Nhà lãnh đạo CHDCND Triều Tiên Kim Jong-un đã tham dự một buổi lễ hạ thủy ‘tàu khu trục đa năng mới’, Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) đưa tin ngày 26.4.
Lễ hạ thủy tàu chiến diễn ra tại xưởng đóng tàu quân sự Nampho vào ngày 25.4. “Sự kiện này đánh dấu một kỷ nguyên mới của “việc xây dựng hạm đội theo phong cách lãnh đạo Kim Jong-un vĩ đại”, KCNA dẫn lời Phó Đô đốc Triều Tiên Pak Kwang-sop.
Trong bài phát biểu tại lễ hạ thủy được KCNA đưa tin, lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un cho biết tàu chiến này sẽ được bàn giao cho hải quân và đi vào hoạt động vào đầu năm sau.
Ông Kim cũng cho biết khả năng tấn công phủ đầu mạnh mẽ là “biện pháp răn đe chiến tranh có sức thuyết phục nhất” và không có giới hạn nào về phạm vi của các cuộc tấn công như vậy.
“Môi trường an ninh của đất nước chúng ta hiện đang rất nghiêm trọng”, nhà lãnh đạo này được trích dẫn lời nói. Ông Kim cũng nhấn mạnh Mỹ đang triển khai các vũ khí chiến lược ở bán đảo Triều Tiên một cách thường xuyên.
Triều Tiên đang đóng tàu chiến lớn nhất từ trước đến nay
Bên cạnh đó, máy bay B-1B cùng với các máy bay chiến đấu khác đã được sử dụng trong cuộc tập trận chung giữa Hàn Quốc và Mỹ vào đầu tháng này, theo Bộ Quốc phòng Hàn Quốc. Triều Tiên từ lâu đã lên án các cuộc tập trận này là diễn tập cho chiến tranh. Trong khi đó, Hàn Quốc khẳng định các cuộc tập trận hoàn toàn mang tính phòng thủ.
Vị lãnh đạo Triều Tiên cũng cảm ơn các công nhân và kỹ thuật viên đã xây dựng tàu khu trục mới, “đúng với đường lối của đảng là tăng cường lực lượng hải quân”, theo KCNA.
“Tàu chiến 5.000 tấn này được trang bị “vũ khí mạnh nhất” và được chế tạo “hoàn hảo trong vòng 400 ngày bằng chính sức mạnh và công nghệ của chúng tôi”, ông Jo Chun-ryong, một thư ký của đảng cầm quyền, cho hay.
Con tàu được xếp loại là “lớp Choe Hyon” – được đặt theo tên của chiến sĩ cách mạng chống Nhật Choe Hyon, nguồn tin cho biết thêm.
Đầu tháng này, Reuters trích dẫn phân tích từ hình ảnh vệ tinh cho hay lớp tàu chiến mới của Triều Tiên có khả năng chứa hàng chục ống phóng thẳng đứng để mang theo tên lửa mà quân đội nước này đã phát triển.
Quân đội Hàn Quốc cho biết, Triều Tiên đã bắn một tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) hướng ra biển vào ngày 31.10.
Một vụ phóng tên lửa của Triều Tiên.
Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hàn Quốc (JCS) cho biết đã phát hiện vụ phóng tên lửa vào khoảng 7h10 sáng 31.10 từ khu vực Bình Nhưỡng của Triều Tiên.
Vụ phóng diễn ra chỉ vài giờ sau khi các Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc và Mỹ họp tại Lầu Năm Góc ngày 30.10, lên án việc triển khai quân đội của Triều Tiên tới Nga.
Theo Bộ Quốc phòng Nhật Bản, vụ phóng tên lửa đạn đạo liên lục địa của Triều Tiên sáng 31.10 được cho là lần xa nhất từ trước tới nay với một tên lửa Triều Tiên.
Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Gen Nakatani chia sẻ, tên lửa đã bay trong “khoảng 1 giờ 26 phút”. “Thời gian bay là dài nhất từ trước đến nay. Có thể là tên lửa mới nhất từ trước đến nay” – Bộ trưởng Nakatani cho biết.
Đài truyền hình công cộng NHK dẫn nguồn tin từ Bộ Quốc phòng Nhật Bản cho hay, tên lửa rơi ở ngoài vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản.
Vụ phóng diễn ra chỉ vài ngày trước cuộc bầu cử tổng thống Mỹ và sau những cảnh báo từ cơ quan tình báo Hàn Quốc rằng Bình Nhưỡng có kế hoạch phóng một ICBM vào thời điểm diễn ra cuộc bầu cử để thử nghiệm công nghệ tái nhập.
Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ xác định vụ phóng tên lửa mới nhất của Triều Tiên là tên lửa đạn đạo liên lục địa, gọi đây là hành vi vi phạm nhiều nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.
Lần gần nhất Triều Tiên bắn nhiều tên lửa đạn đạo tầm ngắn là vào ngày 18.9. Lần gần nhất Bình Nhưỡng bắn tên lửa đạn đạo liên lục địa là ngày 18.12.2023.
Hôm 12.9, Hãng thông tấn KCNA đưa tin nhà lãnh đạo Kim Jong-un của CHDCND Triều Tiên sẽ đến Nga vào rạng sáng cùng ngày (giờ địa phương) cho cuộc gặp thượng đỉnh với Tổng thống Vladimir Putin.
Nhà lãnh đạo Kim “đã rời Triều Tiên trưa 10.9 để công du Liên bang Nga” và được tháp tùng bởi các quan chức cấp cao của Đảng Lao động Triều Tiên, các cơ quan chính phủ và phía đại diện quân đội.
KCNA không thông báo vị trí đoàn tàu bọc thép chở ông Kim trong bản tin sáng 12.9, cũng như không đề cập liệu đoàn tàu đã đi qua biên giới Nga hay không.
Một ngày trước đó, hãng thông tấn cũng đã xác nhận chuyến công du của nhà lãnh đạo Triều Tiên. Điện Kremlin cũng đưa thông tin về chuyến thăm.
Xác nhận của Triều Tiên đã chấm dứt những ngày đồn đoán sau khi Mỹ và các quan chức nước khác cho rằng ông Kim nhiều khả năng chuẩn bị đến Nga và gặp ông Putin ở thành phố Vladivostok để bàn về những vấn đề song phương, trong đó có vũ khí.
Đây cũng là lần đầu tiên nhà lãnh đạo Triều Tiên rời nước kể từ khi đại dịch Covid-19 bùng nổ.
Đài YTN của Hàn Quốc dẫn các nguồn thạo tin cho rằng cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo Nga và Triều Tiên sẽ diễn ra hôm 13.9 tại Vladivostok.
Sự kiện Diễn đàn Kinh tế Phương Đông ở thành phố trên sẽ khép lại hôm 13.9.
Mỹ: Triều Tiên sẽ phải “trả giá” nếu cung cấp vũ khí cho Nga
Đoàn tàu bọc thép của ông Kim với vận tốc 60 km/giờ dự kiến mất khoảng 20 giờ để vượt qua 1.100 km từ Bình Nhưỡng đến Vladivostok. Tàu được cho sẽ dừng lâu ở biên giới Nga-Triều Tiên để thay bánh phù hợp cho đường ray Nga.
Chuyến công du nước ngoài gần nhất của ông Kim trong năm 2019 cũng là tới Vladivostok để dự hội nghị thượng đỉnh đầu tiên với Tổng thống Putin.
Nhà Trắng gần đây cảnh báo Bình Nhưỡng “sẽ trả giá đắt” nếu cung cấp vũ khí cho Nga trong lúc chiến sự Ukraine đang nổ ra.
