĩnh vực tiêu dùng (Uniqlo), công nghệ thông tin (IT), công nghệ số, lĩnh vực xây dựng, kỹ thuật môi trường. Lĩnh vực chăm sóc sức khoẻ cũng được doanh nghiệp Nhật bản quan tâm. Ngoài ra, lĩnh vực du lịch đang được nhiều doanh nghiệp chú trọng, song do ảnh hưởng của dịch bệnh nên có độ trễ hơn. Hằng năm, 1,4 triệu du khách qua lại giữa hai quốc gia, đây là lĩnh vực rất tiềm năng.
Kết quả khảo sát cũng cho thấy trong số 122 doanh nghiệp trả lời rằng có di chuyển địa điểm sản xuất trong thời gian tới, thì nguồn di chuyển là từ Trung Quốc với 62,7%, còn nơi di chuyển đến là Việt Nam với 42,3%, đứng vị trí số 1.
Ông Takeo Nakajima cho biết, hiện nay, các doanh nghiệp có xu hướng chuyển dịch sang Việt Nam (hoặc một số nước khác) không phải là chuyển hoàn toàn cơ sở sản xuất, kinh doanh mà vẫn duy trì ở Trung Quốc và mở thêm cơ sở ở Việt Nam (hoặc một số nước khác), nhằm phân tán rủi ro kinh doanh tại Trung Quốc. Có thể thời gian tới, có xu hướng nếu Trung Quốc gặp khó trong xuất khẩu thì nhiều doanh nghiệp sẽ chuyển sản xuất sang Việt Nam.
Nguyên nhân của việc di chuyển địa điểm sản xuất không chỉ là tránh ảnh hưởng của chiến tranh thương mại Mỹ – Trung mà còn là bởi thực tế rằng hiện nay chi phí sản xuất ở Trung Quốc khá cao, nên có thể các doanh nghiệp Nhật Bản muốn phân tán rủi ro trong sản xuất kinh doanh, và một trong các địa bàn được lựa chọn là Việt Nam. Môi trường đầu tư, quy mô và tính tăng trưởng của thị trường được các doanh nghiệp quan tâm nhiều nhất. Số doanh nghiệp đánh giá rằng chi phí nhân công rẻ là lợi thế đã giảm so với năm ngoái.
Sản phẩm của các doanh nghiệp Nhật Bản sản xuất tại Việt Nam phần lớn được xuất khẩu sang Nhật. Năm 2019, tỉ lệ xuất khẩu sang Nhật Bản là cao nhất với 65%, tăng 2,6%. Tỉ lệ áp dụng Hiệp định thương mại tự do (FTA) tăng lên 54%. Các doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam quan tâm đến việc cải thiện năng suất, đặc biệt là việc ứng dụng robot và quan tâm lớn đến việc hợp tác với các công ty khởi nghiệp địa phương.
Trong các doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam, tỷ lệ thu mua linh phụ kiện, vật liệu nội địa là 36,3%, không thay đổi so với năm trước, tỷ lệ thu mua từ doanh nghiệp địa phương là 13,6% và có khả năng cải thiện hơn.Tốc độ tăng tiền lương cho lao động làm việc cho các doanh nghiệp Nhật Bản có chậm lại so với trước đây nhưng vẫn ở mức cao là 7%, tuy nhiên, mức lương vẫn còn ở mức thấp.
5 lý do doanh nghiệp Nhật Bản chọn Việt Nam
Cũng theo điều tra của JETRO, trong số những doanh nghiệp Nhật Bản dự kiến đầu tư vào Việt Nam, doanh nghiệp dệt may tăng 14,1%, hàng điện tử tăng 15,6%.
Doanh nghiệp Nhật Bản chọn Việt Nam để đầu tư vì 5 nguyên nhân sau:
Thứ nhất, Việt Nam có chế độ chính trị tương đối ổn định so với các nước Đông Nam Á.
Thứ hai, những năm gần đây, Việt Nam đã đạt được thỏa thuận CPTPP với Nhật Bản, Hiệp định thương mại tự do với EU, quan hệ Việt – Mỹ ổn định, rất có lợi cho doanh nghiệp Nhật Bản nếu muốn đặt cơ sở gia công xuất khẩu ở Việt Nam.
Thứ ba, quan hệ Việt – Nhật rất tốt đẹp, giúp doanh nghiệp Nhật Bản có lợi thế hơn khi đàm phán với Việt Nam, từ đó có cảm giác an toàn hơn.
Thứ tư, Việt Nam gần khu vực Đông Á, vừa thuận tiện cho việc nhập khẩu linh kiện, nguyên liệu, bán thành phẩm từ Trung Quốc, vừa tiện lợi cho việc xuất khẩu sang các nước Đông Á như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc.
Thứ năm, Việt Nam có đường bờ biển dài, chi phí vận chuyển thấp.
Liên quan đến việc tàu Guoxing 1 (mang cờ Belize) gặp nạn trong vùng biển của Nhật Bản ngày 29/2, Bộ Ngoại giao sơ bộ được biết: Trên tàu có 6 thuyền viên Việt Nam, 1 thuyền viên (quê quán Hải Phòng) đã được cứu hộ an toàn, 5 thuyền viên còn lại hiện vẫn mất tích.
Bộ Ngoại giao chỉ đạo Đại sứ quán Việt Nam trao đổi với cơ quan chức năng Nhật Bản tích cực tìm kiếm 5 thuyền viên mất tích trong vụ va chạm tàu ở Nhật Bản. (Ảnh minh họa)
Ngay sau khi nhận được thông tin, Bộ Ngoại giao đã chỉ đạo Đại sứ quán Việt Nam trao đổi với cơ quan chức năng Nhật Bản để tìm hiểu sự việc, yêu cầu phía sở tại có biện pháp chăm sóc y tế phù hợp đối với thuyền viên đã được cứu và tích cực tìm kiếm, cứu hộ cứu nạn đối với các thuyền viên còn mất tích. Bộ Ngoại giao liên hệ với các công ty phái cử lao động của các thuyền viên, yêu cầu cung cấp thông tin nhân thân, hỗ trợ và giải quyết các quyền lợi của người lao động theo quy định.
Cùng ngày, Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản đã liên hệ với thuyền viên được cứu thăm hỏi, động viên. Hiện sức khoẻ và tinh thần của thuyền viên nói trên đã ổn định. Đại sứ quán cũng đã liên hệ với cảnh sát biển khu vực 2 của Nhật Bản để tìm hiểu thông tin, phối hợp giải quyết vụ việc.
Bộ Ngoại giao và Đại sứ quán Việt Nam sẽ tiếp tục theo sát tình hình, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan để thực hiện các biện pháp bảo hộ công dân cần thiết.