Láng giềng của Triều Tiên là Hàn Quốc hiện xuất khẩu vũ khí, khí tài cho nhiều nước và đã bán xe tăng cho Ba Lan, đồng minh của Ukraine. Chính quyền Seoul duy trì chính sách cấm bán vũ khí để sử dụng cho vùng chiến sự. Tuy nhiên, Hàn Quốc được cho là đã cung cấp đạn dược cho Mỹ và đồng minh để bù lại lượng đạn dược mà các nước này cung cấp cho Ukraine.
Với tư tưởng Chủ thể (Juche) và chính sách tiên quân chính trị (Songun) xuyên suốt, sức mạnh và năng lực quân sự của Triều Tiên đã đạt những tiến bộ vượt bậc dù vẫn còn những ẩn số.
Về năng lực hạt nhân
Theo ước tính, Triều Tiên có nguyên liệu để sản xuất hơn một 100 vũ khí hạt nhân. Nước này sở hữu công thức sản xuất bom hạt nhân bằng uranium hoặc plutonium- nguyên liệu chính để tạo ra phân hạch- thành phần cốt lõi của vũ khí hạt nhân.
Các quan chức tình báo Mỹ ước tính vào năm 2017, Triều Tiên có đủ nguyên liệu phân hạch để sản xuất tới 60 loại vũ khí hạt nhân và 12 loại bổ sung mỗi năm. Với tốc độ đó, Triều Tiên có thể có đủ nguyên liệu phân hạch cho hơn 100 vũ khí hạt nhân vào năm 2022 và mức dự trữ khoảng 200 vào năm 2027.
Từ tháng 10/2006, Triều Tiên đã tiến hành 6 vụ thử hạt nhân. Dưới thời nhà lãnh đạo Kim Jong Un (2011-nay), chương trình hạt nhân đã tăng tốc rõ rệt. Chủ tịch Kim đã trực tiếp chỉ đạo 4 vụ thử tên lửa hạt nhân và 160 vụ thử tên lửa, vượt xa số vụ thử được thực hiện trước đây.
Số vụ thử tên lửa hạt nhân và tên lửa dưới thời nhà lãnh đạo Kim Jong Un vượt xa số vụ thực hiện trước đây. Nguồn: CFR research
Vào năm 2018, sau hội nghị thượng đỉnh với Mỹ và Hàn Quốc, Triều Tiên đã đóng cửa địa điểm sản xuất nguyên liệu hạt nhân tại khu liên hợp lò phản ứng Yongbyon. Tuy vậy, tháng 8/2021, báo cáo của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho thấy Triều Tiên đã bắt đầu sản xuất nguyên liệu phân hạch tại Yongbyon.
Vào giữa năm 2022, hình ảnh vệ tinh cho thấy việc xây dựng đã tiến triển. IAEA bày tỏ lo ngại rằng Triều Tiên đang chuẩn bị cho vụ thử hạt nhân lần thứ bảy.
Về năng lực tên lửa
Triều Tiên đã thử nghiệm hơn 100 tên lửa đạn đạo có khả năng mang đầu đạn hạt nhân, bao gồm tên lửa tầm ngắn, tầm trung, tầm xa, xuyên lục địa và tên lửa phóng từ tàu ngầm. Trong đó, Bình Nhưỡng đã thử nghiệm thành công tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) có khả năng mang đầu đạn hạt nhân vào tháng 7 và tháng 11/2017.
Đặc biệt, trong vụ thử tháng 11/2017, tên lửa ICBM Hwasong-15 đã đạt độ cao 4.475km, vượt xa Trạm Vũ trụ Quốc tế, và bay khoảng 1.000km trước khi hạ cánh xuống vùng biển ngoài khơi Nhật Bản.
Các nhà phân tích ước tính Hwasong-15 có tầm bắn tiềm năng là 13.000km và nếu được bắn theo quỹ đạo phẳng hơn, Hwasong-15 có thể vươn tới bất cứ đâu trên lãnh thổ Mỹ.
Trước những tín hiệu tích cực ngoại giao năm 2017, Bình Nhưỡng đã ngừng thử nghiệm tên lửa, nhưng quay trở lại từ giữa năm 2019.
Kể từ đó, Triều Tiên đã phát triển một số tên lửa đạn đạo mới. Trong cuộc duyệt binh vào tháng 10/2020, Bình Nhưỡng lần đầu công bố một ICBM lớn hơn Hwasong-15, được cho có khả năng mang nhiều đầu đạn hạt nhân hoặc mồi nhử để gây nhầm lẫn cho các hệ thống phòng thủ tên lửa.
Một tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm Pukkuksong-4 cũng được trưng bày vào tháng 10/2020 và “hậu duệ” Pukkuksong-5, đã được công bố vào tháng 1/2021. Các chuyên gia ước tính Pukkuksong-5 có tầm bắn khoảng 3.000km, hoàn toàn tấn công được đảo Guam của Mỹ.
Vào tháng 3/2022, Triều Tiên lần đầu tiên bắn thử tên lửa đạn đạo Hwasong-17 kể từ năm 2017. Đây là ICBM lớn nhất của nước này và có tầm bắn ước tính 15.000km.
Bình Nhưỡng cũng đã thử nghiệm tên lửa đạn đạo tầm ngắn chạy bằng nhiên liệu rắn, phát triển một công nghệ giúp tên lửa dễ vận chuyển và phóng nhanh hơn. Ngoài ra, Triều Tiên còn thử nghiệm một tên lửa hành trình tầm xa cơ động hơn, có thể làm thất bại các hệ thống phòng thủ tên lửa nếu được phóng song song với tên lửa đạn đạo.
Từ đầu năm 2022 đến nay, Triều Tiên đã phóng thử hơn 30 tên lửa, phá kỷ lục về số lần phóng trong bất kỳ năm nào. Chỉ dấu này cho thấy Bình Nhưỡng không có ý định tham gia tiến trình ngoại giao với Washington.
Về năng lực chiến tranh quy ước
Quân đội của Triều Tiên lớn thứ 4 trên thế giới, với gần 1,3 triệu quân nhân thường trực, chiếm khoảng 5% tổng dân số và hơn 600.000 quân dự bị.
Bộ Ngoại giao Mỹ ước tính rằng, Bình Nhưỡng đã dành trung bình 4 tỷ USD/năm cho quân đội từ năm 2009-2019, chiếm gần 1/4 GDP của Triều Tiên.
Theo báo cáo năm 2021 của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế, (Anh), quân đội Triều Tiên có khoảng 550 máy bay có khả năng chiến đấu, 290 trực thăng, 400 tàu chiến, 280 tàu đổ bộ, 70 tàu ngầm, 4.000 xe tăng, 2.500 xe bọc thép và 5.500 bệ phóng tên lửa.
Có thể thấy, kể từ khi nhà lãnh đạo Kim Jong Un lên nắm quyền, Triều Tiên đã quyết đoán hơn trong việc phát triển năng lực quân đội và các biện pháp trừng phạt dường như chỉ củng cố thêm ý chí của Bình Nhưỡng.
Dù có nhiều nỗ lực ngoại giao trong quá khứ, nhưng tiến trình phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên vẫn là tương lai xa vời.
Triều Tiên nói rằng các vụ phóng tên lửa đạn đạo gần đây không gây nguy hiểm cho hàng không dân dụng hoặc đe dọa các nước láng giềng.
Theo đó, hôm 8/10, KCNA dẫn lời người phát ngôn của cơ quan quản lý hàng không Triều Tiên cho biết, các vụ phóng tên lửa gần đây của nước này không gây tổn hại đến sự an toàn hàng không dân dụng hoặc gây ra mối đe dọa cho các nước láng giềng.
“Các vụ thử tên lửa không gây ra bất kỳ mối đe dọa hoặc tổn hại nào đối với sự an toàn của hàng không dân dụng cũng như sự an toàn của các quốc gia và khu vực lân cận”, KCNA dẫn lời người phát ngôn của cơ quan quản lý hàng không Triều Tiên cho hay.
Trong khi đó, hãng thông tấn Yonhap của Hàn Quốc dẫn lời người phát ngôn cơ quan quản lý hàng không Triều Tiên cho biết: “Vụ phóng thử tên lửa của Triều Tiên là động thái tự vệ thường xuyên, có kế hoạch nhằm bảo vệ an ninh của đất nước và hòa bình khu vực trước các mối đe dọa quân sự trực tiếp của Mỹ vốn kéo dài hơn nửa thế kỷ qua”.
Tuyên bố của phía Triều Tiên là lời đáp trả trước những chỉ trích từ phía Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO). Tổ chức này trước đó lên án vụ phóng tên lửa của Triều Tiên, cho rằng điều đó đã gây ra rủi ro an toàn nghiêm trọng cho hàng không quốc tế.
Triều Tiên cho biết nước này coi những lời chỉ trích đó là “hành động khiêu khích chính trị của Mỹ và đồng minh nhằm với Triều Tiên”.
Hôm 6/10, Triều Tiên tiếp tục phóng tên lửa lần thứ sáu trong vòng chưa đầy hai tuần. Hành động này diễn ra hai ngày sau khi Bình Nhưỡng bắn một tên lửa tầm trung ngang qua lãnh thổ Nhật Bản lần đầu tiên sau 5 năm.
Những cuộc thử nghiệm vũ khí rầm rộ của Triều Tiên trong những ngày gần đây diễn ra sau khi Mỹ tổ chức tập trận quân sự với Hàn Quốc và Nhật Bản ở vùng biển ngoài khơi bờ biển phía đông bán đảo Triều Tiên. Bình Nhưỡng coi cuộc tập trận như vậy là hành động gây hấn, đe doạ nước này.
Triều Tiên đã thực hiện số vụ thử tên lửa kỷ lục trong năm nay trong bối cảnh quan hệ ngoại giao với Mỹ bị đình trệ. Giới quan sát cho rằng, quốc gia Đông Á này đặt mục tiêu mở rộng kho vũ khí hạt nhân để tăng cường đòn bẩy trong cuộc đàm phán tương lai với Mỹ.
Căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên tiếp tục leo thang thời gian qua. Giới chức phương Tây nhiều lần dự đoán Triều Tiên sắp thử hạt nhân trong những tháng gần đây, tuyên bố quân đội nước này đang chuẩn bị tổ chức vụ thử vũ khí hạt nhân lần đầu tiên kể từ năm 2017.
Từ hình ảnh vệ tinh chụp nhà máy đóng tàu Nam Sinpo, Triều Tiên nhiều khả năng sắp cho hạ thủy một tàu ngầm tấn công mới.
Theo Reuters, mẫu tàu Triều Tiên sắp hạ thủy có thể là lớp tàu ngầm mang theo tên lửa đạn đạo, nhận định này được các chuyên gia của 38 North đưa ra dựa trên ảnh vệ tinh chụp khu vực bến tàu bên trong nhà máy Nam Sinpo.
Cụ thể, ảnh chụp vệ tinh nhà máy Nam Sinpo ngày 19/8 cho thấy 6 sà lan và tàu hỗ trợ hậu cần xung quanh một cầu tàu bên trong nhà máy.
“Sự xuất hiện của 6 con tàu và những chiếc sà lan trong khu vực này không được quan sát thấy trước đây, bên cạnh đó là một bộ tời có thể được sử dụng để kéo tàu ngầm ra khỏi ụ cạn. Đây là những trang bị cần thiết cho việc hạ thủy tàu ngầm”, một chuyên gia quân sự của 38 North nhận định.
Thông tin Triều Tiên chuẩn bị hạ thủy tàu ngầm mới xuất hiện sau khi Tổng thống Mỹ Joe Biden cáo buộc Triều Tiên vi phạm trắng trợn các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc trong bài phát biểu trước Đại hội đồng Liên hợp quốc hôm 21/9, đồng thời viện dẫn trường hợp của Triều Tiên là một trong những lý do để tăng cường các nỗ lực không phổ biến hạt nhân quốc tế.
Các nhà phân tích lần đầu tiên phát hiện Triều Tiên xây dựng tàu ngầm tấn công có khả năng mang theo tên lửa đạn đạo từ năm 2016. Đến năm 2019, Bình Nhưỡng lần đầu tiên công bố hình ảnh về chiếc tàu ngầm này trong một chuyến thăm của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đến một nhà máy đóng tàu.
Thông tin Triều Tiên chuẩn bị hạ thủy tàu ngầm mới xuất hiện sau khi Tổng thống Mỹ Joe Biden cáo buộc Triều Tiên vi phạm trắng trợn các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc trong bài phát biểu trước Đại hội đồng Liên hợp quốc hôm 21/9, đồng thời viện dẫn trường hợp của Triều Tiên là một trong những lý do để tăng cường các nỗ lực không phổ biến hạt nhân quốc tế.
Các nhà phân tích lần đầu tiên phát hiện Triều Tiên xây dựng tàu ngầm tấn công có khả năng mang theo tên lửa đạn đạo từ năm 2016. Đến năm 2019, Bình Nhưỡng lần đầu tiên công bố hình ảnh về chiếc tàu ngầm này trong một chuyến thăm của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đến một nhà máy đóng tàu.
Hwasong-17 là hệ thống tên lửa đạn đạo liên lục địa di động lớn nhất từng được Triều Tiên chế tạo, với tầm bắn có thể lên đến hơn 13.000 km.
Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) hôm 24/3 đưa tin, Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un đã trực tiếp chỉ đạo vụ phóng thử tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) thế hệ mới Hwasong-17 do nước này tự phát triển. (Ảnh: KCNA)Cũng theo KCNA, Hwasong-17 được phóng tại Sân bay Quốc tế Bình Nhưỡng, bay tới độ cao 6.248 km với quãng đường 1.090 km trong 4.052 giây trước khi rơi xuống khu vực chỉ định trên vùng biển mở ở Biển Nhật Bản. (Ảnh: KCNA)Phát biểu tại buổi thử nghiệm Chủ tịch Kim Jong-un nói Hwasong-17 sẽ “thực hiện sứ mệnh một cách đáng tin cậy là trở thành biện pháp răn đe hạt nhân mạnh mẽ”, đồng thời cũng tự hào nhận xét rằng sự xuất hiện vũ khí chiến lược mới của Triều Tiên sẽ khiến cả thế giới một lần nữa nhận thức rõ ràng sức mạnh các lực lượng tên lửa chiến lược của nước này. (Ảnh: KCNA)Hwasong-17 được mệnh danh là “tên lửa quái vật”, từng xuất hiện tại một cuộc duyệt binh hồi tháng 10/2020. Tên lửa này chưa bao giờ được thử nghiệm thành công trước đây. Hình ảnh tên lửa Hwasong-17 được đặt trên bệ phóng di động đặc chủng. (Ảnh: KCNA)Giới phân tích quân sự cho rằng Hwasong-17 có kích thước lớn hơn đáng kể so với Hwasong-15. Nó có đường kính khoảng 2,5 m, khối lượng ước tính 80-110 tấn và được đặt trên xe chở đạn 11 trục, khiến Hwasong-17 được xếp vào nhóm ICBM di động trên mặt đất lớn nhất thế giới. (Ảnh: KCNA)Hwasong-17 sử dụng động cơ đẩy nhiên liệu lỏng, có tầm bắn ước tính lên đến 13.000 km. (Ảnh: KCNA)Dựa trên kích thước của Hwasong-17, các nhà phân tích dự đoán tên lửa được thiết kế nhằm mang nhiều đầu đạn hạt nhân và “mồi nhử” để đánh lạc hướng, nhằm dễ dàng xuyên thủng các hệ thống phòng thủ tên lửa. (Ảnh: KCNA)Vụ phóng hôm qua là lần thử nghiệm vũ khí thứ 13 của Triều Tiên kể từ đầu năm, trong đó có hai vụ được nước này mô tả là thử “vệ tinh trinh sát”. Đây là tần suất thử nghiệm vũ khí chưa từng có. (Ảnh: KCNA)Chủ tịch Kim Jong-un quan sát Hwasong-17 thời điểm tên lửa được phóng lên. (Ảnh: KCNA)Vụ thử nghiệm được cho đã diễn ra thành công, khi tên lửa đạt được độ cao cần thiết và quay trở theo đúng tính toán của phía Triều Tiên. (Ảnh: KCNA)Chủ tịch Kim Jong-un nói chuyện với các sĩ quan tham gia vụ thử nghiệm Hwasong-17 ngày 24/3. (Ảnh: KCNA)BDN
CHDCND Triều Tiên phóng thử thành công tên lửa hành trình mới khiến nhiều bên lo ngại.
Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) hôm qua (13.9) đưa tin các cuộc phóng tên lửa hành trình tầm trung mới diễn ra trong 2 ngày 11 và 12.9 và không có sự tham dự của nhà lãnh đạo Kim Jong-un. Các cuộc phóng diễn ra ngay sau khi Triều Tiên duyệt binh kỷ niệm 73 năm ngày Quốc khánh và không vi phạm các lệnh cấm vận của LHQ về phát triển tên lửa đạn đạo.
Ý đồ của Bình Nhưỡng và hệ lụy
Việc Triều Tiên vừa thử tên lửa hành trình tầm trung mới, đủ sức tấn công đến hầu hết các căn cứ của Mỹ trên quần đảo Nhật Bản, chứng tỏ Bình Nhưỡng tiếp tục phát triển chương trình tên lửa trong suốt quá trình ngoại giao với Washington dưới thời Tổng thống Donald Trump.
Vụ thử này chắc chắn sẽ làm dấy lên lo ngại ở cả Tokyo và Washington, bởi phạm vi của tên lửa đặt các căn cứ của Mỹ và các thành phố của Nhật Bản trong tầm tấn công của Bình Nhưỡng. Điều đó cho thấy việc dễ bị tổn thương của các cơ sở của Mỹ trong khu vực, đồng thời gửi thông điệp đến chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden rằng cách tiếp cận Washington với Bình Nhưỡng cần phải được tăng cường bao gồm đối thoại, giảm nhẹ lệnh trừng phạt và cam kết không tấn công chế độ cầm quyền ở Triều Tiên. Vụ thử tên lửa dường như không định hình lại cách tiếp cận của chính quyền Tổng thống Biden đối với Triều Tiên, mà chủ yếu sẽ tập trung vào việc đạt được các bước đi mới thông qua ngoại giao vốn bị bỏ quên thời gian gần đây.
Trong khi đó, Nhật Bản hiện đang chuẩn bị cho một cuộc tranh cử vị trí lãnh đạo mới, nên động thái của Triều Tiên có thể khiến cho việc lãnh đạo mới tới của Nhật sẽ là một người theo chiều hướng cứng rắn hơn, có thể theo đuổi các chương trình để Tokyo tăng cường năng lực tấn công phủ đầu và khả năng phòng thủ tên lửa. Điều này có thể bất lợi cho Bình Nhưỡng.
Các tên lửa “bay theo hình oval và số 8 trên lãnh thổ và lãnh hải” nước này trong hơn 126 phút, trước khi bắn trúng mục tiêu cách xa 1.500 km.
Theo dõi cuộc phóng tên lửa mới có ông Pak Jong-chon, ủy viên Ban Thường vụ Bộ Chính trị đảng Lao động Triều Tiên cùng nhiều quan chức cấp cao khác.
Bản tin của KCNA nhấn mạnh rằng tên lửa được phát triển trong 2 năm qua và là “vũ khí chiến lược có tầm quan trọng lớn” nhằm đạt mục tiêu then chốt trong kế hoạch 5 năm về phát triển khoa học quốc phòng và các hệ thống vũ khí. Cụ thể, các thử nghiệm chi tiết về những bộ phận tên lửa, động cơ đẩy, đường bay, điều khiển, sức mạnh đầu đạn… đều thành công.
Theo Yonhap, đây là lần thứ 3 Triều Tiên phóng thử tên lửa trong năm nay. Trước đó, Bình Nhưỡng tiến hành phóng 2 tên lửa hành trình vào ngày 21.3 và 2 tên lửa tầm ngắn vào ngày 25.3.
Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Mỹ hôm qua cho rằng Bình Nhưỡng tiếp tục phát triển chương trình quân sự, gây ra mối đe dọa đối với các nước láng giềng và cộng đồng quốc tế. Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản Katsunobu Kato cho hay Tokyo quan ngại về thông tin Bình Nhưỡng thử tên lửa hành trình và sẽ tiếp tục làm việc chặt chẽ với Mỹ cũng như Hàn Quốc để theo dõi tình hình, theo Reuters.
Cùng ngày 13.9, Hội đồng tham mưu trưởng liên quân Hàn Quốc (JCS) thông báo Seoul đang hợp tác với giới chức tình báo Washington phân tích sâu về cuộc phóng tên lửa của Triều Tiên. Về phía Trung Quốc, Bộ Ngoại giao nước này kêu gọi kiềm chế trên bán đảo Triều Tiên và nhắc lại quan điểm trước nay của Bắc Kinh về giải pháp thông qua đối thoại.
Giới chuyên gia cho rằng tên lửa Triều Tiên vừa phóng thử tương tự như tên lửa hành trình tầm xa Tomahawk của Mỹ và tên lửa hành trình Hyunmoo-3C của Hàn Quốc. Tên lửa mới được cho là bước tiến công nghệ của Triều Tiên về năng lực né tránh các hệ thống phòng thủ để có khả năng tấn công các mục tiêu trên khắp Hàn Quốc và Nhật.
Chuyên gia Ankit Panda tại Quỹ Carnegie vì hòa bình quốc tế (trụ sở tại Washington D.C, Mỹ) nhận định rằng đây là tên lửa hành trình đầu tiên được Triều Tiên giao vai trò “chiến lược”, thường chỉ dùng cho các hệ thống vũ khí hạt nhân. Mặt khác, ông Panda lưu ý việc nhà lãnh đạo Kim Jong-un không trực tiếp tham dự dường như nhằm thể hiện cuộc phóng thử là điều bình thường.
Hôm 16/3, Tướng đứng đầu Bộ Tư lệnh phương Bắc của quân đội Mỹ Glen VanHerck nói Triều Tiên có thể thử nghiệm tên lửa đạn đạo xuyên lục địa “trong tương lai gần”.
“Triều Tiên chỉ ra rằng họ không còn bị ràng buộc bởi lệnh cấm thử vũ khí hạt nhân và tên lửa đạn đạo được công bố vào năm 2018. Ông Kim Jong-un có thể sẽ cho thử nghiệm loại tên lửa đạn đạo cải tiến trong tương lai gần”, Tướng Không quân Glen VanHerck cảnh báo.
Ông VanHerck cho biết loại tên lửa đạn đạo mới của Triều Tiên “lớn hơn đáng kể và có thể có sức công phá hơn”, làm tăng thêm mối đe dọa đối với Mỹ.
Tướng VanHerck đưa ra cảnh báo dựa trên công bố hồi tháng 10 của Triều Tiên về loại tên lửa đạn đạo lớn nhất của nước này.
Cảnh báo được đưa ra một ngày trước chuyến thăm của Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken và Bộ trưởng Quốc phòng Lloyd Austin tới Hàn Quốc. Việc này cho thấy mối quan ngại của Mỹ rằng Triều Tiên có thể tiếp tục thử tên lửa và vũ khí hạt nhân sau hơn ba năm gián đoạn.
Trong thời gian tạm ngừng thử nghiệm, lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un vẫn kêu gọi tiếp tục sản xuất vũ khí hạt nhân, phóng một loạt tên lửa nhỏ hơn và công bố về tên lửa đạn đạo.
Bà Jenny Town, giám đốc dự án 38 North, cho rằng Triều Tiên nhiều khả năng sẽ tái khởi động các vụ phóng thử tên lửa tầm ngắn hơn và tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm.
“Nếu Triều Tiên thử tên lửa một lần nữa, nhiều khả năng họ sẽ bắt đầu với những loại tên lửa mà việc thử nghiệm chúng đã gần như được bình thường hóa”, bà Town nói.
Hôm 15/3, Nhà Trắng xác nhận việc chính quyền Biden đã tìm cách ngoại giao với Triều Tiên nhưng không được phản hồi.
Ông Kim Jong-un muốn Tổng thống Trump tái đắc cử trong năm 2020 và sẽ hành động để giúp điều đó thành hiện thực.
Ông Kim Jong-un cũng muốn Tổng thống Trump sẽ tái đắc cử trong năm 2020? (Nguồn: Reuters)
“Quả bóng” trên sân Mỹ
Kỳ nghỉ cuối năm 2019, kể cả ngày đầu năm 2020, đã trôi qua mà không có vụ thử tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) diễn ra ở Triều Tiên cũng như không có hành động khiêu khích nào, cho dù xuất hiện một phát biểu báo điềm gở của một quan chức thuộc Bộ Ngoại giao Triều Tiên hồi đầu tháng 12/2019 về một “món quà Giáng sinh” sắp được gửi đi, trùng với thời hạn chót mà Bình Nhưỡng đặt ra cho Mỹ để đạt được tiến triển ngoại giao vào cuối năm 2019.
Không ai biết chính xác tại sao ông Kim Jong-un lại không thực hiện một vụ thử vũ khí, song có vô số lý thuyết, bao gồm hoạt động ngoại giao cửa sau, kế hoạch phát triển hệ thống vũ khí mới vẫn được để ngỏ.
Bên cạnh sự im ắng là dư âm một bài phát biểu khá bí ẩn trong phiên họp toàn thể của đảng Lao động Triều Tiên về phương hướng trong tương lai của nước này, vốn có thể có nhiều cách hiểu. Xem xét kỹ lưỡng ngôn từ mà ông Kim Jong-un sử dụng có thể sẽ có lý do để hy vọng rằng Triều Tiên vẫn để ngỏ khả năng đối thoại với Mỹ, nhưng việc cải thiện hay làm quan hệ xấu đi lại phụ thuộc vào hành động của Washington, và do đó “quả bóng” quyết định điều gì sẽ xảy ra tiếp theo đang ở trên sân của Tổng thống Donald Trump.
Khoảng thời gian xuất hiện phát biểu về “món quà Giáng sinh” hồi đầu tháng 12/2019, một nguồn tin thông thạo suy nghĩ của giới lãnh đạo Triều Tiên đã cho rằng sẽ không có động thái quân sự gây hấn nào từ phía Bình Nhưỡng trước cuối năm 2019, trong khi báo chí phương Tây lại tỏ ra hoảng loạn. Nhà phân tích Harry Kazianis của tờ National Interest lập luận, ông Kim Jong-un đánh giá cao mối quan hệ cá nhân của ông với Tổng thống Trump và thực tế là Bình Nhưỡng và Washington đang trong quá trình đối thoại.
Ông Kim Jong-un coi Tổng thống Trump là người hoàn toàn khác so với các Tổng thống Mỹ trước đây, và muốn tiếp tục hợp tác với chính quyền không đi theo truyền thống này để đạt được an ninh cho chế độ Bình Nhưỡng. Ông Kim Jong-un cũng sẽ muốn Tổng thống Trump tái đắc cử trong năm 2020 và sẽ hành động để giúp điều đó thành hiện thực. Hạn chót cuối năm 2019 có thể chỉ là một lý do được dựng lên, hoặc là một “con bài” để mặc cả, nhằm tạo ra cảm giác cấp bách trước khi ông Kim Jong-un có bài phát biểu nhân dịp năm mới, nhưng cũng là sau tiến trình luận tội và trước cuộc bầu cử tổng thống Mỹ, do đó thực sự là để giúp ông Trump.
Ông Kim Jong-un đã để ngỏ một cách cửa nhỏ để ông Trump có thể tiến tới. (Nguồn: AP)
Chỉ cần mở một cánh cửa
Nhiều người tin rằng hoàn toàn có thể tránh một cuộc đối đầu giữa Mỹ và Triều Tiên, nhưng quan điểm cho rằng ông Kim Jong-un muốn giúp ông Trump liệu có quá kỳ lạ không?
Do những đe dọa của ông Kim Jong-un có đi kèm với điều kiện, các cuộc đàm phán theo quan điểm cứng rắn sẽ còn tiếp tục. Ông Kim không nhắc tới hay xúc phạm Tổng thống Trump, và không công bố ngày diễn ra vụ thử vũ khí mới. (Cựu quan chức Mỹ Joel Wit đã lưu ý rằng, thay vì một vụ thử vũ khí, Bình Nhưỡng có thể triển khai các mẫu ICBM di động hoặc đưa vào sử dụng một tàu ngầm có trang bị tên lửa đạn đạo).
Những đe dọa của ông Kim Jong-un trong bài phát biểu đầu Xuân phụ thuộc vào hành vi của Mỹ: chúng phụ thuộc vào “thái độ của Mỹ, liệu Mỹ muốn câu giờ, đặt ra các giả định nào, Mỹ có đang lãng phí thời gian, và chính sách thù địch của Mỹ”. Bình Nhưỡng và Mỹ vẫn đang đối thoại. Bình Nhưỡng vẫn đang mặc cả, báo hiệu Bình Nhưỡng vẫn muốn đàm phán.
Các chuyên gia cho rằng, điều quan trọng nhất là ông Kim Jong-un cảnh báo Triều Tiên sẽ không hy sinh an ninh vì những lợi ích kinh tế. Triều Tiên không yêu cầu xây dựng thêm các sân golf hay trở thành một Hàn Quốc khác. Nhưng gần như chẳng mất chút phí tổn nào, Mỹ có thể thay đổi môi trường an ninh ở châu Á theo cách tích cực bằng cách cùng tuyên bố chấm dứt Chiến tranh Triều Tiên. Mỹ đã học được bài học từ các cuộc chiến không có hồi kết ở Iraq, Afghanistan; và trên bán đảo Triều Tiên, Mỹ không thể dùng vũ lực hay sắc lệnh để áp đặt. Tuy nhiên, sức mạnh của Mỹ có thể được sử dụng vào việc tốt bằng cách tạo ra những động lực thúc đẩy hành vi hòa bình. Fred Ikle, cựu quan chức quốc phòng dưới thời Tổng thống Reagan, từng nói rằng mọi cuộc chiến đều phải kết thúc. Ông Kim Jong-un đã để ngỏ một cách cửa nhỏ để ông Trump có thể tiến tới. Tổng thống Trump chỉ cần mở cánh cửa đó ra.
Nga và Trung Quốc hôm 16/12 đã đệ trình một bản dự thảo lên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (LHQ) nhằm dỡ bỏ bớt lệnh trừng phạt đối với một số ngành xuất khẩu của Triều Tiên.
Reuters đưa tin, bước đi này nhằm mục đích xúc tiến các cuộc đối thoại giữa Washington và Bình Nhưỡng. Đồng thời, bản dự thảo trên cũng kêu gọi dỡ bỏ lệnh cấm đối với người lao động Triều Tiên làm việc ở nước ngoài, cũng như yêu cầu chấm dứt một sắc lệnh buộc những người lao động trên sẽ phải hồi hương trong tuần tới.
Ngoài ra, bản dự thảo này cũng kiến nghị đưa các dự án hợp tác đường sắt và đường bộ ra khỏi danh sách những lệnh cấm của LHQ áp lên Triều Tiên.
Hiện vẫn chưa rõ khi nào và liệu bản dự thảo trên có được được 15 nước thuộc Hội đồng Bảo an LHQ bỏ phiếu hay không. Một nghị quyết như vậy cần được 9 phiếu ủng hộ, đồng thời không có quốc gia nào trong số các nước như Mỹ, Anh, Pháp, Nga và Trung Quốc bỏ phiếu chống.
“Chúng tôi không khiến mọi việc trở nên gấp gáp. Việc dỡ bỏ lệnh cấm này không liên quan trực tiếp tới chương trình hạt nhân của Triều Tiên, đây là vấn đề nhân đạo”, Reuters trích lời Đại sứ Nga tại LHQ Vassily Nebenzia nói.
Một quan chức trong Bộ Ngoại giao Mỹ sau đó tuyên bố rằng, hiện giờ chưa phải là lúc để Hội đồng Bảo an xem xét việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với Triều Tiên do nước này “đangleo thang các hành động khiêu khích, từ chối các cuộc gặp nhằm thảo luận phi hạt nhân hóa, và tiếp tục duy trì, tiến hành các chương trình tên lửa đạn đạo, vũ khí hủy diệt hàng loạt”.
Mỹ, Anh và Pháp đã khẳng định rằng, sẽ không có bất kỳ lệnh trừng phạt nào của LHQ được dỡ bỏ cho tới khi Triều Tiên từ bỏ các chương trình tên lửa đạn đạo và hạt nhân của nước này. “Về vấn đề Triều Tiên, hiện nay cũng như trước đây, điều này rất quan trọng rằng Hội đồng Bảo an sẽ duy trì sự đoàn kết”, Đại sứ Đức tại LHQ Christoph Heusgen nói.
Sự lo ngại của cộng đồng quốc tế gần đây đang ngày càng tăng lên, khi Bình Nhưỡng có thể tái thử nghiệm các cuộc thử tên lửa hạt nhân và tầm xa vốn đã bị đình chỉ từ năm 2017, do tiến trình đàm phán phi hạt nhân giữa Mỹ-Triều Tiên đang bị trì trệ.
Căng thẳng giữa Mỹ và Triều Tiên đã gia tăng nhanh chóng khi Bình Nhưỡng liên tục gây sức ép yêu cầu chính quyền Tổng thống Donald Trump thực hiện những nhượng bộ trước khi năm 2019 kết thúc.
Nếu quá “căng”, Triều Tiên có thể mất sự ủng hộ của Trung Quốc. (Nguồn: CNN)
Tối hậu thư mới của Triều Tiên
Tổng thống Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã có 3 cuộc gặp cấp cao để thảo luận chương trình hạt nhân của Bình Nhưỡng. Ông Trump cũng đã nói về Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un như một người bạn, đồng thời đánh giá cao bầu không khí tương đối yên ắng kể từ năm 2017 đến gần đây.
Tuy nhiên, Triều Tiên đang tìm kiếm một thỏa thuận toàn diện, bao gồm những biện pháp nới lỏng và dỡ bỏ trừng phạt, nhất là trong bối cảnh ông Trump đang trong chiến dịch vận động tranh cử Tổng thống đầy cam go vào năm 2020. Triều Tiên đã gia hạn cho Mỹ đến “cuối năm 2019″ để nối lại đàm phán. Càng gần đến hạn định này, Bình Nhưỡng càng dồn dập “tung chiêu”, từ việc thử tên lửa đến các màn đấu khẩu. Câu hỏi đặt ra đằng sau những động thái này là liệu rằng Triều Tiên có đang cảm thấy bế tắc và bí bách khi giải pháp ngoại giao về vấn đề hạt nhân không đạt được tiến triển nào?
Chiều ngày 7/12, Triều Tiên được cho là đã tiến hành một vụ “thử rất quan trọng” từ căn cứ Sohae. Vụ việc diễn ra đúng vào lúc tại Washington, Tổng thống Mỹ tuyên bố với báo chí ông có “quan hệ rất tốt với Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un”. Đáp lại động thái này, Mỹ đã kêu gọi Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhóm họp vào ngày 11/12 về hàng loạt vụ thử tên lửa của Triều Tiên. Đây là sự phản đối mới nhất của Washington trong bối cảnh bế tắc ngoại giao.
Điểm lại, từ tháng 5/2019 đến ngày 28/11/2019, Triều Tiên đã thử 13 quả tên lửa. Hành động này nhằm thể hiện bất bình về các biện pháp trừng phạt kinh tế của cộng đồng quốc tế. Bên cạnh đó, Triều Tiên tăng tốc các vụ thử tên lửa nhằm nhắc nhở Mỹ chớ nên xem nhẹ “tối hậu thư” của Bình Nhưỡng.
Tuy nhiên, “thế yếu” của Triều Tiên là cỗ máy quân sự nước này có nhiều lỗ hổng. Việc Bình Nhưỡng phát triển vũ khí hạt nhân, thử nghiệm hàng loạt các loại tên lửa đã không che giấu được điều đó. Cả trên không, trên biển và trên bộ, các chương trình tập huấn thường bị hủy bỏ, khi thì do thiếu xăng, khi thì do trang thiết bị lỗi thời… Vậy phải chăng, Triều Tiên dồn nỗ lực phát triển vũ khí đạn đạo và hạt nhân để che đậy và bù đắp lại với những yếu kém của quân đội truyền thống? Các chuyên gia tin rằng trong năm 2020, Triều Tiên sẽ tiếp tục đều đặn thử tên lửa và thử nghiệm các loại vũ khí mới để “nắn gân” Mỹ.
Không chơi ván cờ với Mỹ
Ngay sau vụ thử “rất quan trọng” gần đây của Triền Tiên, Tổng thống Trump đã đưa ra lời cảnh báo Triều Tiên “sẽ phải ngạc nhiên nếu tiếp tục các hành vi thù địch”. Đáp lại, ông Kim Yong-chol, nguyên Đặc phái viên đàm phán hạt nhân Triều Tiên tuyên bố: “Có quá nhiều điều ông Trump không biết về Triều Tiên. Chúng tôi chẳng có gì thêm để mất”.
Chuyên gia đàm phán của Triều Tiên còn nhấn mạnh về thời hạn chót cuối năm nay mà Bình Nhưỡng đưa ra cho cuộc thương lượng hạt nhân Triều-Mỹ sắp đến gần.
Ông Kim Yong-chol đã tới Washington và gặp Tổng thống Mỹ hai lần vào năm 2018. Các cuộc đàm phán hạt nhân đã chững lại sau khi cuộc họp hồi tháng 2/2019 giữa ông Trump và ông Kim Jong-un thất bại. Ông Kim Jong-un tuyên bố Triều Tiên sẽ tìm “một cách thức mới” nếu Mỹ duy trì áp lực và các biện pháp trừng phạt, đồng thời đưa ra hạn chót cho Chính quyền Trump để đưa ra các điều khoản mà hai bên đều chấp nhận cho một thỏa thuận.
Frank Aum, chuyên gia cao cấp về Triều Tiên tại Viện Hòa bình Mỹ, cho rằng Bình Nhưỡng đang gia tăng căng thẳng khi nước này tin Mỹ sẽ không vội vàng ký kết một thỏa thuận. Chuyên gia Aum nói: “Triều Tiên đã quyết định rằng họ không muốn chơi ván cờ với Mỹ, khi mà Washington có được mọi lợi thế còn Triều Tiên thì không được lợi gì”.
Tuy nhiên, chuyên gia này lưu ý rằng Bình Nhưỡng sẽ “tự trói tay” nếu họ thực hiện hành động táo bạo như tiến hành một vụ thử hạt nhân mới hoặc một vụ thử tên lửa đạn đạo tầm xa. Mặc dù hai bên đã nối lại các cuộc đàm phán cấp chuyên viên hồi tháng 10/2019 tại Stockholm, song phía Triều Tiên tuyên bố cuộc đàm phán này thất bại. Rất có khả năng căng thẳng Mỹ – Triều sẽ trở nên tồi tệ hơn bởi vì không có lối thoát ngoại giao nào mang tính khả thi. Nếu Triều Tiên cảm thấy mệt mỏi với các giải pháp ngoại giao về vấn đề hạt nhân thì nước này khó lòng khởi động lại tiến trình đàm phán cấp chuyên viên.
Nguy cơ mất sự ủng hộ của Nga và Trung Quốc
Một số chuyên gia khác cũng đã đưa ra bình luận về hành xử sắp tới của Bình Nhưỡng. Christopher Green, Giảng viên Đại học Leiden, Hà Lan khẳng định: “Xung đột đang có chiều hướng quay lại, nhưng điều đó phần nào phụ thuộc vào những sự kiện diễn ra từ nay đến cuối năm. Nếu có tiến triển trong đàm phán với Mỹ, Triều Tiên cũng có thể tìm một cái cớ để lật ngược tối hậu thư của họ”.
Jenny Town, Tổng biên tập trang web 38 North của Trung tâm Stimson cho rằng, động thái tới đây của Bình Nhưỡng phụ thuộc vào việc họ hiểu phản ứng của Bắc Kinh và Moscow ra sao, họ vẫn có thể kiềm chế những việc như thử vũ khí hạt nhân để có thể duy trì các thỏa thuận hợp tác mà họ đã có thể nuôi dưỡng. “Sẽ không có gì đáng ngạc nhiên nếu diễn ra một sự kiện lớn, như thử ICBM (tên lửa đạn đạo xuyên lục địa) hoặc thậm chí phóng vệ tinh trước cuối năm nay. Mặt khác, Triều Tiên có nguy cơ mất sự ủng hộ từ Trung Quốc và Nga nếu họ đưa ra các biện pháp quá khiêu khích, sẽ không có lợi cho mục tiêu lớn hơn là tiếp tục phát triển kinh tế”, Tổng biên tập Jenny Town nhận định.
Evan Revere, cựu chuyên gia đàm phán của Mỹ với Triều Tiên đánh giá: “Mặc dù chúng ta không thể loại trừ hoàn toàn khả năng Triều Tiên tiến hành một vụ thử hạt nhân hoặc phóng thử ICBM, một trong hai hành động này sẽ được Mỹ và các quốc gia khác xem là đặc biệt khiêu khích và nguy hiểm. Theo tôi, khả năng cao nhất là Triều Tiên sẽ ‘phóng vệ tinh’ hoặc phóng thử ICBM bay qua Nhật Bản và tới Bắc Thái Bình Dương. Ông Kim Jong-un có thể có lý do để tin rằng phản ứng của Mỹ sẽ ‘im ắng’ trong sự kiện này giống như họ đã phản ứng với các vụ thử tên lửa đạn đạo khác gần đây”.
Đàm phán với Donald Trump cho đến giờ không tiến triển như dự định. Các biện pháp trừng phạt kinh tế nghiêm ngặt vẫn được áp dụng và có vẻ như Washington sẽ không có động thái gì dù Bình Nhưỡng yêu cầu họ đưa ra một thỏa thuận khác để giải quyết vấn đề hạt nhân vào cuối năm nay.
Donald Trump dường như cũng bực bội. Ông một lần nữa nói bóng gió về các hành động quân sự chống lại Bắc Hàn nếu cần thiết, mặc dù nhấn mạnh “mối quan hệ tốt” của ông với nhà lãnh đạo Bắc Hàn.
Những tuần tới có thể sẽ có biến chuyển rất quan trọng trong ngoại giao Mỹ-Bắc Hàn.
Ankit Panda, chuyên gia về Bắc Hàn tại Liên đoàn các nhà khoa học Mỹ, bình luận với BBC:
“Tôi nghĩ rằng chúng ta đang chứng kiến nguy cơ trở lại cuộc khủng hoảng rất quen thuộc vào năm 2020”.
“Chúng ta bắt đầu thấy kịch bản mà nhiều người đã cảnh báo từ những bước đầu của quá trình ngoại giao: Một ông Trump khó tính và cáu kỉnh đang nhận ra thực tế quan hệ ngoại giao của ông với Bắc Hàn như trong chương trình truyền hình thực tế.”
Căng thẳng và đe dọa mùa Giáng sinh
Bất chấp bản chất “truyền hình thực tế” của hội nghị thượng đỉnh Trump-Kim và những cái bắt tay của họ trong chuyến thăm bất ngờ tới biên giới Bắc Hàn vào tháng 6, Nam Hàn đã từng mô tả quyết định tiếp xúc với Kim Jong-un của Tổng thống Mỹ là “can đảm”.
Bản quyền hình ảnh Reuters Image caption Kim Jong-un và Moon Jae-in nắm tay tại núi Paektu, Bắc Hàn
Họ nói rằng cách tiếp cận của ông khá độc đáo, và có hy vọng rằng có thể lần này mọi thứ sẽ khác.
Chỉ 15 tháng trước, các nhà lãnh đạo hai miền Bắc và Nam đã nắm tay nhau tại núi Paektu, lạc quan rằng họ có thể đi đến một thỏa thuận nào đó để chấm dứt Chiến tranh Triều Tiên.
Hy vọng đó đã biến mất.
Bình Nhưỡng từ chối đàm phán với Seoul. Tuần trước, Bắc Hàn đã thực hiện các cuộc tập trận pháo binh gần biên giới biển với miền Nam theo yêu cầu của Kim Jong-un. Điều này đã vi phạm một thỏa thuận quân sự đạt được giữa hai nước vào năm ngoái.
Nam Hàn tất có nhiều lý do để thận trọng khi miền Bắc có các hoạt động ở gần biên giới. Vào tháng 11 năm 2010, các lực lượng Bắc Hàn đã bắn khoảng 170 quả đạn pháo và tên lửa vào đảo Yeonpyeong, giết chết bốn người Nam Hàn. Hiện tại có những lo ngại rằng căng thẳng đang bắt đầu bùng phát trở lại.
Không thiếu các dấu hiệu cảnh báo từ Bắc Hàn về việc mối quan hệ ngoại giao của họ với Washington và Seoul sẽ hướng tới đâu.
Mới đầu tuần này, Thứ trưởng Ngoại giao Ri Thae Song gợi ý rằng Bắc Hàn có thể tiếp tục các vụ thử tên lửa tầm xa trong vài tuần tới nếu Washington từ chối thay đổi vị thế đàm phán và rằng “hoàn toàn tùy thuộc vào Mỹ muốn chọn món quà Giáng sinh nào” – một cụm từ gần như chắc chắn được chọn để báo chí Hoa Kỳ nhận thấy.
Sau đó, Lãnh tụ Tối cao đã lại lên lưng ngựa trắng tại Paektu, ngọn núi linh thiêng nhất của Bắc Hàn. Những hình ảnh và bài viết trên truyền thông nhà nước tràn đầy thông điệp chính trị và ý thức hệ.
Hàng chục bức ảnh cho thấy ông rẽ tuyết trên đường lên đỉnh núi “cách mạng”. Chuyến đi diễn ra vào thời điểm “đế quốc và kẻ thù giai cấp thực hiện nỗ lực điên cuồng hơn để làm suy yếu tư tưởng, cách mạng và giai cấp của Đảng ta”, nhà lãnh đạo Bắc Hàn được trích lời.
Tuyên bố nói thêm rằng ông đã chuẩn bị cho người dân của mình sẵn sàng với “sự khắc nghiệt và kéo dài của cuộc cách mạng”.
Bắc Hàn đang được cảnh báo về thời kỳ khó khăn trước mặt.
Sự trở lại của người tên lửa?
Kim Jong-un cũng triệu tập một cuộc họp bất ngờ với các nhà lãnh đạo đảng cầm quyền. Ủy ban chính trị quyền lực nhất của Bắc Hàn sẽ họp vào cuối tháng 12 để “thảo luận và quyết định các vấn đề quan trọng”. Nói một cách đơn giản, điều này là điềm không tốt. Có thể ông Kim đã bị thuyết phục rằng các cuộc đàm phán với Mỹ sẽ không hiệu quả và sẵn đưa ra các mệnh lệnh mới.
Vậy, người tên lửa đã sẵn sàng để trở lại?
Một số người sẽ nói người tên lửa vẫn luôn ở đó. Năm nay là một trong những nằm Bắc Hàn có nhiều thử nghiệm tên lửa nhất.
Đất nước còn nghèo và khó khăn của Kim Jong-un tuy vẫn đang bị quốc tế trừng phạt mạnh mẽ nhưng đã phát triển được ba hệ thống tên lửa mới, tất cả đều đã được thử nghiệm sau khi cuộc đàm phán giữa ông Trump và nhà lãnh đạo Bắc Hàn bị đổ bể tại Hà Nội vào tháng Hai.
“Tất cả các tên lửa đều có một số điểm chung”, Vipin Narang, giáo sư nghiên cứu bảo mật tại Viện Công nghệ Massachusetts, nói hồi đầu năm nay.
“Chúng dùng nhiên liệu rắn, có thể đặt trên bệ phóng di động, nhanh, bay thấp và ít nhất tên lửa KN-23 có thể điều khiển trong quá trình bay, điều này rất ấn tượng.
“Bất kỳ tên lửa nào trong số này đều sẽ đặt ra thách thức đối với khu vực và hệ thống phòng thủ tên lửa ROK do những đặc điểm trên. Kết hợp với nhau, chúng là một cơn ác mộng.”
Nhưng tất cả 13 lần phóng trong năm 2019 đều bị ông Trump bỏ qua. Dù gì, ông Kim đã giữ lời hứa sẽ không thử vũ khí tầm xa hoặc vũ khí hạt nhân.
Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Bắc Hàn cũng ám chỉ rằng lời hứa này đã hết hạn và lệnh cấm thử nghiệm sẽ kết thúc vào ngày 31 tháng 12 nếu không có thỏa thuận với Mỹ.
Phóng vệ tinh?
Kim Jong-un có thể nghĩ rằng nếu ông muốn giành lại sự chú ý của tổng thống Mỹ và gây áp lực để có một thỏa thuận tốt hơn, nhưng ông sẽ phải làm lớn hơn và táo bạo hơn. Ngoài ra còn có nhiều bộ phận khác nhau trên các tên lửa tầm ngắn mới mà ông có thể đang rất háo hức để thử trên các vũ khí tầm xa.
Một cách để thực hiện điều đó là phóng vệ tinh. Về mặt kỹ thuật, ông sẽ không thất hứa, nhưng sự kiện sẽ được cả trong nước và quốc tế ý.
“Lý do để nghi ngờ rằng sẽ có một vụ phóng vệ tinh rất phức tạp”, Ankit Panda nói, “nhưng nói rộng ra, chúng tôi thấy một số dấu hiệu, bao gồm bằng chứng về việc phát triển SLV [phương tiện phóng vệ tinh] mới từ năm 2017 và tăng tần số nhắc đến các hoạt động không gian trên truyền thông nhà nước năm nay.
“Cũng đã quá lâu không có bất kỳ hoạt động không gian nghiêm túc nào mặc dù chương trình không gian được duy trì tốt ở Bắc Hàn kể từ năm 2016.”
Các nhà phân tích đang theo dõi trạm phóng vệ tinh ở Sohae một cách cẩn thận. Địa điểm này là nơi mà Bắc Hàn đã cam kết tháo dỡ.
Melissa Hanham, một chuyên gia về tình báo nguồn mở và giám đốc của Dự án Datayo tại Quỹ Tương lai Một Trái đất cho biết: “Chúng tôi chưa thấy bất kỳ hoạt động nào cho thấy có một thử nghiệm sắp xảy ra.
“Tuy nhiên, đây vẫn là một cơ sở có khả năng hoạt động đầy đủ. Họ đã không tháo dỡ bệ phóng – họ vẫn có thể thử tên lửa ở đó.”
Một phương án khác cho Bình Nhưỡng là thử công nghệ nhiên liệu rắn mới trên tên lửa tầm xa. Melissa Hanham cho biết loại nhiên liệu này có lợi thế chiến thuật và sẽ khiến tên lửa tầm xa của Bắc Hàn nhanh hơn và mạnh hơn.
“Tên lửa nhiên liệu rắn dễ trốn được khỏi các vệ tinh do thám và gián điệp hơn, bởi vì chúng có thể được cấp nhiên liệu mà không nhất thiết phải có một đoàn xe nhiên liệu xung quanh khiến vệ tinh dễ phát hiện. Chúng cũng có thể được lưu trữ và phóng nhanh hơn tên lửa nhiên liệu lỏng vì chúng được nạp nhiên liệu trước và sẵn sàng hoạt động.”
Nhưng chắc chắn thử nghiệm tên lửa tầm xa sẽ khiến Washington coi đó là mối đe dọa đối với Mỹ và có nguy cơ chọc giận Donald Trump?
Trump và Kim: từ thù thành bạn?
Tổng thống Mỹ tuyên bố tình trạng đối đầu với Bắc Hàn “phần lớn đã được giải quyết” vào năm ngoái. Khá khó để ông có thể tuyên bố điều này trong cuộc đua tái tranh cử khi Bình Nhưỡng bắn tên lửa có khả năng vươn tới Los Angeles.
Mintaro Oba, cựu nhân viên Bàn Hàn Quốc tại Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, nhận định:
“Tốt nhất thì Bắc Hàn đang cố gắng để Mỹ chấp nhận đàm phán theo các điều khoản có lợi cho mình bằng cách tăng cường áp lực. Xấu nhất thì Bắc Hàn thực ra không có ý định đàm phán, và chỉ tìm cách khiến cho Washington phải chịu trách nhiệm cho sự leo thang căng thẳng”.
“Dù thế nào thì Bắc Hàn cũng có kỹ năng sử dụng các phương tiện công cộng để đặt gánh nặng và đổ lỗi lên Hoa Kỳ.”
“Giống như ông già Noel nói rằng những món quà của bạn phụ thuộc vào việc bạn là người ngoan hay hư, nếu ông ấy trước giờ vốn không tặng quà nhiều, có lẽ ông ta đã đưa bạn vào danh sách trẻ hư.”
Rachel Minyoung Lee, một nhà phân tích tại NK News, cũng tin rằng Bắc Hàn đã quyết định rằng các cuộc đàm phán với Mỹ sẽ không hiệu quả.
“Trên thực tế, tôi nghi ngờ việc Bình Nhưỡng còn có niềm tin vào kết quả từ chính sách ngoại giao với Mỹ ngay cả trước khi các cuộc đàm phán ở Stockholm được tổ chức vào tháng 10”, cô nói.
Đúng là kế hoạch của Kim Jong-un vẫn chưa rõ ràng nhưng tất cả các dấu hiệu đến từ Bình Nhưỡng cho thấy họ nghiêm túc về việc đếm ngược này.
Giáo sư John Delury của Đại học Yonsei, Seoul nói với hãng tin Reuters: “Các tín hiệu cho thấy cửa sổ ngoại giao đang đóng lại nhanh, nếu không muốn nói là đã đóng hẳn.”
Reuters đưa tin, bước đi này nhằm mục đích xúc tiến các cuộc đối thoại giữa Washington và Bình Nhưỡng. Đồng thời, bản dự thảo trên cũng kêu gọi dỡ bỏ lệnh cấm đối với người lao động Triều Tiên làm việc ở nước ngoài, cũng như yêu cầu chấm dứt một sắc lệnh buộc những người lao động trên sẽ phải hồi hương trong tuần tới.
